THE ERMAKOV-LEWIS INVARIANTS OF THE GROSS-PITAEVSKII EQUATION

José Maria Filardo Bassalo

Fundação Minerva

Paulo de Tarso Santos Alencar

Professor Aposentado da UFPA

Daniel Gemaque da Silva

Professor de Ensino Médio - Amapá

Antonio Boulhosa Nassar

Extension Program-Department of Sciences, University of California, Los Angeles, California 90024

M. Cattani

Instituto de Física da USP, 05389-970, São Paulo, SP

ABSTRACT: In this work we study the Ermakov-Lewis invariants of the non-linear Gross-Pitaeviskii equation.

PACS 03.65 - Quantum Mechanics

1. Introduction

Many years ago, in 1967[1], H. R. Lewis has shown that there is a conserved quantity, that will be indicated by I, associated with the time dependent harmonic oscillator (TDHO) with frequency ω(t)𝜔𝑡{\omega}(t), given by:

I=12[(q˙αα˙q)2+(qα)2]𝐼12delimited-[]superscript˙𝑞𝛼˙𝛼𝑞2superscript𝑞𝛼2I\ =\ {\frac{1}{2}}[({\dot{q}}\ {\alpha}\ -\ {\dot{{\alpha}}}\ q)^{2}\ +\ ({\frac{q}{{\alpha}}})^{2}] ,     (1.1)

where q𝑞q and α𝛼{\alpha} obey, respectively the equations:

q¨+ω2(t)q= 0,α¨+ω2(t)α=1α3formulae-sequence¨𝑞superscript𝜔2𝑡𝑞 0¨𝛼superscript𝜔2𝑡𝛼1superscript𝛼3{\ddot{q}}\ +\ {\omega}^{2}(t)\ q\ =\ 0\ ,\ \ \ \ \ {\ddot{{\alpha}}}\ +\ {\omega}^{2}(t)\ {\alpha}\ =\ {\frac{1}{{\alpha}^{3}}} .     (1.2,3)

On the other hand, as the above expressions have also been obtained by V. P. Ermakov [2] in 1880, the invariants determination of time dependent physical systems is also known as the Ermakov-Lewis problem. So, considerable efforts have been devoted to solve this problem and its generalizations, in the last thirty years, and in many works have been published on these subjects [3,4].

In the present work we investigate the existence of these invariants for the one-dimensional non-linear Gross-Pitaevskii equation with the potencial V(x,t)𝑉𝑥𝑡V(x,\ t) given by:

V(x,t)=12mω2(t)x2𝑉𝑥𝑡12𝑚superscript𝜔2𝑡superscript𝑥2V(x,\ t)\ =\ {\frac{1}{2}}\ m\ {\omega}^{2}(t)\ x^{2} ,     (1.4)

which is the time dependent harmonic oscillator potential.

2. Gross-Pitaeviskii Equation

Em 1961[5,6], E. P. Gross and, independently, L. P. Pitaevskii proposed a non-linear Schrödinger equation to represent time dependent physical systems, given by:

ψ(x,t)t=22m2ψ(x,t)x2+12mω2(t)x2ψ(x,t)+gψ(x,t)3Planck-constant-over-2-pi𝜓𝑥𝑡𝑡superscriptPlanck-constant-over-2-pi22𝑚superscript2𝜓𝑥𝑡superscript𝑥212𝑚superscript𝜔2𝑡superscript𝑥2𝜓𝑥𝑡𝑔superscriptdelimited-∣∣𝜓𝑥𝑡3{\hbar}\ {\frac{{\partial}{\psi}(x,\ t)}{{\partial}t}}\ =\ -\ {\frac{{\hbar}^{2}}{2\ m}}\ {\frac{{\partial}^{2}\ {\psi}(x,\ t)}{{\partial}x^{2}}}\ +\ {\frac{1}{2}}\ m\ {\omega}^{2}(t)\ x^{2}\ {\psi}(x,\ t)\ +\ g{\mid}\ {\psi}(x,\ t)\ {\mid}^{3} ,     (2.1)

where ψ(x,t)𝜓𝑥𝑡{\psi}(x,\ t) is a wavefunction and g𝑔g is a constant. constante.

Writing the wavefuncition ψ(x,t)𝜓𝑥𝑡{\psi}(x,\ t) in the polar form, defined by the Madelung-Bohm transformation[7,8], we get:

ψ(x,t)=ϕ(x,t)eiS(x,t)𝜓𝑥𝑡italic-ϕ𝑥𝑡superscript𝑒𝑖𝑆𝑥𝑡{\psi}(x,\ t)\ =\ {\phi}(x,\ t)\ e^{i\ S(x,\ t)} ,     (2.2)

where S(x,t)𝑆𝑥𝑡S(x\ ,t) is the classical action and ϕ(x,t)italic-ϕ𝑥𝑡{\phi}(x,\ t) will be defined in what follows.

Substituting Eq.(2.2) into Eq.(2.1) and taking the real and imaginary parts of the resulting equation, we get[9]:

ρt+(ρvqu)x= 0𝜌𝑡𝜌subscript𝑣𝑞𝑢𝑥 0{\frac{{\partial}{\rho}}{{\partial}t}}\ +\ {\frac{{\partial}({\rho}\ v_{qu})}{{\partial}x}}\ =\ 0 ,     (2.3)

vqut+vquvqux+ω2(t)x=1mx(Vqu+VGP)subscript𝑣𝑞𝑢𝑡subscript𝑣𝑞𝑢subscript𝑣𝑞𝑢𝑥superscript𝜔2𝑡𝑥1𝑚𝑥subscript𝑉𝑞𝑢subscript𝑉𝐺𝑃{\frac{{\partial}v_{qu}}{{\partial}t}}\ +\ v_{qu}\ {\frac{{\partial}v_{qu}}{{\partial}x}}\ +\ {\omega}^{2}(t)\ x\ =\ -\ {\frac{1}{m}}\ {\frac{{\partial}}{{\partial}x}}\ (V_{qu}\ +\ V_{GP}) ,     (2.4)

where:

ρ(x,t)=ϕ2(x,t)𝜌𝑥𝑡superscriptitalic-ϕ2𝑥𝑡{\rho}(x,\ t)\ =\ {\phi}^{2}(x,\ t) ,     (2.5)   (quantum mass density)

vqu(x,t)=mS(x,t)xsubscript𝑣𝑞𝑢𝑥𝑡Planck-constant-over-2-pi𝑚𝑆𝑥𝑡𝑥v_{qu}(x,\ t)\ =\ {\frac{{\hbar}}{m}}\ {\frac{{\partial}S(x,\ t)}{{\partial}x}} ,     (2.6)     (quantum velocity)

Vqu(x,t)=22m1ρ2ρx2subscript𝑉𝑞𝑢𝑥𝑡superscriptPlanck-constant-over-2-pi22𝑚1𝜌superscript2𝜌superscript𝑥2V_{qu}(x,\ t)\ =\ -\ {\frac{{\hbar}^{2}}{2\ m}}\ {\frac{1}{{\sqrt{{\rho}}}}}\ {\frac{{\partial}^{2}{\sqrt{{\rho}}}}{{\partial}x^{2}}} ,     (2.7)     (Bohm quantum potential)

and

VGP=gmρsubscript𝑉𝐺𝑃𝑔𝑚𝜌V_{GP}\ =\ {\frac{g}{m}}\ {\rho} .     (2.8)    (Gross-Pitaevskii potential)

In order to integrate Eq.(2.4) let us assume that the expected value of quantum force is equal to zero for all times t𝑡t, that is,

<Vqux> 0Vqux|x=q(t),<x>=q(t)<\ {\frac{{\partial}V_{qu}}{{\partial}x}}\ >\ \ \ {\to}\ \ 0\ \ \ {\Leftrightarrow}\ \ \ {\frac{{\partial}V_{qu}}{{\partial}x}}\ {|}_{x\ =\ q(t)}\ ,\ \ \ \ \ <x>\ =\ q(t) .      (2.9a-c)

In this way, we can write Eq.(2.4) into two parts:

vqut+vquvqux+ω2x=k(t)[xq(t)]subscript𝑣𝑞𝑢𝑡subscript𝑣𝑞𝑢subscript𝑣𝑞𝑢𝑥superscript𝜔2𝑥𝑘𝑡delimited-[]𝑥𝑞𝑡{\frac{{\partial}v_{qu}}{{\partial}t}}\ +\ v_{qu}\ {\frac{{\partial}v_{qu}}{{\partial}x}}\ +\ {\omega}^{2}\ x\ =\ k(t)\ [x\ -\ q(t)] ,     (2.10)

1mx(Vqu+VGP)=x(22m21ρ2ρx2gmρ)=k(t)[xq(t)]1𝑚𝑥subscript𝑉𝑞𝑢subscript𝑉𝐺𝑃𝑥superscriptPlanck-constant-over-2-pi22superscript𝑚21𝜌superscript2𝜌superscript𝑥2𝑔𝑚𝜌𝑘𝑡delimited-[]𝑥𝑞𝑡-\ {\frac{1}{m}}\ {\frac{{\partial}}{{\partial}x}}\ (V_{qu}\ +\ V_{GP})\ =\ {\frac{{\partial}}{{\partial}x}}\ ({\frac{{\hbar}^{2}}{2\ m^{2}}}\ {\frac{1}{{\sqrt{{\rho}}}}}\ {\frac{{\partial}^{2}{\sqrt{{\rho}}}}{{\partial}x^{2}}}\ -\ {\frac{g}{m}}\ {\rho})\ =\ k(t)\ [x\ -\ q(t)] .     (2.11)

Performing the differentiations indicated in Eq.(2.11) we get,

24m2[1ρ3ρx32ρ2ρx2ρx2+1ρ3(ρx)3]+gmρx=k(t)[xq(t)]superscriptPlanck-constant-over-2-pi24superscript𝑚2delimited-[]1𝜌superscript3𝜌superscript𝑥32superscript𝜌2𝜌𝑥superscript2𝜌superscript𝑥21superscript𝜌3superscript𝜌𝑥3𝑔𝑚𝜌𝑥𝑘𝑡delimited-[]𝑥𝑞𝑡{\frac{{\hbar}^{2}}{4\ m^{2}}}\ [{\frac{1}{{\rho}}}\ {\frac{{\partial}^{3}{\rho}}{{\partial}x^{3}}}\ -\ {\frac{2}{{\rho}^{2}}}\ {\frac{{\partial}{\rho}}{{\partial}x}}\ {\frac{{\partial}^{2}{\rho}}{{\partial}x^{2}}}\ +\ {\frac{1}{{\rho}^{3}}}\ ({\frac{{\partial}{\rho}}{{\partial}x}})^{3}]\ +\ {\frac{g}{m}}\ {\frac{{\partial}{\rho}}{{\partial}x}}\ =\ k(t)\ [x\ -\ q(t)] .     (2.12)

To integrate Eq.(2.12) it is necessary to known the initial condition for ρ(x,t)𝜌𝑥𝑡{\rho}(x,\ t). Let us assume that for t= 0𝑡 0t\ =\ 0 the physical system is represented by a normalized Gaussian wave packet, centered at q(0)𝑞0q(0), that is,

ρ(x, 0)=[πσ(0)] 1/2e[xq(0)]2σ(0)=1AeB2C𝜌𝑥 0superscriptdelimited-[]𝜋𝜎012superscript𝑒superscriptdelimited-[]𝑥𝑞02𝜎01𝐴superscript𝑒superscript𝐵2𝐶{\rho}(x,\ 0)\ =\ [{\pi}\ {\sigma}(0)]^{-\ 1/2}\ e^{-\ {\frac{[x\ -\ q(0)]^{2}}{{\sigma}(0)}}}\ =\ {\frac{1}{{\sqrt{A}}}}\ e^{-\ {\frac{B^{2}}{C}}} ,     (2.13)

A=πσ(0),B=xq(0),C=σ(0)formulae-sequence𝐴𝜋𝜎0formulae-sequence𝐵𝑥𝑞0𝐶𝜎0A\ =\ {\pi}\ {\sigma}(0)\ ,\ \ \ \ \ B\ =\ x\ -\ q(0)\ ,\ \ \ \ \ C\ =\ {\sigma}(0) .     (2.14-16)

Since Eq.(2.13) is a particular solution of Eq.(2.12), we must have:

24m2[1ρ(x, 0)3ρ(x, 0)x32ρ2(x, 0)ρ(x, 0)x2ρ(x, 0)x2+1ρ(x, 0)3(ρ(x, 0)x)3]+gmρ(x, 0)x=superscriptPlanck-constant-over-2-pi24superscript𝑚2delimited-[]1𝜌𝑥 0superscript3𝜌𝑥 0superscript𝑥32superscript𝜌2𝑥 0𝜌𝑥 0𝑥superscript2𝜌𝑥 0superscript𝑥21𝜌superscript𝑥 03superscript𝜌𝑥 0𝑥3𝑔𝑚𝜌𝑥 0𝑥absent{\frac{{\hbar}^{2}}{4\ m^{2}}}\ [{\frac{1}{{\rho}(x,\ 0)}}\ {\frac{{\partial}^{3}{\rho}(x,\ 0)}{{\partial}x^{3}}}\ -\ {\frac{2}{{\rho}^{2}(x,\ 0)}}\ {\frac{{\partial}{\rho}(x,\ 0)}{{\partial}x}}\ {\frac{{\partial}^{2}{\rho}(x,\ 0)}{{\partial}x^{2}}}\ +\ {\frac{1}{{\rho}(x,\ 0)^{3}}}\ ({\frac{{\partial}{\rho}(x,\ 0)}{{\partial}x}})^{3}]\ +\ {\frac{g}{m}}\ {\frac{{\partial}{\rho}(x,\ 0)}{{\partial}x}}\ =

=k(t)[xq(t)]absent𝑘𝑡delimited-[]𝑥𝑞𝑡=\ k(t)\ [x\ -\ q(t)] .     (2.17)

Performing the differentiation indicated above, Eq.(2.17) becomes:

[2m2σ2(0)2gσ(0)mπσ(0)][xq(0)]=k(0)[xq(0)]delimited-[]superscriptPlanck-constant-over-2-pi2superscript𝑚2superscript𝜎202𝑔𝜎0𝑚𝜋𝜎0delimited-[]𝑥𝑞0𝑘0delimited-[]𝑥𝑞0[{\frac{{\hbar}^{2}}{m^{2}\ {\sigma}^{2}(0)}}\ -\ {\frac{2\ g}{{\sigma}(0)\ m\ {\sqrt{{\pi}\ {\sigma}(0)}}}}]\ [x\ -\ q(0)]\ =\ k(0)\ [x\ -q(0)]\ \ \ {\to}

k(0)=[2m2σ2(0)2gσ(0)mπσ(0)]𝑘0delimited-[]superscriptPlanck-constant-over-2-pi2superscript𝑚2superscript𝜎202𝑔𝜎0𝑚𝜋𝜎0k(0)\ =\ [{\frac{{\hbar}^{2}}{m^{2}\ {\sigma}^{2}(0)}}\ -\ {\frac{2\ g}{{\sigma}(0)\ m\ {\sqrt{{\pi}\ {\sigma}(0)}}}}] .     (2.18)

Comparing Eq.(2.18) with the Eqs.(2.12) and (2.13), by analogy we get,

k(t)=[2m2σ2(t)2gσ(t)mπσ(t)]𝑘𝑡delimited-[]superscriptPlanck-constant-over-2-pi2superscript𝑚2superscript𝜎2𝑡2𝑔𝜎𝑡𝑚𝜋𝜎𝑡k(t)\ =\ [{\frac{{\hbar}^{2}}{m^{2}\ {\sigma}^{2}(t)}}\ -\ {\frac{2\ g}{{\sigma}(t)\ m\ {\sqrt{{\pi}\ {\sigma}(t)}}}}] ,     (2.19)

ρ(x,t)=[πσ(t)] 1/2e[xq(t)]2σ(t)𝜌𝑥𝑡superscriptdelimited-[]𝜋𝜎𝑡12superscript𝑒superscriptdelimited-[]𝑥𝑞𝑡2𝜎𝑡{\rho}(x,\ t)\ =\ [{\pi}\ {\sigma}(t)]^{-\ 1/2}\ e^{-\ {\frac{[x\ -\ q(t)]^{2}}{{\sigma}(t)}}} ,      (2.20)

where,

σ2(t)=2m21k(t)+2gσ(t)mπσ(t)superscript𝜎2𝑡superscriptPlanck-constant-over-2-pi2superscript𝑚21𝑘𝑡2𝑔𝜎𝑡𝑚𝜋𝜎𝑡{\sigma}^{2}(t)\ =\ {\frac{{\hbar}^{2}}{m^{2}}}\ {\frac{1}{k(t)\ +\ {\frac{2\ g}{{\sigma}(t)\ m\ {\sqrt{{\pi}\ {\sigma}(t)}}}}}} .     (2.21)

Taking into account Eqs.(2.19-21), let us perform the following differentiations, remembering that t𝑡t and x𝑥x are independent variables:

ρt=12σ˙σρ+ρ[(xq)2σ2σ˙+2(xq)σq˙]𝜌𝑡12˙𝜎𝜎𝜌𝜌delimited-[]superscript𝑥𝑞2superscript𝜎2˙𝜎2𝑥𝑞𝜎˙𝑞{\frac{{\partial}{\rho}}{{\partial}t}}\ =\ -\ {\frac{1}{2}}\ {\frac{{\dot{{\sigma}}}}{{\sigma}}}\ {\rho}\ +\ {\rho}\ [{\frac{(x\ -\ q)^{2}}{{\sigma}^{2}}}\ {\dot{{\sigma}}}\ +\ {\frac{2\ (x\ -\ q)}{{\sigma}}}\ {\dot{q}}\ ] ,     (2.22)

ρx=2(xq)σρ𝜌𝑥2𝑥𝑞𝜎𝜌{\frac{{\partial}{\rho}}{{\partial}x}}\ =\ -\ {\frac{2\ (x\ -\ q)}{{\sigma}}}\ {\rho} ,     (2.23)

¿From Eq.(2.3) and Eqs.(2.22-23), results

vqux2(xq)σvqu=σ˙2σσ˙σ2(xq)22(xq)σq˙subscript𝑣𝑞𝑢𝑥2𝑥𝑞𝜎subscript𝑣𝑞𝑢˙𝜎2𝜎˙𝜎superscript𝜎2superscript𝑥𝑞22𝑥𝑞𝜎˙𝑞{\frac{{\partial}v_{qu}}{{\partial}x}}\ -\ {\frac{2\ (x\ -\ q)}{{\sigma}}}\ v_{qu}\ =\ {\frac{{\dot{{\sigma}}}}{2\ {\sigma}}}\ -\ {\frac{{\dot{{\sigma}}}}{{\sigma}^{2}}}\ (x\ -\ q)^{2}\ -\ {\frac{2\ (x\ -\ q)}{{\sigma}}}\ {\dot{q}} .     (2.24)

Defining

p(x,t)= 2(xq)σ𝑝𝑥𝑡2𝑥𝑞𝜎p(x,\ t)\ =\ -\ 2\ {\frac{(x\ -\ q)}{{\sigma}}} ,     (2.25)

r(x,t)=σ˙2σσ˙σ2(xq)22(xq)σq˙𝑟𝑥𝑡˙𝜎2𝜎˙𝜎superscript𝜎2superscript𝑥𝑞22𝑥𝑞𝜎˙𝑞r(x,\ t)\ =\ {\frac{{\dot{{\sigma}}}}{2\ {\sigma}}}\ -\ {\frac{{\dot{{\sigma}}}}{{\sigma}^{2}}}\ (x\ -\ q)^{2}\ -\ {\frac{2\ (x\ -\ q)}{{\sigma}}}\ {\dot{q}} ,     (2.26)

Eq.(2.24) becomes,

vqux+p(x,t)vqu=r(x,t)subscript𝑣𝑞𝑢𝑥𝑝𝑥𝑡subscript𝑣𝑞𝑢𝑟𝑥𝑡{\frac{{\partial}v_{qu}}{{\partial}x}}\ +\ p(x,\ t)\ v_{qu}\ =\ r(x,\ t) ,     (2.27)

which can be integrated, giving:

vqu=1u[rux+c(t)]subscript𝑣𝑞𝑢1𝑢delimited-[]𝑟𝑢𝑥𝑐𝑡v_{qu}\ =\ {\frac{1}{u}}\ [{\int}\ r\ u\ {\partial}x\ +\ c(t)] ,     (2.28)

where,

u=exp(px)𝑢𝑒𝑥𝑝𝑝𝑥u\ =\ exp\ ({\int}\ p\ {\partial}x) .     (2.29)

Using Eqs.(2.20,28,29), the function u𝑢u given by Eq.(2.29) is written us[9]:

u=exp([2(xq)σ]x)=(πσ)1/2ρ𝑢𝑒𝑥𝑝delimited-[]2𝑥𝑞𝜎𝑥superscript𝜋𝜎12𝜌u\ =\ exp\ {\Big{(}}\ {\int}\ [-\ {\frac{2\ (x\ -\ q)}{{\sigma}}}]\ {\partial}x\ {\Big{)}}\ =\ ({\pi}\ {\sigma})^{1/2}\ {\rho} .     (2.30)

In this way, defining I=rux𝐼𝑟𝑢𝑥I\ =\ r\ u\ x, and using Eqs.(2.26,30) we obtain:

I=rux=𝐼𝑟𝑢𝑥absentI\ =\ {\int}\ r\ u\ {\partial}x\ =

=[σ˙2σσ˙σ2(xq)22(xq)σq˙](πσ)1/2ρxabsentdelimited-[]˙𝜎2𝜎˙𝜎superscript𝜎2superscript𝑥𝑞22𝑥𝑞𝜎˙𝑞superscript𝜋𝜎12𝜌𝑥=\ {\int}\ [{\frac{{\dot{{\sigma}}}}{2\ {\sigma}}}\ -\ {\frac{{\dot{{\sigma}}}}{{\sigma}^{2}}}\ (x\ -\ q)^{2}\ -\ {\frac{2\ (x\ -\ q)}{{\sigma}}}\ {\dot{q}}]\ ({\pi}\ {\sigma})^{1/2}\ {\rho}\ {\partial}x\ \ \ {\to}

I=I1I2𝐼subscript𝐼1subscript𝐼2I\ =\ I_{1}\ -\ I_{2} ,     (2.31)

where,

I1=[σ˙2σσ˙σ2(xq)2](πσ)1/2ρxsubscript𝐼1delimited-[]˙𝜎2𝜎˙𝜎superscript𝜎2superscript𝑥𝑞2superscript𝜋𝜎12𝜌𝑥I_{1}\ =\ {\int}\ [{\frac{{\dot{{\sigma}}}}{2\ {\sigma}}}\ -\ {\frac{{\dot{{\sigma}}}}{{\sigma}^{2}}}\ (x\ -\ q)^{2}]\ ({\pi}\ {\sigma})^{1/2}\ {\rho}\ {\partial}x ,     (2.32)

and

I2=[2(xq)σq˙](πσ)1/2ρxsubscript𝐼2delimited-[]2𝑥𝑞𝜎˙𝑞superscript𝜋𝜎12𝜌𝑥I_{2}\ =\ {\int}\ [{\frac{2\ (x\ -\ q)}{{\sigma}}}\ {\dot{q}}]\ ({\pi}\ {\sigma})^{1/2}\ {\rho}\ {\partial}x .     (2.33)

To integrate Eq.(2.32) it is necessary, first to perform the differentiation[9] shown bellow, where Eq.(2.23) is used:

x[σ˙2σ(xq)ρ]=[σ˙2σσ˙(xq)2σ2]ρ𝑥delimited-[]˙𝜎2𝜎𝑥𝑞𝜌delimited-[]˙𝜎2𝜎˙𝜎superscript𝑥𝑞2superscript𝜎2𝜌{\frac{{\partial}}{{\partial}x}}\ [{\frac{{\dot{{\sigma}}}}{2\ {\sigma}}}\ (x-\ q)\ {\rho}]\ =\ [{\frac{{\dot{{\sigma}}}}{2\ {\sigma}}}\ -\ {\frac{{\dot{{\sigma}}}\ (x\ -\ q)^{2}}{{\sigma}^{2}}}]\ {\rho} .     (2.34)

Inserting Eq.(2.34) into Eq.(2.32), results

I1=(πσ)1/2ρ(σ˙2σ)(xq)subscript𝐼1superscript𝜋𝜎12𝜌˙𝜎2𝜎𝑥𝑞I_{1}\ =\ ({\pi}\ {\sigma})^{1/2}\ {\rho}\ ({\frac{{\dot{{\sigma}}}}{2\ {\sigma}}})\ (x\ -\ q) .     (2.35)

Similarly, to calculate I2subscript𝐼2I_{2}, seen in Eq.(2.33), we need to use Eq.(2.23) obtaining,

I2=(πσ)1/2q˙ρsubscript𝐼2superscript𝜋𝜎12˙𝑞𝜌I_{2}\ =\ -\ ({\pi}\ {\sigma})^{1/2}\ {\dot{q}}\ {\rho} .     (2.36)

Substituting Eqs.(2.35-36) into Eq.(2.31) we see that, teremos:

I=(πσ)1/2ρ[σ˙2σ(xq)+q˙]𝐼superscript𝜋𝜎12𝜌delimited-[]˙𝜎2𝜎𝑥𝑞˙𝑞I\ =\ ({\pi}\ {\sigma})^{1/2}\ {\rho}\ [{\frac{{\dot{{\sigma}}}}{2\ {\sigma}}}\ (x\ -\ q)\ +\ {\dot{q}}] .     (2.37)

Remembering that the quantum velocity vqusubscript𝑣𝑞𝑢v_{qu} is defined by Eq.(2.28) and using Eqs.(2.30,37) we verify that vqusubscript𝑣𝑞𝑢v_{qu} can be written as:

vqu=σ˙2σ(xq)+q˙+c(t)(πσ)1/2ρsubscript𝑣𝑞𝑢˙𝜎2𝜎𝑥𝑞˙𝑞𝑐𝑡superscript𝜋𝜎12𝜌v_{qu}\ =\ {\frac{{\dot{{\sigma}}}}{2\ {\sigma}}}\ (x\ -\ q)\ +\ {\dot{q}}\ +\ {\frac{c(t)}{({\pi}\ {\sigma})^{1/2}\ {\rho}}} .     (2.38)

Assuming that the mass density ρ 0𝜌 0{\rho}\ {\to}\ 0 when xdelimited-∣∣𝑥{\mid}\ x\ {\mid}\ {\to}\ {\infty} we verify that the parameter c(t)𝑐𝑡c(t) must be equal to zero. Consequently, vqusubscript𝑣𝑞𝑢v_{qu} becomes,

vqu(x,t)=σ˙(t)2σ(t)[xq(t)]+q˙(t)subscript𝑣𝑞𝑢𝑥𝑡˙𝜎𝑡2𝜎𝑡delimited-[]𝑥𝑞𝑡˙𝑞𝑡v_{qu}(x,\ t)\ =\ {\frac{{\dot{{\sigma}}}(t)}{2\ {\sigma}(t)}}\ [x\ -\ q(t)]\ +\ {\dot{q}}(t) .     (2.39)

Using the above Eq.(2.39) we calculate the following differentiations, remembering that t𝑡t and x𝑥x as independent variables:

vqut=t[σ˙2σ(xq)+q˙]=subscript𝑣𝑞𝑢𝑡𝑡delimited-[]˙𝜎2𝜎𝑥𝑞˙𝑞absent{\frac{{\partial}v_{qu}}{{\partial}t}}\ =\ {\frac{{\partial}}{{\partial}t}}\ [{\frac{{\dot{{\sigma}}}}{2\ {\sigma}}}\ (x\ -\ q)\ +\ {\dot{q}}]\ =

=σ¨2σ(xq)(σ˙)22σ2(xq)σ˙2σq˙+q¨absent¨𝜎2𝜎𝑥𝑞superscript˙𝜎22superscript𝜎2𝑥𝑞˙𝜎2𝜎˙𝑞¨𝑞=\ {\frac{{\ddot{{\sigma}}}}{2\ {\sigma}}}\ (x\ -\ q)\ -\ {\frac{({\dot{{\sigma}}})^{2}}{2\ {\sigma}^{2}}}\ (x\ -\ q)\ -\ {\frac{{\dot{{\sigma}}}}{2\ {\sigma}}}\ {\dot{q}}\ +\ {\ddot{q}} .     (2.40)

vqux=x[σ˙2σ(xq)+q˙]=σ˙2σsubscript𝑣𝑞𝑢𝑥𝑥delimited-[]˙𝜎2𝜎𝑥𝑞˙𝑞˙𝜎2𝜎{\frac{{\partial}v_{qu}}{{\partial}x}}\ =\ {\frac{{\partial}}{{\partial}x}}\ [{\frac{{\dot{{\sigma}}}}{2\ {\sigma}}}\ (x\ -\ q)\ +\ {\dot{q}}]\ =\ {\frac{{\dot{{\sigma}}}}{2\ {\sigma}}} .     (2.41)

Now, adding the factor ω2qsuperscript𝜔2𝑞{\omega}^{2}\ q to Eqs.(2.39-41), we see that Eq.(2.10) becomes,

σ¨2σ(xq)(σ˙)22σ2(xq)σ˙2σq˙+q¨+[σ˙2σ(xq)+q˙]σ˙2σ¨𝜎2𝜎𝑥𝑞superscript˙𝜎22superscript𝜎2𝑥𝑞˙𝜎2𝜎˙𝑞¨𝑞delimited-[]˙𝜎2𝜎𝑥𝑞˙𝑞˙𝜎2𝜎{\frac{{\ddot{{\sigma}}}}{2\ {\sigma}}}\ (x\ -\ q)\ -\ {\frac{({\dot{{\sigma}}})^{2}}{2\ {\sigma}^{2}}}\ (x\ -\ q)\ -\ {\frac{{\dot{{\sigma}}}}{2\ {\sigma}}}\ {\dot{q}}\ +\ {\ddot{q}}\ +\ [{\frac{{\dot{{\sigma}}}}{2\ {\sigma}}}\ (x\ -\ q)\ +\ {\dot{q}}]\ {\frac{{\dot{{\sigma}}}}{2\ {\sigma}}} +

+ω2x+ω2qω2q=(2m2σ22gmπσ3)(xq)superscript𝜔2𝑥superscript𝜔2𝑞superscript𝜔2𝑞superscriptPlanck-constant-over-2-pi2superscript𝑚2superscript𝜎22𝑔𝑚𝜋superscript𝜎3𝑥𝑞+\ {\omega}^{2}\ x\ +\ {\omega}^{2}\ q\ -\ {\omega}^{2}\ q\ =\ ({\frac{{\hbar}^{2}}{m^{2}\ {\sigma}^{2}}}\ -\ {\frac{2\ g}{m\ {\sqrt{{\pi}\ {\sigma}^{3}}}}})\ (x\ -\ q)\ \ \ {\to}

[σ¨2σ(σ˙)24σ2+ω22m2σ2+2gmσπσ](xq)+q¨+ω2q= 0delimited-[]¨𝜎2𝜎superscript˙𝜎24superscript𝜎2superscript𝜔2superscriptPlanck-constant-over-2-pi2superscript𝑚2superscript𝜎22𝑔𝑚𝜎𝜋𝜎𝑥𝑞¨𝑞superscript𝜔2𝑞 0[{\frac{{\ddot{{\sigma}}}}{2\ {\sigma}}}\ -\ {\frac{({\dot{{\sigma}}})^{2}}{4\ {\sigma}^{2}}}\ +\ {\omega}^{2}\ -\ {\frac{{\hbar}^{2}}{m^{2}\ {\sigma}^{2}}}\ +\ {\frac{2\ g}{m\ {\sigma}\ {\sqrt{{\pi}\ {\sigma}}}}}]\ (x\ -\ q)\ +\ {\ddot{q}}\ +\ {\omega}^{2}\ q\ =\ 0 .     (2.42)

To satisfy Eq.(2.42), the following conditions must be obeyed:

σ¨2σ(σ˙)24σ2+ω22m2σ2+2gmσπσ= 0¨𝜎2𝜎superscript˙𝜎24superscript𝜎2superscript𝜔2superscriptPlanck-constant-over-2-pi2superscript𝑚2superscript𝜎22𝑔𝑚𝜎𝜋𝜎 0{\frac{{\ddot{{\sigma}}}}{2\ {\sigma}}}\ -\ {\frac{({\dot{{\sigma}}})^{2}}{4\ {\sigma}^{2}}}\ +\ {\omega}^{2}\ -\ {\frac{{\hbar}^{2}}{m^{2}\ {\sigma}^{2}}}\ +\ {\frac{2\ g}{m\ {\sigma}\ {\sqrt{{\pi}\ {\sigma}}}}}\ =\ 0 ,     (2.43)

q¨+ω2q= 0¨𝑞superscript𝜔2𝑞 0{\ddot{q}}\ +\ {\omega}^{2}\ q\ =\ 0 .     (2.44)

Putting

σ=mα2𝜎Planck-constant-over-2-pi𝑚superscript𝛼2{\sigma}\ =\ {\frac{{\hbar}}{m}}\ {\alpha}^{2} ,     (2.45)

we obtain,

σ˙=2mαα˙,σ¨=2m[(α˙)2+αα¨]formulae-sequence˙𝜎2Planck-constant-over-2-pi𝑚𝛼˙𝛼¨𝜎2Planck-constant-over-2-pi𝑚delimited-[]superscript˙𝛼2𝛼¨𝛼{\dot{{\sigma}}}\ =\ {\frac{2\ {\hbar}}{m}}\ {\alpha}\ {\dot{{\alpha}}}\ ,\ \ \ \ \ {\ddot{{\sigma}}}\ =\ {\frac{2\ {\hbar}}{m}}\ [({\dot{{\alpha}}})^{2}\ +\ {\alpha}\ {\ddot{{\alpha}}}] .     (2.46-47)

Inserting Eqs.(2.45-47) into Eq.(2.43):

2m[(α˙)2+αα¨]2mα242m2α2(α˙)242m2α4+2gπmα32m22m2α4+ω2= 02Planck-constant-over-2-pi𝑚delimited-[]superscript˙𝛼2𝛼¨𝛼2Planck-constant-over-2-pi𝑚superscript𝛼24superscriptPlanck-constant-over-2-pi2superscript𝑚2superscript𝛼2superscript˙𝛼24superscriptPlanck-constant-over-2-pi2superscript𝑚2superscript𝛼42𝑔𝜋𝑚superscript𝛼3superscriptPlanck-constant-over-2-pi2superscript𝑚2superscriptPlanck-constant-over-2-pi2superscript𝑚2superscript𝛼4superscript𝜔2 0{\frac{2\ {\hbar}}{m}}\ {\frac{[({\dot{{\alpha}}})^{2}\ +\ {\alpha}\ {\ddot{{\alpha}}}]}{{\frac{2\ {\hbar}}{m}}\ {\alpha}^{2}}}\ -\ {\frac{{\frac{4\ {\hbar}^{2}}{m^{2}}}\ {\alpha}^{2}\ ({\dot{{\alpha}}})^{2}}{{\frac{4\ {\hbar}^{2}}{m^{2}}}\ {\alpha}^{4}}}\ +\ {\frac{2\ g}{{\sqrt{{\frac{{\pi}}{m}}}}\ {\alpha}^{3}}}\ -\ {\frac{{\hbar}^{2}}{m^{2}\ {\frac{{\hbar}^{2}}{m^{2}}}\ {\alpha}^{4}}}\ +\ {\omega}^{2}\ =\ 0\ \ \ {\to}

α¨+ω2α+2gα2πm=1α3¨𝛼superscript𝜔2𝛼2𝑔Planck-constant-over-2-pisuperscript𝛼2𝜋Planck-constant-over-2-pi𝑚1superscript𝛼3{\ddot{{\alpha}}}\ +\ {\omega}^{2}\ {\alpha}\ +\ {\frac{2\ g}{{\hbar}\ {\alpha}^{2}\ {\sqrt{{\frac{{\pi}\ {\hbar}}{m}}}}}}\ =\ {\frac{1}{{\alpha}^{3}}} .     (2.48)

Note that, although the above Eq.(2.48) is formally identical to that obtained by Ermakov [see Eq.(1.3)], they are different due to the Planck’s constant Planck-constant-over-2-pi{\hbar} which appears in Eq.(2.48). This is the same kind of difference found between the classical wave equation (d’Alembertian) and the quantum Schrödinger wave equation.

Finally, eliminating the factor ω2superscript𝜔2{\omega}^{2} into Eqs.(2.44) and (2.48) we get,

α¨q¨αq+2gα2πm=1α3α¨qq¨α+2gqα2πm=qα3formulae-sequence¨𝛼¨𝑞𝛼𝑞2𝑔Planck-constant-over-2-pisuperscript𝛼2𝜋Planck-constant-over-2-pi𝑚1superscript𝛼3¨𝛼𝑞¨𝑞𝛼2𝑔𝑞Planck-constant-over-2-pisuperscript𝛼2𝜋Planck-constant-over-2-pi𝑚𝑞superscript𝛼3{\ddot{{\alpha}}}\ -\ {\frac{{\ddot{q}}\ {\alpha}}{q}}\ +\ {\frac{2\ g}{{\hbar}\ {\alpha}^{2}\ {\sqrt{{\frac{{\pi}\ {\hbar}}{m}}}}}}\ =\ {\frac{1}{{\alpha}^{3}}}\ \ \ {\to}\ \ \ {\ddot{{\alpha}}}\ q\ -\ {\ddot{q}}\ {\alpha}\ +\ {\frac{2\ g\ q}{{\hbar}\ {\alpha}^{2}\ {\sqrt{{\frac{{\pi}\ {\hbar}}{m}}}}}}\ =\ {\frac{q}{{\alpha}^{3}}}\ \ \ {\to}

ddt(α˙qq˙α)=qα32gqα2πm𝑑𝑑𝑡˙𝛼𝑞˙𝑞𝛼𝑞superscript𝛼32𝑔𝑞Planck-constant-over-2-pisuperscript𝛼2𝜋Planck-constant-over-2-pi𝑚{\frac{d}{dt}}\ ({\dot{{\alpha}}}\ q\ -\ {\dot{q}}\ {\alpha})\ =\ {\frac{q}{{\alpha}^{3}}}\ -\ {\frac{2\ g\ q}{{\hbar}\ {\alpha}^{2}\ {\sqrt{{\frac{{\pi}\ {\hbar}}{m}}}}}}\ \ \ \ {\to}

(α˙qq˙α)ddt(α˙qq˙α)=(qα32gqα2πm)(α˙qq˙α)˙𝛼𝑞˙𝑞𝛼𝑑𝑑𝑡˙𝛼𝑞˙𝑞𝛼𝑞superscript𝛼32𝑔𝑞Planck-constant-over-2-pisuperscript𝛼2𝜋Planck-constant-over-2-pi𝑚˙𝛼𝑞˙𝑞𝛼({\dot{{\alpha}}}\ q\ -\ {\dot{q}}\ {\alpha})\ {\frac{d}{dt}}\ ({\dot{{\alpha}}}\ q\ -\ {\dot{q}}\ {\alpha})\ =\ ({\frac{q}{{\alpha}^{3}}}\ -\ {\frac{2\ g\ q}{{\hbar}\ {\alpha}^{2}\ {\sqrt{{\frac{{\pi}\ {\hbar}}{m}}}}}})\ ({\dot{{\alpha}}}\ q\ -\ {\dot{q}}\ {\alpha})\ \ \ {\to}

ddt[12(α˙qq˙α)2]=qαddt(qα)+2gqπm(q˙αα˙q)α2𝑑𝑑𝑡delimited-[]12superscript˙𝛼𝑞˙𝑞𝛼2𝑞𝛼𝑑𝑑𝑡𝑞𝛼2𝑔𝑞Planck-constant-over-2-pi𝜋Planck-constant-over-2-pi𝑚˙𝑞𝛼˙𝛼𝑞superscript𝛼2{\frac{d}{dt}}\ [{\frac{1}{2}}\ ({\dot{{\alpha}}}\ q\ -\ {\dot{q}}\ {\alpha})^{2}]\ =\ -\ {\frac{q}{{\alpha}}}\ {\frac{d}{dt}}\ ({\frac{q}{{\alpha}}})\ +\ {\frac{2\ g\ q}{{\hbar}\ {\sqrt{{\frac{{\pi}\ {\hbar}}{m}}}}}}\ {\frac{({\dot{q}}\ {\alpha}\ -\ {\dot{{\alpha}}}\ q)}{{\alpha}^{2}}}\ \ \ {\to}

ddt[12(α˙qq˙α)2+12(qα)2]=2gqπmddt(qα)𝑑𝑑𝑡delimited-[]12superscript˙𝛼𝑞˙𝑞𝛼212superscript𝑞𝛼22𝑔𝑞Planck-constant-over-2-pi𝜋Planck-constant-over-2-pi𝑚𝑑𝑑𝑡𝑞𝛼{\frac{d}{dt}}\ [{\frac{1}{2}}\ ({\dot{{\alpha}}}\ q\ -\ {\dot{q}}\ {\alpha})^{2}\ +\ {\frac{1}{2}}\ ({\frac{q}{{\alpha}}})^{2}\ ]\ =\ {\frac{2\ g\ q}{{\hbar}\ {\sqrt{{\frac{{\pi}\ {\hbar}}{m}}}}}}\ {\frac{d}{dt}}\ ({\frac{q}{{\alpha}}})\ \ \ {\to}

dIdt=2gqπmddt(qα)𝑑𝐼𝑑𝑡2𝑔𝑞Planck-constant-over-2-pi𝜋Planck-constant-over-2-pi𝑚𝑑𝑑𝑡𝑞𝛼{\frac{dI}{dt}}\ =\ {\frac{2\ g\ q}{{\hbar}\ {\sqrt{{\frac{{\pi}\ {\hbar}}{m}}}}}}\ {\frac{d}{dt}}\ ({\frac{q}{{\alpha}}}) ,     (2.49)

where,

I=12[(α˙qq˙α)2+(qα)2]𝐼12delimited-[]superscript˙𝛼𝑞˙𝑞𝛼2superscript𝑞𝛼2I\ =\ {\frac{1}{2}}\ [({\dot{{\alpha}}}\ q\ -\ {\dot{q}}\ {\alpha})^{2}\ +\ ({\frac{q}{{\alpha}}})^{2}] ,     (2.50)

which represents the Ermakov-Lewis-Schrödinger invariant of the time dependent harmonic oscillator (TDHO𝑇𝐷𝐻𝑂TDHO)[9]. In conclusion, we have shown that the Gross-Pitaesvskii equation has not an Ermakov-Lewis invariant for the TDHO𝑇𝐷𝐻𝑂TDHO.

REFERENCES

1. LEWIS, H. R. 1967. Physical Review Letters 18, 510; 636 (E).

2. ERMAKOV, V. P. 1880. Univ. Izv. Kiev 20, 1.

3. NASSAR, A. B. 1986. Journal of Mathematical Physics 27, 755; 2949, and references therein. 4. —— 1986. Physical Review A33, 2134, and references therein.

5. GROSS, E. P. 1961. Nuovo Cimento 20, 1766.

6. PITAEVSKII, L. P. 1961. Soviet Physics (JETP) 13, 451.

7. MADELUNG, E. 1926. Zeitschrift für Physik 40, 322.

8. BOHM, D. 1952. Physical Review 85, 166.

9. BASSALO, J. M. F., ALENCAR, P. T. S., CATTANI, M. S. D. e NASSAR, A. B. 2003. Tópicos da Mecânica Quântica de de Broglie-Bohm, EDUFPA.