Les (a,b)𝑎𝑏(a,b)-algùbres à homotopie prùs

Walid ALOULOU Département de Mathématiques
Faculté des Sciences de Monastir
Avenue de l’environnement
5019 Monastir
Tunisie
Institut de Mathématiques de Bourgogne
UMR CNRS 5584
Université de Bourgogne
U.F.R. Sciences et Techniques B.P. 47870
F-21078 Dijon Cedex
France
Walid.Aloulou@ipeim.rnu.tn
Abstract.

We study in this article the concepts of algebra up to homotopy for a structure defined by two operations . and [,][~{},~{}]. Having determined the structure of G∞subscriptđșG_{\infty} algebras and P∞subscript𝑃P_{\infty} algebras, we generalize this construction and we define a structure of (a,b)𝑎𝑏(a,b)-algebra up to homotopy. Given a structure of commutative and differential graded Lie algebra for two shifts degree given by a𝑎a and b𝑏b, we will give an explicit construction of the associate algebra up to homotopy.

Ce travail a Ă©tĂ© effectuĂ© dans le cadre de l’accord CMCU 06 S 1502. W. Aloulou remercie l’UniversitĂ© de Bourgogne pour l’accueil dont il a bĂ©nĂ©ficiĂ© au cours de ses sĂ©jours.

RĂ©sumĂ©. 

On Ă©tudie dans cet article les notions d’algĂšbre Ă  homotopie prĂšs pour une structure dĂ©finie par deux opĂ©rations . et [,][~{},~{}]. Ayant dĂ©terminĂ© la structure des G∞subscriptđșG_{\infty} algĂšbres et des P∞subscript𝑃P_{\infty} algĂšbres, on gĂ©nĂ©ralise cette construction et on dĂ©finit la stucture des (a,b)𝑎𝑏(a,b)-algĂšbres Ă  homotopie prĂšs. Etant donnĂ©e une structure d’algĂšbre commutative et de Lie diffĂ©rentielle graduĂ©e pour deux dĂ©calages des degrĂ©s donnĂ©s par a𝑎a et b𝑏b, on donnera une construction explicite de l’algĂšbre Ă  homotopie prĂšs associĂ©e.


1. Introduction

ConsidĂ©rons une algĂšbre 𝒜𝒜\mathcal{A} pour une opĂ©ration m𝑚m (m𝑚m est par exemple une multiplication associative ou un crochet de Lie) munie d’une diffĂ©rentielle d𝑑d. On dira juste que 𝒜𝒜\mathcal{A} est une algĂšbre de type đ’«đ’«\mathcal{P}. Dans beaucoup de cas, on sait dĂ©finir la notion d’algĂšbre de type đ’«đ’«\mathcal{P} Ă  homotopie prĂšs et construire l’algĂšbre Ă  homotopie prĂšs enveloppante de 𝒜𝒜\mathcal{A}. Cette algĂšbre donne naturellement les complexes d’homologie et de cohomologie associĂ©s Ă  ce type d’algĂšbre pour 𝒜𝒜\mathcal{A} et ses modules.

Lorsque 𝒜𝒜\mathcal{A} possĂšde deux opĂ©rations avec des relations de compatibilitĂ©, la construction de l’algĂšbre Ă  homotopie prĂšs enveloppante correpondante est plus difficile. En particulier, le complexe de Poisson et celui de Gerstenhaber consiste Ă  composer les structures de la cogĂšbre cocommutative colibre et de la cogĂšbre de Lie colibre associĂ©es Ă  chaque algĂšbre. On obtient une bicogĂšbre codiffĂ©rentielle colibre. Cette composition tient compte des degrĂ©s. Les structures de bicogĂšbre obtenues diffĂšrent. Pour chaque type, on appelle la bicogĂšbre obtenue l’algĂšbre Ă  homotopie prĂšs, c’est la P∞subscript𝑃P_{\infty} algĂšbre pour une algĂšbre de Poisson et la G∞subscriptđșG_{\infty} algĂšbre pour une algĂšbre de Gerstenhaber.

Le prĂ©sent travail consiste Ă  unifier ces constructions d’algĂšbre Ă  homotopie prĂšs dans les cas des algĂšbres de Poisson et des algĂšbres de Gerstenhaber, ce qui nous permet de dĂ©finir la structure d’une (a,b)𝑎𝑏(a,b)-algĂšbre Ă  homotopie prĂšs. Disons qu’une (a,b)𝑎𝑏(a,b)-algĂšbre diffĂ©rentielle est un espace vectoriel graduĂ© 𝒜𝒜\mathcal{A} muni d’un produit commutatif . de degrĂ© aâˆˆâ„€đ‘Žâ„€a\in\mathbb{Z} (|.|=a).𝑎(|\hbox{\hb.}|=a), d’un crochet [,][~{},~{}] de degrĂ© bâˆˆâ„€đ‘â„€b\in\mathbb{Z} (|[,]|=b)(|[~{},~{}]|=b) et d’une diffĂ©rentielle d𝑑d de degrĂ© 111 tel que (𝒜​[−a],.,d)𝒜delimited-[]𝑎.𝑑\big{(}\mathcal{A}[-a],\hbox{\hb.},d\big{)} est une algĂšbre commutative associative diffĂ©rentielle graduĂ©e et (𝒜[−b],[,],d)\big{(}\mathcal{A}[-b],[~{},~{}],d\big{)} est une algĂšbre de Lie diffĂ©rentielle graduĂ©e. Le produit et le crochet vĂ©rifient une relation de compatibilitĂ© entre eux dite identitĂ© de Leibniz donnĂ©e par:

∀α,ÎČ,γ∈𝒜,[α,ÎČ​.​γ]=[α,ÎČ]​.​γ+(−1)(|ÎČ|+a)​(|α|+b)​ÎČ​.​[α,Îł].formulae-sequencefor-allđ›Œđ›œđ›Ÿđ’œđ›Œđ›œ.đ›Ÿđ›Œđ›œ.đ›Ÿsuperscript1đ›œđ‘Žđ›Œđ‘đ›œ.đ›Œđ›Ÿ\forall\alpha,\beta,\gamma\in\mathcal{A},\hskip 22.76228pt[\alpha,\beta\hbox{\hb.}\gamma]=[\alpha,\beta]\hbox{\hb.}\gamma+(-1)^{(|\beta|+a)(|\alpha|+b)}\beta\hbox{\hb.}[\alpha,\gamma].

Dans le cas oĂč a=0𝑎0a=0 et b=−1𝑏1b=-1, on retrouve les algĂšbres de Gerstenhaber et dans le cas oĂč a=b=0𝑎𝑏0a=b=0, on retrouve les algĂšbres de Poisson graduĂ©es.

Dans cet article, on reviendra dans la deuxiĂšme section Ă  la construction des algĂšbres de Gerstenhaber Ă  homotopie prĂšs. Dans la troisiĂšme section, on donnera la construction de la structure des algĂšbres de Poisson Ă  homotopie prĂšs. Dans la quatriĂšme section, on gĂ©nĂ©ralisera la construction des algĂšbres de Gerstenhaber et de Poisson Ă  homotopie prĂšs et on donnera la structure des (a,b)𝑎𝑏(a,b)-algĂšbres Ă  homotopie prĂšs. Dans la cinquiĂšme section, on donnera quelques exemples de (a,b)𝑎𝑏(a,b)-algĂšbres diffĂ©rentielles graduĂ©es en introduisant, en particulier, les super-crochets de Schouten et de Poisson pour un super-espace ℝp|qsuperscriptℝconditional𝑝𝑞\mathbb{R}^{p|q}.

2. Les algĂšbres de Gerstenhaber Ă  homotopie prĂšs

2.1. Définitions

Soit V=⚁i∈℀Vi𝑉subscriptdirect-sumđ‘–â„€subscript𝑉𝑖V=\displaystyle\bigoplus_{i\in\mathbb{Z}}V_{i} un espace vectoriel graduĂ©. On note par V​[k]𝑉delimited-[]𝑘V[k] l’espace V𝑉V muni de la graduation V​[k]i=Vi+k𝑉subscriptdelimited-[]𝑘𝑖subscript𝑉𝑖𝑘V[k]_{i}=V_{i+k}.

Soit W𝑊W un autre espace graduĂ©. Une application linĂ©aire f𝑓f de degrĂ© k𝑘k de V𝑉V dans W𝑊W sera notĂ©e f:V⟶W​[k]:đ‘“âŸ¶đ‘‰đ‘Šdelimited-[]𝑘f:V\longrightarrow W[k].

Une algĂšbre de Gerstenhaber est un espace vectoriel graduĂ© 𝒱𝒱\mathcal{G} muni d’une multiplication commutative et associative graduĂ©e .:đ’ąâŠ—đ’ąâŸ¶đ’ą:.⟶tensor-product𝒱𝒱𝒱\hbox{\hb.}:\mathcal{G}\otimes\mathcal{G}\longrightarrow\mathcal{G} de degrĂ© 00 et d’un crochet [,]:đ’ąâŠ—đ’ąâŸ¶đ’ą[~{}~{},~{}~{}]:\mathcal{G}\otimes\mathcal{G}\longrightarrow\mathcal{G} de degrĂ© −11-1 tel que (𝒱,.)𝒱.\left(\mathcal{G},\hbox{\hb.}\right) est une algĂšbre commutative associative graduĂ©e et (𝒱[1],[,])\left(\mathcal{G}[1],[~{}~{},~{}~{}]\right) est une algĂšbre de Lie graduĂ©e et que, pour tout Î±đ›Œ\alpha homogĂšne, l’application [α,.][\alpha,~{}.~{}] est une dĂ©rivation graduĂ©e pour la multiplication .. En notant |α|đ›Œ|\alpha| le degrĂ© d’un Ă©lĂ©ment homogĂšne Î±đ›Œ\alpha de 𝒱𝒱\mathcal{G}, on a donc:

α​.​ÎČđ›Œ.đ›œ\displaystyle\alpha\hbox{\hb.}\beta =(−1)|α|​|ÎČ|​ÎČ​.​α,absentsuperscript1đ›Œđ›œđ›œ.đ›Œ\displaystyle=(-1)^{|\alpha||\beta|}\beta\hbox{\hb.}\alpha,
α​.​(ÎČ​.​γ)đ›Œ.đ›œ.đ›Ÿ\displaystyle\alpha\hbox{\hb.}(\beta\hbox{\hb.}\gamma) =(α​.​ÎČ)​.​γ,absentđ›Œ.đ›œ.đ›Ÿ\displaystyle=(\alpha\hbox{\hb.}\beta)\hbox{\hb.}\gamma,
[α,ÎČ]đ›Œđ›œ\displaystyle[\alpha,\beta] =−(−1)(|α|−1)​(|ÎČ|−1)​[ÎČ,α],absentsuperscript1đ›Œ1đ›œ1đ›œđ›Œ\displaystyle=-(-1)^{(|\alpha|-1)(|\beta|-1)}[\beta,\alpha],
(−1)(|α|−1)​(|Îł|−1)​[[α,ÎČ],Îł]superscript1đ›Œ1đ›Ÿ1đ›Œđ›œđ›Ÿ\displaystyle(-1)^{(|\alpha|-1)(|\gamma|-1)}\big{[}[\alpha,\beta],\gamma\big{]} +(−1)(|ÎČ|−1)​(|α|−1)​[[ÎČ,Îł],α]+(−1)(|Îł|−1)​(|ÎČ|−1)​[[Îł,α],ÎČ]=0,superscript1đ›œ1đ›Œ1đ›œđ›Ÿđ›Œsuperscript1đ›Ÿ1đ›œ1đ›Ÿđ›Œđ›œ0\displaystyle+(-1)^{(|\beta|-1)(|\alpha|-1)}\big{[}[\beta,\gamma],\alpha\big{]}+(-1)^{(|\gamma|-1)(|\beta|-1)}\big{[}[\gamma,\alpha],\beta\big{]}=0,
[α,ÎČ​.​γ]đ›Œđ›œ.đ›Ÿ\displaystyle[\alpha,\beta\hbox{\hb.}\gamma] =[α,ÎČ]​.​γ+(−1)|ÎČ|​(|α|−1)​ÎČ​.​[α,Îł]absentđ›Œđ›œ.đ›Ÿsuperscript1đ›œđ›Œ1đ›œ.đ›Œđ›Ÿ\displaystyle=[\alpha,\beta]\hbox{\hb.}\gamma+(-1)^{|\beta|(|\alpha|-1)}\beta\hbox{\hb.}[\alpha,\gamma]

et donc aussi:

[α​.​ÎČ,Îł]=α​.​[ÎČ,Îł]+(−1)|ÎČ|​(|Îł|−1)​[α,Îł]​.​ÎČ.đ›Œ.đ›œđ›Ÿđ›Œ.đ›œđ›Ÿsuperscript1đ›œđ›Ÿ1đ›Œđ›Ÿ.đ›œ[\alpha\hbox{\hb.}\beta,\gamma]=\alpha\hbox{\hb.}[\beta,\gamma]+(-1)^{|\beta|(|\gamma|-1)}[\alpha,\gamma]\hbox{\hb.}\beta.

Si de plus, on a une diffĂ©rentielle d:đ’ąâŸ¶đ’ąâ€‹[1]:đ‘‘âŸ¶đ’ąđ’ądelimited-[]1d:\mathcal{G}\longrightarrow\mathcal{G}[1] (ou d:𝒱​[1]âŸ¶đ’ąâ€‹[2]:đ‘‘âŸ¶đ’ądelimited-[]1𝒱delimited-[]2d:\mathcal{G}[1]\longrightarrow\mathcal{G}[2]) de degrĂ© 111 telle que d∘d=0𝑑𝑑0d\circ d=0, d​(α​.​ÎČ)=d​α​.​ÎČ+(−1)|α|​α​.​d​ÎČđ‘‘đ›Œ.đ›œđ‘‘đ›Œ.đ›œsuperscript1đ›Œđ›Œ.đ‘‘đ›œd(\alpha\hbox{\hb.}\beta)=d\alpha\hbox{\hb.}\beta+(-1)^{|\alpha|}\alpha\hbox{\hb.}d\beta  et  d​([α,ÎČ])=[d​α,ÎČ]+(−1)|α|−1​[α,d​ÎČ]đ‘‘đ›Œđ›œđ‘‘đ›Œđ›œsuperscript1đ›Œ1đ›Œđ‘‘đ›œd([\alpha,\beta])=[d\alpha,\beta]+(-1)^{|\alpha|-1}[\alpha,d\beta], on dit que (𝒱,.,[,],d)\big{(}\mathcal{G},\hbox{\hb.},[~{},~{}],d\big{)} est une algĂšbre de Gerstenhaber diffĂ©rentielle graduĂ©e. (Voir [G])

Le degrĂ© sur 𝒱​[1]𝒱delimited-[]1\mathcal{G}[1] sera notĂ© d​g𝑑𝑔dg, dĂ©fini par: d​g​(α)=|α|−1đ‘‘đ‘”đ›Œđ›Œ1dg(\alpha)=|\alpha|-1. Alors, le degrĂ© du crochet devient 00 et celui du produit vaut 111 (dg([,])=0dg([~{},~{}])=0, d​g​(.)=1𝑑𝑔.1dg(\hbox{\hb.})=1).

Le produit . Ă©tait commutatif et associatif pour |||~{}| mais il ne l’est plus pour d​g𝑑𝑔dg.

Pour chaque k𝑘k, l’espace ⋀k(𝒱​[1])superscript𝑘𝒱delimited-[]1\bigwedge^{k}(\mathcal{G}[1]) est linĂ©airement isomorphe Ă  l’espace Sk​(𝒱)​[k]superscript𝑆𝑘𝒱delimited-[]𝑘S^{k}(\mathcal{G})[k]. Cet isomorphisme n’est pas canonique. Nous choisissons ici l’isomorphisme dĂ©fini dans [AAC1]:

α1âˆ§â‹Żâˆ§Î±k⟌(−1)∑i=1k(k−i)​d​g​(αi)​α1​ ​αk.⟌subscriptđ›Œ1⋯subscriptđ›Œđ‘˜superscript1superscriptsubscript𝑖1𝑘𝑘𝑖𝑑𝑔subscriptđ›Œđ‘–subscriptđ›Œ1
subscriptđ›Œđ‘˜\alpha_{1}\wedge\dots\wedge\alpha_{k}\longmapsto(-1)^{\sum_{i=1}^{k}(k-i)dg(\alpha_{i})}\alpha_{1}\dots\alpha_{k}.

On transforme donc le produit . en l’application ÎŒđœ‡\mu sur 𝒱​[1]𝒱delimited-[]1\mathcal{G}[1] dĂ©fini par: Ό​(α,ÎČ)=(−1)d​g​(α)​α​.​ÎČđœ‡đ›Œđ›œsuperscript1đ‘‘đ‘”đ›Œđ›Œ.đ›œ\mu(\alpha,\beta)=(-1)^{dg(\alpha)}\alpha\hbox{\hb.}\beta. Le produit ÎŒđœ‡\mu est anticommutatif et antiassociatif de degrĂ© 111:

Ό​(α,ÎČ)đœ‡đ›Œđ›œ\displaystyle\mu(\alpha,\beta) =−(−1)d​g​(α)​d​g​(ÎČ)​Ό​(ÎČ,α)absentsuperscript1đ‘‘đ‘”đ›Œđ‘‘đ‘”đ›œđœ‡đ›œđ›Œ\displaystyle=-(-1)^{dg(\alpha)dg(\beta)}\mu(\beta,\alpha)
Ό​(Ό​(α,ÎČ),Îł)đœ‡đœ‡đ›Œđ›œđ›Ÿ\displaystyle\mu\left(\mu(\alpha,\beta),\gamma\right) =−(−1)d​g​(α)​Ό​(α,Ό​(ÎČ,Îł))absentsuperscript1đ‘‘đ‘”đ›Œđœ‡đ›Œđœ‡đ›œđ›Ÿ\displaystyle=-(-1)^{dg(\alpha)}\mu\left(\alpha,\mu(\beta,\gamma)\right)

et

d​(Ό​(α,ÎČ))=−Ό​(d​α,ÎČ)+(−1)d​g​(α)+1​Ό​(α,d​ÎČ).đ‘‘đœ‡đ›Œđ›œđœ‡đ‘‘đ›Œđ›œsuperscript1đ‘‘đ‘”đ›Œ1đœ‡đ›Œđ‘‘đ›œd(\mu(\alpha,\beta))=-\mu(d\alpha,\beta)+(-1)^{dg(\alpha)+1}\mu(\alpha,d\beta).

Le crochet [,][~{},~{}] est antisymĂ©trique de degrĂ© 00 dans 𝒱​[1]𝒱delimited-[]1\mathcal{G}[1] vĂ©rifiant Jacobi et Leibniz:

[α,ÎČ]đ›Œđ›œ\displaystyle[\alpha,\beta] =−(−1)d​g​(α)​d​g​(ÎČ)​[ÎČ,α],absentsuperscript1đ‘‘đ‘”đ›Œđ‘‘đ‘”đ›œđ›œđ›Œ\displaystyle=-(-1)^{dg(\alpha)dg(\beta)}[\beta,\alpha],
(−1)d​g​(α)​d​g​(Îł)​[[α,ÎČ],Îł]+limit-fromsuperscript1đ‘‘đ‘”đ›Œđ‘‘đ‘”đ›Ÿđ›Œđ›œđ›Ÿ\displaystyle(-1)^{dg(\alpha)dg(\gamma)}\big{[}[\alpha,\beta],\gamma\big{]}+ (−1)d​g​(ÎČ)​d​g​(α)​[[ÎČ,Îł],α]+(−1)d​g​(Îł)​d​g​(ÎČ)​[[Îł,α],ÎČ]=0,superscript1đ‘‘đ‘”đ›œđ‘‘đ‘”đ›Œđ›œđ›Ÿđ›Œsuperscript1đ‘‘đ‘”đ›Ÿđ‘‘đ‘”đ›œđ›Ÿđ›Œđ›œ0\displaystyle(-1)^{dg(\beta)dg(\alpha)}\big{[}[\beta,\gamma],\alpha\big{]}+(-1)^{dg(\gamma)dg(\beta)}\big{[}[\gamma,\alpha],\beta\big{]}=0,
[α,Ό​(ÎČ,Îł)]đ›Œđœ‡đ›œđ›Ÿ\displaystyle[\alpha,\mu(\beta,\gamma)] =(−1)d​g​(α)​Ό​([α,ÎČ],Îł)+(−1)d​g​(α)​(d​g​(ÎČ)+1)​Ό​(ÎČ,[α,Îł])absentsuperscript1đ‘‘đ‘”đ›Œđœ‡đ›Œđ›œđ›Ÿsuperscript1đ‘‘đ‘”đ›Œđ‘‘đ‘”đ›œ1đœ‡đ›œđ›Œđ›Ÿ\displaystyle=(-1)^{dg(\alpha)}\mu([\alpha,\beta],\gamma)+(-1)^{dg(\alpha)(dg(\beta)+1)}\mu(\beta,[\alpha,\gamma])

ou encore

[ÎŒ(α,ÎČ),Îł)]=ÎŒ(α,[ÎČ,Îł])+(−1)d​g​(ÎČ)​d​g​(Îł)ÎŒ([α,Îł],ÎČ).[\mu(\alpha,\beta),\gamma)]=\mu(\alpha,[\beta,\gamma])+(-1)^{dg(\beta)dg(\gamma)}\mu([\alpha,\gamma],\beta).

De plus, on a

d​([α,ÎČ])=[d​α,ÎČ]+(−1)d​g​(α)​[α,d​ÎČ].đ‘‘đ›Œđ›œđ‘‘đ›Œđ›œsuperscript1đ‘‘đ‘”đ›Œđ›Œđ‘‘đ›œd([\alpha,\beta])=[d\alpha,\beta]+(-1)^{dg(\alpha)}[\alpha,d\beta].

2.2. Produit battement

Soit V𝑉V un espace vectoriel graduĂ©. Notons ici le degrĂ© d’un vecteur homogĂšne αisubscriptđ›Œđ‘–\alpha_{i} de V𝑉V par la mĂȘme lettre αisubscriptđ›Œđ‘–\alpha_{i} et Δα​(σ−1)=Δ​(α1,
,αp+qασ−1​(1),
,ασ−1​(p+q))subscriptđœ€đ›Œsuperscript𝜎1𝜀subscriptđ›Œ1
subscriptđ›Œđ‘đ‘žsubscriptđ›Œsuperscript𝜎11
subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑝𝑞\varepsilon_{\alpha}(\sigma^{-1})=\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}\alpha_{1},\dots,\alpha_{p+q}\\ \alpha_{\sigma^{-1}(1)},\dots,\alpha_{\sigma^{-1}(p+q)}\end{smallmatrix}\right) la signature de la permutation σ−1superscript𝜎1\sigma^{-1} en tenant compte des degrĂ©s, c’est Ă  dire, la signature de la restriction de σ−1superscript𝜎1\sigma^{-1} aux indices des vecteurs de degrĂ© impair.

Rappelons qu’un (p,q)𝑝𝑞(p,q)-battement (p,q≄1)𝑝𝑞1(p,q\geq 1) est une permutation σ∈Sp+q𝜎subscript𝑆𝑝𝑞\sigma\in S_{p+q} telle que:

σ​(1)<⋯<σ​(p)etσ​(p+1)<⋯<σ​(p+q).formulae-sequence𝜎1⋯𝜎𝑝et𝜎𝑝1⋯𝜎𝑝𝑞\sigma(1)<\dots<\sigma(p)\ \ \hbox{et}\ \ \sigma(p+1)<\dots<\sigma(p+q).

On appelle B​a​t​(p,q)={σ∈Sp+q/σ​est un​(p,q)​-battement}đ”đ‘Žđ‘Ąđ‘đ‘žđœŽsubscript𝑆𝑝𝑞𝜎est un𝑝𝑞-battementBat(p,q)=\{\sigma\in S_{p+q}/\sigma\ \hbox{est un}\ (p,q)\hbox{-battement}\} l’ensemble de tous les (p,q)𝑝𝑞(p,q)-battements. Pour deux tenseurs α=α1⊗⋯⊗αpđ›Œtensor-productsubscriptđ›Œ1⋯subscriptđ›Œđ‘\alpha=\alpha_{1}\otimes\dots\otimes\alpha_{p} et ÎČ=αp+1⊗⋯⊗αp+qđ›œtensor-productsubscriptđ›Œđ‘1⋯subscriptđ›Œđ‘đ‘ž\beta=\alpha_{p+1}\otimes\dots\otimes\alpha_{p+q}, on dĂ©finit le produit battement de Î±đ›Œ\alpha et ÎČđ›œ\beta par:

b​a​tp,q​(α,ÎČ)𝑏𝑎subscriptđ‘Ąđ‘đ‘žđ›Œđ›œ\displaystyle bat_{p,q}(\alpha,\beta) =∑σ∈B​a​t​(p,q)Δα​(σ−1)​ασ−1​(1)âŠ—â‹ŻâŠ—Î±Ïƒâˆ’1​(p+q)absentsubscriptđœŽđ”đ‘Žđ‘Ąđ‘đ‘žtensor-productsubscriptđœ€đ›Œsuperscript𝜎1subscriptđ›Œsuperscript𝜎11⋯subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑝𝑞\displaystyle=\sum_{\sigma\in Bat(p,q)}\varepsilon_{\alpha}(\sigma^{-1})\alpha_{\sigma^{-1}(1)}\otimes\dots\otimes\alpha_{\sigma^{-1}(p+q)}
=∑σ∈B​a​t​(p,q)Δ​(α1,
,αp+qασ−1​(1),
,ασ−1​(p+q))​ασ−1​(1)âŠ—â‹ŻâŠ—Î±Ïƒâˆ’1​(p+q).absentsubscriptđœŽđ”đ‘Žđ‘Ąđ‘đ‘žtensor-product𝜀subscriptđ›Œ1
subscriptđ›Œđ‘đ‘žsubscriptđ›Œsuperscript𝜎11
subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑝𝑞subscriptđ›Œsuperscript𝜎11⋯subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑝𝑞\displaystyle=\sum_{\sigma\in Bat(p,q)}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}\alpha_{1},\dots,\alpha_{p+q}\\ \alpha_{\sigma^{-1}(1)},\dots,\alpha_{\sigma^{-1}(p+q)}\end{smallmatrix}\right)\alpha_{\sigma^{-1}(1)}\otimes\dots\otimes\alpha_{\sigma^{-1}(p+q)}.

Ceci reprĂ©sente la somme signĂ©e de tous les tenseurs αi1⊗⋯⊗αintensor-productsubscriptđ›Œsubscript𝑖1⋯subscriptđ›Œsubscript𝑖𝑛\alpha_{i_{1}}\otimes\dots\otimes\alpha_{i_{n}} dans lesquels les vecteurs α1,
,αpsubscriptđ›Œ1
subscriptđ›Œđ‘\alpha_{1},\dots,\alpha_{p} et αp+1,
,αp+qsubscriptđ›Œđ‘1
subscriptđ›Œđ‘đ‘ž\alpha_{p+1},\dots,\alpha_{p+q} apparaissent rangĂ©s dans leur ordre naturel. (Voir [GH] et [Lo])

On note ⹂¯n​(𝒱​[1])superscriptÂŻtensor-product𝑛𝒱delimited-[]1\underline{\displaystyle\bigotimes}^{n}(\mathcal{G}[1]) l’espace quotient ⹂n(𝒱​[1])​╱∑p+q=np,q≄1I​m​(b​a​tp,q)superscripttensor-product𝑛𝒱delimited-[]1subscript╱subscriptFRACOP𝑝𝑞𝑛𝑝𝑞1đŒđ‘šđ‘đ‘Žsubscript𝑡𝑝𝑞\bigotimes^{n}(\mathcal{G}[1])\diagup_{\displaystyle\sum_{p+q=n\atop p,q\geq 1}Im(bat_{p,q})} de ⹂n𝒱​[1]superscripttensor-product𝑛𝒱delimited-[]1\bigotimes^{n}\mathcal{G}[1] par la somme de toutes les images des applications linĂ©aires b​a​tp,q𝑏𝑎subscript𝑡𝑝𝑞bat_{p,q} telles que p+q=n𝑝𝑞𝑛p+q=n.

On pose

ℋ=⹂¯+​(𝒱​[1])=⚁n≄1(⹂¯n​(𝒱​[1])).ℋsuperscriptÂŻtensor-product𝒱delimited-[]1subscriptdirect-sum𝑛1superscriptÂŻtensor-product𝑛𝒱delimited-[]1\mathcal{H}=\underline{\displaystyle\bigotimes}^{+}(\mathcal{G}[1])=\displaystyle\bigoplus_{n\geq 1}\left(\underline{\bigotimes}^{n}(\mathcal{G}[1])\right).

L’espace ℋℋ\mathcal{H} est engendrĂ© par les ‘paquets’ X𝑋X qui sont les classes des tenseurs α1⊗⋯⊗αntensor-productsubscriptđ›Œ1⋯subscriptđ›Œđ‘›\alpha_{1}\otimes\dots\otimes\alpha_{n} dans le quotient. On notera ces classes par X=α[1,n]=α1​⊗¯​ ​⊗¯​αn𝑋subscriptđ›Œ1𝑛subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘›X=\alpha_{[1,n]}=\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{n}.

Leur degré est:

x=d​g​(X)=d​g​(α1)+⋯+d​g​(αn).đ‘„đ‘‘đ‘”đ‘‹đ‘‘đ‘”subscriptđ›Œ1⋯𝑑𝑔subscriptđ›Œđ‘›x=dg(X)=dg(\alpha_{1})+\dots+dg(\alpha_{n}).
Proposition 2.1.

Le produit battement est associatif et commutatif graduĂ© de degrĂ© 0: Pour tout α∈⚂p𝒱​[1]đ›Œsuperscripttensor-product𝑝𝒱delimited-[]1\alpha\in\bigotimes^{p}\mathcal{G}[1], ÎČ∈⹂q𝒱​[1]đ›œsuperscripttensor-product𝑞𝒱delimited-[]1\beta\in\bigotimes^{q}\mathcal{G}[1], γ∈⹂r𝒱​[1]đ›Ÿsuperscripttensor-product𝑟𝒱delimited-[]1\gamma\in\bigotimes^{r}\mathcal{G}[1],

(i)𝑖\displaystyle(i) b​a​tp,q​(α,ÎČ)=(−1)d​g​(α)​d​g​(ÎČ)​b​a​tq,p​(ÎČ,α),𝑏𝑎subscriptđ‘Ąđ‘đ‘žđ›Œđ›œsuperscript1đ‘‘đ‘”đ›Œđ‘‘đ‘”đ›œđ‘đ‘Žsubscriptđ‘Ąđ‘žđ‘đ›œđ›Œ\displaystyle\quad bat_{p,q}(\alpha,\beta)=(-1)^{dg(\alpha)dg(\beta)}bat_{q,p}(\beta,\alpha),
(i​i)𝑖𝑖\displaystyle(ii) b​a​tp+q,r​(b​a​tp,q​(α,ÎČ),Îł)=b​a​tp,q+r​(α,b​a​tq,r​(ÎČ,Îł)).𝑏𝑎subscript𝑡𝑝𝑞𝑟𝑏𝑎subscriptđ‘Ąđ‘đ‘žđ›Œđ›œđ›Ÿđ‘đ‘Žsubscriptđ‘Ąđ‘đ‘žđ‘Ÿđ›Œđ‘đ‘Žsubscriptđ‘Ąđ‘žđ‘Ÿđ›œđ›Ÿ\displaystyle\quad bat_{p+q,r}(bat_{p,q}(\alpha,\beta),\gamma)=bat_{p,q+r}(\alpha,bat_{q,r}(\beta,\gamma)).

2.3. Complexe de Gerstenhaber

La thĂ©orie des opĂ©rades dit que le dual d’une structure d’algĂšbre commutative est une structure de cogĂšbre de Lie. On considĂšre, alors, la cogĂšbre de Lie (ℋ=⹂¯+​(𝒱​[1]),ÎŽ)ℋsuperscriptÂŻtensor-product𝒱delimited-[]1𝛿\big{(}\mathcal{H}=\underline{\displaystyle\bigotimes}^{+}(\mathcal{G}[1]),\delta) oĂč ή𝛿\delta est le cocrochet sur ⹂¯+​(𝒱​[1])superscriptÂŻtensor-product𝒱delimited-[]1\underline{\displaystyle\bigotimes}^{+}(\mathcal{G}[1]) dĂ©fini pour X=α1​⊗¯​ ​⊗¯​αn∈ℋ𝑋subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘›â„‹X=\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{n}\in\mathcal{H} par

ή​(X)𝛿𝑋\displaystyle\delta(X) =∑j=1n−1α1​⊗¯​ ​⊗¯​αj​⚂αj+1​⊗¯​ ​⊗¯​αn−Δ​(α1​ ​αjαj+1​ ​αnαj+1​ ​αnα1​ ​αj)​αj+1​⊗¯​ ​⊗¯​αn​⚂α1​⊗¯​ ​⊗¯​αjabsentsuperscriptsubscript𝑗1𝑛1subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘—tensor-productsubscriptđ›Œđ‘—1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘›đœ€subscriptđ›Œ1
subscriptđ›Œđ‘—subscriptđ›Œđ‘—1
subscriptđ›Œđ‘›subscriptđ›Œđ‘—1
subscriptđ›Œđ‘›subscriptđ›Œ1
subscriptđ›Œđ‘—subscriptđ›Œđ‘—1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘›tensor-productsubscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘—\displaystyle=\sum_{j=1}^{n-1}\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{j}\bigotimes\alpha_{j+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{n}-\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}\alpha_{1}\dots\alpha_{j}&\alpha_{j+1}\dots\alpha_{n}\\ \alpha_{j+1}\dots\alpha_{n}&\alpha_{1}\dots\alpha_{j}\end{smallmatrix}\right)\alpha_{j+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{n}\bigotimes\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{j}
=∑U​⊗¯​V=XU,V≠∅U​⹂V−(−1)v​u​V​⹂U.absentsubscriptFRACOP𝑈¯tensor-product𝑉𝑋𝑈𝑉𝑈tensor-product𝑉superscript1𝑣𝑱𝑉tensor-product𝑈\displaystyle=\sum_{U\underline{\otimes}V=X\atop U,V\neq\emptyset}U\bigotimes V-(-1)^{vu}V\bigotimes U.

Le cocrochet ή𝛿\delta est coantisymĂ©trique de degrĂ© 00 et vĂ©rifie l’identitĂ© de coJacobi:

(i) τ∘Ύ=−ή𝜏𝛿𝛿\tau\circ\delta=-\delta,

(ii) (i​d⊗3+τ12∘τ23+τ23∘τ12)∘(ή⊗i​d)∘Ύ=0𝑖superscript𝑑tensor-productabsent3subscript𝜏12subscript𝜏23subscript𝜏23subscript𝜏12tensor-product𝛿𝑖𝑑𝛿0(id^{\otimes 3}+\tau_{12}\circ\tau_{23}+\tau_{23}\circ\tau_{12})\circ(\delta\otimes id)\circ\delta=0,

oĂč Ï„đœ\tau est la volte dĂ©finie pour X,Y∈ℋ𝑋𝑌ℋX,Y\in\mathcal{H} par: τ​(X​⹂Y)=(−1)x​y​Y​⹂X𝜏𝑋tensor-product𝑌superscript1đ‘„đ‘Šđ‘Œtensor-product𝑋\tau(X\bigotimes Y)=(-1)^{xy}Y\bigotimes X, τ12=τ⊗i​dsubscript𝜏12tensor-product𝜏𝑖𝑑\tau_{12}=\tau\otimes id et τ23=i​d⊗τsubscript𝜏23tensor-product𝑖𝑑𝜏\tau_{23}=id\otimes\tau.

GrĂące Ă  notre dĂ©calage, ÎŒđœ‡\mu et d𝑑d sont de mĂȘme degrĂ© 111 dans 𝒱​[1]𝒱delimited-[]1\mathcal{G}[1]. On peut maintenant les rĂ©unir en une seule opĂ©ration homogĂšne sur ℋℋ\mathcal{H}.

On prolonge le produit ÎŒđœ‡\mu et la diffĂ©rentielle d𝑑d Ă  ℋ=⹂¯+​𝒱​[1]ℋsuperscriptÂŻtensor-product𝒱delimited-[]1\mathcal{H}=\underline{\bigotimes}^{+}\mathcal{G}[1] comme des codĂ©rivations ÎŒ1subscript𝜇1\mu_{1} et d1subscript𝑑1d_{1} du cocrochet ή𝛿\delta de degrĂ© 111 en posant:

d1​(α1​⊗¯​ ​⊗¯​αn)=∑1≀k≀n(−1)∑i<kd​g​(αi)​α1​⊗¯​
​⊗¯​d​(αk)​⊗¯​ ​⊗¯​αnsubscript𝑑1subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘›subscript1𝑘𝑛superscript1subscript𝑖𝑘𝑑𝑔subscriptđ›Œđ‘–subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-product𝑑subscriptđ›Œđ‘˜ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘›d_{1}(\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{n})=\sum_{1\leq k\leq n}(-1)^{\sum_{i<k}dg(\alpha_{i})}\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}d(\alpha_{k})\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{n}

et

ÎŒ1​(α1​⊗¯​ ​⊗¯​αn)=∑1≀k<n(−1)∑i<kd​g​(αi)​α1â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŒâ€‹(αk,αk+1)​⊗¯​ ​⊗¯​αn.subscript𝜇1subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘›subscript1𝑘𝑛superscript1subscript𝑖𝑘𝑑𝑔subscriptđ›Œđ‘–subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-product𝜇subscriptđ›Œđ‘˜subscriptđ›Œđ‘˜1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘›\mu_{1}(\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{n})=\sum_{1\leq k<n}(-1)^{\sum_{i<k}dg(\alpha_{i})}\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\mu(\alpha_{k},\alpha_{k+1})\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{n}.

Alors,

(ÎŒ1⊗i​d+i​d⊗Ό1)∘Ύ=Ύ∘Ό1,ÎŒ1∘Ό1=0,(d1⊗i​d+i​d⊗d1)∘Ύ=Ύ∘d1​et​d1∘d1=0.formulae-sequencetensor-productsubscript𝜇1𝑖𝑑tensor-product𝑖𝑑subscript𝜇1𝛿𝛿subscript𝜇1formulae-sequencesubscript𝜇1subscript𝜇10tensor-productsubscript𝑑1𝑖𝑑tensor-product𝑖𝑑subscript𝑑1𝛿𝛿subscript𝑑1etsubscript𝑑1subscript𝑑10(\mu_{1}\otimes id+id\otimes\mu_{1})\circ\delta=\delta\circ\mu_{1},\mu_{1}\circ\mu_{1}=0,(d_{1}\otimes id+id\otimes d_{1})\circ\delta=\delta\circ d_{1}\ \hbox{et}\ d_{1}\circ d_{1}=0.

Rappelons qu’une codĂ©rivation Dđ·D de la cogĂšbre (ℋ,ÎŽ)ℋ𝛿(\mathcal{H},\delta) est entiĂšrement dĂ©terminĂ©e par une suite d’application Dr:⹂¯r​𝒱​[1]âŸ¶đ’ąâ€‹[2]:subscriptđ·đ‘ŸâŸ¶superscriptÂŻtensor-product𝑟𝒱delimited-[]1𝒱delimited-[]2D_{r}:\underline{\bigotimes}^{r}\mathcal{G}[1]\longrightarrow\mathcal{G}[2]. Plus prĂ©cisĂ©ment, on a:

D​(α1​⊗¯​ ​⊗¯​αn)=∑1≀r≀n0≀j≀n−r(−1)∑i≀jd​g​(αi)​α1​⊗¯​ ​⊗¯​αj​⊗¯​Dr​(αj+1​⊗¯​ ​⊗¯​αj+r)​⊗¯​αj+r+1​⊗¯​ ​⊗¯​αn.đ·subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘›subscriptFRACOP1𝑟𝑛0𝑗𝑛𝑟superscript1subscript𝑖𝑗𝑑𝑔subscriptđ›Œđ‘–subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘—ÂŻtensor-productsubscriptđ·đ‘Ÿsubscriptđ›Œđ‘—1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘—đ‘ŸÂŻtensor-productsubscriptđ›Œđ‘—đ‘Ÿ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘›D(\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{n})=\displaystyle\sum_{1\leq r\leq n\atop 0\leq j\leq n-r}(-1)^{\sum_{i\leq j}dg(\alpha_{i})}\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{j}\underline{\otimes}D_{r}(\alpha_{j+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{j+r})\underline{\otimes}\alpha_{j+r+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{n}.

Si on pose D1=dsubscriptđ·1𝑑D_{1}=d, D2=ÎŒsubscriptđ·2𝜇D_{2}=\mu, Dk=0subscriptđ·đ‘˜0D_{k}=0, pour k≄3𝑘3k\geq 3, alors, D=d1+ÎŒ1đ·subscript𝑑1subscript𝜇1D=d_{1}+\mu_{1} est l’unique codĂ©rivation de ή𝛿\delta de degrĂ© 111 qui prolonge d𝑑d et ÎŒđœ‡\mu Ă  ℋℋ\mathcal{H}. Elle vĂ©rifie

D∘D=0​et​(D⊗i​d+i​d⊗D)∘Ύ=Ύ∘D.đ·đ·0ettensor-productđ·đ‘–đ‘‘tensor-productđ‘–đ‘‘đ·đ›żđ›żđ·D\circ D=0\ \hbox{et}\ (D\otimes id+id\otimes D)\circ\delta=\delta\circ D.

On obtient que (ℋ=⹂¯+​(𝒱​[1]),ÎŽ,D=d1+ÎŒ1)formulae-sequenceℋsuperscriptÂŻtensor-product𝒱delimited-[]1đ›żđ·subscript𝑑1subscript𝜇1\big{(}\mathcal{H}=\underline{\bigotimes}^{+}(\mathcal{G}[1]),\delta,D=d_{1}+\mu_{1}\big{)} est une cogĂšbre de Lie codiffĂ©rentielle, c’est Ă  dire, une algĂšbre commutative Ă  homotopie prĂšs ou une C∞subscriptđ¶C_{\infty}-algĂšbre.

Etudions maintenant le crochet [,][~{},~{}] dĂ©fini sur 𝒱​[1]𝒱delimited-[]1\mathcal{G}[1]. D’abord, on le prolonge Ă  ℋℋ\mathcal{H} comme l’unique crochet de degrĂ© 00 compatible avec le cocrochet ή𝛿\delta vĂ©rifiant:

Ύ∘[,]=([,]⊗id)∘(τ23∘(ή⊗id)+id⊗ή)+(id⊗[,])∘(ή⊗id+τ12∘(id⊗ή)).\delta\circ[~{},~{}]=([~{},~{}]\otimes id)\circ\big{(}\tau_{23}\circ(\delta\otimes id)+id\otimes\delta\big{)}+(id\otimes[~{},~{}])\circ\big{(}\delta\otimes id+\tau_{12}\circ(id\otimes\delta)\big{)}.

Pour X=α1​⊗¯​ ​⊗¯​αp𝑋subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘X=\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p} et Y=αp+1​⊗¯​ ​⊗¯​αp+q𝑌subscriptđ›Œđ‘1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘đ‘žY=\alpha_{p+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p+q}, ce prolongement est donnĂ© par:

[X,Y]=∑σ∈B​a​t​(p,q)k,σ−1​(k)≀p<σ−1​(k+1)Δα​(σ−1)​ασ−1​(1)​⊗¯​
​⊗¯​[ασ−1​(k),ασ−1​(k+1)]â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹Î±Ïƒâˆ’1​(p+q).𝑋𝑌subscriptFRACOPđœŽđ”đ‘Žđ‘Ąđ‘đ‘žđ‘˜superscript𝜎1𝑘𝑝superscript𝜎1𝑘1subscriptđœ€đ›Œsuperscript𝜎1subscriptđ›Œsuperscript𝜎11ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑝𝑞[X,Y]=\hskip-22.76228pt\displaystyle\sum_{\sigma\in Bat(p,q)\atop k,\sigma^{-1}(k)\leq p<\sigma^{-1}(k+1)}\hskip-22.76228pt\varepsilon_{\alpha}(\sigma^{-1})\alpha_{\sigma^{-1}(1)}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}[\alpha_{\sigma^{-1}(k)},\alpha_{\sigma^{-1}(k+1)}]\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{\sigma^{-1}(p+q)}.

Ce crochet est bien dĂ©fini sur ℋℋ\mathcal{H}. On a

Proposition 2.2.

L’espace ℋℋ\mathcal{H}, muni du crochet [,][~{},~{}] et de l’opĂ©rateur Dđ·D est une algĂšbre de Lie diffĂ©rentielle graduĂ©e: Pour tout X𝑋X, Y𝑌Y et Z𝑍Z de ℋℋ\mathcal{H}, on a:

  • (i)

    [X,Y]=−(−1)x​y​[Y,X]𝑋𝑌superscript1đ‘„đ‘Šđ‘Œđ‘‹[X,Y]=-(-1)^{xy}[Y,X],

  • (ii)

    (−1)x​z​[[X,Y],Z]+(−1)y​x​[[Y,Z],X]+(−1)z​y​[[Z,X],Y]=0superscript1đ‘„đ‘§đ‘‹đ‘Œđ‘superscript1đ‘Šđ‘„đ‘Œđ‘đ‘‹superscript1𝑧𝑩𝑍𝑋𝑌0(-1)^{xz}\left[[X,Y],Z\right]+(-1)^{yx}\left[[Y,Z],X\right]+(-1)^{zy}\left[[Z,X],Y\right]=0,

  • (iii)

    D​([X,Y])=[D​(X),Y]+(−1)x​[X,D​(Y)]đ·đ‘‹đ‘Œđ·đ‘‹đ‘Œsuperscript1đ‘„đ‘‹đ·đ‘ŒD\left([X,Y]\right)=\left[D(X),Y\right]+(-1)^{x}\left[X,D(Y)\right].

L’espace ℋℋ\mathcal{H} est maintenant muni d’une opĂ©ration Dđ·D Ă  un argument de degrĂ© 111 et d’un crochet [,][~{},~{}] Ă  deux arguments de degrĂ© 00.

La thĂ©orie des opĂ©rades dit aussi que le dual d’une structure d’algĂšbre de Lie est une structure de cogĂšbre cocommutative coassociative. (ℋ,[,],D)\mathcal{H},[~{},~{}],D) Ă©tant une algĂšbre de Lie diffĂ©rentielle graduĂ©e, on considĂšre l’espace ℋ​[1]ℋdelimited-[]1\mathcal{H}[1] et le degrĂ© d​gâ€Č​(X)=d​g​(X)−1:=xâ€Č𝑑superscript𝑔â€Č𝑋𝑑𝑔𝑋1assignsuperscriptđ‘„â€Čdg^{\prime}(X)=dg(X)-1:=x^{\prime} et on construit la cogĂšbre cocommutative coassociative (S+​(ℋ​[1]),Δ)superscript𝑆ℋdelimited-[]1Δ(S^{+}(\mathcal{H}[1]),\Delta), oĂč S+​(ℋ​[1])=⚁n≄1Sn​(ℋ​[1])superscript𝑆ℋdelimited-[]1subscriptdirect-sum𝑛1superscript𝑆𝑛ℋdelimited-[]1S^{+}(\mathcal{H}[1])=\bigoplus_{n\geq 1}S^{n}(\mathcal{H}[1]) et ΔΔ\Delta est le coproduit dĂ©fini par: ∀X1​
​Xn∈Sn​(ℋ​[1])for-allsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛superscript𝑆𝑛ℋdelimited-[]1\forall X_{1}\dots X_{n}\in S^{n}(\mathcal{H}[1]),

Δ​(X1​
​Xn)=∑IâˆȘJ={1,
,n}#​I,#​J>0Δ​(x1â€Č​
​xnâ€ČxIâ€Č​xJâ€Č)​XI​⹂XJ.Δsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛subscriptFRACOPđŒđœ1
𝑛#đŒ#đœ0𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čsubscriptđ‘‹đŒtensor-productsubscriptđ‘‹đœ\displaystyle\Delta(X_{1}\dots X_{n})=\sum_{I\cup J=\{1,\dots,n\}\atop\#I,\#J>0}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime}\dots x_{n}^{\prime}\\ x_{I}^{\prime}x_{J}^{\prime}\end{smallmatrix}\right)X_{I}\bigotimes X_{J}.

On a notĂ© par XIsubscriptđ‘‹đŒX_{I} le produit Xi1​
​Xirsubscript𝑋subscript𝑖1
subscript𝑋subscript𝑖𝑟X_{i_{1}}\dots X_{i_{r}} si I={i1<⋯<ir}đŒsubscript𝑖1⋯subscript𝑖𝑟I=\{i_{1}<\dots<i_{r}\} et par XJsubscriptđ‘‹đœX_{J} le produit Xj1​
​Xjn−rsubscript𝑋subscript𝑗1
subscript𝑋subscript𝑗𝑛𝑟X_{j_{1}}\dots X_{j_{n-r}} si J={j1<⋯<jn−r}đœsubscript𝑗1⋯subscript𝑗𝑛𝑟J=\{j_{1}<\dots<j_{n-r}\}.

Le coproduit ΔΔ\Delta est cocommutatif et coassociatif:

τâ€Č∘Δ=Δ​et​(Δ⊗i​d)∘Δ=(i​d⊗Δ)∘Δ,superscript𝜏â€ČΔΔettensor-productΔ𝑖𝑑Δtensor-product𝑖𝑑ΔΔ\tau^{\prime}\circ\Delta=\Delta\ \hbox{et}\ (\Delta\otimes id)\circ\Delta=(id\otimes\Delta)\circ\Delta,

oĂč τâ€Čsuperscript𝜏â€Č\tau^{\prime} est la volte dans S+​(ℋ​[1])superscript𝑆ℋdelimited-[]1S^{+}(\mathcal{H}[1]).

Le crochet [,][~{},~{}] Ă©tait antisymĂ©trique sur ℋℋ\mathcal{H} de degrĂ© 00, il devient sur ℋ​[1]ℋdelimited-[]1\mathcal{H}[1] un crochet ℓ2​(X,Y)=(−1)x​[X,Y]subscriptℓ2𝑋𝑌superscript1đ‘„đ‘‹đ‘Œ\ell_{2}(X,Y)=(-1)^{x}[X,Y] symĂ©trique, de degrĂ© 111 et vĂ©rifie l’identitĂ© de Jacobi graduĂ©e. De plus, Dđ·D est une diffĂ©rentielle graduĂ©e de ℓ2subscriptℓ2\ell_{2} qui est aussi de degrĂ© 111. On a donc:

  • (i)

    ℓ2​(X,Y)=(−1)xâ€Č​yâ€Č​ℓ2​(Y,X)subscriptℓ2𝑋𝑌superscript1superscriptđ‘„â€Čsuperscript𝑩â€Čsubscriptℓ2𝑌𝑋\ell_{2}(X,Y)=(-1)^{x^{\prime}y^{\prime}}\ell_{2}(Y,X),

  • (ii)

    (−1)xâ€Č​zâ€Č​ℓ2​(ℓ2​(X,Y),Z)+(−1)yâ€Č​xâ€Č​ℓ2​(ℓ2​(Y,Z),X)+(−1)zâ€Č​yâ€Č​ℓ2​(ℓ2​(Z,X),Y)=0superscript1superscriptđ‘„â€Čsuperscript𝑧â€Čsubscriptℓ2subscriptℓ2𝑋𝑌𝑍superscript1superscript𝑩â€Čsuperscriptđ‘„â€Čsubscriptℓ2subscriptℓ2𝑌𝑍𝑋superscript1superscript𝑧â€Čsuperscript𝑩â€Čsubscriptℓ2subscriptℓ2𝑍𝑋𝑌0(-1)^{x^{\prime}z^{\prime}}\ell_{2}\left(\ell_{2}(X,Y),Z\right)+(-1)^{y^{\prime}x^{\prime}}\ell_{2}\left(\ell_{2}(Y,Z),X\right)+(-1)^{z^{\prime}y^{\prime}}\ell_{2}\left(\ell_{2}(Z,X),Y\right)=0,

  • (iii)

    D​(ℓ2​(X,Y))=−ℓ2​(D​(X),Y)+(−1)xâ€Č+1​ℓ2​(X,D​(Y))đ·subscriptℓ2𝑋𝑌subscriptℓ2đ·đ‘‹đ‘Œsuperscript1superscriptđ‘„â€Č1subscriptℓ2đ‘‹đ·đ‘ŒD\left(\ell_{2}(X,Y)\right)=-\ell_{2}\left(D(X),Y\right)+(-1)^{x^{\prime}+1}\ell_{2}\left(X,D(Y)\right).

On peut maintenant rĂ©unir ℓ2subscriptℓ2\ell_{2} et Dđ·D en une seule opĂ©ration Q𝑄Q sur S+​(ℋ​[1])superscript𝑆ℋdelimited-[]1S^{+}(\mathcal{H}[1]).

On prolonge ℓ2subscriptℓ2\ell_{2} Ă  S+​(ℋ​[1])superscript𝑆ℋdelimited-[]1S^{+}(\mathcal{H}[1]) comme une codĂ©rivation ℓℓ\ell de ΔΔ\Delta de degrĂ© 111:

ℓ​(X1​
​Xn)=∑i<jΔ​(x1â€Č​
​xnâ€Čxiâ€Č​xjâ€Č​x1â€Č​
​i​j^​
​xnâ€Č)​ℓ2​(Xi,Xj).X1​
​i​j^​
​Xn.formulae-sequenceℓsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛subscript𝑖𝑗𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘–â€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘—â€Čsuperscriptsubscriptđ‘„1â€Č
^𝑖𝑗
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čsubscriptℓ2subscript𝑋𝑖subscript𝑋𝑗subscript𝑋1
^𝑖𝑗
subscript𝑋𝑛\ell(X_{1}\dots X_{n})=\displaystyle\sum_{i<j}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime}\dots x_{n}^{\prime}\\ x_{i}^{\prime}x_{j}^{\prime}x_{1}^{\prime}\dots\widehat{ij}\dots x_{n}^{\prime}\end{smallmatrix}\right)\ell_{2}(X_{i},X_{j}).X_{1}\dots\widehat{ij}\dots X_{n}.

On prolonge aussi Dđ·D Ă  S+​(ℋ​[1])superscript𝑆ℋdelimited-[]1S^{+}(\mathcal{H}[1]) comme une codĂ©rivation m𝑚m de ΔΔ\Delta toujours de degrĂ© 111:

m​(X1​
​Xn)=∑i=1nΔ​(x1â€Č​
​xnâ€Čxiâ€Č​x1â€Č​
​i^​
​xnâ€Č)​D​(Xi).X1​
​i^​
​Xn.formulae-sequence𝑚subscript𝑋1
subscript𝑋𝑛superscriptsubscript𝑖1𝑛𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘–â€Čsuperscriptsubscriptđ‘„1â€Č
^𝑖
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čđ·subscript𝑋𝑖subscript𝑋1
^𝑖
subscript𝑋𝑛m(X_{1}\dots X_{n})=\displaystyle\sum_{i=1}^{n}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime}\dots x_{n}^{\prime}\\ x_{i}^{\prime}x_{1}^{\prime}\dots\widehat{i}\dots x_{n}^{\prime}\end{smallmatrix}\right)D(X_{i}).X_{1}\dots\widehat{i}\dots X_{n}.

En posant Q1=Dsubscript𝑄1đ·Q_{1}=D, Q2=ℓ2subscript𝑄2subscriptℓ2Q_{2}=\ell_{2}, Qk=0subscript𝑄𝑘0Q_{k}=0,  si k≄3𝑘3k\geq 3 et

Q​(X1​
​Xn)=∑IâˆȘJ={1,
,n}I≠∅Δ​(x1â€Č​
​xnâ€ČxIâ€Č​xJâ€Č)​Q#​I​(XI).XJ.formulae-sequence𝑄subscript𝑋1
subscript𝑋𝑛subscriptFRACOPđŒđœ1â€Šđ‘›đŒđœ€superscriptsubscriptđ‘„1â€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čsubscript𝑄#đŒsubscriptđ‘‹đŒsubscriptđ‘‹đœQ(X_{1}\dots X_{n})=\displaystyle\sum_{I\cup J=\{1,\ldots,n\}\atop I\neq\emptyset}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime}\dots x_{n}^{\prime}\\ x_{I}^{\prime}x_{J}^{\prime}\end{smallmatrix}\right)Q_{\#I}(X_{I}).X_{J}.

Alors, Q=m+ℓ𝑄𝑚ℓQ=m+\ell est l’unique codĂ©rivation de ΔΔ\Delta, de degrĂ© 111, prolongeant Dđ·D et ℓ2subscriptℓ2\ell_{2} Ă  S+​(ℋ​[1])superscript𝑆ℋdelimited-[]1S^{+}(\mathcal{H}[1]). Elle vĂ©rifie

Q2=0​et​(Q⊗i​d+i​d⊗Q)∘Δ=Δ∘Q.superscript𝑄20ettensor-product𝑄𝑖𝑑tensor-product𝑖𝑑𝑄ΔΔ𝑄Q^{2}=0\ \hbox{et}\ \left(Q\otimes id+id\otimes Q\right)\circ\Delta=\Delta\circ Q.

Donc, (S+​(ℋ​[1]),Δ,Q=ℓ+m)superscript𝑆ℋdelimited-[]1Δ𝑄ℓ𝑚\left(S^{+}(\mathcal{H}[1]),\Delta,Q=\ell+m\right) est une cogĂšbre cocommuative coassociative et codiffĂ©rentielle, c’est Ă  dire, c’est une L∞subscript𝐿L_{\infty} algĂšbre ou algĂšbre de Lie Ă  homotopie prĂšs. (Voir [AMM])

D’autre part, (ℋ,ÎŽ,D)â„‹đ›żđ·\big{(}\mathcal{H},\delta,D\big{)} est une cogĂšbre de Lie codiffĂ©rentielle, on dĂ©finit un cocrochet Îș𝜅\kappa sur ℋ​[1]ℋdelimited-[]1\mathcal{H}[1] par:

Îș​(X)=∑U​⊗¯​V=XU,V≠∅(−1)uâ€Č​(U​⹂V+(−1)vâ€Č​uâ€Č​V​⹂U),∀X∈ℋ​[1].formulae-sequence𝜅𝑋subscriptFRACOP𝑈¯tensor-product𝑉𝑋𝑈𝑉superscript1superscript𝑱â€Č𝑈tensor-product𝑉superscript1superscript𝑣â€Čsuperscript𝑱â€Č𝑉tensor-product𝑈for-all𝑋ℋdelimited-[]1\kappa(X)=\sum_{U\underline{\otimes}V=X\atop U,V\neq\emptyset}(-1)^{u^{\prime}}\left(U\bigotimes V+(-1)^{v^{\prime}u^{\prime}}V\bigotimes U\right),\hskip 14.22636pt\forall X\in\mathcal{H}[1].

Puis Îș𝜅\kappa se prolonge Ă  S+​(ℋ​[1])superscript𝑆ℋdelimited-[]1S^{+}(\mathcal{H}[1]) par:

Îș(X1
Xn)=∑1≀s≀nIâˆȘJ={1,
,n}∖{s}Δ(x1â€Č​
​xnâ€ČxIâ€Č​xsâ€Č​xJâ€Č)∑Us​⊗¯​Vs=XsUs,Vs≠∅(−1)xIâ€Č+usâ€Č(XI.Us⹂Vs.XJ+(−1)vsâ€Č​usâ€ČXI.Vs⹂Us.XJ).\kappa(X_{1}\dots X_{n})=\hskip-22.76228pt\displaystyle\sum_{1\leq s\leq n\atop I\cup J=\{1,\dots,n\}\setminus\{s\}}\hskip-22.76228pt\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime}\dots x_{n}^{\prime}\\ x_{I}^{\prime}x_{s}^{\prime}x_{J}^{\prime}\end{smallmatrix}\right)\hskip-5.69046pt\sum_{U_{s}\underline{\otimes}V_{s}=X_{s}\atop U_{s},V_{s}\neq\emptyset}(-1)^{x_{I}^{\prime}+u_{s}^{\prime}}\left(X_{I}.U_{s}\bigotimes V_{s}.X_{J}+(-1)^{v_{s}^{\prime}u_{s}^{\prime}}X_{I}.V_{s}\bigotimes U_{s}.X_{J}\right).

Alors, Îș𝜅\kappa est un cocrochet cosymĂ©trique sur S+​(ℋ​[1])superscript𝑆ℋdelimited-[]1S^{+}(\mathcal{H}[1]) de degrĂ© 111 vĂ©rifiant l’identitĂ© de coJacobi:

τâ€Č∘Îș=Îș​et​(i​d⊗3+τ12â€Č∘τ23â€Č+τ23â€Č∘τ12â€Č)∘(Îș⊗i​d)∘Îș=0.superscript𝜏â€Č𝜅𝜅et𝑖superscript𝑑tensor-productabsent3superscriptsubscript𝜏12â€Čsuperscriptsubscript𝜏23â€Čsuperscriptsubscript𝜏23â€Čsuperscriptsubscript𝜏12â€Čtensor-product𝜅𝑖𝑑𝜅0\tau^{\prime}\circ\kappa=\kappa\ \hbox{et}\ \Big{(}id^{\otimes 3}+\tau_{12}^{\prime}\circ\tau_{23}^{\prime}+\tau_{23}^{\prime}\circ\tau_{12}^{\prime}\Big{)}\circ(\kappa\otimes id)\circ\kappa=0.

De plus, Q=ℓ+m𝑄ℓ𝑚Q=\ell+m est une codĂ©rivation de S+​(ℋ​[1])superscript𝑆ℋdelimited-[]1S^{+}(\mathcal{H}[1]) pour Îș𝜅\kappa de degrĂ© 111.

Alors, (S+​(ℋ​[1]),Îș,Q)superscript𝑆ℋdelimited-[]1𝜅𝑄\left(S^{+}(\mathcal{H}[1]),\kappa,Q\right) est une cogĂšbre de Lie codiffĂ©rentielle graduĂ©e, donc, c’est encore une C∞subscriptđ¶C_{\infty} algĂšbre.

Le cocrochet Îș𝜅\kappa et le coproduit ΔΔ\Delta vĂ©rifient, enfin, l’identitĂ© de coLeibniz:

(i​d⊗Δ)∘Îș=(Îș⊗i​d)∘Δ+τ12â€Č∘(i​d⊗Îș)∘Δ.tensor-product𝑖𝑑Δ𝜅tensor-product𝜅𝑖𝑑Δsuperscriptsubscript𝜏12â€Čtensor-product𝑖𝑑𝜅Δ(id\otimes\Delta)\circ\kappa=(\kappa\otimes id)\circ\Delta+\tau_{12}^{\prime}\circ(id\otimes\kappa)\circ\Delta.

On dit que (S+​(ℋ​[1]),Δ,Îș,Q)superscript𝑆ℋdelimited-[]1Δ𝜅𝑄\left(S^{+}(\mathcal{H}[1]),\Delta,\kappa,Q\right) est une cogĂšbre de Gerstenhaber codiffĂ©rentielle graduĂ©e.

Définition 2.3.

Une G∞subscriptđșG_{\infty} algĂšbre (V,Δ,Îș,Q)𝑉Δ𝜅𝑄\left(V,\Delta,\kappa,Q\right)est une bicogĂšbre codiffĂ©rentielle colibre telle que Q𝑄Q est une codĂ©rivation pour le coproduit cocommutatif et coassociatif ΔΔ\Delta et pour le cocrochet de Lie Îș𝜅\kappa, de degrĂ© 111 et de carrĂ© nul.

La G∞subscriptđșG_{\infty} algĂšbre (S+​(⹂¯+​(𝒱​[1])​[1]),Δ,Îș,Q=ℓ+m)superscript𝑆superscriptÂŻtensor-product𝒱delimited-[]1delimited-[]1Δ𝜅𝑄ℓ𝑚\left(S^{+}(\underline{\displaystyle\bigotimes}^{+}(\mathcal{G}[1])[1]),\Delta,\kappa,Q=\ell+m\right) est appelĂ©e la G∞subscriptđșG_{\infty} algĂšbre enveloppante de l’algĂšbre de Gerstenhaber 𝒱𝒱\mathcal{G}.

(Voir [AAC2] et [BGHHW])


3. Les algĂšbres de Poisson Ă  homotopie prĂšs

3.1. Définition

Une algĂšbre de Poisson graduĂ©e est un espace vectoriel graduĂ© đ’«đ’«\mathcal{P} muni d’un produit commutatif et associatif graduĂ© .:đ’«âŠ—đ’«âŸ¶đ’«:.⟶tensor-productđ’«đ’«đ’«\hbox{\hb.}:\mathcal{P}\otimes\mathcal{P}\longrightarrow\mathcal{P} de degrĂ© 00 et d’un crochet {,}:đ’«âŠ—đ’«âŸ¶đ’«\{~{}~{},~{}~{}\}:\mathcal{P}\otimes\mathcal{P}\longrightarrow\mathcal{P} de degrĂ© 00 tel que (đ’«,.)đ’«.\left(\mathcal{P},\hbox{\hb.}\right) est une algĂšbre commutative graduĂ©e, (đ’«,{,})\left(\mathcal{P},\{~{}~{},~{}~{}\}\right) est une algĂšbre de Lie graduĂ©e et que, pour tout Î±đ›Œ\alpha homogĂšne, l’application {α,.}\{\alpha,~{}.~{}\} soit une dĂ©rivation graduĂ©e pour le produit .. En notant |α|đ›Œ|\alpha| le degrĂ© d’un Ă©lĂ©ment homogĂšne Î±đ›Œ\alpha de đ’«đ’«\mathcal{P}, on a donc:

α​.​ÎČđ›Œ.đ›œ\displaystyle\alpha\hbox{\hb.}\beta =(−1)|α|​|ÎČ|​ÎČ​.​α,absentsuperscript1đ›Œđ›œđ›œ.đ›Œ\displaystyle=(-1)^{|\alpha||\beta|}\beta\hbox{\hb.}\alpha,
α​.​(ÎČ​.​γ)đ›Œ.đ›œ.đ›Ÿ\displaystyle\alpha\hbox{\hb.}(\beta\hbox{\hb.}\gamma) =(α​.​ÎČ)​.​γ,absentđ›Œ.đ›œ.đ›Ÿ\displaystyle=(\alpha\hbox{\hb.}\beta)\hbox{\hb.}\gamma,
{α,ÎČ}đ›Œđ›œ\displaystyle\{\alpha,\beta\} =−(−1)|α|​|ÎČ|​{ÎČ,α},absentsuperscript1đ›Œđ›œđ›œđ›Œ\displaystyle=-(-1)^{|\alpha||\beta|}\{\beta,\alpha\},
(−1)|α|​|Îł|​{{α,ÎČ},Îł}superscript1đ›Œđ›Ÿđ›Œđ›œđ›Ÿ\displaystyle(-1)^{|\alpha||\gamma|}\big{\{}\{\alpha,\beta\},\gamma\big{\}} +(−1)|ÎČ|​|α|​{{ÎČ,Îł},α}+(−1)|Îł|​|ÎČ|​{{Îł,α},ÎČ}=0,superscript1đ›œđ›Œđ›œđ›Ÿđ›Œsuperscript1đ›Ÿđ›œđ›Ÿđ›Œđ›œ0\displaystyle+(-1)^{|\beta||\alpha|}\big{\{}\{\beta,\gamma\},\alpha\big{\}}+(-1)^{|\gamma||\beta|}\big{\{}\{\gamma,\alpha\},\beta\big{\}}=0,
{α,ÎČ​.​γ}đ›Œđ›œ.đ›Ÿ\displaystyle\{\alpha,\beta\hbox{\hb.}\gamma\} ={α,ÎČ}​.​γ+(−1)|ÎČ|​|α|​ÎČ​.​{α,Îł}absentđ›Œđ›œ.đ›Ÿsuperscript1đ›œđ›Œđ›œ.đ›Œđ›Ÿ\displaystyle=\{\alpha,\beta\}\hbox{\hb.}\gamma+(-1)^{|\beta||\alpha|}\beta\hbox{\hb.}\{\alpha,\gamma\}

et donc aussi:

{α​.​ÎČ,Îł}=α​.​{ÎČ,Îł}+(−1)|ÎČ|​|Îł|​{α,Îł}​.​ÎČ.đ›Œ.đ›œđ›Ÿđ›Œ.đ›œđ›Ÿsuperscript1đ›œđ›Ÿđ›Œđ›Ÿ.đ›œ\hskip-85.35826pt\{\alpha\hbox{\hb.}\beta,\gamma\}=\alpha\hbox{\hb.}\{\beta,\gamma\}+(-1)^{|\beta||\gamma|}\{\alpha,\gamma\}\hbox{\hb.}\beta.

Si de plus, on a une diffĂ©rentielle d:đ’«âŸ¶đ’«â€‹[1]:đ‘‘âŸ¶đ’«đ’«delimited-[]1d:\mathcal{P}\longrightarrow\mathcal{P}[1] de degrĂ© 111 telle que

d∘d=0,d​(α​.​ÎČ)=d​α​.​ÎČ+(−1)|α|​α​.​d​ÎČ​et​d​({α,ÎČ})={d​α,ÎČ}+(−1)|α|​{α,d​ÎČ},formulae-sequence𝑑𝑑0đ‘‘đ›Œ.đ›œđ‘‘đ›Œ.đ›œsuperscript1đ›Œđ›Œ.đ‘‘đ›œetđ‘‘đ›Œđ›œđ‘‘đ›Œđ›œsuperscript1đ›Œđ›Œđ‘‘đ›œd\circ d=0,\ d(\alpha\hbox{\hb.}\beta)=d\alpha\hbox{\hb.}\beta+(-1)^{|\alpha|}\alpha\hbox{\hb.}d\beta\ \hbox{et}\ d(\{\alpha,\beta\})=\{d\alpha,\beta\}+(-1)^{|\alpha|}\{\alpha,d\beta\},

on dit que (đ’«,.,{,},d)\big{(}\mathcal{P},\hbox{\hb.},\{~{},~{}\},d\big{)} est une algĂšbre de Poisson diffĂ©rentielle graduĂ©e. (Voir [F])

Pour construire la structure de l’algĂšbre de Poisson Ă  homotopie prĂšs, on va reprendre la construction prĂ©cĂ©dente dans le cas des algĂšbres de Poisson diffĂ©rentielles graduĂ©es.

On considĂšre, donc, l’espace đ’«â€‹[1]đ’«delimited-[]1\mathcal{P}[1] et la graduation d​g​(α)=|α|−1đ‘‘đ‘”đ›Œđ›Œ1dg(\alpha)=|\alpha|-1. On transforme le produit . en ÎŒđœ‡\mu en posant Ό​(α,ÎČ)=(−1)d​g​(α)​α​.​ÎČđœ‡đ›Œđ›œsuperscript1đ‘‘đ‘”đ›Œđ›Œ.đ›œ\mu(\alpha,\beta)=(-1)^{dg(\alpha)}\alpha\hbox{\hb.}\beta et le crochet {,}\{~{},~{}\} en [,][~{},~{}] en posant [α,ÎČ]=(−1)d​g​(α)​{α,ÎČ}đ›Œđ›œsuperscript1đ‘‘đ‘”đ›Œđ›Œđ›œ[\alpha,\beta]=(-1)^{dg(\alpha)}\{\alpha,\beta\}.

Le produit ÎŒđœ‡\mu devient anticommutatif, antiassociatif de degrĂ© 111 et le crochet [,][~{},~{}] devient symĂ©trique de degrĂ© 111, vĂ©rifiant l’identitĂ© de Jacobi graduĂ©e et celle de Leibniz avec ÎŒđœ‡\mu:

d​g​(ÎŒ)𝑑𝑔𝜇\displaystyle dg(\mu) =dg([,])=dg(d)=1,\displaystyle=dg([~{},~{}])=dg(d)=1,
Ό​(α,ÎČ)đœ‡đ›Œđ›œ\displaystyle\mu(\alpha,\beta) =−(−1)d​g​(α)​d​g​(ÎČ)​Ό​(ÎČ,α),absentsuperscript1đ‘‘đ‘”đ›Œđ‘‘đ‘”đ›œđœ‡đ›œđ›Œ\displaystyle=-(-1)^{dg(\alpha)dg(\beta)}\mu(\beta,\alpha),
Ό​(Ό​(α,ÎČ),Îł)đœ‡đœ‡đ›Œđ›œđ›Ÿ\displaystyle\mu\left(\mu(\alpha,\beta),\gamma\right) =−(−1)d​g​(α)​Ό​(α,Ό​(ÎČ,Îł)),absentsuperscript1đ‘‘đ‘”đ›Œđœ‡đ›Œđœ‡đ›œđ›Ÿ\displaystyle=-(-1)^{dg(\alpha)}\mu\left(\alpha,\mu(\beta,\gamma)\right),
[α,ÎČ]đ›Œđ›œ\displaystyle[\alpha,\beta] =−(−1)d​g​(α)​d​g​(ÎČ)​[ÎČ,α],absentsuperscript1đ‘‘đ‘”đ›Œđ‘‘đ‘”đ›œđ›œđ›Œ\displaystyle=-(-1)^{dg(\alpha)dg(\beta)}[\beta,\alpha],
(−1)d​g​(α)​d​g​(Îł)​[[α,ÎČ],Îł]superscript1đ‘‘đ‘”đ›Œđ‘‘đ‘”đ›Ÿđ›Œđ›œđ›Ÿ\displaystyle(-1)^{dg(\alpha)dg(\gamma)}\big{[}[\alpha,\beta],\gamma\big{]} +(−1)d​g​(ÎČ)​d​g​(α)​[[ÎČ,Îł],α]+(−1)d​g​(Îł)​d​g​(ÎČ)​[[Îł,α],ÎČ]=0,superscript1đ‘‘đ‘”đ›œđ‘‘đ‘”đ›Œđ›œđ›Ÿđ›Œsuperscript1đ‘‘đ‘”đ›Ÿđ‘‘đ‘”đ›œđ›Ÿđ›Œđ›œ0\displaystyle+(-1)^{dg(\beta)dg(\alpha)}\big{[}[\beta,\gamma],\alpha\big{]}+(-1)^{dg(\gamma)dg(\beta)}\big{[}[\gamma,\alpha],\beta\big{]}=0,
[α,Ό​(ÎČ,Îł)]đ›Œđœ‡đ›œđ›Ÿ\displaystyle[\alpha,\mu(\beta,\gamma)] =(−1)d​g​(α)+1​Ό​([α,ÎČ],Îł)+(−1)(d​g​(α)+1)​(d​g​(ÎČ)+1)​Ό​(ÎČ,[α,Îł]),absentsuperscript1đ‘‘đ‘”đ›Œ1đœ‡đ›Œđ›œđ›Ÿsuperscript1đ‘‘đ‘”đ›Œ1đ‘‘đ‘”đ›œ1đœ‡đ›œđ›Œđ›Ÿ\displaystyle=(-1)^{dg(\alpha)+1}\mu([\alpha,\beta],\gamma)+(-1)^{(dg(\alpha)+1)(dg(\beta)+1)}\mu(\beta,[\alpha,\gamma]),

ou encore

[ÎŒ(α,ÎČ),Îł)]=(−1)d​g​(α)+1ÎŒ(α,[ÎČ,Îł])+(−1)d​g​(ÎČ)​d​g​(Îł)+1ÎŒ([α,Îł],ÎČ).[\mu(\alpha,\beta),\gamma)]=(-1)^{dg(\alpha)+1}\mu(\alpha,[\beta,\gamma])+(-1)^{dg(\beta)dg(\gamma)+1}\mu([\alpha,\gamma],\beta).

De plus, on a

d​(Ό​(α,ÎČ))=−Ό​(d​α,ÎČ)+(−1)d​g​(α)+1​Ό​(α,d​ÎČ)​et​d​([α,ÎČ])=−[d​α,ÎČ]+(−1)d​g​(α)+1​[α,d​ÎČ].đ‘‘đœ‡đ›Œđ›œđœ‡đ‘‘đ›Œđ›œsuperscript1đ‘‘đ‘”đ›Œ1đœ‡đ›Œđ‘‘đ›œetđ‘‘đ›Œđ›œđ‘‘đ›Œđ›œsuperscript1đ‘‘đ‘”đ›Œ1đ›Œđ‘‘đ›œd(\mu(\alpha,\beta))=-\mu(d\alpha,\beta)+(-1)^{dg(\alpha)+1}\mu(\alpha,d\beta)\ \hbox{et}\ d([\alpha,\beta])=-[d\alpha,\beta]+(-1)^{dg(\alpha)+1}[\alpha,d\beta].

3.2. Complexe de Poisson

Comme dans le cas d’une algĂšbre de Gerstenhaber, on rĂ©unit d’abord ÎŒđœ‡\mu et d𝑑d:

On considĂšre l’espace ℋ=⹂¯+​(đ’«â€‹[1])=⚁n≄1(⹂¯n​(đ’«â€‹[1]))ℋsuperscriptÂŻtensor-productđ’«delimited-[]1subscriptdirect-sum𝑛1superscriptÂŻtensor-productđ‘›đ’«delimited-[]1\mathcal{H}=\underline{\displaystyle\bigotimes}^{+}(\mathcal{P}[1])=\displaystyle\bigoplus_{n\geq 1}\left(\underline{\bigotimes}^{n}(\mathcal{P}[1])\right) avec le degrĂ©

d​g​(X)=x=d​g​(α1)+⋯+d​g​(αn),pour​X=α1​⊗¯​ ​⊗¯​αn∈ℋ.formulae-sequenceđ‘‘đ‘”đ‘‹đ‘„đ‘‘đ‘”subscriptđ›Œ1⋯𝑑𝑔subscriptđ›Œđ‘›pour𝑋subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘›â„‹dg(X)=x=dg(\alpha_{1})+\dots+dg(\alpha_{n}),\ \hbox{pour}\ X=\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{n}\in\mathcal{H}.

On munit cet espace du cocrochet ή𝛿\delta dĂ©fini par

ή​(X)=∑U​⊗¯​V=XU,V≠∅U​⹂V−(−1)v​u​V​⹂U.𝛿𝑋subscriptFRACOP𝑈¯tensor-product𝑉𝑋𝑈𝑉𝑈tensor-product𝑉superscript1𝑣𝑱𝑉tensor-product𝑈\delta(X)=\displaystyle\sum_{U\underline{\otimes}V=X\atop U,V\neq\emptyset}U\bigotimes V-(-1)^{vu}V\bigotimes U.

Alors, le complexe (ℋ,ή)ℋ𝛿(\mathcal{H},\delta) est une cogùbre de Lie.

On prolonge d𝑑d et ÎŒđœ‡\mu Ă  ℋℋ\mathcal{H} comme des codĂ©rivations d1subscript𝑑1d_{1} et ÎŒ1subscript𝜇1\mu_{1} du cocrochet ή𝛿\delta de degrĂ© 111 en posant:

d1​(α1​⊗¯​ ​⊗¯​αn)=∑1≀k≀n(−1)∑i<kd​g​(αi)​α1​⊗¯​
​⊗¯​d​(αk)​⊗¯​ ​⊗¯​αnsubscript𝑑1subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘›subscript1𝑘𝑛superscript1subscript𝑖𝑘𝑑𝑔subscriptđ›Œđ‘–subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-product𝑑subscriptđ›Œđ‘˜ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘›d_{1}(\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{n})=\sum_{1\leq k\leq n}(-1)^{\sum_{i<k}dg(\alpha_{i})}\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}d(\alpha_{k})\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{n}

et

ÎŒ1​(α1​⊗¯​ ​⊗¯​αn)=∑1≀k<n(−1)∑i<kd​g​(αi)​α1â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŒâ€‹(αk,αk+1)​⊗¯​ ​⊗¯​αn.subscript𝜇1subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘›subscript1𝑘𝑛superscript1subscript𝑖𝑘𝑑𝑔subscriptđ›Œđ‘–subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-product𝜇subscriptđ›Œđ‘˜subscriptđ›Œđ‘˜1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘›\mu_{1}(\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{n})=\sum_{1\leq k<n}(-1)^{\sum_{i<k}dg(\alpha_{i})}\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\mu(\alpha_{k},\alpha_{k+1})\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{n}.

Alors,

(ÎŒ1⊗i​d+i​d⊗Ό1)∘Ύ=Ύ∘Ό1,ÎŒ1∘Ό1=0,(d1⊗i​d+i​d⊗d1)∘Ύ=Ύ∘d1​et​d1∘d1=0.formulae-sequencetensor-productsubscript𝜇1𝑖𝑑tensor-product𝑖𝑑subscript𝜇1𝛿𝛿subscript𝜇1formulae-sequencesubscript𝜇1subscript𝜇10tensor-productsubscript𝑑1𝑖𝑑tensor-product𝑖𝑑subscript𝑑1𝛿𝛿subscript𝑑1etsubscript𝑑1subscript𝑑10(\mu_{1}\otimes id+id\otimes\mu_{1})\circ\delta=\delta\circ\mu_{1},\mu_{1}\circ\mu_{1}=0,(d_{1}\otimes id+id\otimes d_{1})\circ\delta=\delta\circ d_{1}\ \hbox{et}\ d_{1}\circ d_{1}=0.

Or, on sait qu’une codĂ©rivation Dđ·D de la cogĂšbre (ℋ,ÎŽ)ℋ𝛿(\mathcal{H},\delta) est entiĂšrement dĂ©terminĂ©e par une suite d’application Dr:⹂¯râ€‹đ’«â€‹[1]âŸ¶đ’«â€‹[2]:subscriptđ·đ‘ŸâŸ¶superscriptÂŻtensor-productđ‘Ÿđ’«delimited-[]1đ’«delimited-[]2D_{r}:\underline{\bigotimes}^{r}\mathcal{P}[1]\longrightarrow\mathcal{P}[2]. Plus prĂ©cisĂ©ment, on a:

D​(α1​⊗¯​ ​⊗¯​αn)=∑1≀r≀n0≀j≀n−r(−1)∑i≀jd​g​(αi)​α1​⊗¯​ ​⊗¯​αj​⊗¯​Dr​(αj+1​⊗¯​ ​⊗¯​αj+r)​⊗¯​αj+r+1​⊗¯​ ​⊗¯​αn.đ·subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘›subscriptFRACOP1𝑟𝑛0𝑗𝑛𝑟superscript1subscript𝑖𝑗𝑑𝑔subscriptđ›Œđ‘–subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘—ÂŻtensor-productsubscriptđ·đ‘Ÿsubscriptđ›Œđ‘—1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘—đ‘ŸÂŻtensor-productsubscriptđ›Œđ‘—đ‘Ÿ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘›D(\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{n})=\displaystyle\sum_{1\leq r\leq n\atop 0\leq j\leq n-r}(-1)^{\sum_{i\leq j}dg(\alpha_{i})}\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{j}\underline{\otimes}D_{r}(\alpha_{j+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{j+r})\underline{\otimes}\alpha_{j+r+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{n}.

Si on pose D1=dsubscriptđ·1𝑑D_{1}=d, D2=ÎŒsubscriptđ·2𝜇D_{2}=\mu, Dk=0subscriptđ·đ‘˜0D_{k}=0, pour k≄3𝑘3k\geq 3, alors, D=d1+ÎŒ1đ·subscript𝑑1subscript𝜇1D=d_{1}+\mu_{1} est l’unique codĂ©rivation de ή𝛿\delta de degrĂ© 111 qui prolonge d𝑑d et ÎŒđœ‡\mu Ă  ℋℋ\mathcal{H}. Elle vĂ©rifie

D∘D=0​et​(D⊗i​d+i​d⊗D)∘Ύ=Ύ∘D.đ·đ·0ettensor-productđ·đ‘–đ‘‘tensor-productđ‘–đ‘‘đ·đ›żđ›żđ·D\circ D=0\ \hbox{et}\ (D\otimes id+id\otimes D)\circ\delta=\delta\circ D.

Alors, (ℋ=⹂¯+​(đ’«â€‹[1]),ÎŽ,D=d1+ÎŒ1)formulae-sequenceℋsuperscriptÂŻtensor-productđ’«delimited-[]1đ›żđ·subscript𝑑1subscript𝜇1\big{(}\mathcal{H}=\underline{\bigotimes}^{+}(\mathcal{P}[1]),\delta,D=d_{1}+\mu_{1}\big{)} est une cogĂšbre de Lie codiffĂ©rentielle, donc, c’est une C∞subscriptđ¶C_{\infty}-algĂšbre.

Bien qu’il ne soit pas antisymĂ©trique, on prolonge le crochet [,][~{},~{}] dĂ©fini sur đ’«â€‹[1]đ’«delimited-[]1\mathcal{P}[1] Ă  ℋℋ\mathcal{H} comme l’unique ”crochet” de degrĂ© 111 compatible avec le cocrochet ή𝛿\delta, c’est Ă  dire, vĂ©rifiant:

Ύ∘[,]=([,]⊗id)∘(τ23∘(ή⊗id)+id⊗ή)+(id⊗[,])∘(ή⊗id+τ12∘(id⊗ή)).\delta\circ[~{},~{}]=([~{},~{}]\otimes id)\circ\big{(}\tau_{23}\circ(\delta\otimes id)+id\otimes\delta\big{)}+(id\otimes[~{},~{}])\circ\big{(}\delta\otimes id+\tau_{12}\circ(id\otimes\delta)\big{)}.

Ce prolongement est donnĂ© pour X=α1​⊗¯​ ​⊗¯​αp𝑋subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘X=\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p} et Y=αp+1​⊗¯​ ​⊗¯​αp+q𝑌subscriptđ›Œđ‘1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘đ‘žY=\alpha_{p+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p+q} par:

[X,Y]=∑σ∈B​a​t​(p,q)k,σ−1​(k)≀p<σ−1​(k+1)Δα​(σ−1)​(−1)∑i<kd​g​(ασ−1​(i))​ασ−1​(1)​⊗¯​
​⊗¯​[ασ−1​(k),ασ−1​(k+1)]â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹Î±Ïƒâˆ’1​(p+q).𝑋𝑌subscriptFRACOPđœŽđ”đ‘Žđ‘Ąđ‘đ‘žđ‘˜superscript𝜎1𝑘𝑝superscript𝜎1𝑘1subscriptđœ€đ›Œsuperscript𝜎1superscript1subscript𝑖𝑘𝑑𝑔subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑖subscriptđ›Œsuperscript𝜎11ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑝𝑞[X,Y]=\hskip-22.76228pt\displaystyle\sum_{\sigma\in Bat(p,q)\atop k,\sigma^{-1}(k)\leq p<\sigma^{-1}(k+1)}\hskip-22.76228pt\varepsilon_{\alpha}(\sigma^{-1})(-1)^{\sum_{i<k}dg(\alpha_{\sigma^{-1}(i)})}\alpha_{\sigma^{-1}(1)}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}[\alpha_{\sigma^{-1}(k)},\alpha_{\sigma^{-1}(k+1)}]\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{\sigma^{-1}(p+q)}.

Puisque [,][~{},~{}] n’était pas antisymĂ©trique sur đ’«â€‹[1]đ’«delimited-[]1\mathcal{P}[1], son prolongement ne l’est pas non plus sur ℋℋ\mathcal{H}. On se ramĂšne Ă  un vrai crochet de degrĂ© 00 en dĂ©calant ℋℋ\mathcal{H} par −11-1.

On considĂšre l’espace ℋ​[−1]ℋdelimited-[]1\mathcal{H}[-1] muni de la graduation d​gâ€Č​(X)=xâ€Č=d​g​(X)+1𝑑superscript𝑔â€Č𝑋superscriptđ‘„â€Č𝑑𝑔𝑋1dg^{\prime}(X)=x^{\prime}=dg(X)+1, pour X∈ℋ​[−1]𝑋ℋdelimited-[]1X\in\mathcal{H}[-1]. On construit sur ℋ​[−1]ℋdelimited-[]1\mathcal{H}[-1] le crochet {X,Y}=(−1)−xâ€Č​[X,Y]𝑋𝑌superscript1superscriptđ‘„â€Č𝑋𝑌\{X,Y\}=(-1)^{-x^{\prime}}[X,Y]. Alors, on a

Proposition 3.1.

L’espace ℋ​[−1]ℋdelimited-[]1\mathcal{H}[-1], muni du crochet {,}\{~{},~{}\} et de l’opĂ©rateur Dđ·D est une algĂšbre de Lie diffĂ©rentielle graduĂ©e: Pour tout X𝑋X, Y𝑌Y et Z𝑍Z de ℋ​[−1]ℋdelimited-[]1\mathcal{H}[-1], on a:

  • (i)

    {X,Y}=−(−1)xâ€Č​yâ€Č​{Y,X}𝑋𝑌superscript1superscriptđ‘„â€Čsuperscript𝑩â€Č𝑌𝑋\{X,Y\}=-(-1)^{x^{\prime}y^{\prime}}\{Y,X\},

  • (ii)

    (−1)xâ€Č​zâ€Č​{{X,Y},Z}+(−1)yâ€Č​xâ€Č​{{Y,Z},X}+(−1)zâ€Č​yâ€Č​{{Z,X},Y}=0superscript1superscriptđ‘„â€Čsuperscript𝑧â€Č𝑋𝑌𝑍superscript1superscript𝑩â€Čsuperscriptđ‘„â€Č𝑌𝑍𝑋superscript1superscript𝑧â€Čsuperscript𝑩â€Č𝑍𝑋𝑌0(-1)^{x^{\prime}z^{\prime}}\{\{X,Y\},Z\}+(-1)^{y^{\prime}x^{\prime}}\{\{Y,Z\},X\}+(-1)^{z^{\prime}y^{\prime}}\{\{Z,X\},Y\}=0,

  • (iii)

    D​({X,Y})={D​(X),Y}+(−1)xâ€Č​{X,D​(Y)}đ·đ‘‹đ‘Œđ·đ‘‹đ‘Œsuperscript1superscriptđ‘„â€Čđ‘‹đ·đ‘ŒD\left(\{X,Y\}\right)=\{D(X),Y\}+(-1)^{x^{\prime}}\{X,D(Y)\}.

Maintenant, (ℋ[−1],{,},D)\big{(}\mathcal{H}[-1],\{~{},~{}\},D\big{)} est une algĂšbre de Lie diffĂ©rentielle graduĂ©e. On peut donc lui associer une cogĂšbre cocommutative coassociative (S+​(ℋ​[−1]​[1]),Δ)superscript𝑆ℋdelimited-[]1delimited-[]1Δ(S^{+}(\mathcal{H}[-1][1]),\Delta) avec une codĂ©rivation Q𝑄Q construite Ă  partir de {,}\{~{},~{}\} et Dđ·D. Mais ici ℋ​[−1]​[1]=ℋℋdelimited-[]1delimited-[]1ℋ\mathcal{H}[-1][1]=\mathcal{H} et on prĂ©fĂšre rĂ©utiliser le crochet [,][~{},~{}] sur ℋℋ\mathcal{H} dĂ©fini plus haut plutĂŽt que (−1)x​{X,Y}=−[X,Y]superscript1đ‘„đ‘‹đ‘Œđ‘‹đ‘Œ(-1)^{x}\{X,Y\}=-[X,Y].

On prolonge donc Dđ·D et [,][~{},~{}] Ă  S+​(ℋ)superscript𝑆ℋS^{+}(\mathcal{H}) comme des codĂ©rivations m𝑚m et ℓℓ\ell de ΔΔ\Delta de degrĂ© 111 et de carrĂ© nul en posant:

m​(X1​
​Xn)=∑i=1nΔ​(x1​
​xnxi​x1​
​i^​
​xn)​D​(Xi).X1​
​i^​
​Xnformulae-sequence𝑚subscript𝑋1
subscript𝑋𝑛superscriptsubscript𝑖1𝑛𝜀subscriptđ‘„1
subscriptđ‘„đ‘›subscriptđ‘„đ‘–subscriptđ‘„1
^𝑖
subscriptđ‘„đ‘›đ·subscript𝑋𝑖subscript𝑋1
^𝑖
subscript𝑋𝑛m(X_{1}\dots X_{n})=\displaystyle\sum_{i=1}^{n}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}\dots x_{n}\\ x_{i}x_{1}\dots\widehat{i}\dots x_{n}\end{smallmatrix}\right)D(X_{i}).X_{1}\dots\widehat{i}\dots X_{n}

et

ℓ​(X1​
​Xn)=∑i<jΔ​(x1​
​xnxi​xj​x1​
​i​j^​
​xn)​[Xi,Xj].X1​
​i​j^​
​Xn.formulae-sequenceℓsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛subscript𝑖𝑗𝜀subscriptđ‘„1
subscriptđ‘„đ‘›subscriptđ‘„đ‘–subscriptđ‘„đ‘—subscriptđ‘„1
^𝑖𝑗
subscriptđ‘„đ‘›subscript𝑋𝑖subscript𝑋𝑗subscript𝑋1
^𝑖𝑗
subscript𝑋𝑛\ell(X_{1}\dots X_{n})=\displaystyle\sum_{i<j}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}\dots x_{n}\\ x_{i}x_{j}x_{1}\dots\widehat{ij}\dots x_{n}\end{smallmatrix}\right)[X_{i},X_{j}].X_{1}\dots\widehat{ij}\dots X_{n}.

Puis, on pose Q1=Dsubscript𝑄1đ·Q_{1}=D, Q2=ℓ2subscript𝑄2subscriptℓ2Q_{2}=\ell_{2}, Qk=0subscript𝑄𝑘0Q_{k}=0,  si k≄3𝑘3k\geq 3 et

Q​(X1​
​Xn)=∑IâˆȘJ={1,
,n}I≠∅Δ​(x1​
​xnxI​xJ)​Q#​I​(XI).XJ.formulae-sequence𝑄subscript𝑋1
subscript𝑋𝑛subscriptFRACOPđŒđœ1â€Šđ‘›đŒđœ€subscriptđ‘„1
subscriptđ‘„đ‘›subscriptđ‘„đŒsubscriptđ‘„đœsubscript𝑄#đŒsubscriptđ‘‹đŒsubscriptđ‘‹đœQ(X_{1}\dots X_{n})=\displaystyle\sum_{I\cup J=\{1,\ldots,n\}\atop I\neq\emptyset}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}\dots x_{n}\\ x_{I}x_{J}\end{smallmatrix}\right)Q_{\#I}(X_{I}).X_{J}.

Alors, Q=m+ℓ𝑄𝑚ℓQ=m+\ell est l’unique codĂ©rivation de ΔΔ\Delta, de degrĂ© 111, prolongeant Dđ·D et [,][~{},~{}] Ă  S+​(ℋ)superscript𝑆ℋS^{+}(\mathcal{H}). Elle vĂ©rifie

Q2=0​et​(Q⊗i​d+i​d⊗Q)∘Δ=Δ∘Q.superscript𝑄20ettensor-product𝑄𝑖𝑑tensor-product𝑖𝑑𝑄ΔΔ𝑄Q^{2}=0\ \hbox{et}\ \left(Q\otimes id+id\otimes Q\right)\circ\Delta=\Delta\circ Q.

Donc, (S+​(ℋ),Δ,Q)superscript𝑆ℋΔ𝑄\left(S^{+}(\mathcal{H}),\Delta,Q\right) est une L∞subscript𝐿L_{\infty} algùbre.

D’autre part, (ℋ,ÎŽ,D)â„‹đ›żđ·(\mathcal{H},\delta,D) Ă©tant une C∞subscriptđ¶C_{\infty} algĂšbre, on prolonge le cocrochet ή𝛿\delta Ă  S+​(ℋ)superscript𝑆ℋS^{+}(\mathcal{H}) par:

ÎŽ(X1
Xn)=∑1≀s≀nIâˆȘJ={1,
,n}∖{s}Δ(x1​
​xnxI​xs​xJ)∑Us​⊗¯​Vs=XsUs,Vs≠∅(XI.Us⹂Vs.XJ−(−1)vs​usXI.Vs⹂Us.XJ).\delta(X_{1}\dots X_{n})=\hskip-17.07182pt\displaystyle\sum_{1\leq s\leq n\atop I\cup J=\{1,\dots,n\}\setminus\{s\}}\hskip-17.07182pt\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}\dots x_{n}\\ x_{I}x_{s}x_{J}\end{smallmatrix}\right)\sum_{U_{s}\underline{\otimes}V_{s}=X_{s}\atop U_{s},V_{s}\neq\emptyset}\left(X_{I}.U_{s}\bigotimes V_{s}.X_{J}-(-1)^{v_{s}u_{s}}X_{I}.V_{s}\bigotimes U_{s}.X_{J}\right).

Alors, ή𝛿\delta est un cocrochet coantisymĂ©trique sur S+​(ℋ)superscript𝑆ℋS^{+}(\mathcal{H}) de degrĂ© 00 vĂ©rifiant l’identitĂ© de coJacobi graduĂ©e. De plus, Q=ℓ+m𝑄ℓ𝑚Q=\ell+m est une codĂ©rivation de S+​(ℋ)superscript𝑆ℋS^{+}(\mathcal{H}) pour ή𝛿\delta. Donc, (S+​(ℋ),ÎŽ,Q)superscript𝑆ℋ𝛿𝑄\left(S^{+}(\mathcal{H}),\delta,Q\right) est une cogĂšbre de Lie codiffĂ©rentielle graduĂ©e, c’est Ă  dire, c’est encore une C∞subscriptđ¶C_{\infty} algĂšbre.

De plus, le cocrochet ή𝛿\delta et le coproduit ΔΔ\Delta vĂ©rifient l’identitĂ© de coLeibniz:

(i​d⊗Δ)∘Ύ=(ή⊗i​d)∘Δ+τ12∘(i​d⊗ή)∘Δ.tensor-product𝑖𝑑Δ𝛿tensor-product𝛿𝑖𝑑Δsubscript𝜏12tensor-product𝑖𝑑𝛿Δ(id\otimes\Delta)\circ\delta=(\delta\otimes id)\circ\Delta+\tau_{12}\circ(id\otimes\delta)\circ\Delta.

On dit que (S+​(ℋ),Δ,ÎŽ,Q)superscript𝑆ℋΔ𝛿𝑄\left(S^{+}(\mathcal{H}),\Delta,\delta,Q\right) est une cogĂšbre de Poisson codiffĂ©rentielle graduĂ©e.

Définition 3.2.

Une P∞subscript𝑃P_{\infty} algĂšbre (V,Δ,ÎŽ,Q)𝑉Δ𝛿𝑄(V,\Delta,\delta,Q) est une bicogĂšbre codiffĂ©rentielle colibre telle que Q𝑄Q est une codĂ©rivation pour le coproduit cocommutatif et coassociatif ΔΔ\Delta et pour le cocrochet de Lie ή𝛿\delta, de degrĂ© 111 et de carrĂ© nul.

La P∞subscript𝑃P_{\infty} algĂšbre (S+​(⹂¯+â€‹đ’«â€‹[1]),Δ,ÎŽ,Q=ℓ+m)superscript𝑆superscriptÂŻtensor-productđ’«delimited-[]1Δ𝛿𝑄ℓ𝑚\left(S^{+}(\underline{\displaystyle\bigotimes}^{+}\mathcal{P}[1]),\Delta,\delta,Q=\ell+m\right) est appelĂ©e la P∞subscript𝑃P_{\infty} algĂšbre enveloppante de l’algĂšbre de Poisson đ’«đ’«\mathcal{P}.


4. Les (a,b)𝑎𝑏(a,b)-algùbres à homotopie prùs

4.1. Définition

ConsidĂ©rons un espace vectoriel 𝒜𝒜\mathcal{A} graduĂ©. Le degrĂ© d’un Ă©lĂ©ment homogĂšne Î±đ›Œ\alpha de 𝒜𝒜\mathcal{A} est notĂ© |α|đ›Œ|\alpha|. Soient a,bâˆˆâ„€đ‘Žđ‘â„€a,b\in\mathbb{Z}, l’espace 𝒜𝒜\mathcal{A} est muni d’un produit . de degrĂ© a𝑎a (|.|=a.𝑎|\hbox{\hb.}|=a) et d’un crochet [,][~{},~{}] de degrĂ© b𝑏b (|[,]|=b|[~{},~{}]|=b) tel que (𝒜​[−a],.)𝒜delimited-[]𝑎.\Big{(}\mathcal{A}[-a],\hbox{\hb.}\Big{)} est une algĂšbre commutative et associative graduĂ©e et (𝒜[−b],[,])\Big{(}\mathcal{A}[-b],[~{},~{}]\Big{)} est une algĂšbre de Lie graduĂ©e. De plus, l’application linĂ©aire a​d:𝒜​[−b]âŸ¶đ’Ÿâ€‹e​r​(𝒜​[−a],.):đ‘Žđ‘‘âŸ¶đ’œdelimited-[]𝑏𝒟𝑒𝑟𝒜delimited-[]𝑎.ad:\mathcal{A}[-b]\longrightarrow\mathcal{D}er\Big{(}\mathcal{A}[-a],\hbox{\hb.}\Big{)}; α⟌a​dÎ±âŸŒđ›Œđ‘Žsubscriptđ‘‘đ›Œ\alpha\longmapsto ad_{\alpha} est telle que a​dÎ±đ‘Žsubscriptđ‘‘đ›Œad_{\alpha} soit une dĂ©rivation graduĂ©e pour le produit ..

On dit que (𝒜,.,[,])\Big{(}\mathcal{A},\hbox{\hb.},[~{},~{}]\Big{)} est une (a,b)𝑎𝑏(a,b)-algĂšbre graduĂ©e. Pour tout α,ÎČ,Îłâˆˆđ’œđ›Œđ›œđ›Ÿđ’œ\alpha,\beta,\gamma\in\mathcal{A}, on a les propriĂ©tĂ©s suivantes:

(i) α​.​ÎČ=(−1)(|α|+a)​(|ÎČ|+a)​ÎČ​.â€‹Î±đ›Œ.đ›œsuperscript1đ›Œđ‘Žđ›œđ‘Žđ›œ.đ›Œ\alpha\hbox{\hb.}\beta=(-1)^{(|\alpha|+a)(|\beta|+a)}\beta\hbox{\hb.}\alpha,

(ii) α​.​(ÎČ​.​γ)=(α​.​ÎČ)​.â€‹Îłđ›Œ.đ›œ.đ›Ÿđ›Œ.đ›œ.đ›Ÿ\alpha\hbox{\hb.}(\beta\hbox{\hb.}\gamma)=(\alpha\hbox{\hb.}\beta)\hbox{\hb.}\gamma,

(iii) [α,ÎČ]=−(−1)(|α|+b)​(|ÎČ|+b)​[ÎČ,α]đ›Œđ›œsuperscript1đ›Œđ‘đ›œđ‘đ›œđ›Œ[\alpha,\beta]=-(-1)^{(|\alpha|+b)(|\beta|+b)}[\beta,\alpha],

(iv) (−1)(|α|+b)​(|Îł|+b)​[[α,ÎČ],Îł]+(−1)(|ÎČ|+b)​(|α|+b)​[[ÎČ,Îł],α]+(−1)(|Îł|+b)​(|ÎČ|+b)​[[Îł,α],ÎČ]=0superscript1đ›Œđ‘đ›Ÿđ‘đ›Œđ›œđ›Ÿsuperscript1đ›œđ‘đ›Œđ‘đ›œđ›Ÿđ›Œsuperscript1đ›Ÿđ‘đ›œđ‘đ›Ÿđ›Œđ›œ0(-1)^{(|\alpha|+b)(|\gamma|+b)}[[\alpha,\beta],\gamma]+(-1)^{(|\beta|+b)(|\alpha|+b)}\big{[}[\beta,\gamma],\alpha\big{]}+(-1)^{(|\gamma|+b)(|\beta|+b)}\big{[}[\gamma,\alpha],\beta\big{]}=0,

(v) [α,ÎČ​.​γ]=[α,ÎČ]​.​γ+(−1)(|ÎČ|+a)​(|α|+b)​ÎČ​.​[α,Îł]đ›Œđ›œ.đ›Ÿđ›Œđ›œ.đ›Ÿsuperscript1đ›œđ‘Žđ›Œđ‘đ›œ.đ›Œđ›Ÿ[\alpha,\beta\hbox{\hb.}\gamma]=[\alpha,\beta]\hbox{\hb.}\gamma+(-1)^{(|\beta|+a)(|\alpha|+b)}\beta\hbox{\hb.}[\alpha,\gamma]

qui s’écrit encore [α​.​ÎČ,Îł]=α​.​[ÎČ,Îł]+(−1)(|ÎČ|+a)​(|Îł|+b)​[α,Îł]​.​ÎČđ›Œ.đ›œđ›Ÿđ›Œ.đ›œđ›Ÿsuperscript1đ›œđ‘Žđ›Ÿđ‘đ›Œđ›Ÿ.đ›œ[\alpha\hbox{\hb.}\beta,\gamma]=\alpha\hbox{\hb.}[\beta,\gamma]+(-1)^{(|\beta|+a)(|\gamma|+b)}[\alpha,\gamma]\hbox{\hb.}\beta.

De plus, si on a une diffĂ©rentielle d:𝒜​[−a]âŸ¶đ’œâ€‹[−a+1]:đ‘‘âŸ¶đ’œdelimited-[]𝑎𝒜delimited-[]𝑎1d:\mathcal{A}[-a]\longrightarrow\mathcal{A}[-a+1] (ou d:𝒜​[−b]âŸ¶đ’œâ€‹[−b+1]:đ‘‘âŸ¶đ’œdelimited-[]𝑏𝒜delimited-[]𝑏1d:\mathcal{A}[-b]\longrightarrow\mathcal{A}[-b+1]) de degrĂ© 111 vĂ©rifiant

d∘d=0,d​(α​.​ÎČ)=d​α​.​ÎČ+(−1)|α|+a​α​.​d​ÎČ​et​d​([α,ÎČ])=[d​α,ÎČ]+(−1)|α|+b​[α,d​ÎČ],formulae-sequence𝑑𝑑0đ‘‘đ›Œ.đ›œđ‘‘đ›Œ.đ›œsuperscript1đ›Œđ‘Žđ›Œ.đ‘‘đ›œetđ‘‘đ›Œđ›œđ‘‘đ›Œđ›œsuperscript1đ›Œđ‘đ›Œđ‘‘đ›œd\circ d=0,\ d(\alpha\hbox{\hb.}\beta)=d\alpha\hbox{\hb.}\beta+(-1)^{|\alpha|+a}\alpha\hbox{\hb.}d\beta\ \hbox{et}\ d([\alpha,\beta])=[d\alpha,\beta]+(-1)^{|\alpha|+b}[\alpha,d\beta],

on dira que (𝒜,.,[,],d)\Big{(}\mathcal{A},\hbox{\hb.},[~{},~{}],d\Big{)} est une (a,b)𝑎𝑏(a,b)-algĂšbre diffĂ©rentielle graduĂ©e.

Comme ci-dessus, on utilise un dĂ©calage pour homogĂšnĂ©iser le produit et la diffĂ©rentielle. On considĂšre l’espace 𝒜​[−a+1]𝒜delimited-[]𝑎1\mathcal{A}[-a+1] muni de la graduation d​g​(α)=|α|+a−1đ‘‘đ‘”đ›Œđ›Œđ‘Ž1dg(\alpha)=|\alpha|+a-1 que l’on note simplement par Î±đ›Œ\alpha. Sur 𝒜​[−a+1]𝒜delimited-[]𝑎1\mathcal{A}[-a+1], le produit . n’est plus commutatif et le crochet [,][~{},~{}] n’est plus antisymĂ©trique. On construit, donc, un nouveau produit ÎŒđœ‡\mu sur 𝒜​[−a+1]=𝒜​[−a]​[1]𝒜delimited-[]𝑎1𝒜delimited-[]𝑎delimited-[]1\mathcal{A}[-a+1]=\mathcal{A}[-a][1] de degrĂ© 111 dĂ©fini par

Ό​(α,ÎČ)=(−1)1.α​α​.​ÎČđœ‡đ›Œđ›œsuperscript1formulae-sequence1đ›Œđ›Œ.đ›œ\mu(\alpha,\beta)=(-1)^{1.\alpha}\alpha\hbox{\hb.}\beta

et un nouveau crochet ℓℓ\ell sur 𝒜​[−a+1]=𝒜​[−b]​[b−a+1]𝒜delimited-[]𝑎1𝒜delimited-[]𝑏delimited-[]𝑏𝑎1\mathcal{A}[-a+1]=\mathcal{A}[-b][b-a+1] de degrĂ© b−a+1𝑏𝑎1b-a+1 dĂ©fini par

ℓ​(α,ÎČ)=(−1)(b−a+1).α​[α,ÎČ].â„“đ›Œđ›œsuperscript1formulae-sequence𝑏𝑎1đ›Œđ›Œđ›œ\ell(\alpha,\beta)=(-1)^{(b-a+1).\alpha}[\alpha,\beta].

Et on a

(i) Ό​(α,ÎČ)=−(−1)α​ÎČ​Ό​(ÎČ,α)đœ‡đ›Œđ›œsuperscript1đ›Œđ›œđœ‡đ›œđ›Œ\mu(\alpha,\beta)=-(-1)^{\alpha\beta}\mu(\beta,\alpha),

(ii) Ό​(Ό​(α,ÎČ),Îł)=−(−1)α​Ό​(α,Ό​(ÎČ,Îł))đœ‡đœ‡đ›Œđ›œđ›Ÿsuperscript1đ›Œđœ‡đ›Œđœ‡đ›œđ›Ÿ\mu\left(\mu(\alpha,\beta),\gamma\right)=-(-1)^{\alpha}\mu\left(\alpha,\mu(\beta,\gamma)\right),

(iii) ℓ​(α,ÎČ)=−(−1)b−a+1​(−1)α​ÎČ​ℓ​(ÎČ,α)â„“đ›Œđ›œsuperscript1𝑏𝑎1superscript1đ›Œđ›œâ„“đ›œđ›Œ\ell(\alpha,\beta)=-(-1)^{b-a+1}(-1)^{\alpha\beta}\ell(\beta,\alpha),

(iv) (−1)α​γ​ℓ​(ℓ​(α,ÎČ),Îł)+(−1)ÎČ​α​ℓ​(ℓ​(ÎČ,Îł),α)+(−1)γ​ÎČ​ℓ​(ℓ​(Îł,α),ÎČ)=0superscript1đ›Œđ›Ÿâ„“â„“đ›Œđ›œđ›Ÿsuperscript1đ›œđ›Œâ„“â„“đ›œđ›Ÿđ›Œsuperscript1đ›Ÿđ›œâ„“â„“đ›Ÿđ›Œđ›œ0(-1)^{\alpha\gamma}\ell(\ell(\alpha,\beta),\gamma\big{)}+(-1)^{\beta\alpha}\ell(\ell(\beta,\gamma),\alpha)+(-1)^{\gamma\beta}\ell(\ell(\gamma,\alpha),\beta)=0,

(v) ℓ​(α,Ό​(ÎČ,Îł))=(−1)α+b−a+1​Ό​(ℓ​(α,ÎČ),Îł)+(−1)(α+b−a+1)​(ÎČ+1)​Ό​(ÎČ,ℓ​(α,Îł))â„“đ›Œđœ‡đ›œđ›Ÿsuperscript1đ›Œđ‘đ‘Ž1đœ‡â„“đ›Œđ›œđ›Ÿsuperscript1đ›Œđ‘đ‘Ž1đ›œ1đœ‡đ›œâ„“đ›Œđ›Ÿ\ell(\alpha,\mu(\beta,\gamma))=(-1)^{\alpha+b-a+1}\mu(\ell(\alpha,\beta),\gamma)+(-1)^{(\alpha+b-a+1)(\beta+1)}\mu(\beta,\ell(\alpha,\gamma)),

ou encore ℓ​(α,Ό​(ÎČ,Îł))=(−1)(b−a+1)​(α+1)​Ό​(α,ℓ​(ÎČ,Îł))+(−1)b−a+1+ÎČâ€‹Îłâ€‹ÎŒâ€‹(ℓ​(α,Îł),ÎČ)â„“đ›Œđœ‡đ›œđ›Ÿsuperscript1𝑏𝑎1đ›Œ1đœ‡đ›Œâ„“đ›œđ›Ÿsuperscript1𝑏𝑎1đ›œđ›Ÿđœ‡â„“đ›Œđ›Ÿđ›œ\ell(\alpha,\mu(\beta,\gamma))=(-1)^{(b-a+1)(\alpha+1)}\mu(\alpha,\ell(\beta,\gamma))+(-1)^{b-a+1+\beta\gamma}\mu(\ell(\alpha,\gamma),\beta).

De plus, d𝑑d reste encore une dĂ©rivation pour ÎŒđœ‡\mu et ℓℓ\ell, elle vĂ©rifie:

d​(Ό​(α,ÎČ))=−Ό​(d​α,ÎČ)+(−1)α+1​Ό​(α,d​ÎČ)đ‘‘đœ‡đ›Œđ›œđœ‡đ‘‘đ›Œđ›œsuperscript1đ›Œ1đœ‡đ›Œđ‘‘đ›œd(\mu(\alpha,\beta))=-\mu(d\alpha,\beta)+(-1)^{\alpha+1}\mu(\alpha,d\beta) et d​(ℓ​(α,ÎČ))=(−1)b−a+1​ℓ​(d​α,ÎČ)+(−1)α+b−a+1​ℓ​(α,d​ÎČ)đ‘‘â„“đ›Œđ›œsuperscript1𝑏𝑎1â„“đ‘‘đ›Œđ›œsuperscript1đ›Œđ‘đ‘Ž1â„“đ›Œđ‘‘đ›œd(\ell(\alpha,\beta))=(-1)^{b-a+1}\ell(d\alpha,\beta)+(-1)^{\alpha+b-a+1}\ell(\alpha,d\beta).

4.2. Extension de la multiplication et du crochet à la cogÚbre de Lie codifférentielle

On considĂšre comme prĂ©cĂ©demment l’espace ℋ=⚁n≄1(⹂¯n​𝒜​[−a+1])=⹂¯+​(𝒜​[−a+1])ℋsubscriptdirect-sum𝑛1superscriptÂŻtensor-product𝑛𝒜delimited-[]𝑎1superscriptÂŻtensor-product𝒜delimited-[]𝑎1\mathcal{H}=\displaystyle\bigoplus_{n\geq 1}\big{(}\underline{\bigotimes}^{n}\mathcal{A}[-a+1]\big{)}=\underline{\bigotimes}^{+}(\mathcal{A}[-a+1]) et pour X=α1​⊗¯​ ​⊗¯​αn∈ℋ𝑋subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘›â„‹X=\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{n}\in\mathcal{H}, le degrĂ© d​g​(X)=α1+⋯+αn𝑑𝑔𝑋subscriptđ›Œ1⋯subscriptđ›Œđ‘›dg(X)=\alpha_{1}+\dots+\alpha_{n} notĂ© simplement par xđ‘„x. Sur cet espace, on dĂ©finit un cocrochet ή𝛿\delta de degrĂ© 00 par:

ή​(X)𝛿𝑋\displaystyle\delta(X) =∑j=1n−1α1​⊗¯​ ​⊗¯​αj​⚂αj+1​⊗¯​ ​⊗¯​αn−Δ​(α1​ ​αjαj+1​ ​αnαj+1​ ​αnα1​ ​αj)​αj+1​⊗¯​ ​⊗¯​αn​⚂α1​⊗¯​ ​⊗¯​αjabsentsuperscriptsubscript𝑗1𝑛1subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘—tensor-productsubscriptđ›Œđ‘—1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘›đœ€subscriptđ›Œ1
subscriptđ›Œđ‘—subscriptđ›Œđ‘—1
subscriptđ›Œđ‘›subscriptđ›Œđ‘—1
subscriptđ›Œđ‘›subscriptđ›Œ1
subscriptđ›Œđ‘—subscriptđ›Œđ‘—1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘›tensor-productsubscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘—\displaystyle=\sum_{j=1}^{n-1}\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{j}\bigotimes\alpha_{j+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{n}-\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}\alpha_{1}\dots\alpha_{j}&\alpha_{j+1}\dots\alpha_{n}\\ \alpha_{j+1}\dots\alpha_{n}&\alpha_{1}\dots\alpha_{j}\end{smallmatrix}\right)\alpha_{j+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{n}\bigotimes\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{j}
=∑U​⊗¯​V=XU,V≠∅U​⹂V−(−1)v​u​V​⹂U.absentsubscriptFRACOP𝑈¯tensor-product𝑉𝑋𝑈𝑉𝑈tensor-product𝑉superscript1𝑣𝑱𝑉tensor-product𝑈\displaystyle=\sum_{U\underline{\otimes}V=X\atop U,V\neq\emptyset}U\bigotimes V-(-1)^{vu}V\bigotimes U.

On prolonge ÎŒđœ‡\mu et d𝑑d Ă  ℋℋ\mathcal{H} comme des codĂ©rivations ÎŒ1subscript𝜇1\mu_{1} et d1subscript𝑑1d_{1} de ή𝛿\delta de degrĂ© 111 en posant:

d1​(α1​⊗¯​ ​⊗¯​αn)=∑1≀k≀n(−1)∑i<kαi​α1​⊗¯​
​⊗¯​d​(αk)​⊗¯​ ​⊗¯​αnsubscript𝑑1subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘›subscript1𝑘𝑛superscript1subscript𝑖𝑘subscriptđ›Œđ‘–subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-product𝑑subscriptđ›Œđ‘˜ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘›d_{1}(\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{n})=\sum_{1\leq k\leq n}(-1)^{\sum_{i<k}\alpha_{i}}\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}d(\alpha_{k})\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{n}

et

ÎŒ1​(α1​⊗¯​ ​⊗¯​αn)=∑1≀k<n(−1)∑i<kαi​α1â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŒâ€‹(αk,αk+1)​⊗¯​ ​⊗¯​αn.subscript𝜇1subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘›subscript1𝑘𝑛superscript1subscript𝑖𝑘subscriptđ›Œđ‘–subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-product𝜇subscriptđ›Œđ‘˜subscriptđ›Œđ‘˜1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘›\mu_{1}(\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{n})=\sum_{1\leq k<n}(-1)^{\sum_{i<k}\alpha_{i}}\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\mu(\alpha_{k},\alpha_{k+1})\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{n}.

Alors,

(ÎŒ1⊗i​d+i​d⊗Ό1)∘Ύ=Ύ∘Ό1,ÎŒ1∘Ό1=0,(d1⊗i​d+i​d⊗d1)∘Ύ=Ύ∘d1​et​d1∘d1=0.formulae-sequencetensor-productsubscript𝜇1𝑖𝑑tensor-product𝑖𝑑subscript𝜇1𝛿𝛿subscript𝜇1formulae-sequencesubscript𝜇1subscript𝜇10tensor-productsubscript𝑑1𝑖𝑑tensor-product𝑖𝑑subscript𝑑1𝛿𝛿subscript𝑑1etsubscript𝑑1subscript𝑑10(\mu_{1}\otimes id+id\otimes\mu_{1})\circ\delta=\delta\circ\mu_{1},\mu_{1}\circ\mu_{1}=0,(d_{1}\otimes id+id\otimes d_{1})\circ\delta=\delta\circ d_{1}\ \hbox{et}\ d_{1}\circ d_{1}=0.

(Voir [AAC2])

En posant D1=dsubscriptđ·1𝑑D_{1}=d, D2=ÎŒsubscriptđ·2𝜇D_{2}=\mu, Dk=0subscriptđ·đ‘˜0D_{k}=0, si k≄3𝑘3k\geq 3 et

D​(α1​⊗¯​ ​⊗¯​αn)=∑1≀r≀n0≀j≀n−r(−1)∑i≀jαi​α1​⊗¯​ ​⊗¯​αj​⊗¯​Dr​(αj+1​⊗¯​ ​⊗¯​αj+r)​⊗¯​αj+r+1​⊗¯​ ​⊗¯​αn.đ·subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘›subscriptFRACOP1𝑟𝑛0𝑗𝑛𝑟superscript1subscript𝑖𝑗subscriptđ›Œđ‘–subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘—ÂŻtensor-productsubscriptđ·đ‘Ÿsubscriptđ›Œđ‘—1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘—đ‘ŸÂŻtensor-productsubscriptđ›Œđ‘—đ‘Ÿ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘›D(\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{n})=\displaystyle\sum_{1\leq r\leq n\atop 0\leq j\leq n-r}(-1)^{\sum_{i\leq j}\alpha_{i}}\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{j}\underline{\otimes}D_{r}(\alpha_{j+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{j+r})\underline{\otimes}\alpha_{j+r+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{n}.

Alors, D=d1+ÎŒ1đ·subscript𝑑1subscript𝜇1D=d_{1}+\mu_{1} est l’unique codĂ©rivation de ή𝛿\delta de degrĂ© 111 qui prolonge d𝑑d et ÎŒđœ‡\mu Ă  ℋℋ\mathcal{H}.

Elle vérifie

D∘D=0​et​(D⊗i​d+i​d⊗D)∘Ύ=Ύ∘D.đ·đ·0ettensor-productđ·đ‘–đ‘‘tensor-productđ‘–đ‘‘đ·đ›żđ›żđ·D\circ D=0\ \hbox{et}\ (D\otimes id+id\otimes D)\circ\delta=\delta\circ D.

On obtient que (ℋ,ÎŽ,D)â„‹đ›żđ·\big{(}\mathcal{H},\delta,D\big{)} est une cogĂšbre de Lie codiffĂ©rentielle, donc, c’est une C∞subscriptđ¶C_{\infty}-algĂšbre.

On prolonge, ensuite, le crochet ℓℓ\ell à ℋℋ\mathcal{H}.

Proposition 4.1.

Sur ℋℋ\mathcal{H}, il existe un unique ”crochet” ℓ2subscriptℓ2\ell_{2}, de degrĂ© b−a+1𝑏𝑎1b-a+1, vĂ©rifiant:

ή∘ℓ2=(ℓ2⊗i​d)∘(τ23∘(ή⊗i​d)+i​d⊗ή)+(i​d⊗ℓ2)∘(ή⊗i​d+τ12∘(i​d⊗ή)):(∗).:𝛿subscriptℓ2tensor-productsubscriptℓ2𝑖𝑑subscript𝜏23tensor-product𝛿𝑖𝑑tensor-product𝑖𝑑𝛿tensor-product𝑖𝑑subscriptℓ2tensor-product𝛿𝑖𝑑subscript𝜏12tensor-product𝑖𝑑𝛿∗\delta\circ\ell_{2}=(\ell_{2}\otimes id)\circ\big{(}\tau_{23}\circ(\delta\otimes id)+id\otimes\delta\big{)}+(id\otimes\ell_{2})\circ\big{(}\delta\otimes id+\tau_{12}\circ(id\otimes\delta)\big{)}:\ (\ast).

Ce crochet est dĂ©fini pour X=α1​⊗¯​ ​⊗¯​αp𝑋subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘X=\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p} et Y=αp+1​⊗¯​ ​⊗¯​αp+q𝑌subscriptđ›Œđ‘1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘đ‘žY=\alpha_{p+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p+q} par:

ℓ2​(X,Y)=∑σ∈B​a​t​(p,q)k,σ−1​(k)≀p<σ−1​(k+1)Δα​(σ−1)​(−1)(b−a+1)​∑s<kασ−1​(s)​ασ−1​(1)​⊗¯​
​⊗¯​ℓ​(ασ−1​(k),ασ−1​(k+1))â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹Î±Ïƒâˆ’1​(p+q).subscriptℓ2𝑋𝑌subscriptFRACOPđœŽđ”đ‘Žđ‘Ąđ‘đ‘žđ‘˜superscript𝜎1𝑘𝑝superscript𝜎1𝑘1subscriptđœ€đ›Œsuperscript𝜎1superscript1𝑏𝑎1subscript𝑠𝑘subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑠subscriptđ›Œsuperscript𝜎11ÂŻtensor-product
¯tensor-productℓsubscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑝𝑞\ell_{2}(X,Y)=\hskip-27.03003pt\displaystyle\sum_{\sigma\in Bat(p,q)\atop k,\sigma^{-1}(k)\leq p<\sigma^{-1}(k+1)}\hskip-27.03003pt\varepsilon_{\alpha}(\sigma^{-1})(-1)^{(b-a+1)\sum_{s<k}\alpha_{\sigma^{-1}(s)}}\alpha_{\sigma^{-1}(1)}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\ell(\alpha_{\sigma^{-1}(k)},\alpha_{\sigma^{-1}(k+1)})\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{\sigma^{-1}(p+q)}.

Preuve:

Le prolongement ℓ2subscriptℓ2\ell_{2} dĂ©fini ci-dessus vĂ©rifie bien (∗)∗(\ast), en effet:

ή∘ℓ2​(X,Y)=𝛿subscriptℓ2𝑋𝑌absent\displaystyle\delta\circ\ell_{2}(X,Y)=
ή​(∑σ∈B​a​t​(p,q)k,σ−1​(k)≀p<σ−1​(k+1)Δα​(σ−1)​(−1)(b−a+1)​∑s<kασ−1​(s)​ασ−1​(1)​⊗¯​
​⊗¯​ℓ​(ασ−1​(k),ασ−1​(k+1))â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹Î±Ïƒâˆ’1​(p+q))𝛿subscriptFRACOPđœŽđ”đ‘Žđ‘Ąđ‘đ‘žđ‘˜superscript𝜎1𝑘𝑝superscript𝜎1𝑘1subscriptđœ€đ›Œsuperscript𝜎1superscript1𝑏𝑎1subscript𝑠𝑘subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑠subscriptđ›Œsuperscript𝜎11ÂŻtensor-product
¯tensor-productℓsubscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑝𝑞\displaystyle\delta\Big{(}\sum_{\sigma\in Bat(p,q)\atop k,\sigma^{-1}(k)\leq p<\sigma^{-1}(k+1)}\hskip-29.30629pt\varepsilon_{\alpha}(\sigma^{-1})(-1)^{(b-a+1)\sum_{s<k}\alpha_{\sigma^{-1}(s)}}\alpha_{\sigma^{-1}(1)}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\ell(\alpha_{\sigma^{-1}(k)},\alpha_{\sigma^{-1}(k+1)})\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{\sigma^{-1}(p+q)}\Big{)}
=∑σ∈B​a​t​(p,q)1≀j<k≀p+q−1σ−1​(k)≀p<σ−1​(k+1)Δα(σ−1)(−1)(b−a+1)​∑s<kασ−1​(s)×\displaystyle=\sum_{\begin{smallmatrix}\sigma\in Bat(p,q)\cr 1\leq j<k\leq p+q-1\cr\sigma^{-1}(k)\leq p<\sigma^{-1}(k+1)\end{smallmatrix}}\varepsilon_{\alpha}(\sigma^{-1})(-1)^{(b-a+1)\sum_{s<k}\alpha_{\sigma^{-1}(s)}}~{}\times
×[ασ−1​(1)âŠ—ÂŻâ€ŠâŠ—ÂŻÎ±Ïƒâˆ’1​(j)⚂ασ−1​(j+1)⊗¯
⊗¯ℓ(ασ−1​(k),ασ−1​(k+1))âŠ—ÂŻâ€ŠâŠ—ÂŻÎ±Ïƒâˆ’1​(p+q)\displaystyle\hskip 59.75095pt\times\Big{[}\alpha_{\sigma^{-1}(1)}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{\sigma^{-1}(j)}\bigotimes\alpha_{\sigma^{-1}(j+1)}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\ell(\alpha_{\sigma^{-1}(k)},\alpha_{\sigma^{-1}(k+1)})\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{\sigma^{-1}(p+q)}
−Δ(α[σ−1​(1),σ−1​(j)]ασ−1​(j+1)​
​ℓ​(ασ−1​(k),ασ−1​(k+1))​ ​ασ−1​(p+q)ασ−1​(j+1)​
​ℓ​(ασ−1​(k),ασ−1​(k+1))​ ​ασ−1​(p+q)α[σ−1​(1),σ−1​(j)])×\displaystyle\hskip 59.75095pt-\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}\alpha_{[\sigma^{-1}(1),\sigma^{-1}(j)]}&\alpha_{\sigma^{-1}(j+1)}\dots\ell(\alpha_{\sigma^{-1}(k)},\alpha_{\sigma^{-1}(k+1)})\dots\alpha_{\sigma^{-1}(p+q)}\\ \alpha_{\sigma^{-1}(j+1)}\dots\ell(\alpha_{\sigma^{-1}(k)},\alpha_{\sigma^{-1}(k+1)})\dots\alpha_{\sigma^{-1}(p+q)}&\alpha_{[\sigma^{-1}(1),\sigma^{-1}(j)]}\end{smallmatrix}\right)\times
Ă—Î±Ïƒâˆ’1​(j+1)⊗¯
⊗¯ℓ(ασ−1​(k),ασ−1​(k+1))âŠ—ÂŻâ€ŠâŠ—ÂŻÎ±Ïƒâˆ’1​(p+q)⚂ασ−1​(1)âŠ—ÂŻâ€ŠâŠ—ÂŻÎ±Ïƒâˆ’1​(j)]\displaystyle\hskip 71.13188pt\times\alpha_{\sigma^{-1}(j+1)}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\ell(\alpha_{\sigma^{-1}(k)},\alpha_{\sigma^{-1}(k+1)})\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{\sigma^{-1}(p+q)}\bigotimes\alpha_{\sigma^{-1}(1)}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{\sigma^{-1}(j)}\Big{]}
+∑σ∈B​a​t​(p,q)1≀k<j≀p+q−1σ−1​(k)≀p<σ−1​(k+1)Δα(σ−1)(−1)(b−a+1)​∑s<kασ−1​(s)×\displaystyle+\sum_{\begin{smallmatrix}\sigma\in Bat(p,q)\cr 1\leq k<j\leq p+q-1\cr\sigma^{-1}(k)\leq p<\sigma^{-1}(k+1)\end{smallmatrix}}\varepsilon_{\alpha}(\sigma^{-1})(-1)^{(b-a+1)\sum_{s<k}\alpha_{\sigma^{-1}(s)}}~{}\times
×[ασ−1​(1)⊗¯
⊗¯ℓ(ασ−1​(k),ασ−1​(k+1))âŠ—ÂŻâ€ŠâŠ—ÂŻÎ±Ïƒâˆ’1​(j)⚂ασ−1​(j+1)âŠ—ÂŻâ€ŠâŠ—ÂŻÎ±Ïƒâˆ’1​(p+q)\displaystyle\hskip 71.13188pt\times\Big{[}\alpha_{\sigma^{-1}(1)}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\ell(\alpha_{\sigma^{-1}(k)},\alpha_{\sigma^{-1}(k+1)})\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{\sigma^{-1}(j)}\bigotimes\alpha_{\sigma^{-1}(j+1)}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{\sigma^{-1}(p+q)}
−Δ(ασ−1​(1)​
​ℓ​(ασ−1​(k),ασ−1​(k+1))​ ​ασ−1​(j)α[σ−1​(j+1),σ−1​(p+q)]α[σ−1​(j+1),σ−1​(p+q)]ασ−1​(1)​
​ℓ​(ασ−1​(k),ασ−1​(k+1))​ ​ασ−1​(j))×\displaystyle\hskip 71.13188pt-\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}\alpha_{\sigma^{-1}(1)}\dots\ell(\alpha_{\sigma^{-1}(k)},\alpha_{\sigma^{-1}(k+1)})\dots\alpha_{\sigma^{-1}(j)}&\alpha_{[\sigma^{-1}(j+1),\sigma^{-1}(p+q)]}\\ \alpha_{[\sigma^{-1}(j+1),\sigma^{-1}(p+q)]}&\alpha_{\sigma^{-1}(1)}\dots\ell(\alpha_{\sigma^{-1}(k)},\alpha_{\sigma^{-1}(k+1)})\dots\alpha_{\sigma^{-1}(j)}\end{smallmatrix}\right)\times
Ă—Î±Ïƒâˆ’1​(j+1)âŠ—ÂŻâ€ŠâŠ—ÂŻÎ±Ïƒâˆ’1​(p+q)⚂ασ−1​(1)⊗¯
⊗¯ℓ(ασ−1​(k),ασ−1​(k+1))âŠ—ÂŻâ€ŠâŠ—ÂŻÎ±Ïƒâˆ’1​(j)]\displaystyle\hskip 73.97733pt\times\alpha_{\sigma^{-1}(j+1)}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{\sigma^{-1}(p+q)}\bigotimes\alpha_{\sigma^{-1}(1)}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\ell(\alpha_{\sigma^{-1}(k)},\alpha_{\sigma^{-1}(k+1)})\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{\sigma^{-1}(j)}\Big{]}
=(I)+(II)+(III)+(IV).absent(I)+(II)+(III)+(IV)\displaystyle=\hbox{(I)+(II)+(III)+(IV)}.

Dans (I), on fixe j𝑗j et ÏƒđœŽ\sigma et on pose

I={σ−1​(1),
,σ−1​(j)},I1=I∩{1,
,p}={i1,
,ir}​et​I2=I∩{p+1,
,p+q}={ir+1,
,ij}.formulae-sequenceđŒsuperscript𝜎11
superscript𝜎1𝑗subscriptđŒ1đŒ1
𝑝subscript𝑖1
subscript𝑖𝑟etsubscriptđŒ2đŒđ‘1
𝑝𝑞subscript𝑖𝑟1
subscript𝑖𝑗I=\{\sigma^{-1}(1),\dots,\sigma^{-1}(j)\},\ I_{1}=I\cap\{1,\dots,p\}=\{i_{1},\dots,i_{r}\}\ \hbox{et}\ I_{2}=I\cap\{p+1,\dots,p+q\}=\{i_{r+1},\dots,i_{j}\}.

Si I⊄{1,
,p}not-subset-ofđŒ1
𝑝I\not\subset\{1,\dots,p\} ou I⊄{p+1,
,p+q}not-subset-ofđŒđ‘1
𝑝𝑞I\not\subset\{p+1,\dots,p+q\}, on fixe k>j𝑘𝑗k>j tel que σ−1​(k)≀p<σ−1​(k+1)superscript𝜎1𝑘𝑝superscript𝜎1𝑘1\sigma^{-1}(k)\leq p<\sigma^{-1}(k+1) et on fixe (σ−1​(j+1),
,σ−1​(p+q))=(ij+1,
,ip+q)superscript𝜎1𝑗1
superscript𝜎1𝑝𝑞subscript𝑖𝑗1
subscript𝑖𝑝𝑞\big{(}\sigma^{-1}(j+1),\dots,\sigma^{-1}(p+q)\big{)}=(i_{j+1},\dots,i_{p+q}).

Alors, l’ensemble

{σ∈B​a​t​(p,q)/σ−1​({1,
,j})=I​et​(σ−1​(j+1),
,σ−1​(p+q))=(ij+1,
,ip+q)}đœŽđ”đ‘Žđ‘Ąđ‘đ‘žsuperscript𝜎11â€Šđ‘—đŒetsuperscript𝜎1𝑗1
superscript𝜎1𝑝𝑞subscript𝑖𝑗1
subscript𝑖𝑝𝑞\left\{\sigma\in Bat(p,q)/\sigma^{-1}(\{1,\dots,j\})=I\ \hbox{et}\ \big{(}\sigma^{-1}(j+1),\dots,\sigma^{-1}(p+q)\big{)}=(i_{j+1},\dots,i_{p+q})\right\}

est en bijection avec l’ensemble

{ρ∈B​a​t​(r,j−r)​dĂ©fini sur​I=I1âˆȘI2}.đœŒđ”đ‘Žđ‘Ąđ‘Ÿđ‘—đ‘ŸdĂ©fini surđŒsubscriptđŒ1subscriptđŒ2\left\{\rho\in Bat(r,j-r)\ \hbox{d\'{e}fini sur}\ I=I_{1}\cup I_{2}\right\}.

Et on a, Δα​(σ−1)=Δα​(ρ−1)subscriptđœ€đ›Œsuperscript𝜎1subscriptđœ€đ›Œsuperscript𝜌1\varepsilon_{\alpha}(\sigma^{-1})=\varepsilon_{\alpha}(\rho^{-1}). Dans ce cas, les termes de (I) sont de la forme

±b​a​tr,j−r​(αi1​⊗¯​ ​⊗¯​αir,αir+1​⊗¯​ ​⊗¯​αij)​⚂αij+1​⊗¯​
​⊗¯​ℓ​(αik,αik+1)​⊗¯​ ​⊗¯​αip+q.plus-or-minus𝑏𝑎subscript𝑡𝑟𝑗𝑟subscriptđ›Œsubscript𝑖1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œsubscript𝑖𝑟subscriptđ›Œsubscript𝑖𝑟1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œsubscript𝑖𝑗tensor-productsubscriptđ›Œsubscript𝑖𝑗1ÂŻtensor-product
¯tensor-productℓsubscriptđ›Œsubscript𝑖𝑘subscriptđ›Œsubscript𝑖𝑘1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œsubscript𝑖𝑝𝑞\pm bat_{r,j-r}(\alpha_{i_{1}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{i_{r}},\alpha_{i_{r+1}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{i_{j}})\bigotimes\alpha_{i_{j+1}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\ell(\alpha_{i_{k}},\alpha_{i_{k+1}})\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{i_{p+q}}.

Ils sont nuls dans ⹂¯+​𝒜​[−a+1]superscriptÂŻtensor-product𝒜delimited-[]𝑎1\underline{\bigotimes}^{+}\mathcal{A}[-a+1]. Donc, dans (I), on peut supposer que I⊂{1,
,p}đŒ1
𝑝I\subset\{1,\dots,p\}, dans ce cas la somme correspondante est noĂ©e (I1)\hbox{(I}_{1}), ou que I⊂{p+1,
,p+q}đŒđ‘1
𝑝𝑞I\subset\{p+1,\dots,p+q\}, dans ce cas la somme correspondante est notĂ©e (I2)\hbox{(I}_{2}).

Ce mĂȘme raisonnement est vrai pour (II)=(II1)+(II2)\hbox{(II)}=\hbox{(II}_{1})+\hbox{(II}_{2}).

Concernant (III) et (IV), on pose I={σ−1​(j+1),
,σ−1​(p+q)}đŒsuperscript𝜎1𝑗1
superscript𝜎1𝑝𝑞I=\{\sigma^{-1}(j+1),\dots,\sigma^{-1}(p+q)\} et on applique le mĂȘme raisonnement, pour la mĂȘme raison, il ne nous reste que les termes oĂč I⊂{1,
,p}đŒ1
𝑝I\subset\{1,\dots,p\} dans ce cas les sommes correspondantes sont notĂ©es (III1)\hbox{(III}_{1}) et (IV1)\hbox{(IV}_{1}) et les termes oĂč I⊂{p+1,
,p+q}đŒđ‘1
𝑝𝑞I\subset\{p+1,\dots,p+q\} dans ce cas les sommes correspondantes sont notĂ©es (III2)\hbox{(III}_{2}) et (IV2)\hbox{(IV}_{2}).

Alors,

ή∘ℓ2(X,Y)=(I1)+(II1)+(I2)+(II2)+(III1)+(IV1)+(III2)+(IV2).\displaystyle\delta\circ\ell_{2}(X,Y)=\hbox{(I}_{1})+\hbox{(II}_{1})+\hbox{(I}_{2})+\hbox{(II}_{2})+\hbox{(III}_{1})+\hbox{(IV}_{1})+\hbox{(III}_{2})+\hbox{(IV}_{2}).

D’autre part,

((ℓ2⊗i​d)∘(τ23∘(ή⊗i​d)+i​d⊗ή)+(i​d⊗ℓ2)∘(ή⊗i​d+τ12∘(i​d⊗ή)))​(X,Y)=tensor-productsubscriptℓ2𝑖𝑑subscript𝜏23tensor-product𝛿𝑖𝑑tensor-product𝑖𝑑𝛿tensor-product𝑖𝑑subscriptℓ2tensor-product𝛿𝑖𝑑subscript𝜏12tensor-product𝑖𝑑𝛿𝑋𝑌absent\displaystyle\left((\ell_{2}\otimes id)\circ\Big{(}\tau_{23}\circ(\delta\otimes id)+id\otimes\delta\Big{)}+(id\otimes\ell_{2})\circ\Big{(}\delta\otimes id+\tau_{12}\circ(id\otimes\delta)\Big{)}\right)(X,Y)=
(ℓ2⊗id)∘τ23[∑j=1p−1α1⊗¯ ⊗¯αj⚂αj+1⊗¯ ⊗¯αp⚂αp+1⊗¯ ⊗¯αp+q\displaystyle(\ell_{2}\otimes id)\circ\tau_{23}\Big{[}\sum_{j=1}^{p-1}\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{j}\bigotimes\alpha_{j+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p}\bigotimes\alpha_{p+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p+q}
−Δ(α1​ ​αjαj+1​ ​αpαj+1​ ​αpα1​ ​αj)αj+1⊗¯ ⊗¯αp⚂α1⊗¯ ⊗¯αj⚂αp+1⊗¯ ⊗¯αp+q]\displaystyle\hskip 71.13188pt-\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}\alpha_{1}\dots\alpha_{j}&\alpha_{j+1}\dots\alpha_{p}\\ \alpha_{j+1}\dots\alpha_{p}&\alpha_{1}\dots\alpha_{j}\end{smallmatrix}\right)\alpha_{j+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p}\bigotimes\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{j}\bigotimes\alpha_{p+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p+q}\Big{]}
+(ℓ2⊗id)[∑i=p+1p+q−1α1⊗¯ ⊗¯αp⚂αp+1⊗¯ ⊗¯αi⚂αi+1⊗¯ ⊗¯αp+q\displaystyle+(\ell_{2}\otimes id)\Big{[}\sum_{i=p+1}^{p+q-1}\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p}\bigotimes\alpha_{p+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{i}\bigotimes\alpha_{i+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p+q}
−Δ(αp+1​ ​αiαi+1​ ​αp+qαi+1​ ​αp+qαp+1​ ​αi)α1⊗¯ ⊗¯αp⚂αi+1⊗¯ ⊗¯αp+q⚂αp+1⊗¯ ⊗¯αi]\displaystyle\hskip 65.44142pt-\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}\alpha_{p+1}\dots\alpha_{i}&\alpha_{i+1}\dots\alpha_{p+q}\\ \alpha_{i+1}\dots\alpha_{p+q}&\alpha_{p+1}\dots\alpha_{i}\end{smallmatrix}\right)\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p}\bigotimes\alpha_{i+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p+q}\bigotimes\alpha_{p+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{i}\Big{]}
+(id⊗ℓ2)[∑j=1p−1α1⊗¯ ⊗¯αj⚂αj+1⊗¯ ⊗¯αp⚂αp+1⊗¯ ⊗¯αp+q\displaystyle+(id\otimes\ell_{2})\Big{[}\sum_{j=1}^{p-1}\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{j}\bigotimes\alpha_{j+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p}\bigotimes\alpha_{p+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p+q}
−Δ(α1​ ​αjαj+1​ ​αpαj+1​ ​αpα1​ ​αj)αj+1⊗¯ ⊗¯αp⚂α1⊗¯ ⊗¯αj⚂αp+1⊗¯ ⊗¯αp+q]\displaystyle\hskip 71.13188pt-\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}\alpha_{1}\dots\alpha_{j}&\alpha_{j+1}\dots\alpha_{p}\\ \alpha_{j+1}\dots\alpha_{p}&\alpha_{1}\dots\alpha_{j}\end{smallmatrix}\right)\alpha_{j+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p}\bigotimes\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{j}\bigotimes\alpha_{p+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p+q}\Big{]}
+(id⊗ℓ2)∘τ12[∑i=p+1p+q−1α1⊗¯ ⊗¯αp⚂αp+1⊗¯ ⊗¯αi⚂αi+1⊗¯ ⊗¯αp+q\displaystyle+(id\otimes\ell_{2})\circ\tau_{12}\Big{[}\sum_{i=p+1}^{p+q-1}\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p}\bigotimes\alpha_{p+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{i}\bigotimes\alpha_{i+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p+q}
−Δ(αp+1​ ​αiαi+1​ ​αp+qαi+1​ ​αp+qαp+1​ ​αi)α1⊗¯ ⊗¯αp⚂αi+1⊗¯ ⊗¯αp+q⚂αp+1⊗¯ ⊗¯αi]\displaystyle\hskip 65.44142pt-\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}\alpha_{p+1}\dots\alpha_{i}&\alpha_{i+1}\dots\alpha_{p+q}\\ \alpha_{i+1}\dots\alpha_{p+q}&\alpha_{p+1}\dots\alpha_{i}\end{smallmatrix}\right)\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p}\bigotimes\alpha_{i+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p+q}\bigotimes\alpha_{p+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{i}\Big{]}
=(ℓ2⊗id)[∑i=1p−1(−1)α[i+1,p]​α[p+1,p+q]α1⊗¯ ⊗¯αi⚂αp+1⊗¯ ⊗¯αp+q⚂αi+1⊗¯ ⊗¯αp\displaystyle=(\ell_{2}\otimes id)\Big{[}\sum_{i=1}^{p-1}(-1)^{\alpha_{[i+1,p]}\alpha_{[p+1,p+q]}}\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{i}\bigotimes\alpha_{p+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p+q}\bigotimes\alpha_{i+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p}
−∑j=1p−1(−1)α[j+1,p+q]​α[1,j]αj+1⊗¯ ⊗¯αp⚂αp+1⊗¯ ⊗¯αp+q⚂α1⊗¯ ⊗¯αj]\displaystyle\hskip 56.9055pt-\sum_{j=1}^{p-1}(-1)^{\alpha_{[j+1,p+q]}\alpha_{[1,j]}}\alpha_{j+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p}\bigotimes\alpha_{p+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p+q}\bigotimes\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{j}\Big{]}
+(ℓ2⊗id)[∑j=p+1p+q−1α1⊗¯ ⊗¯αp⚂αp+1⊗¯ ⊗¯αj⚂αj+1⊗¯ ⊗¯αp+q\displaystyle+(\ell_{2}\otimes id)\Big{[}\sum_{j=p+1}^{p+q-1}\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p}\bigotimes\alpha_{p+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{j}\bigotimes\alpha_{j+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p+q}
−∑i=p+1p+q−1(−1)α[p+1,i]​α[i+1,p+q]α1⊗¯ ⊗¯αp⚂αi+1⊗¯ ⊗¯αp+q⚂αp+1⊗¯ ⊗¯αi]\displaystyle\hskip 56.9055pt-\sum_{i=p+1}^{p+q-1}(-1)^{\alpha_{[p+1,i]}\alpha_{[i+1,p+q]}}\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p}\bigotimes\alpha_{i+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p+q}\bigotimes\alpha_{p+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{i}\Big{]}
+(id⊗ℓ2)[∑j=1p−1α1⊗¯ ⊗¯αj⚂αj+1⊗¯ ⊗¯αp⚂αp+1⊗¯ ⊗¯αp+q\displaystyle+(id\otimes\ell_{2})\Big{[}\sum_{j=1}^{p-1}\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{j}\bigotimes\alpha_{j+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p}\bigotimes\alpha_{p+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p+q}
−∑i=1p−1(−1)α[i+1,p]​α[1,i]αi+1⊗¯ ⊗¯αp⚂α1⊗¯ ⊗¯αi⚂αp+1⊗¯ ⊗¯αp+q]\displaystyle\hskip 56.9055pt-\sum_{i=1}^{p-1}(-1)^{\alpha_{[i+1,p]}\alpha_{[1,i]}}\alpha_{i+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p}\bigotimes\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{i}\bigotimes\alpha_{p+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p+q}\Big{]}
+(id⊗ℓ2)[∑i=p+1p+q−1(−1)α[p+1,i]​α[1,p]αp+1⊗¯ ⊗¯αi⚂α1⊗¯ ⊗¯αp⚂αi+1⊗¯ ⊗¯αp+q\displaystyle+(id\otimes\ell_{2})\Big{[}\sum_{i=p+1}^{p+q-1}(-1)^{\alpha_{[p+1,i]}\alpha_{[1,p]}}\alpha_{p+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{i}\bigotimes\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p}\bigotimes\alpha_{i+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p+q}
−∑j=p+1p+q−1(−1)α[j+1,p+q]​α[1,j]αj+1⊗¯ ⊗¯αp+q⚂α1⊗¯ ⊗¯αp⚂αp+1⊗¯ ⊗¯αj]\displaystyle\hskip 56.9055pt-\sum_{j=p+1}^{p+q-1}(-1)^{\alpha_{[j+1,p+q]}\alpha_{[1,j]}}\alpha_{j+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p+q}\bigotimes\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p}\bigotimes\alpha_{p+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{j}\Big{]}
=(1)+(2)+(3)+(4)+(5)+(6)+(7)+(8).absent12345678\displaystyle=(1)+(2)+(3)+(4)+(5)+(6)+(7)+(8).

Dans (I1)\hbox{(I}_{1}), il apparaissait des termes de la forme

α1​⊗¯​ ​⊗¯​αj​⚂ασ−1​(j+1)​⊗¯​
​⊗¯​ℓ​(ασ−1​(k),ασ−1​(k+1))â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹Î±Ïƒâˆ’1​(p+q)subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘—tensor-productsubscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑗1ÂŻtensor-product
¯tensor-productℓsubscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑝𝑞\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{j}\bigotimes\alpha_{\sigma^{-1}(j+1)}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\ell(\alpha_{\sigma^{-1}(k)},\alpha_{\sigma^{-1}(k+1)})\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{\sigma^{-1}(p+q)}

avec le signe Δα​(σ−1)​(−1)(b−a+1)​∑s<kασ−1​(s)subscriptđœ€đ›Œsuperscript𝜎1superscript1𝑏𝑎1subscript𝑠𝑘subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑠\varepsilon_{\alpha}(\sigma^{-1})(-1)^{(b-a+1)\sum_{s<k}\alpha_{\sigma^{-1}(s)}}.

On construit une permutation ÏđœŒ\rho sur {j+1,
,p+q}𝑗1
𝑝𝑞\{j+1,\dots,p+q\} telle que ρ−1​(s)=σ−1​(s)superscript𝜌1𝑠superscript𝜎1𝑠\rho^{-1}(s)=\sigma^{-1}(s), ∀j+1≀s≀p+qfor-all𝑗1𝑠𝑝𝑞\forall j+1\leq s\leq p+q. Alors, ρ∈B​a​t​(p−j,q)đœŒđ”đ‘Žđ‘Ąđ‘đ‘—đ‘ž\rho\in Bat(p-j,q) vĂ©rifiant j+1≀ρ−1​(k)≀p<ρ−1​(k+1)𝑗1superscript𝜌1𝑘𝑝superscript𝜌1𝑘1j+1\leq\rho^{-1}(k)\leq p<\rho^{-1}(k+1) et Δα​(ρ−1)=Δα​(σ−1)subscriptđœ€đ›Œsuperscript𝜌1subscriptđœ€đ›Œsuperscript𝜎1\varepsilon_{\alpha}(\rho^{-1})=\varepsilon_{\alpha}(\sigma^{-1}).

De plus, on a (−1)(b−a+1)​∑s<kασ−1​(s)=(−1)(b−a+1)​∑j<s<kαρ−1​(s)​(−1)(b−a+1)​α[1,j]superscript1𝑏𝑎1subscript𝑠𝑘subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑠superscript1𝑏𝑎1subscript𝑗𝑠𝑘subscriptđ›Œsuperscript𝜌1𝑠superscript1𝑏𝑎1subscriptđ›Œ1𝑗(-1)^{(b-a+1)\sum_{s<k}\alpha_{\sigma^{-1}(s)}}=(-1)^{(b-a+1)\sum_{j<s<k}\alpha_{\rho^{-1}(s)}}(-1)^{(b-a+1)\alpha_{[1,j]}}.

Alors, le terme prĂ©cĂ©dent s’écrit:

(−1)(b−a+1)​α[1,j]Δα(ρ−1)(−1)(b−a+1)​∑j<s<kαρ−1​(s)×\displaystyle(-1)^{(b-a+1)\alpha_{[1,j]}}\varepsilon_{\alpha}(\rho^{-1})(-1)^{(b-a+1)\sum_{j<s<k}\alpha_{\rho^{-1}(s)}}\times
×α[1,j]​⚂αρ−1​(j+1)​⊗¯​
​⊗¯​ℓ​(αρ−1​(k),αρ−1​(k+1))â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹Î±Ïâˆ’1​(p+q).absentsubscriptđ›Œ1𝑗tensor-productsubscriptđ›Œsuperscript𝜌1𝑗1ÂŻtensor-product
¯tensor-productℓsubscriptđ›Œsuperscript𝜌1𝑘subscriptđ›Œsuperscript𝜌1𝑘1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œsuperscript𝜌1𝑝𝑞\displaystyle\times\alpha_{[1,j]}\bigotimes\alpha_{\rho^{-1}(j+1)}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\ell(\alpha_{\rho^{-1}(k)},\alpha_{\rho^{-1}(k+1)})\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{\rho^{-1}(p+q)}.

Ce mĂȘme terme apparaĂźt une seule fois dans le second membre et plus prĂ©cisĂ©ment dans (5)5(5) accompagnĂ© du mĂȘme signe provenant de (−1)(b−a+1)​α[1,j]​α[1,j]​⹂ℓ2​(α[j+1,p],α[p+1,p+q])superscript1𝑏𝑎1subscriptđ›Œ1𝑗subscriptđ›Œ1𝑗tensor-productsubscriptℓ2subscriptđ›Œđ‘—1𝑝subscriptđ›Œđ‘1𝑝𝑞(-1)^{(b-a+1)\alpha_{[1,j]}}\alpha_{[1,j]}\bigotimes\ell_{2}\Big{(}\alpha_{[j+1,p]},\alpha_{[p+1,p+q]}\Big{)}.

On obtient, donc, (I1)=(5)\hbox{(I}_{1})=(5).

Pour (I2)\hbox{(I}_{2}), on a {σ−1​(j+1),
,σ−1​(p+q)}⊂{p+1,
,p+q}superscript𝜎1𝑗1
superscript𝜎1𝑝𝑞𝑝1
𝑝𝑞\{\sigma^{-1}(j+1),\dots,\sigma^{-1}(p+q)\}\subset\{p+1,\dots,p+q\}, on pose

{σ−1​(j+1),
,σ−1​(p+q)}={p+1,
,i}superscript𝜎1𝑗1
superscript𝜎1𝑝𝑞𝑝1
𝑖\{\sigma^{-1}(j+1),\dots,\sigma^{-1}(p+q)\}=\{p+1,\dots,i\}

avec p+q−j=i−p𝑝𝑞𝑗𝑖𝑝p+q-j=i-p, alors, lorsque j𝑗j varie de 111 à q−1𝑞1q-1, on trouve que i𝑖i varie de p+1𝑝1p+1 à p+q−1𝑝𝑞1p+q-1. Et on obtient (I2)=(7)\hbox{(I}_{2})=(7).

Pour (III1)\hbox{(III}_{1}), on a {σ−1​(j+1),
,σ−1​(p+q)}⊂{1,
,p}superscript𝜎1𝑗1
superscript𝜎1𝑝𝑞1
𝑝\{\sigma^{-1}(j+1),\dots,\sigma^{-1}(p+q)\}\subset\{1,\dots,p\}, on pose

{σ−1​(j+1),
,σ−1​(p+q)}={i+1,
,p}superscript𝜎1𝑗1
superscript𝜎1𝑝𝑞𝑖1
𝑝\{\sigma^{-1}(j+1),\dots,\sigma^{-1}(p+q)\}=\{i+1,\dots,p\}

avec p+q−j=p−i𝑝𝑞𝑗𝑝𝑖p+q-j=p-i, alors, lorsque j𝑗j varie de q+1𝑞1q+1 à p+q−1𝑝𝑞1p+q-1, on trouve que i𝑖i varie de 111 à p−1𝑝1p-1. Et on obtient (III1)=(1)\hbox{(III}_{1})=(1).

Pour les autres termes, on démontre que (II1)=(2)\hbox{(II}_{1})=(2), (II2)=(4)\hbox{(II}_{2})=(4), (III2)=(3)\hbox{(III}_{2})=(3), (IV1)=(6)\hbox{(IV}_{1})=(6) et (IV2)=(8)\hbox{(IV}_{2})=(8).

L’unicitĂ© de ℓ2subscriptℓ2\ell_{2} est une consĂ©quence du fait que (ℋ,ÎŽ)ℋ𝛿(\mathcal{H},\delta) est une cogĂšbre de Lie colibre. (Voir [BGHHW]) □□\square

4.3. AlgĂšbre de Lie diffĂ©rentielle graduĂ©e associĂ©e Ă  une (a,b)𝑎𝑏(a,b)-algĂšbre diffĂ©rentielle

On considĂšre, maintenant, l’espace ℋ​[a−b−1]ℋdelimited-[]𝑎𝑏1\mathcal{H}[a-b-1] muni de la graduation d​gâ€Č​(X)=d​g​(X)−a+b+1𝑑superscript𝑔â€Č𝑋𝑑𝑔𝑋𝑎𝑏1dg^{\prime}(X)=dg(X)-a+b+1 notĂ© simplement par xâ€Čsuperscriptđ‘„â€Čx^{\prime} pour X∈ℋ​[a−b−1]𝑋ℋdelimited-[]𝑎𝑏1X\in\mathcal{H}[a-b-1]. On pose ℓ2â€Č​(X,Y)=(−1)(a−b−1)​d​gâ€Č​(X)​ℓ2​(X,Y)subscriptsuperscriptℓâ€Č2𝑋𝑌superscript1𝑎𝑏1𝑑superscript𝑔â€Č𝑋subscriptℓ2𝑋𝑌\ell^{\prime}_{2}(X,Y)=(-1)^{(a-b-1)dg^{\prime}(X)}\ell_{2}(X,Y). Alors, le crochet ℓ2â€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Č2\ell^{\prime}_{2} est de degrĂ© 00 dans ℋ​[a−b−1]ℋdelimited-[]𝑎𝑏1\mathcal{H}[a-b-1] et la diffĂ©rentielle Dđ·D reste de degrĂ© 111. Et on a

Proposition 4.2.

L’espace ℋ​[a−b−1]ℋdelimited-[]𝑎𝑏1\mathcal{H}[a-b-1], muni du crochet ℓ2â€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Č2\ell^{\prime}_{2} et de la diffĂ©rentielle Dđ·D est une algĂšbre de Lie diffĂ©rentielle graduĂ©e: Pour tout X𝑋X, Y𝑌Y et Z𝑍Z de ℋ​[a−b−1]ℋdelimited-[]𝑎𝑏1\mathcal{H}[a-b-1], on a:

  • (i)

    ℓ2â€Č​(X,Y)=−(−1)xâ€Č​yâ€Č​ℓ2â€Č​(Y,X)subscriptsuperscriptℓâ€Č2𝑋𝑌superscript1superscriptđ‘„â€Čsuperscript𝑩â€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Č2𝑌𝑋\ell^{\prime}_{2}(X,Y)=-(-1)^{x^{\prime}y^{\prime}}\ell^{\prime}_{2}(Y,X),

  • (ii)

    (−1)xâ€Č​zâ€Č​ℓ2â€Č​(ℓ2â€Č​(X,Y),Z)+(−1)yâ€Č​xâ€Č​ℓ2â€Č​(ℓ2â€Č​(Y,Z),X)+(−1)zâ€Č​yâ€Č​ℓ2â€Č​(ℓ2â€Č​(Z,X),Y)=0superscript1superscriptđ‘„â€Čsuperscript𝑧â€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Č2subscriptsuperscriptℓâ€Č2𝑋𝑌𝑍superscript1superscript𝑩â€Čsuperscriptđ‘„â€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Č2subscriptsuperscriptℓâ€Č2𝑌𝑍𝑋superscript1superscript𝑧â€Čsuperscript𝑩â€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Č2subscriptsuperscriptℓâ€Č2𝑍𝑋𝑌0(-1)^{x^{\prime}z^{\prime}}\ell^{\prime}_{2}\left(\ell^{\prime}_{2}(X,Y),Z\right)+(-1)^{y^{\prime}x^{\prime}}\ell^{\prime}_{2}\left(\ell^{\prime}_{2}(Y,Z),X\right)+(-1)^{z^{\prime}y^{\prime}}\ell^{\prime}_{2}\left(\ell^{\prime}_{2}(Z,X),Y\right)=0,

  • (iii)

    D​(ℓ2â€Č​(X,Y))=ℓ2â€Č​(D​(X),Y)+(−1)xâ€Č​ℓ2â€Č​(X,D​(Y))đ·subscriptsuperscriptℓâ€Č2𝑋𝑌subscriptsuperscriptℓâ€Č2đ·đ‘‹đ‘Œsuperscript1superscriptđ‘„â€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Č2đ‘‹đ·đ‘ŒD\left(\ell^{\prime}_{2}(X,Y)\right)=\ell^{\prime}_{2}\left(D(X),Y\right)+(-1)^{x^{\prime}}\ell^{\prime}_{2}\left(X,D(Y)\right).

Preuve

(i) Soient X=α1​⊗¯​ ​⊗¯​αp𝑋subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘X=\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p} et Y=αp+1​⊗¯​ ​⊗¯​αp+q𝑌subscriptđ›Œđ‘1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘đ‘žY=\alpha_{p+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p+q}. On sait que

ℓ2â€Č​(X,Y)=(−1)(a−b−1)​xâ€Č​ℓ2​(X,Y)=subscriptsuperscriptℓâ€Č2𝑋𝑌superscript1𝑎𝑏1superscriptđ‘„â€Čsubscriptℓ2𝑋𝑌absent\displaystyle\ell^{\prime}_{2}(X,Y)=(-1)^{(a-b-1)x^{\prime}}\ell_{2}(X,Y)=
(−1)(a−b−1)​xâ€Č​∑σ∈B​a​t​(p,q)k;σ−1​(k)≀p<σ−1​(k+1)Δα​(σ−1)​(−1)(b−a+1)​∑s<kασ−1​(s)​ασ−1​(1)​⊗¯​
​⊗¯​ℓ​(ασ−1​(k),ασ−1​(k+1))â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹Î±Ïƒâˆ’1​(p+q).superscript1𝑎𝑏1superscriptđ‘„â€ČsubscriptđœŽđ”đ‘Žđ‘Ąđ‘đ‘žđ‘˜superscript𝜎1𝑘𝑝superscript𝜎1𝑘1subscriptđœ€đ›Œsuperscript𝜎1superscript1𝑏𝑎1subscript𝑠𝑘subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑠subscriptđ›Œsuperscript𝜎11ÂŻtensor-product
¯tensor-productℓsubscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑝𝑞\displaystyle\hskip-7.11317pt(-1)^{(a-b-1)x^{\prime}}\hskip-37.55785pt\sum_{\begin{smallmatrix}\sigma\in Bat(p,q)\\ k;\sigma^{-1}(k)\leq p<\sigma^{-1}(k+1)\end{smallmatrix}}\hskip-34.14322pt\varepsilon_{\alpha}(\sigma^{-1})(-1)^{(b-a+1)\sum_{s<k}\alpha_{\sigma^{-1}(s)}}\alpha_{\sigma^{-1}(1)}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\ell(\alpha_{\sigma^{-1}(k)},\alpha_{\sigma^{-1}(k+1)})\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{\sigma^{-1}(p+q)}.

Fixons un couple (σ,k)𝜎𝑘(\sigma,k) dans cette somme tel que σ−1​(k)≀p<σ−1​(k+1)superscript𝜎1𝑘𝑝superscript𝜎1𝑘1\sigma^{-1}(k)\leq p<\sigma^{-1}(k+1). On dĂ©finit deux permutations Ï„đœ\tau et ÏđœŒ\rho de Sp+qsubscript𝑆𝑝𝑞S_{p+q} par:

τ​(j)={j+p,si 1≀j≀qj−q,si q<j≀q+p.​etρ=σ∘τ.formulae-sequence𝜏𝑗cases𝑗𝑝si 1≀j≀q𝑗𝑞si q<j≀q+p.et𝜌𝜎𝜏\tau(j)=\left\{\begin{array}[]{ll}j+p,&\hbox{si $1\leq j\leq q$}\\ j-q,&\hbox{si $q<j\leq q+p$.}\end{array}\right.\hbox{et}\qquad\rho=\sigma\circ\tau.

On vĂ©rifie que ρ∈B​a​t​(q,p)đœŒđ”đ‘Žđ‘Ąđ‘žđ‘\rho\in Bat(q,p) tel que ρ−1​(k+1)≀q<ρ−1​(k)superscript𝜌1𝑘1𝑞superscript𝜌1𝑘\rho^{-1}(k+1)\leq q<\rho^{-1}(k). En posant ÎČj=ατ​(j),(1≀j≀p+q)subscriptđ›œđ‘—subscriptđ›Œđœđ‘—1𝑗𝑝𝑞\beta_{j}=\alpha_{\tau(j)},(1\leq j\leq p+q), on aura ÎČρ−1​(j)=ασ−1​(j)subscriptđ›œsuperscript𝜌1𝑗subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑗\beta_{\rho^{-1}(j)}=\alpha_{\sigma^{-1}(j)} et ΔÎČ​(ρ−1)=(−1)x​y​Δα​(σ−1)subscriptđœ€đ›œsuperscript𝜌1superscript1đ‘„đ‘Šsubscriptđœ€đ›Œsuperscript𝜎1\varepsilon_{\beta}(\rho^{-1})=(-1)^{xy}\varepsilon_{\alpha}(\sigma^{-1}).

On construit ensuite une nouvelle permutation Îœđœˆ\nu de Sp+qsubscript𝑆𝑝𝑞S_{p+q} dĂ©finie par:

Μ−1​(j)=ρ−1​(j),∀j∉{k,k+1},Μ−1​(k)=ρ−1​(k+1)​et​Μ−1​(k+1)=ρ−1​(k).formulae-sequencesuperscript𝜈1𝑗superscript𝜌1𝑗formulae-sequencefor-all𝑗𝑘𝑘1superscript𝜈1𝑘superscript𝜌1𝑘1etsuperscript𝜈1𝑘1superscript𝜌1𝑘\nu^{-1}(j)=\rho^{-1}(j),\hskip 9.95863pt\forall j\notin\{k,k+1\},\ \nu^{-1}(k)=\rho^{-1}(k+1)\ \hbox{et}\ \nu^{-1}(k+1)=\rho^{-1}(k).

On vĂ©rifie que Μ∈B​a​t​(q,p)đœˆđ”đ‘Žđ‘Ąđ‘žđ‘\nu\in Bat(q,p) tel que

Μ−1​(k)≀q<Μ−1​(k+1)​etsuperscript𝜈1𝑘𝑞superscript𝜈1𝑘1et\displaystyle\hskip 85.35826pt\nu^{-1}(k)\leq q<\nu^{-1}(k+1)\ \hbox{et}
ΔÎČ​(Μ−1)=(−1)ÎČρ−1​(k)​ÎČρ−1​(k+1)​ΔÎČ​(ρ−1)=(−1)ασ−1​(k)​ασ−1​(k+1)​(−1)x​y​Δα​(σ−1).subscriptđœ€đ›œsuperscript𝜈1superscript1subscriptđ›œsuperscript𝜌1𝑘subscriptđ›œsuperscript𝜌1𝑘1subscriptđœ€đ›œsuperscript𝜌1superscript1subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘1superscript1đ‘„đ‘Šsubscriptđœ€đ›Œsuperscript𝜎1\displaystyle\varepsilon_{\beta}(\nu^{-1})=(-1)^{\beta_{\rho^{-1}(k)}\beta_{\rho^{-1}(k+1)}}\varepsilon_{\beta}(\rho^{-1})=(-1)^{\alpha_{\sigma^{-1}(k)}\alpha_{\sigma^{-1}(k+1)}}(-1)^{xy}\varepsilon_{\alpha}(\sigma^{-1}).

De plus l’application (σ,k)↩(Μ,k)maps-to𝜎𝑘𝜈𝑘(\sigma,k)\mapsto(\nu,k) est une bijection sur les ensembles correspondants.

Alors,

ℓ2â€Č(X,Y)=(−1)(a−b−1)​xâ€Č(−1)x​y×\displaystyle\ell^{\prime}_{2}(X,Y)=(-1)^{(a-b-1)x^{\prime}}(-1)^{xy}\times
Ă—âˆ‘ÎœâˆˆB​a​t​(q,p)k;Μ−1​(k)≀q<Μ−1​(k+1)ΔÎČ(Μ−1)(−1)ÎČΜ−1​(k)​ÎČΜ−1​(k+1)ÎČΜ−1​(1)⊗¯
⊗¯ℓ(ÎČΜ−1​(k+1),ÎČΜ−1​(k))⊗¯
⊗¯ÎČΜ−1​(p+q)\displaystyle\times\sum_{\nu\in Bat(q,p)\atop k;\ \nu^{-1}(k)\leq q<\nu^{-1}(k+1)}\hskip-25.6073pt\varepsilon_{\beta}(\nu^{-1})(-1)^{\beta_{\nu^{-1}(k)}\beta_{\nu^{-1}(k+1)}}\beta_{\nu^{-1}(1)}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\ell(\beta_{\nu^{-1}(k+1)},\beta_{\nu^{-1}(k)})\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\beta_{\nu^{-1}(p+q)}
=(−1)(a−b−1)​xâ€Č​(−1)x​y+b−a​∑Μ∈B​a​t​(q,p)k;Μ−1​(k)≀q<Μ−1​(k+1)ΔÎČ​(Μ−1)​ÎČΜ−1​(1)​⊗¯​
​⊗¯​ℓ​(ÎČΜ−1​(k),ÎČΜ−1​(k+1))​⊗¯​
​⊗¯​ÎČΜ−1​(p+q)absentsuperscript1𝑎𝑏1superscriptđ‘„â€Čsuperscript1đ‘„đ‘Šđ‘đ‘ŽsubscriptFRACOPđœˆđ”đ‘Žđ‘Ąđ‘žđ‘đ‘˜superscript𝜈1𝑘𝑞superscript𝜈1𝑘1subscriptđœ€đ›œsuperscript𝜈1subscriptđ›œsuperscript𝜈11ÂŻtensor-product
¯tensor-productℓsubscriptđ›œsuperscript𝜈1𝑘subscriptđ›œsuperscript𝜈1𝑘1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›œsuperscript𝜈1𝑝𝑞\displaystyle=(-1)^{(a-b-1)x^{\prime}}(-1)^{xy+b-a}\hskip-25.6073pt\sum_{\nu\in Bat(q,p)\atop k;\ \nu^{-1}(k)\leq q<\nu^{-1}(k+1)}\hskip-25.6073pt\varepsilon_{\beta}(\nu^{-1})\beta_{\nu^{-1}(1)}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\ell(\beta_{\nu^{-1}(k)},\beta_{\nu^{-1}(k+1)})\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\beta_{\nu^{-1}(p+q)}
=−(−1)xâ€Č​yâ€Č​ℓ2â€Č​(Y,X).absentsuperscript1superscriptđ‘„â€Čsuperscript𝑩â€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Č2𝑌𝑋\displaystyle=-(-1)^{x^{\prime}y^{\prime}}\ell^{\prime}_{2}(Y,X).

(ii) Soient X=α1​⊗¯​ ​⊗¯​αp𝑋subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘X=\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p}, Y=ÎČ1​⊗¯​
​⊗¯​ÎČq𝑌subscriptđ›œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›œđ‘žY=\beta_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\beta_{q} et Z=Îł1​⊗¯​
​⊗¯​γr𝑍subscriptđ›Ÿ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Ÿđ‘ŸZ=\gamma_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\gamma_{r}. Posons

Οi={αisi ​1≀i≀pÎČi−psi ​p+1≀i≀p+qÎłi−p−qsi ​p+q+1≀i≀p+q+r.\xi_{i}=\left\{\begin{aligned} \alpha_{i}&\quad\text{si }~{}1\leq i\leq p\\ \beta_{i-p}&\quad\text{si }~{}p+1\leq i\leq p+q\\ \gamma_{i-p-q}&\quad\text{si }~{}p+q+1\leq i\leq p+q+r.\end{aligned}\right.

On revient Ă  ℓ2subscriptℓ2\ell_{2} en Ă©crivant l’identitĂ© de Jacobi sous la forme:

(−1)xâ€Č​zâ€Č​ℓ2â€Č​(ℓ2â€Č​(X,Y),Z)+(−1)yâ€Č​xâ€Č​ℓ2â€Č​(ℓ2â€Č​(Y,Z),X)+(−1)zâ€Č​yâ€Č​ℓ2â€Č​(ℓ2â€Č​(Z,X),Y)=superscript1superscriptđ‘„â€Čsuperscript𝑧â€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Č2subscriptsuperscriptℓâ€Č2𝑋𝑌𝑍superscript1superscript𝑩â€Čsuperscriptđ‘„â€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Č2subscriptsuperscriptℓâ€Č2𝑌𝑍𝑋superscript1superscript𝑧â€Čsuperscript𝑩â€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Č2subscriptsuperscriptℓâ€Č2𝑍𝑋𝑌absent\displaystyle(-1)^{x^{\prime}z^{\prime}}\ell^{\prime}_{2}\left(\ell^{\prime}_{2}(X,Y),Z\right)+(-1)^{y^{\prime}x^{\prime}}\ell^{\prime}_{2}\left(\ell^{\prime}_{2}(Y,Z),X\right)+(-1)^{z^{\prime}y^{\prime}}\ell^{\prime}_{2}\left(\ell^{\prime}_{2}(Z,X),Y\right)=
(−1)(a−b−1)​(x+y+z+1)​{(−1)x​z​ℓ2​(ℓ2​(X,Y),Z)+(−1)y​x​ℓ2​(ℓ2​(Y,Z),X)+(−1)z​y​ℓ2​(ℓ2​(Z,X),Y)}.superscript1𝑎𝑏1đ‘„đ‘Šđ‘§1superscript1đ‘„đ‘§subscriptℓ2subscriptℓ2𝑋𝑌𝑍superscript1đ‘Šđ‘„subscriptℓ2subscriptℓ2𝑌𝑍𝑋superscript1𝑧𝑩subscriptℓ2subscriptℓ2𝑍𝑋𝑌\displaystyle(-1)^{(a-b-1)(x+y+z+1)}\left\{(-1)^{xz}\ell_{2}\left(\ell_{2}(X,Y),Z\right)+(-1)^{yx}\ell_{2}\left(\ell_{2}(Y,Z),X\right)+(-1)^{zy}\ell_{2}\left(\ell_{2}(Z,X),Y\right)\right\}.

En Ă©crivant (−1)x​z​ℓ2​(ℓ2​(X,Y),Z)superscript1đ‘„đ‘§subscriptℓ2subscriptℓ2𝑋𝑌𝑍(-1)^{xz}\ell_{2}\left(\ell_{2}(X,Y),Z\right), on trouve des termes de la forme:

(I1):(−1)x​z​ΔΟ​(ρI1−1)​Οi1â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸim1​⊗¯​ℓ​(αi,ÎČj)â€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸim1+3â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸin1​⊗¯​ℓ​(ÎČk,Îłl)â€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸin1+3â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸip+q+r:subscriptđŒ1superscript1đ‘„đ‘§subscript𝜀𝜉superscriptsubscript𝜌subscriptđŒ11subscript𝜉subscript𝑖1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑖subscript𝑚1ÂŻtensor-productℓsubscriptđ›Œđ‘–subscriptđ›œđ‘—ÂŻtensor-productsubscript𝜉subscript𝑖subscript𝑚13ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑖subscript𝑛1ÂŻtensor-productℓsubscriptđ›œđ‘˜subscriptđ›Ÿđ‘™ÂŻtensor-productsubscript𝜉subscript𝑖subscript𝑛13ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑖𝑝𝑞𝑟\displaystyle(I_{1}):\ (-1)^{xz}\varepsilon_{{}_{\xi}}(\rho_{{}_{I_{1}}}^{-1})\xi_{i_{1}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{i_{m_{1}}}\underline{\otimes}\ell(\alpha_{i},\beta_{j})\underline{\otimes}\xi_{i_{m_{1}+3}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{i_{n_{1}}}\underline{\otimes}\ell(\beta_{k},\gamma_{l})\underline{\otimes}\xi_{i_{n_{1}+3}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{i_{p+q+r}}
(I2):(−1)x​z​ΔΟ​(ρI2−1)​Οj1â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸjm2​⊗¯​ℓ​(ÎČj,Îłl)â€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸjm2+3â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸjn2​⊗¯​ℓ​(αi,ÎČk)â€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸjn2+3â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸjp+q+r:subscriptđŒ2superscript1đ‘„đ‘§subscript𝜀𝜉superscriptsubscript𝜌subscriptđŒ21subscript𝜉subscript𝑗1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑗subscript𝑚2ÂŻtensor-productℓsubscriptđ›œđ‘—subscriptđ›Ÿđ‘™ÂŻtensor-productsubscript𝜉subscript𝑗subscript𝑚23ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑗subscript𝑛2ÂŻtensor-productℓsubscriptđ›Œđ‘–subscriptđ›œđ‘˜ÂŻtensor-productsubscript𝜉subscript𝑗subscript𝑛23ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑗𝑝𝑞𝑟\displaystyle(I_{2}):\ (-1)^{xz}\varepsilon_{{}_{\xi}}(\rho_{{}_{I_{2}}}^{-1})\xi_{j_{1}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{j_{m_{2}}}\underline{\otimes}\ell(\beta_{j},\gamma_{l})\underline{\otimes}\xi_{j_{m_{2}+3}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{j_{n_{2}}}\underline{\otimes}\ell(\alpha_{i},\beta_{k})\underline{\otimes}\xi_{j_{n_{2}+3}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{j_{p+q+r}}
(I3):(−1)x​z​ΔΟ​(ρI3−1)​Οk1â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸkm3​⊗¯​ℓ​(αi,ÎČj)â€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸkm3+3â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸkn3​⊗¯​ℓ​(αk,Îłl)â€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸkn3+3â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸkp+q+r:subscriptđŒ3superscript1đ‘„đ‘§subscript𝜀𝜉superscriptsubscript𝜌subscriptđŒ31subscript𝜉subscript𝑘1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑘subscript𝑚3ÂŻtensor-productℓsubscriptđ›Œđ‘–subscriptđ›œđ‘—ÂŻtensor-productsubscript𝜉subscript𝑘subscript𝑚33ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑘subscript𝑛3ÂŻtensor-productℓsubscriptđ›Œđ‘˜subscriptđ›Ÿđ‘™ÂŻtensor-productsubscript𝜉subscript𝑘subscript𝑛33ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑘𝑝𝑞𝑟\displaystyle(I_{3}):\ (-1)^{xz}\varepsilon_{{}_{\xi}}(\rho_{{}_{I_{3}}}^{-1})\xi_{k_{1}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{k_{m_{3}}}\underline{\otimes}\ell(\alpha_{i},\beta_{j})\underline{\otimes}\xi_{k_{m_{3}+3}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{k_{n_{3}}}\underline{\otimes}\ell(\alpha_{k},\gamma_{l})\underline{\otimes}\xi_{k_{n_{3}+3}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{k_{p+q+r}}
(I4):(−1)x​z​ΔΟ​(ρI4−1)​Οl1â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸlm4​⊗¯​ℓ​(αi,Îłl)â€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸlm4+3â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸln4​⊗¯​ℓ​(αk,ÎČj)â€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸln4+3â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸlp+q+r:subscriptđŒ4superscript1đ‘„đ‘§subscript𝜀𝜉superscriptsubscript𝜌subscriptđŒ41subscript𝜉subscript𝑙1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑙subscript𝑚4ÂŻtensor-productℓsubscriptđ›Œđ‘–subscriptđ›Ÿđ‘™ÂŻtensor-productsubscript𝜉subscript𝑙subscript𝑚43ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑙subscript𝑛4ÂŻtensor-productℓsubscriptđ›Œđ‘˜subscriptđ›œđ‘—ÂŻtensor-productsubscript𝜉subscript𝑙subscript𝑛43ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑙𝑝𝑞𝑟\displaystyle(I_{4}):\ (-1)^{xz}\varepsilon_{{}_{\xi}}(\rho_{{}_{I_{4}}}^{-1})\xi_{l_{1}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{l_{m_{4}}}\underline{\otimes}\ell(\alpha_{i},\gamma_{l})\underline{\otimes}\xi_{l_{m_{4}+3}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{l_{n_{4}}}\underline{\otimes}\ell(\alpha_{k},\beta_{j})\underline{\otimes}\xi_{l_{n_{4}+3}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{l_{p+q+r}}
(I5):(−1)x​z​ΔΟ​(ρI5−1)​Οs1â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸsm5​⊗¯​ℓ​(ℓ​(αi,ÎČj),Îłk)â€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸsm5+4â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸsp+q+r.:subscriptđŒ5superscript1đ‘„đ‘§subscript𝜀𝜉superscriptsubscript𝜌subscriptđŒ51subscript𝜉subscript𝑠1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑠subscript𝑚5ÂŻtensor-productℓℓsubscriptđ›Œđ‘–subscriptđ›œđ‘—subscriptđ›Ÿđ‘˜ÂŻtensor-productsubscript𝜉subscript𝑠subscript𝑚54ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑠𝑝𝑞𝑟\displaystyle(I_{5}):\ (-1)^{xz}\varepsilon_{{}_{\xi}}(\rho_{{}_{I_{5}}}^{-1})\xi_{s_{1}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{s_{m_{5}}}\underline{\otimes}\ell(\ell(\alpha_{i},\beta_{j}),\gamma_{k})\underline{\otimes}\xi_{s_{m_{5}+4}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{s_{p+q+r}}.

En Ă©crivant (−1)y​x​ℓ2​(ℓ2​(Y,Z),X)superscript1đ‘Šđ‘„subscriptℓ2subscriptℓ2𝑌𝑍𝑋(-1)^{yx}\ell_{2}\left(\ell_{2}(Y,Z),X\right), on trouve des termes de la forme:

(I​I1):(−1)y​x​ΔΟ​(ρI​I1−1)​Οi1â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸim1​⊗¯​ℓ​(ÎČj,αi)â€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸim1+3â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸin1​⊗¯​ℓ​(ÎČk,Îłl)â€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸin1+3â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸip+q+r:đŒsubscriptđŒ1superscript1đ‘Šđ‘„subscript𝜀𝜉superscriptsubscriptđœŒđŒsubscriptđŒ11subscript𝜉subscript𝑖1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑖subscript𝑚1ÂŻtensor-productℓsubscriptđ›œđ‘—subscriptđ›Œđ‘–ÂŻtensor-productsubscript𝜉subscript𝑖subscript𝑚13ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑖subscript𝑛1ÂŻtensor-productℓsubscriptđ›œđ‘˜subscriptđ›Ÿđ‘™ÂŻtensor-productsubscript𝜉subscript𝑖subscript𝑛13ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑖𝑝𝑞𝑟\displaystyle(II_{1}):\ (-1)^{yx}\varepsilon_{{}_{\xi}}(\rho_{{}_{II_{1}}}^{-1})\xi_{i_{1}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{i_{m_{1}}}\underline{\otimes}\ell(\beta_{j},\alpha_{i})\underline{\otimes}\xi_{i_{m_{1}+3}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{i_{n_{1}}}\underline{\otimes}\ell(\beta_{k},\gamma_{l})\underline{\otimes}\xi_{i_{n_{1}+3}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{i_{p+q+r}}
(I​I2):(−1)y​x​ΔΟ​(ρI​I2−1)​Οj1â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸjm2​⊗¯​ℓ​(ÎČj,Îłl)â€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸjm2+3â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸjn2​⊗¯​ℓ​(ÎČk,αi)â€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸjn2+3â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸjp+q+r:đŒsubscriptđŒ2superscript1đ‘Šđ‘„subscript𝜀𝜉superscriptsubscriptđœŒđŒsubscriptđŒ21subscript𝜉subscript𝑗1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑗subscript𝑚2ÂŻtensor-productℓsubscriptđ›œđ‘—subscriptđ›Ÿđ‘™ÂŻtensor-productsubscript𝜉subscript𝑗subscript𝑚23ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑗subscript𝑛2ÂŻtensor-productℓsubscriptđ›œđ‘˜subscriptđ›Œđ‘–ÂŻtensor-productsubscript𝜉subscript𝑗subscript𝑛23ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑗𝑝𝑞𝑟\displaystyle(II_{2}):\ (-1)^{yx}\varepsilon_{{}_{\xi}}(\rho_{{}_{II_{2}}}^{-1})\xi_{j_{1}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{j_{m_{2}}}\underline{\otimes}\ell(\beta_{j},\gamma_{l})\underline{\otimes}\xi_{j_{m_{2}+3}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{j_{n_{2}}}\underline{\otimes}\ell(\beta_{k},\alpha_{i})\underline{\otimes}\xi_{j_{n_{2}+3}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{j_{p+q+r}}
(I​I3):(−1)y​x​ΔΟ​(ρI​I3−1)​Οt1â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸtm6​⊗¯​ℓ​(ÎČj,Îłk)â€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸtm6+3â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸtn6​⊗¯​ℓ​(Îłl,αi)â€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸtn6+3â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸtp+q+r:đŒsubscriptđŒ3superscript1đ‘Šđ‘„subscript𝜀𝜉superscriptsubscriptđœŒđŒsubscriptđŒ31subscript𝜉subscript𝑡1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑡subscript𝑚6ÂŻtensor-productℓsubscriptđ›œđ‘—subscriptđ›Ÿđ‘˜ÂŻtensor-productsubscript𝜉subscript𝑡subscript𝑚63ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑡subscript𝑛6ÂŻtensor-productℓsubscriptđ›Ÿđ‘™subscriptđ›Œđ‘–ÂŻtensor-productsubscript𝜉subscript𝑡subscript𝑛63ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑡𝑝𝑞𝑟\displaystyle(II_{3}):\ (-1)^{yx}\varepsilon_{{}_{\xi}}(\rho_{{}_{II_{3}}}^{-1})\xi_{t_{1}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{t_{m_{6}}}\underline{\otimes}\ell(\beta_{j},\gamma_{k})\underline{\otimes}\xi_{t_{m_{6}+3}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{t_{n_{6}}}\underline{\otimes}\ell(\gamma_{l},\alpha_{i})\underline{\otimes}\xi_{t_{n_{6}+3}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{t_{p+q+r}}
(I​I4):(−1)y​x​ΔΟ​(ρI​I4−1)​Οr1â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸrm7​⊗¯​ℓ​(Îłk,αi)â€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸrm7+3â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸrn7​⊗¯​ℓ​(ÎČj,Îłl)â€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸrn7+3â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸrp+q+r:đŒsubscriptđŒ4superscript1đ‘Šđ‘„subscript𝜀𝜉superscriptsubscriptđœŒđŒsubscriptđŒ41subscript𝜉subscript𝑟1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑟subscript𝑚7ÂŻtensor-productℓsubscriptđ›Ÿđ‘˜subscriptđ›Œđ‘–ÂŻtensor-productsubscript𝜉subscript𝑟subscript𝑚73ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑟subscript𝑛7ÂŻtensor-productℓsubscriptđ›œđ‘—subscriptđ›Ÿđ‘™ÂŻtensor-productsubscript𝜉subscript𝑟subscript𝑛73ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑟𝑝𝑞𝑟\displaystyle(II_{4}):\ (-1)^{yx}\varepsilon_{{}_{\xi}}(\rho_{{}_{II_{4}}}^{-1})\xi_{r_{1}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{r_{m_{7}}}\underline{\otimes}\ell(\gamma_{k},\alpha_{i})\underline{\otimes}\xi_{r_{m_{7}+3}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{r_{n_{7}}}\underline{\otimes}\ell(\beta_{j},\gamma_{l})\underline{\otimes}\xi_{r_{n_{7}+3}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{r_{p+q+r}}
(I​I5):(−1)y​x​ΔΟ​(ρI​I5−1)​Οs1â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸsm5​⊗¯​ℓ​(ℓ​(ÎČj,Îłk),αi)â€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸsm5+4â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸsp+q+r.:đŒsubscriptđŒ5superscript1đ‘Šđ‘„subscript𝜀𝜉superscriptsubscriptđœŒđŒsubscriptđŒ51subscript𝜉subscript𝑠1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑠subscript𝑚5ÂŻtensor-productℓℓsubscriptđ›œđ‘—subscriptđ›Ÿđ‘˜subscriptđ›Œđ‘–ÂŻtensor-productsubscript𝜉subscript𝑠subscript𝑚54ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑠𝑝𝑞𝑟\displaystyle(II_{5}):\ (-1)^{yx}\varepsilon_{{}_{\xi}}(\rho_{{}_{II_{5}}}^{-1})\xi_{s_{1}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{s_{m_{5}}}\underline{\otimes}\ell(\ell(\beta_{j},\gamma_{k}),\alpha_{i})\underline{\otimes}\xi_{s_{m_{5}+4}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{s_{p+q+r}}.

En Ă©crivant (−1)z​y​ℓ2​(ℓ2​(Z,X),Y)superscript1𝑧𝑩subscriptℓ2subscriptℓ2𝑍𝑋𝑌(-1)^{zy}\ell_{2}\left(\ell_{2}(Z,X),Y\right), on trouve des termes de la forme:

(I​I​I1):(−1)z​y​ΔΟ​(ρI​I​I1−1)​Οk1â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸkm3​⊗¯​ℓ​(αi,ÎČj)â€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸkm3+3â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸkn3​⊗¯​ℓ​(Îłl,αk)â€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸkn3+3â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸkp+q+r:đŒđŒsubscriptđŒ1superscript1𝑧𝑩subscript𝜀𝜉superscriptsubscriptđœŒđŒđŒsubscriptđŒ11subscript𝜉subscript𝑘1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑘subscript𝑚3ÂŻtensor-productℓsubscriptđ›Œđ‘–subscriptđ›œđ‘—ÂŻtensor-productsubscript𝜉subscript𝑘subscript𝑚33ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑘subscript𝑛3ÂŻtensor-productℓsubscriptđ›Ÿđ‘™subscriptđ›Œđ‘˜ÂŻtensor-productsubscript𝜉subscript𝑘subscript𝑛33ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑘𝑝𝑞𝑟\displaystyle(III_{1})\hskip-2.84544pt:(-1)^{zy}\varepsilon_{{}_{\xi}}(\rho_{{}_{III_{1}}}^{-1})\xi_{k_{1}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{k_{m_{3}}}\underline{\otimes}\ell(\alpha_{i},\beta_{j})\underline{\otimes}\xi_{k_{m_{3}+3}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{k_{n_{3}}}\underline{\otimes}\ell(\gamma_{l},\alpha_{k})\underline{\otimes}\xi_{k_{n_{3}+3}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{k_{p+q+r}}
(I​I​I2):(−1)z​y​ΔΟ​(ρI​I​I2−1)​Οl1â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸlm4​⊗¯​ℓ​(Îłl,αi)â€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸlm4+3â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸln4​⊗¯​ℓ​(αk,ÎČj)â€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸln4+3â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸlp+q+r:đŒđŒsubscriptđŒ2superscript1𝑧𝑩subscript𝜀𝜉superscriptsubscriptđœŒđŒđŒsubscriptđŒ21subscript𝜉subscript𝑙1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑙subscript𝑚4ÂŻtensor-productℓsubscriptđ›Ÿđ‘™subscriptđ›Œđ‘–ÂŻtensor-productsubscript𝜉subscript𝑙subscript𝑚43ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑙subscript𝑛4ÂŻtensor-productℓsubscriptđ›Œđ‘˜subscriptđ›œđ‘—ÂŻtensor-productsubscript𝜉subscript𝑙subscript𝑛43ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑙𝑝𝑞𝑟\displaystyle(III_{2})\hskip-2.84544pt:(-1)^{zy}\varepsilon_{{}_{\xi}}(\rho_{{}_{III_{2}}}^{-1})\xi_{l_{1}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{l_{m_{4}}}\underline{\otimes}\ell(\gamma_{l},\alpha_{i})\underline{\otimes}\xi_{l_{m_{4}+3}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{l_{n_{4}}}\underline{\otimes}\ell(\alpha_{k},\beta_{j})\underline{\otimes}\xi_{l_{n_{4}+3}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{l_{p+q+r}}
(I​I​I3):(−1)z​y​ΔΟ​(ρI​I​I3−1)​Οr1â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸrm7​⊗¯​ℓ​(Îłk,αi)â€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸrm7+3â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸrn7​⊗¯​ℓ​(Îłl,ÎČj)â€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸrn7+3â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸrp+q+r:đŒđŒsubscriptđŒ3superscript1𝑧𝑩subscript𝜀𝜉superscriptsubscriptđœŒđŒđŒsubscriptđŒ31subscript𝜉subscript𝑟1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑟subscript𝑚7ÂŻtensor-productℓsubscriptđ›Ÿđ‘˜subscriptđ›Œđ‘–ÂŻtensor-productsubscript𝜉subscript𝑟subscript𝑚73ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑟subscript𝑛7ÂŻtensor-productℓsubscriptđ›Ÿđ‘™subscriptđ›œđ‘—ÂŻtensor-productsubscript𝜉subscript𝑟subscript𝑛73ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑟𝑝𝑞𝑟\displaystyle(III_{3})\hskip-2.84544pt:(-1)^{zy}\varepsilon_{{}_{\xi}}(\rho_{{}_{III_{3}}}^{-1})\xi_{r_{1}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{r_{m_{7}}}\underline{\otimes}\ell(\gamma_{k},\alpha_{i})\underline{\otimes}\xi_{r_{m_{7}+3}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{r_{n_{7}}}\underline{\otimes}\ell(\gamma_{l},\beta_{j})\underline{\otimes}\xi_{r_{n_{7}+3}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{r_{p+q+r}}
(I​I​I4):(−1)z​y​ΔΟ​(ρI​I​I4−1)​Οt1â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸtm6​⊗¯​ℓ​(Îłk,ÎČj)â€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸtm6+3â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸtn6​⊗¯​ℓ​(Îłl,αi)â€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸtn6+3â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸtp+q+r:đŒđŒsubscriptđŒ4superscript1𝑧𝑩subscript𝜀𝜉superscriptsubscriptđœŒđŒđŒsubscriptđŒ41subscript𝜉subscript𝑡1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑡subscript𝑚6ÂŻtensor-productℓsubscriptđ›Ÿđ‘˜subscriptđ›œđ‘—ÂŻtensor-productsubscript𝜉subscript𝑡subscript𝑚63ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑡subscript𝑛6ÂŻtensor-productℓsubscriptđ›Ÿđ‘™subscriptđ›Œđ‘–ÂŻtensor-productsubscript𝜉subscript𝑡subscript𝑛63ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑡𝑝𝑞𝑟\displaystyle(III_{4})\hskip-2.84544pt:(-1)^{zy}\varepsilon_{{}_{\xi}}(\rho_{{}_{III_{4}}}^{-1})\xi_{t_{1}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{t_{m_{6}}}\underline{\otimes}\ell(\gamma_{k},\beta_{j})\underline{\otimes}\xi_{t_{m_{6}+3}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{t_{n_{6}}}\underline{\otimes}\ell(\gamma_{l},\alpha_{i})\underline{\otimes}\xi_{t_{n_{6}+3}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{t_{p+q+r}}
(I​I​I5):(−1)z​y​ΔΟ​(ρI​I​I5−1)​Οs1â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸsm5​⊗¯​ℓ​(ℓ​(Îłk,αi),ÎČj)â€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸsm5+4â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŸsp+q+r.:đŒđŒsubscriptđŒ5superscript1𝑧𝑩subscript𝜀𝜉superscriptsubscriptđœŒđŒđŒsubscriptđŒ51subscript𝜉subscript𝑠1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑠subscript𝑚5ÂŻtensor-productℓℓsubscriptđ›Ÿđ‘˜subscriptđ›Œđ‘–subscriptđ›œđ‘—ÂŻtensor-productsubscript𝜉subscript𝑠subscript𝑚54ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscript𝜉subscript𝑠𝑝𝑞𝑟\displaystyle(III_{5})\hskip-2.84544pt:(-1)^{zy}\varepsilon_{{}_{\xi}}(\rho_{{}_{III_{5}}}^{-1})\xi_{s_{1}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{s_{m_{5}}}\underline{\otimes}\ell(\ell(\gamma_{k},\alpha_{i}),\beta_{j})\underline{\otimes}\xi_{s_{m_{5}+4}}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\xi_{s_{p+q+r}}.

On vĂ©rifie grĂące Ă  la (b−a+1)𝑏𝑎1(b-a+1)-antisymĂ©trie de ℓℓ\ell que:

(I1)+(I​I1)=0,(I2)+(I​I2)=0,(I3)+(I​I​I1)=0,(I4)+(I​I​I2)=0,(I​I3)+(I​I​I4)=0,(I​I4)+(I​I​I3)=0.formulae-sequencesubscriptđŒ1đŒsubscriptđŒ10formulae-sequencesubscriptđŒ2đŒsubscriptđŒ20formulae-sequencesubscriptđŒ3đŒđŒsubscriptđŒ10formulae-sequencesubscriptđŒ4đŒđŒsubscriptđŒ20formulae-sequenceđŒsubscriptđŒ3đŒđŒsubscriptđŒ40đŒsubscriptđŒ4đŒđŒsubscriptđŒ30(I_{1})+(II_{1})=0,(I_{2})+(II_{2})=0,(I_{3})+(III_{1})=0,(I_{4})+(III_{2})=0,(II_{3})+(III_{4})=0,(II_{4})+(III_{3})=0.

Et grĂące Ă  la relation de Jacobi pour ℓℓ\ell que: (I5)+(I​I5)+(I​I​I5)=0subscriptđŒ5đŒsubscriptđŒ5đŒđŒsubscriptđŒ50(I_{5})+(II_{5})+(III_{5})=0.

(iii) On rappelle que D=d1+ÎŒ1đ·subscript𝑑1subscript𝜇1D=d_{1}+\mu_{1} oĂč

d1​(α1​⊗¯​ ​⊗¯​αn)=∑1≀i≀n(−1)∑s<iαs​α1​⊗¯​
​⊗¯​d​(αi)​⊗¯​ ​⊗¯​αnsubscript𝑑1subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘›subscript1𝑖𝑛superscript1subscript𝑠𝑖subscriptđ›Œđ‘ subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-product𝑑subscriptđ›Œđ‘–ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘›d_{1}(\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{n})=\displaystyle\sum_{1\leq i\leq n}(-1)^{\sum_{s<i}\alpha_{s}}\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}d(\alpha_{i})\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{n}

et

ÎŒ1​(α1​⊗¯​ ​⊗¯​αn)=∑1≀i<n(−1)∑s<iαs​α1â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŒâ€‹(αi,αi+1)​⊗¯​ ​⊗¯​αn.subscript𝜇1subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘›subscript1𝑖𝑛superscript1subscript𝑠𝑖subscriptđ›Œđ‘ subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-product𝜇subscriptđ›Œđ‘–subscriptđ›Œđ‘–1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘›\mu_{1}(\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{n})=\sum_{1\leq i<n}(-1)^{\sum_{s<i}\alpha_{s}}\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\mu(\alpha_{i},\alpha_{i+1})\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{n}.

VĂ©rifions d’abord que ÎŒ1​(ℓ2â€Č​(X,Y))=ℓ2â€Č​(ÎŒ1​(X),Y)+(−1)xâ€Č​ℓ2â€Č​(X,ÎŒ1​(Y))subscript𝜇1subscriptsuperscriptℓâ€Č2𝑋𝑌subscriptsuperscriptℓâ€Č2subscript𝜇1𝑋𝑌superscript1superscriptđ‘„â€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Č2𝑋subscript𝜇1𝑌\mu_{1}\left(\ell^{\prime}_{2}(X,Y)\right)=\ell^{\prime}_{2}\left(\mu_{1}(X),Y\right)+(-1)^{x^{\prime}}\ell^{\prime}_{2}\left(X,\mu_{1}(Y)\right).

Soient X=α1​⊗¯​ ​⊗¯​αp𝑋subscriptđ›Œ1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘X=\alpha_{1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p} et Y=αp+1​⊗¯​ ​⊗¯​αp+q𝑌subscriptđ›Œđ‘1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œđ‘đ‘žY=\alpha_{p+1}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{p+q}.

D’une part, on dĂ©veloppe ÎŒ1​(ℓ2â€Č​(X,Y))subscript𝜇1subscriptsuperscriptℓâ€Č2𝑋𝑌\mu_{1}(\ell^{\prime}_{2}(X,Y)), on trouve les types de termes suivants:

(I):ασ−1​(1)â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŒâ€‹(ασ−1​(i),ασ−1​(i+1))​⊗¯​
​⊗¯​ℓ​(ασ−1​(k),ασ−1​(k+1))â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹Î±Ïƒâˆ’1​(p+q):đŒsubscriptđ›Œsuperscript𝜎11ÂŻtensor-product
¯tensor-product𝜇subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑖subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑖1ÂŻtensor-product
¯tensor-productℓsubscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑝𝑞(I):\alpha_{\sigma^{-1}(1)}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\mu(\alpha_{\sigma^{-1}(i)},\alpha_{\sigma^{-1}(i+1)})\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\ell(\alpha_{\sigma^{-1}(k)},\alpha_{\sigma^{-1}(k+1)})\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{\sigma^{-1}(p+q)}

oĂč σ∈B​a​t​(p,q),i<k−1​et​σ−1​(k)≀p<σ−1​(k+1)formulae-sequenceđœŽđ”đ‘Žđ‘Ąđ‘đ‘žđ‘–đ‘˜1etsuperscript𝜎1𝑘𝑝superscript𝜎1𝑘1\sigma\in Bat(p,q),i<k-1\ \hbox{et}\ \sigma^{-1}(k)\leq p<\sigma^{-1}(k+1),

(I​I):ασ−1​(1)​⊗¯​
​⊗¯​ℓ​(ασ−1​(k),ασ−1​(k+1))â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŒâ€‹(ασ−1​(i),ασ−1​(i+1))â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹Î±Ïƒâˆ’1​(p+q):đŒđŒsubscriptđ›Œsuperscript𝜎11ÂŻtensor-product
¯tensor-productℓsubscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘1ÂŻtensor-product
¯tensor-product𝜇subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑖subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑖1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑝𝑞(II):\alpha_{\sigma^{-1}(1)}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\ell(\alpha_{\sigma^{-1}(k)},\alpha_{\sigma^{-1}(k+1)})\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\mu(\alpha_{\sigma^{-1}(i)},\alpha_{\sigma^{-1}(i+1)})\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{\sigma^{-1}(p+q)}

oĂč σ∈B​a​t​(p,q),i>k+1​et​σ−1​(k)≀p<σ−1​(k+1)formulae-sequenceđœŽđ”đ‘Žđ‘Ąđ‘đ‘žđ‘–đ‘˜1etsuperscript𝜎1𝑘𝑝superscript𝜎1𝑘1\sigma\in Bat(p,q),i>k+1\ \hbox{et}\ \sigma^{-1}(k)\leq p<\sigma^{-1}(k+1),

(I​I​I):ασ−1​(1)â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŒâ€‹(ασ−1​(k−1),ℓ​(ασ−1​(k),ασ−1​(k+1)))â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹Î±Ïƒâˆ’1​(p+q):đŒđŒđŒsubscriptđ›Œsuperscript𝜎11ÂŻtensor-product
¯tensor-product𝜇subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘1ℓsubscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑝𝑞\hskip-56.9055pt(III):\alpha_{\sigma^{-1}(1)}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\mu\big{(}\alpha_{\sigma^{-1}(k-1)},\ell(\alpha_{\sigma^{-1}(k)},\alpha_{\sigma^{-1}(k+1)})\big{)}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{\sigma^{-1}(p+q)}

oĂč σ∈B​a​t​(p,q),1≀k≀p+q−1​et​σ−1​(k)≀p<σ−1​(k+1)formulae-sequenceđœŽđ”đ‘Žđ‘Ąđ‘đ‘ž1𝑘𝑝𝑞1etsuperscript𝜎1𝑘𝑝superscript𝜎1𝑘1\sigma\in Bat(p,q),1\leq k\leq p+q-1\ \hbox{et}\ \sigma^{-1}(k)\leq p<\sigma^{-1}(k+1),

(IV):ασ−1​(1)âŠ—ÂŻâ€ŠâŠ—ÂŻÎŒ(ℓ(ασ−1​(k),ασ−1​(k+1)),ασ−1​(k+2))âŠ—ÂŻâ€ŠâŠ—ÂŻÎ±Ïƒâˆ’1​(p+q))\hskip-56.9055pt(IV):\alpha_{\sigma^{-1}(1)}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\mu\big{(}\ell(\alpha_{\sigma^{-1}(k)},\alpha_{\sigma^{-1}(k+1)}),\alpha_{\sigma^{-1}(k+2)}\big{)}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{\sigma^{-1}(p+q)}\Big{)}

oĂč σ∈B​a​t​(p,q),1≀k≀p+q−1​et​σ−1​(k)≀p<σ−1​(k+1)formulae-sequenceđœŽđ”đ‘Žđ‘Ąđ‘đ‘ž1𝑘𝑝𝑞1etsuperscript𝜎1𝑘𝑝superscript𝜎1𝑘1\sigma\in Bat(p,q),1\leq k\leq p+q-1\ \hbox{et}\ \sigma^{-1}(k)\leq p<\sigma^{-1}(k+1).

Parmi les termes de (I)đŒ(I), on distingue quatre cas:

(I1)subscriptđŒ1(I_{1}) lorsque {σ−1​(i),σ−1​(i+1)}⊂{1,
,p}superscript𝜎1𝑖superscript𝜎1𝑖11
𝑝\{\sigma^{-1}(i),\sigma^{-1}(i+1)\}\subset\{1,\dots,p\},

(I2)subscriptđŒ2(I_{2}) lorsque {σ−1​(i),σ−1​(i+1)}⊂{p+1,
,p+q}superscript𝜎1𝑖superscript𝜎1𝑖1𝑝1
𝑝𝑞\{\sigma^{-1}(i),\sigma^{-1}(i+1)\}\subset\{p+1,\dots,p+q\},

(I3)subscriptđŒ3(I_{3}) lorsque σ−1​(i)≀p<σ−1​(i+1)superscript𝜎1𝑖𝑝superscript𝜎1𝑖1\sigma^{-1}(i)\leq p<\sigma^{-1}(i+1),

(I4)subscriptđŒ4(I_{4}) lorsque σ−1​(i+1)≀p<σ−1​(i)superscript𝜎1𝑖1𝑝superscript𝜎1𝑖\sigma^{-1}(i+1)\leq p<\sigma^{-1}(i).

Et de mĂȘme pour (I​I)đŒđŒ(II). Il y a des simplifications entre les termes de (I3)subscriptđŒ3(I_{3}) et (I4)subscriptđŒ4(I_{4}) et aussi entre les termes de (I​I3)đŒsubscriptđŒ3(II_{3}) et (I​I4)đŒsubscriptđŒ4(II_{4}). Il ne reste que (I1),(I2),(I​I1)​et​(I​I2)subscriptđŒ1subscriptđŒ2đŒsubscriptđŒ1etđŒsubscriptđŒ2(I_{1}),(I_{2}),(II_{1})\ \hbox{et}\ (II_{2}).

On sĂ©pare aussi les termes de type (I​I​I)đŒđŒđŒ(III) et (I​V)đŒđ‘‰(IV) en deux catĂ©gories. On a donc:

(I​I​I1)đŒđŒsubscriptđŒ1(III_{1}) lorsque σ−1​(k−1)<σ−1​(k)≀p<σ−1​(k+1)superscript𝜎1𝑘1superscript𝜎1𝑘𝑝superscript𝜎1𝑘1\sigma^{-1}(k-1)<\sigma^{-1}(k)\leq p<\sigma^{-1}(k+1),

(I​I​I2)đŒđŒsubscriptđŒ2(III_{2}) lorsque σ−1​(k)≀p<σ−1​(k−1)<σ−1​(k+1)superscript𝜎1𝑘𝑝superscript𝜎1𝑘1superscript𝜎1𝑘1\sigma^{-1}(k)\leq p<\sigma^{-1}(k-1)<\sigma^{-1}(k+1),

(I​V1)đŒsubscript𝑉1(IV_{1}) lorsque σ−1​(k)<σ−1​(k+2)≀p<σ−1​(k+1)superscript𝜎1𝑘superscript𝜎1𝑘2𝑝superscript𝜎1𝑘1\sigma^{-1}(k)<\sigma^{-1}(k+2)\leq p<\sigma^{-1}(k+1),

(I​V2)đŒsubscript𝑉2(IV_{2}) lorsque σ−1​(k)≀p<σ−1​(k+1)<σ−1​(k+2)superscript𝜎1𝑘𝑝superscript𝜎1𝑘1superscript𝜎1𝑘2\sigma^{-1}(k)\leq p<\sigma^{-1}(k+1)<\sigma^{-1}(k+2).

Alors,

ÎŒ1​(ℓ2â€Č​(X,Y))=(I1)+(I2)+(I​I1)+(I​I2)+(I​I​I1)+(I​I​I2)+(I​V1)+(I​V2).subscript𝜇1subscriptsuperscriptℓâ€Č2𝑋𝑌subscriptđŒ1subscriptđŒ2đŒsubscriptđŒ1đŒsubscriptđŒ2đŒđŒsubscriptđŒ1đŒđŒsubscriptđŒ2đŒsubscript𝑉1đŒsubscript𝑉2\displaystyle\mu_{1}(\ell^{\prime}_{2}(X,Y))=(I_{1})+(I_{2})+(II_{1})+(II_{2})+(III_{1})+(III_{2})+(IV_{1})+(IV_{2}).

D’autre part, dans le second membre, on a

ℓ2â€Č​(ÎŒ1​(X),Y)subscriptsuperscriptℓâ€Č2subscript𝜇1𝑋𝑌\displaystyle\ell^{\prime}_{2}(\mu_{1}(X),Y) =(−1)(a−b−1)​(xâ€Č+1)∑i<k−1σ∈B​a​t​(p,q)1≀i<pk∉{i,i+1};σ−1​(k)≀p<σ−1​(k+1)Δα(σ−1)(−1)∑s<iασ−1​(s)(−1)(b−a+1)​∑s<kασ−1​(s)(−1)(b−a+1)×\displaystyle=(-1)^{(a-b-1)(x^{\prime}+1)}\hskip-51.21504pt\sum_{\begin{smallmatrix}i<k-1\\ \sigma\in Bat(p,q)\\ 1\leq i<p\\ k\not\in\{i,i+1\};\sigma^{-1}(k)\leq p<\sigma^{-1}(k+1)\end{smallmatrix}}\hskip-51.21504pt\varepsilon_{\alpha}(\sigma^{-1})(-1)^{\sum_{s<i}\alpha_{\sigma^{-1}(s)}}(-1)^{(b-a+1)\sum_{s<k}\alpha_{\sigma^{-1}(s)}}(-1)^{(b-a+1)}\times
Ă—Î±Ïƒâˆ’1​(1)â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŒâ€‹(ασ−1​(i),ασ−1​(i+1))​⊗¯​
​⊗¯​ℓ​(ασ−1​(k),ασ−1​(k+1))â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹Î±Ïƒâˆ’1​(p+q).absentsubscriptđ›Œsuperscript𝜎11ÂŻtensor-product
¯tensor-product𝜇subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑖subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑖1ÂŻtensor-product
¯tensor-productℓsubscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑝𝑞\displaystyle\hskip 19.91684pt\times\alpha_{\sigma^{-1}(1)}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\mu(\alpha_{\sigma^{-1}(i)},\alpha_{\sigma^{-1}(i+1)})\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\ell(\alpha_{\sigma^{-1}(k)},\alpha_{\sigma^{-1}(k+1)})\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{\sigma^{-1}(p+q)}.

On trouve les types de termes suivants:

(Iâ€Č):ασ−1​(1)â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŒâ€‹(ασ−1​(i),ασ−1​(i+1))​⊗¯​
​⊗¯​ℓ​(ασ−1​(k),ασ−1​(k+1))â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹Î±Ïƒâˆ’1​(p+q):superscriptđŒâ€Čsubscriptđ›Œsuperscript𝜎11ÂŻtensor-product
¯tensor-product𝜇subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑖subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑖1ÂŻtensor-product
¯tensor-productℓsubscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑝𝑞(I^{\prime}):\alpha_{\sigma^{-1}(1)}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\mu(\alpha_{\sigma^{-1}(i)},\alpha_{\sigma^{-1}(i+1)})\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\ell(\alpha_{\sigma^{-1}(k)},\alpha_{\sigma^{-1}(k+1)})\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{\sigma^{-1}(p+q)}

oĂč σ∈B​a​t​(p,q),i<k−1,σ−1​(k)≀p<σ−1​(k+1)​et​ 1≀σ−1​(i),σ−1​(i+1)≀pformulae-sequenceformulae-sequenceđœŽđ”đ‘Žđ‘Ąđ‘đ‘žformulae-sequence𝑖𝑘1superscript𝜎1𝑘𝑝superscript𝜎1𝑘1et1superscript𝜎1𝑖superscript𝜎1𝑖1𝑝\sigma\in Bat(p,q),i<k-1,\sigma^{-1}(k)\leq p<\sigma^{-1}(k+1)\ \hbox{et}\ 1\leq\sigma^{-1}(i),\sigma^{-1}(i+1)\leq p,

(I​Iâ€Č):ασ−1​(1)​⊗¯​
​⊗¯​ℓ​(ασ−1​(k),ασ−1​(k+1))â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹ÎŒâ€‹(ασ−1​(i),ασ−1​(i+1))â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹Î±Ïƒâˆ’1​(p+q):đŒsuperscriptđŒâ€Čsubscriptđ›Œsuperscript𝜎11ÂŻtensor-product
¯tensor-productℓsubscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘1ÂŻtensor-product
¯tensor-product𝜇subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑖subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑖1ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑝𝑞(II^{\prime}):\alpha_{\sigma^{-1}(1)}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\ell(\alpha_{\sigma^{-1}(k)},\alpha_{\sigma^{-1}(k+1)})\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\mu(\alpha_{\sigma^{-1}(i)},\alpha_{\sigma^{-1}(i+1)})\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{\sigma^{-1}(p+q)}

oĂč σ∈B​a​t​(p,q),i>k+1,σ−1​(k)≀p<σ−1​(k+1)​et​ 1≀σ−1​(i),σ−1​(i+1)≀pformulae-sequenceformulae-sequenceđœŽđ”đ‘Žđ‘Ąđ‘đ‘žformulae-sequence𝑖𝑘1superscript𝜎1𝑘𝑝superscript𝜎1𝑘1et1superscript𝜎1𝑖superscript𝜎1𝑖1𝑝\sigma\in Bat(p,q),i>k+1,\sigma^{-1}(k)\leq p<\sigma^{-1}(k+1)\ \hbox{et}\ 1\leq\sigma^{-1}(i),\sigma^{-1}(i+1)\leq p

et ​(I​I​Iâ€Č):ασ−1​(1)​⊗¯​
​⊗¯​ℓ​(Ό​(ασ−1​(k),ασ−1​(k+1)),ασ−1​(k+2))â€‹âŠ—ÂŻâ€‹â€Šâ€‹âŠ—ÂŻâ€‹Î±Ïƒâˆ’1​(p+q):etÂ đŒđŒsuperscriptđŒâ€Čsubscriptđ›Œsuperscript𝜎11ÂŻtensor-product
¯tensor-productℓ𝜇subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘1subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘2ÂŻtensor-product
¯tensor-productsubscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑝𝑞\hskip-71.13188pt\hbox{et}\hskip 14.22636pt(III^{\prime}):\alpha_{\sigma^{-1}(1)}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\ell\big{(}\mu(\alpha_{\sigma^{-1}(k)},\alpha_{\sigma^{-1}(k+1)}),\alpha_{\sigma^{-1}(k+2)}\big{)}\underline{\otimes}\dots\underline{\otimes}\alpha_{\sigma^{-1}(p+q)}

oĂč σ∈B​a​t​(p,q),1≀k≀p+q−2​et​σ−1​(k)<σ−1​(k+1)≀p<σ−1​(k+2)formulae-sequenceđœŽđ”đ‘Žđ‘Ąđ‘đ‘ž1𝑘𝑝𝑞2etsuperscript𝜎1𝑘superscript𝜎1𝑘1𝑝superscript𝜎1𝑘2\sigma\in Bat(p,q),1\leq k\leq p+q-2\ \hbox{et}\ \sigma^{-1}(k)<\sigma^{-1}(k+1)\leq p<\sigma^{-1}(k+2).

Or, d’aprĂšs l’identitĂ© de Leibniz, on a

ℓ(ÎŒ(ασ−1​(k),ασ−1​(k+1)),ασ−1​(k+2)\displaystyle\ell\big{(}\mu(\alpha_{\sigma^{-1}(k)},\alpha_{\sigma^{-1}(k+1)}),\alpha_{\sigma^{-1}(k+2)} )=(−1)(b−a+1)​(ασ−1​(k)+1)ÎŒ(ασ−1​(k),ℓ(ασ−1​(k+1),ασ−1​(k+2)))\displaystyle\big{)}=(-1)^{(b-a+1)(\alpha_{\sigma^{-1}(k)}+1)}\mu\big{(}\alpha_{\sigma^{-1}(k)},\ell(\alpha_{\sigma^{-1}(k+1)},\alpha_{\sigma^{-1}(k+2)})\big{)}
+(−1)b−a+1+ασ−1​(k+1)​ασ−1​(k+2)​Ό​(ℓ​(ασ−1​(k),ασ−1​(k+2)),ασ−1​(k+1)),superscript1𝑏𝑎1subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘1subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘2𝜇ℓsubscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘2subscriptđ›Œsuperscript𝜎1𝑘1\displaystyle+(-1)^{b-a+1+\alpha_{\sigma^{-1}(k+1)}\alpha_{\sigma^{-1}(k+2)}}\mu\big{(}\ell(\alpha_{\sigma^{-1}(k)},\alpha_{\sigma^{-1}(k+2)}),\alpha_{\sigma^{-1}(k+1)}\big{)},

on sĂ©pare, alors, (I​I​Iâ€Č)đŒđŒsuperscriptđŒâ€Č(III^{\prime}) en (I​I​I1â€Č)+(I​I​I2â€Č)đŒđŒsubscriptsuperscriptđŒâ€Č1đŒđŒsubscriptsuperscriptđŒâ€Č2(III^{\prime}_{1})+(III^{\prime}_{2}).

Donc, ℓ2â€Č​(ÎŒ1​(X),Y)=(Iâ€Č)+(I​Iâ€Č)+(I​I​I1â€Č)+(I​I​I2â€Č)subscriptsuperscriptℓâ€Č2subscript𝜇1𝑋𝑌superscriptđŒâ€ČđŒsuperscriptđŒâ€ČđŒđŒsubscriptsuperscriptđŒâ€Č1đŒđŒsubscriptsuperscriptđŒâ€Č2\ell^{\prime}_{2}(\mu_{1}(X),Y)=(I^{\prime})+(II^{\prime})+(III^{\prime}_{1})+(III^{\prime}_{2}).

De mĂȘme, on trouve que (−1)xâ€Č​ℓ2â€Č​(X,ÎŒ1​(Y))=(Iâ€Čâ€Č)+(I​Iâ€Čâ€Č)+(I​I​I1â€Čâ€Č)+(I​I​I2â€Čâ€Č)superscript1superscriptđ‘„â€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Č2𝑋subscript𝜇1𝑌superscriptđŒâ€Čâ€ČđŒsuperscriptđŒâ€Čâ€ČđŒđŒsubscriptsuperscriptđŒâ€Čâ€Č1đŒđŒsubscriptsuperscriptđŒâ€Čâ€Č2(-1)^{x^{\prime}}\ell^{\prime}_{2}(X,\mu_{1}(Y))=(I^{\prime\prime})+(II^{\prime\prime})+(III^{\prime\prime}_{1})+(III^{\prime\prime}_{2}).

On vĂ©rifie, enfin, que (I1)=(Iâ€Č)subscriptđŒ1superscriptđŒâ€Č(I_{1})=(I^{\prime}), (I​I1)=(I​Iâ€Č)đŒsubscriptđŒ1đŒsuperscriptđŒâ€Č(II_{1})=(II^{\prime}), (I​I​I1)=(I​I​I1â€Č)đŒđŒsubscriptđŒ1đŒđŒsubscriptsuperscriptđŒâ€Č1(III_{1})=(III^{\prime}_{1}), (I​V1)=(I​I​I2â€Č)đŒsubscript𝑉1đŒđŒsubscriptsuperscriptđŒâ€Č2(IV_{1})=(III^{\prime}_{2}), (I2)=(Iâ€Čâ€Č)subscriptđŒ2superscriptđŒâ€Čâ€Č(I_{2})=(I^{\prime\prime}), (I​I2)=(I​Iâ€Čâ€Č)đŒsubscriptđŒ2đŒsuperscriptđŒâ€Čâ€Č(II_{2})=(II^{\prime\prime}), (I​V2)=(I​I​I1â€Čâ€Č)đŒsubscript𝑉2đŒđŒsubscriptsuperscriptđŒâ€Čâ€Č1(IV_{2})=(III^{\prime\prime}_{1}) et (I​I​I2)=(I​I​I2â€Čâ€Č)đŒđŒsubscriptđŒ2đŒđŒsubscriptsuperscriptđŒâ€Čâ€Č2(III_{2})=(III^{\prime\prime}_{2}).

De mĂȘme, on vĂ©rifie que D1​(ℓ2â€Č​(X,Y))=ℓ2â€Č​(D1​(X),Y)+(−1)xâ€Č​ℓ2â€Č​(X,D1​(Y))subscriptđ·1subscriptsuperscriptℓâ€Č2𝑋𝑌subscriptsuperscriptℓâ€Č2subscriptđ·1𝑋𝑌superscript1superscriptđ‘„â€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Č2𝑋subscriptđ·1𝑌D_{1}\left(\ell^{\prime}_{2}(X,Y)\right)=\ell^{\prime}_{2}\left(D_{1}(X),Y\right)+(-1)^{x^{\prime}}\ell^{\prime}_{2}\left(X,D_{1}(Y)\right). □□\square

4.4. La L∞subscript𝐿L_{\infty}-algùbre S+​(ℋ​[a−b])superscript𝑆ℋdelimited-[]𝑎𝑏S^{+}({\mathcal{H}}[a-b])

Dans le paragraphe prĂ©cĂ©dent, on a montrĂ© que (ℋ​[a−b−1],ℓ2â€Č,D)ℋdelimited-[]𝑎𝑏1subscriptsuperscriptℓâ€Č2đ·\Big{(}\mathcal{H}[a-b-1],\ell^{\prime}_{2},D\Big{)} est une algĂšbre de Lie diffĂ©rentielle graduĂ©e. On considĂšre l’espace ℋ​[a−b]ℋdelimited-[]𝑎𝑏\mathcal{H}[a-b] muni de la graduation

d​gâ€Čâ€Č​(X)=d​gâ€Č​(X)−1=d​g​(X)−a+b:=xâ€Čâ€Č,pour tout​X∈ℋ​[a−b].formulae-sequence𝑑superscript𝑔â€Čâ€Č𝑋𝑑superscript𝑔â€Č𝑋1𝑑𝑔𝑋𝑎𝑏assignsuperscriptđ‘„â€Čâ€Čpour tout𝑋ℋdelimited-[]𝑎𝑏dg^{\prime\prime}(X)=dg^{\prime}(X)-1=dg(X)-a+b:=x^{\prime\prime}\ ,\ \hbox{pour tout}\ X\in\mathcal{H}[a-b].

On voudrait construire la cogĂšbre cocommutative coassociative (S+​(ℋ​[a−b]),Δ)superscript𝑆ℋdelimited-[]𝑎𝑏Δ(S^{+}(\mathcal{H}[a-b]),\Delta), oĂč S+​(ℋ​[a−b])=⚁n≄1Sn​(ℋ​[a−b])superscript𝑆ℋdelimited-[]𝑎𝑏subscriptdirect-sum𝑛1superscript𝑆𝑛ℋdelimited-[]𝑎𝑏S^{+}(\mathcal{H}[a-b])=\bigoplus_{n\geq 1}S^{n}(\mathcal{H}[a-b]) et ΔΔ\Delta est son coproduit qui est de degrĂ© 00 et dĂ©fini par:

∀X1​
​Xn∈Sn​(ℋ​[a−b])for-allsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛superscript𝑆𝑛ℋdelimited-[]𝑎𝑏\forall X_{1}\dots X_{n}\in S^{n}(\mathcal{H}[a-b]),

Δ​(X1​
​Xn)=∑IâˆȘJ={1,
​n}#​I,#​J>0Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č)​XI​⹂XJ.Δsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛subscriptFRACOPđŒđœ1
𝑛#đŒ#đœ0𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Čsubscriptđ‘‹đŒtensor-productsubscriptđ‘‹đœ\displaystyle\Delta(X_{1}\dots X_{n})=\sum_{I\cup J=\{1,\dots n\}\atop\#I,\#J>0}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{I}^{\prime\prime}x_{J}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)X_{I}\bigotimes X_{J}.

Le crochet ℓ2â€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Č2\ell^{\prime}_{2} Ă©tait antisymĂ©trique de degrĂ© 00 sur ℋ​[a−b−1]ℋdelimited-[]𝑎𝑏1\mathcal{H}[a-b-1]. Comme l’on veut une codĂ©rivation de degrĂ© 111 pour ΔΔ\Delta, on pose ℓ2â€Čâ€Č​(X,Y)=(−1)xâ€Čâ€Č​ℓ2â€Č​(X,Y)subscriptsuperscriptℓâ€Čâ€Č2𝑋𝑌superscript1superscriptđ‘„â€Čâ€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Č2𝑋𝑌\ell^{\prime\prime}_{2}(X,Y)=(-1)^{x^{\prime\prime}}\ell^{\prime}_{2}(X,Y) qui est une application symĂ©trique sur ℋ​[a−b]ℋdelimited-[]𝑎𝑏\mathcal{H}[a-b] de degrĂ© 111. On a

Proposition 4.3.

Pour tout X𝑋X, Y𝑌Y, Z∈ℋ​[a−b]𝑍ℋdelimited-[]𝑎𝑏Z\in\mathcal{H}[a-b], on a:

(𝐱)​ℓ2â€Čâ€Č​(X,Y)=(−1)xâ€Čâ€Č​yâ€Čâ€Č​ℓ2â€Čâ€Č​(Y,X),𝐱subscriptsuperscriptℓâ€Čâ€Č2𝑋𝑌superscript1superscriptđ‘„â€Čâ€Čsuperscript𝑩â€Čâ€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Čâ€Č2𝑌𝑋\displaystyle{\bf(i)}\ \ell^{\prime\prime}_{2}(X,Y)=(-1)^{x^{\prime\prime}y^{\prime\prime}}\ell^{\prime\prime}_{2}(Y,X),
(𝐱𝐱)​(−1)xâ€Čâ€Č​zâ€Čâ€Č​ℓ2â€Čâ€Č​(ℓ2â€Čâ€Č​(X,Y),Z)+(−1)yâ€Čâ€Č​xâ€Čâ€Č​ℓ2â€Čâ€Č​(ℓ2â€Čâ€Č​(Y,Z),X)+(−1)zâ€Čâ€Č​yâ€Čâ€Č​ℓ2â€Čâ€Č​(ℓ2â€Čâ€Č​(Z,X),Y)=0,𝐱𝐱superscript1superscriptđ‘„â€Čâ€Čsuperscript𝑧â€Čâ€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Čâ€Č2superscriptsubscriptℓ2â€Čâ€Č𝑋𝑌𝑍superscript1superscript𝑩â€Čâ€Čsuperscriptđ‘„â€Čâ€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Čâ€Č2subscriptsuperscriptℓâ€Čâ€Č2𝑌𝑍𝑋superscript1superscript𝑧â€Čâ€Čsuperscript𝑩â€Čâ€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Čâ€Č2subscriptsuperscriptℓâ€Čâ€Č2𝑍𝑋𝑌0\displaystyle{\bf(ii)}\ (-1)^{x^{\prime\prime}z^{\prime\prime}}\ell^{\prime\prime}_{2}(\ell_{2}^{\prime\prime}(X,Y),Z)+(-1)^{y^{\prime\prime}x^{\prime\prime}}\ell^{\prime\prime}_{2}(\ell^{\prime\prime}_{2}(Y,Z),X)+(-1)^{z^{\prime\prime}y^{\prime\prime}}\ell^{\prime\prime}_{2}(\ell^{\prime\prime}_{2}(Z,X),Y)=0,
(𝐱𝐱𝐱)​D​(ℓ2â€Čâ€Č​(X,Y))=−ℓ2â€Čâ€Č​(D​(X),Y)+(−1)1+xâ€Čâ€Č​ℓ2â€Čâ€Č​(X,D​(Y)).đąđąđąđ·subscriptsuperscriptℓâ€Čâ€Č2𝑋𝑌subscriptsuperscriptℓâ€Čâ€Č2đ·đ‘‹đ‘Œsuperscript11superscriptđ‘„â€Čâ€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Čâ€Č2đ‘‹đ·đ‘Œ\displaystyle{\bf(iii)}\ D(\ell^{\prime\prime}_{2}(X,Y))=-\ell^{\prime\prime}_{2}(D(X),Y)+(-1)^{1+x^{\prime\prime}}\ell^{\prime\prime}_{2}(X,D(Y)).

Preuve:

(i) On a

ℓ2â€Čâ€Č​(X,Y)subscriptsuperscriptℓâ€Čâ€Č2𝑋𝑌\displaystyle\ell^{\prime\prime}_{2}(X,Y) =(−1)xâ€Čâ€Č​ℓ2â€Č​(X,Y)=(−1)xâ€Čâ€Č​(−1)xâ€Č​yâ€Č+1​ℓ2â€Č​(Y,X)absentsuperscript1superscriptđ‘„â€Čâ€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Č2𝑋𝑌superscript1superscriptđ‘„â€Čâ€Čsuperscript1superscriptđ‘„â€Čsuperscript𝑩â€Č1subscriptsuperscriptℓâ€Č2𝑌𝑋\displaystyle=(-1)^{x^{\prime\prime}}\ell^{\prime}_{2}(X,Y)=(-1)^{x^{\prime\prime}}(-1)^{x^{\prime}y^{\prime}+1}\ell^{\prime}_{2}(Y,X)
=(−1)xâ€Čâ€Č+(xâ€Čâ€Č+1)​(yâ€Čâ€Č+1)+1​(−1)yâ€Čâ€Č​ℓ2â€Čâ€Č​(Y,X)absentsuperscript1superscriptđ‘„â€Čâ€Čsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č1superscript𝑩â€Čâ€Č11superscript1superscript𝑩â€Čâ€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Čâ€Č2𝑌𝑋\displaystyle=(-1)^{x^{\prime\prime}+(x^{\prime\prime}+1)(y^{\prime\prime}+1)+1}(-1)^{y^{\prime\prime}}\ell^{\prime\prime}_{2}(Y,X)
=(−1)xâ€Čâ€Č​yâ€Čâ€Č​ℓ2â€Čâ€Č​(Y,X).absentsuperscript1superscriptđ‘„â€Čâ€Čsuperscript𝑩â€Čâ€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Čâ€Č2𝑌𝑋\displaystyle=(-1)^{x^{\prime\prime}y^{\prime\prime}}\ell^{\prime\prime}_{2}(Y,X).

(ii) On a

(−1)xâ€Čâ€Č​zâ€Čâ€Č​ℓ2â€Čâ€Č​(ℓ2â€Čâ€Č​(X,Y),Z)+(−1)yâ€Čâ€Č​xâ€Čâ€Č​ℓ2â€Čâ€Č​(ℓ2â€Čâ€Č​(Y,Z),X)+(−1)zâ€Čâ€Č​yâ€Čâ€Č​ℓ2â€Čâ€Č​(ℓ2â€Čâ€Č​(Z,X),Y)=superscript1superscriptđ‘„â€Čâ€Čsuperscript𝑧â€Čâ€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Čâ€Č2superscriptsubscriptℓ2â€Čâ€Č𝑋𝑌𝑍superscript1superscript𝑩â€Čâ€Čsuperscriptđ‘„â€Čâ€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Čâ€Č2subscriptsuperscriptℓâ€Čâ€Č2𝑌𝑍𝑋superscript1superscript𝑧â€Čâ€Čsuperscript𝑩â€Čâ€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Čâ€Č2subscriptsuperscriptℓâ€Čâ€Č2𝑍𝑋𝑌absent\displaystyle(-1)^{x^{\prime\prime}z^{\prime\prime}}\ell^{\prime\prime}_{2}(\ell_{2}^{\prime\prime}(X,Y),Z)+(-1)^{y^{\prime\prime}x^{\prime\prime}}\ell^{\prime\prime}_{2}(\ell^{\prime\prime}_{2}(Y,Z),X)+(-1)^{z^{\prime\prime}y^{\prime\prime}}\ell^{\prime\prime}_{2}(\ell^{\prime\prime}_{2}(Z,X),Y)=
(−1)xâ€Č+yâ€Č+zâ€Č+1((−1)xâ€Č​zâ€Čℓ2â€Č(ℓ2â€Č(X,Y),Z)+(−1)yâ€Č​xâ€Čℓ2â€Č((ℓ2â€Č(Y,Z),X)+(−1)zâ€Č​yâ€Čℓ2â€Č(ℓ2â€Č(Z,X),Y))\displaystyle(-1)^{x^{\prime}+y^{\prime}+z^{\prime}+1}\left((-1)^{x^{\prime}z^{\prime}}\ell^{\prime}_{2}\left(\ell^{\prime}_{2}(X,Y),Z\right)+(-1)^{y^{\prime}x^{\prime}}\ell^{\prime}_{2}(\left(\ell^{\prime}_{2}(Y,Z),X\right)+(-1)^{z^{\prime}y^{\prime}}\ell^{\prime}_{2}\left(\ell^{\prime}_{2}(Z,X),Y\right)\right)
=0.absent0\displaystyle=0.

(iii) On a

D​(ℓ2â€Čâ€Č​(X,Y))đ·subscriptsuperscriptℓâ€Čâ€Č2𝑋𝑌\displaystyle D(\ell^{\prime\prime}_{2}(X,Y)) =(−1)xâ€Čâ€Č​D​(ℓ2â€Č​(X,Y))=(−1)xâ€Čâ€Č​(ℓ2â€Č​(D​(X),Y)+(−1)xâ€Č​ℓ2â€Č​(X,D​(Y)))absentsuperscript1superscriptđ‘„â€Čâ€Čđ·subscriptsuperscriptℓâ€Č2𝑋𝑌superscript1superscriptđ‘„â€Čâ€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Č2đ·đ‘‹đ‘Œsuperscript1superscriptđ‘„â€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Č2đ‘‹đ·đ‘Œ\displaystyle=(-1)^{x^{\prime\prime}}D(\ell^{\prime}_{2}(X,Y))=(-1)^{x^{\prime\prime}}\left(\ell^{\prime}_{2}\left(D(X),Y\right)+(-1)^{x^{\prime}}\ell^{\prime}_{2}\left(X,D(Y)\right)\right)
=(−1)xâ€Čâ€Č​((−1)xâ€Čâ€Č+1​ℓ2â€Čâ€Č​(D​(X),Y)+(−1)xâ€Č+xâ€Čâ€Č​ℓ2â€Čâ€Č​(X,D​(Y)))absentsuperscript1superscriptđ‘„â€Čâ€Čsuperscript1superscriptđ‘„â€Čâ€Č1subscriptsuperscriptℓâ€Čâ€Č2đ·đ‘‹đ‘Œsuperscript1superscriptđ‘„â€Čsuperscriptđ‘„â€Čâ€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Čâ€Č2đ‘‹đ·đ‘Œ\displaystyle=(-1)^{x^{\prime\prime}}\left((-1)^{x^{\prime\prime}+1}\ell^{\prime\prime}_{2}\left(D(X),Y\right)+(-1)^{x^{\prime}+x^{\prime\prime}}\ell^{\prime\prime}_{2}\left(X,D(Y)\right)\right)
=−ℓ2â€Čâ€Č​(D​(X),Y)+(−1)1+xâ€Čâ€Č​ℓ2â€Čâ€Č​(X,D​(Y)).absentsubscriptsuperscriptℓâ€Čâ€Č2đ·đ‘‹đ‘Œsuperscript11superscriptđ‘„â€Čâ€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Čâ€Č2đ‘‹đ·đ‘Œ\displaystyle=-\ell^{\prime\prime}_{2}(D(X),Y)+(-1)^{1+x^{\prime\prime}}\ell^{\prime\prime}_{2}(X,D(Y)).

□□\square

On prolonge ℓ2â€Čâ€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Čâ€Č2\ell^{\prime\prime}_{2} Ă  S+​(ℋ​[a−b])superscript𝑆ℋdelimited-[]𝑎𝑏S^{+}(\mathcal{H}[a-b]) de façon unique comme une codĂ©rivation ℓâ€Čâ€Čsuperscriptℓâ€Čâ€Č\ell^{\prime\prime} de ΔΔ\Delta de degrĂ© 111 en posant:

ℓâ€Čâ€Č​(X1​
​Xn)=∑i<jΔ​(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€Čxiâ€Čâ€Č​xjâ€Čâ€Č​x1â€Čâ€Č​
​i​j^​
​xnâ€Čâ€Č)​ℓ2â€Čâ€Č​(Xi,Xj).X1​
​i​j^​
​Xn.formulae-sequencesuperscriptℓâ€Čâ€Čsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛subscript𝑖𝑗𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘–â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘—â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
^𝑖𝑗
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Čâ€Č2subscript𝑋𝑖subscript𝑋𝑗subscript𝑋1
^𝑖𝑗
subscript𝑋𝑛\ell^{\prime\prime}(X_{1}\dots X_{n})=\displaystyle\sum_{i<j}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{i}^{\prime\prime}x_{j}^{\prime\prime}x_{1}^{\prime\prime}\dots\widehat{ij}\dots x_{n}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)\ell^{\prime\prime}_{2}(X_{i},X_{j}).X_{1}\dots\widehat{ij}\dots X_{n}.

En utilisant l’identitĂ© de Jacobi, on peut vĂ©rifier que ℓâ€Čâ€Č∘ℓâ€Čâ€Č=0superscriptℓâ€Čâ€Čsuperscriptℓâ€Čâ€Č0\ell^{\prime\prime}\circ\ell^{\prime\prime}=0.

On prolonge, aussi, la diffĂ©rentielle Dđ·D Ă  S+​(ℋ​[a−b])superscript𝑆ℋdelimited-[]𝑎𝑏S^{+}(\mathcal{H}[a-b]) comme l’unique codĂ©rivation m𝑚m de ΔΔ\Delta toujours de degrĂ© 111 en posant:

m​(X1​
​Xn)=∑i=1nΔ​(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€Čxiâ€Čâ€Č​x1â€Čâ€Č​
​i^​
​xnâ€Čâ€Č)​D​(Xi).X1​
​i^​
​Xn.formulae-sequence𝑚subscript𝑋1
subscript𝑋𝑛superscriptsubscript𝑖1𝑛𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘–â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
^𝑖
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čđ·subscript𝑋𝑖subscript𝑋1
^𝑖
subscript𝑋𝑛m(X_{1}\dots X_{n})=\displaystyle\sum_{i=1}^{n}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{i}^{\prime\prime}x_{1}^{\prime\prime}\dots\widehat{i}\dots x_{n}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)D(X_{i}).X_{1}\dots\widehat{i}\dots X_{n}.

Elle vĂ©rifie m∘m=0𝑚𝑚0m\circ m=0.

Si on pose Q1=Dsubscript𝑄1đ·Q_{1}=D, Q2=ℓ2â€Čâ€Čsubscript𝑄2subscriptsuperscriptℓâ€Čâ€Č2Q_{2}=\ell^{\prime\prime}_{2}, Qk=0subscript𝑄𝑘0Q_{k}=0,  si k≄3𝑘3k\geq 3 et

Q​(X1​
​Xn)=∑IâˆȘJ={1,
,n}I≠∅Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č)​Q#​I​(XI).XJ.formulae-sequence𝑄subscript𝑋1
subscript𝑋𝑛subscriptFRACOPđŒđœ1â€Šđ‘›đŒđœ€superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Čsubscript𝑄#đŒsubscriptđ‘‹đŒsubscriptđ‘‹đœQ(X_{1}\dots X_{n})=\displaystyle\sum_{I\cup J=\{1,\ldots,n\}\atop I\neq\emptyset}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{I}^{\prime\prime}x_{J}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)Q_{\#I}(X_{I}).X_{J}.

Alors, Q=m+ℓâ€Čâ€Č𝑄𝑚superscriptℓâ€Čâ€ČQ=m+\ell^{\prime\prime} et vĂ©rifie Q2=0superscript𝑄20Q^{2}=0 et (Q⊗i​d+i​d⊗Q)∘Δ=Δ∘Qtensor-product𝑄𝑖𝑑tensor-product𝑖𝑑𝑄ΔΔ𝑄\left(Q\otimes id+id\otimes Q\right)\circ\Delta=\Delta\circ Q.

Donc, le complexe (S+​(ℋ​[a−b]),Δ,Q)superscript𝑆ℋdelimited-[]𝑎𝑏Δ𝑄\left(S^{+}(\mathcal{H}[a-b]),\Delta,Q\right) est une cogĂšbre cocommuative coassociative et codif- fĂ©rentielle, alors, c’est une L∞subscript𝐿L_{\infty} algĂšbre.

4.5. La C∞subscriptđ¶C_{\infty}-algĂšbre S+​(ℋ​[a−b])superscript𝑆ℋdelimited-[]𝑎𝑏S^{+}({\mathcal{H}}[a-b])

L’espace (ℋ,ÎŽ,D)â„‹đ›żđ·\big{(}\mathcal{H},\delta,D\big{)} Ă©tant une cogĂšbre de Lie codiffĂ©rentielle, on dĂ©finit un cocrochet ÎŽâ€Čâ€Čsuperscript𝛿â€Čâ€Č\delta^{\prime\prime} de degrĂ© a−b𝑎𝑏a-b sur ℋ​[a−b]ℋdelimited-[]𝑎𝑏\mathcal{H}[a-b] par:

ÎŽâ€Čâ€Č​(X)=∑U​⊗¯​V=XU,V≠∅(−1)(a−b)​uâ€Čâ€Č​(U​⹂V+(−1)uâ€Čâ€Č​vâ€Čâ€Č+a−b+1​V​⹂U),∀X∈ℋ​[a−b].formulae-sequencesuperscript𝛿â€Čâ€Č𝑋subscriptFRACOP𝑈¯tensor-product𝑉𝑋𝑈𝑉superscript1𝑎𝑏superscript𝑱â€Čâ€Č𝑈tensor-product𝑉superscript1superscript𝑱â€Čâ€Čsuperscript𝑣â€Čâ€Č𝑎𝑏1𝑉tensor-product𝑈for-all𝑋ℋdelimited-[]𝑎𝑏\delta^{\prime\prime}(X)=\sum_{U\underline{\otimes}V=X\atop U,V\neq\emptyset}(-1)^{(a-b)u^{\prime\prime}}\left(U\bigotimes V+(-1)^{u^{\prime\prime}v^{\prime\prime}+a-b+1}V\bigotimes U\right),\hskip 14.22636pt\forall X\in\mathcal{H}[a-b].

On prolonge ÎŽâ€Čâ€Čsuperscript𝛿â€Čâ€Č\delta^{\prime\prime} Ă  S+​(ℋ​[a−b])superscript𝑆ℋdelimited-[]𝑎𝑏S^{+}(\mathcal{H}[a-b]) par:

ÎŽâ€Čâ€Č​(X1​
​Xn)=superscript𝛿â€Čâ€Čsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛absent\displaystyle\delta^{\prime\prime}(X_{1}\dots X_{n})= ∑1≀s≀nIâˆȘJ={1,
,n}∖{s}Δ(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č)∑Us​⊗¯​Vs=XsUs,Vs≠∅(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)×\displaystyle\hskip-11.38092pt\displaystyle\sum_{1\leq s\leq n\atop I\cup J=\{1,\dots,n\}\setminus\{s\}}\hskip-17.07182pt\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{I}^{\prime\prime}x_{s}^{\prime\prime}x_{J}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)\sum_{U_{s}\underline{\otimes}V_{s}=X_{s}\atop U_{s},V_{s}\neq\emptyset}(-1)^{(a-b)(x_{I}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime})}\times
×(XI.Us⹂Vs.XJ+(−1)usâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č+a−b+1XI.Vs⹂Us.XJ).\displaystyle\times\left(X_{I}.U_{s}\bigotimes V_{s}.X_{J}+(-1)^{u_{s}^{\prime\prime}v_{s}^{\prime\prime}+a-b+1}X_{I}.V_{s}\bigotimes U_{s}.X_{J}\right).

Alors, ÎŽâ€Čâ€Čsuperscript𝛿â€Čâ€Č\delta^{\prime\prime} est un cocrochet sur S+​(ℋ​[a−b])superscript𝑆ℋdelimited-[]𝑎𝑏S^{+}(\mathcal{H}[a-b]) de degrĂ© a−b𝑎𝑏a-b. En notant τâ€Čâ€Čsuperscript𝜏â€Čâ€Č\tau^{\prime\prime} la volte dans S+​(ℋ​[a−b])superscript𝑆ℋdelimited-[]𝑎𝑏S^{+}(\mathcal{H}[a-b]), ÎŽâ€Čâ€Čsuperscript𝛿â€Čâ€Č\delta^{\prime\prime} vĂ©rifie:

Proposition 4.4.
(𝐱)​τâ€Čâ€Č∘Ύâ€Čâ€Č=−(−1)a−b​ήâ€Čâ€Č:(ÎŽâ€Čâ€Č est (a−b)-coantisymĂ©trique),:𝐱superscript𝜏â€Čâ€Čsuperscript𝛿â€Čâ€Čsuperscript1𝑎𝑏superscript𝛿â€Čâ€Č(ÎŽâ€Čâ€Č est (a−b)-coantisymĂ©trique)\displaystyle{\bf(i)}\ \tau^{\prime\prime}\circ\delta^{\prime\prime}=-(-1)^{a-b}\delta^{\prime\prime}:\hskip 17.07182pt\hbox{($\delta^{\prime\prime}$ est $(a-b)$-coantisym\'{e}trique)},
(𝐱𝐱)​(i​d⊗3+τ12â€Čâ€Č∘τ23â€Čâ€Č+τ23â€Čâ€Č∘τ12â€Čâ€Č)∘(ÎŽâ€Čâ€Č⊗i​d)∘Ύâ€Čâ€Č=0:(l’identitĂ© de coJacobi),:𝐱𝐱𝑖superscript𝑑tensor-productabsent3superscriptsubscript𝜏12â€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝜏23â€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝜏23â€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝜏12â€Čâ€Čtensor-productsuperscript𝛿â€Čâ€Č𝑖𝑑superscript𝛿â€Čâ€Č0(l’identitĂ© de coJacobi)\displaystyle{\bf(ii)}\ \Big{(}id^{\otimes 3}+\tau_{12}^{\prime\prime}\circ\tau_{23}^{\prime\prime}+\tau_{23}^{\prime\prime}\circ\tau_{12}^{\prime\prime}\Big{)}\circ(\delta^{\prime\prime}\otimes id)\circ\delta^{\prime\prime}=0:\hskip 17.07182pt\hbox{(l'identit\'{e} de coJacobi)},
(𝐱𝐱𝐱)​(i​d⊗Δ)∘Ύâ€Čâ€Č=(ÎŽâ€Čâ€Č⊗i​d)∘Δ+τ12â€Čâ€Č∘(i​d⊗ήâ€Čâ€Č)∘Δ:(l’identitĂ© de coLeibniz).:𝐱𝐱𝐱tensor-product𝑖𝑑Δsuperscript𝛿â€Čâ€Čtensor-productsuperscript𝛿â€Čâ€Č𝑖𝑑Δsuperscriptsubscript𝜏12â€Čâ€Čtensor-product𝑖𝑑superscript𝛿â€Čâ€ČΔ(l’identitĂ© de coLeibniz)\displaystyle{\bf(iii)}\ (id\otimes\Delta)\circ\delta^{\prime\prime}=(\delta^{\prime\prime}\otimes id)\circ\Delta+\tau_{12}^{\prime\prime}\circ(id\otimes\delta^{\prime\prime})\circ\Delta:\hskip 17.07182pt\hbox{(l'identit\'{e} de coLeibniz)}.

Preuve:

(i) On a

τâ€Čâ€Č∘Ύâ€Čâ€Č(X1
Xn)=τâ€Čâ€Č[∑1≀s≀nIâˆȘJ={1,
,n}∖{s}Δ(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxJâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xIâ€Čâ€Č)∑Us​⊗¯​Vs=XsUs,Vs≠∅(−1)(a−b)​(xJâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)×\displaystyle\tau^{\prime\prime}\circ\delta^{\prime\prime}(X_{1}\dots X_{n})=\tau^{\prime\prime}\Big{[}\hskip-17.07182pt\sum_{1\leq s\leq n\atop I\cup J=\{1,\dots,n\}\setminus\{s\}}\hskip-17.07182pt\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{J}^{\prime\prime}x_{s}^{\prime\prime}x_{I}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)\sum_{U_{s}\underline{\otimes}V_{s}=X_{s}\atop U_{s},V_{s}\neq\emptyset}(-1)^{(a-b)(x_{J}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime})}\times
×(XJ.Us⹂Vs.XI+(−1)usâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č+a−b+1XJ.Vs⹂Us.XI)]\displaystyle\hskip 142.26378pt\times\left(X_{J}.U_{s}\bigotimes V_{s}.X_{I}+(-1)^{u_{s}^{\prime\prime}v_{s}^{\prime\prime}+a-b+1}X_{J}.V_{s}\bigotimes U_{s}.X_{I}\right)\Big{]}
=∑1≀s≀nIâˆȘJ={1,
,n}∖{s}Δ(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxJâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xIâ€Čâ€Č)∑Us​⊗¯​Vs=XsUs,Vs≠∅(−1)(a−b)​(xJâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)×\displaystyle=\hskip-17.07182pt\sum_{1\leq s\leq n\atop I\cup J=\{1,\dots,n\}\setminus\{s\}}\hskip-17.07182pt\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{J}^{\prime\prime}x_{s}^{\prime\prime}x_{I}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)\sum_{U_{s}\underline{\otimes}V_{s}=X_{s}\atop U_{s},V_{s}\neq\emptyset}(-1)^{(a-b)(x_{J}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime})}\times
×[(−1)(xIâ€Čâ€Č+vsâ€Čâ€Č)​(xJâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)Vs.XI⹂XJ.Us+(−1)(xJâ€Čâ€Č+vsâ€Čâ€Č)​(xIâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)(−1)usâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č+a−b+1Us.XI⹂XJ.Vs]\displaystyle\hskip 17.07182pt\times\left[(-1)^{(x^{\prime\prime}_{I}+v^{\prime\prime}_{s})(x^{\prime\prime}_{J}+u^{\prime\prime}_{s})}V_{s}.X_{I}\bigotimes X_{J}.U_{s}+(-1)^{(x^{\prime\prime}_{J}+v^{\prime\prime}_{s})(x^{\prime\prime}_{I}+u^{\prime\prime}_{s})}(-1)^{u_{s}^{\prime\prime}v_{s}^{\prime\prime}+a-b+1}U_{s}.X_{I}\bigotimes X_{J}.V_{s}\right]
=(−1)a−b+1[∑1≀s≀nIâˆȘJ={1,
,n}∖{s}Δ(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č)∑Us​⊗¯​Vs=XsUs,Vs≠∅(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)×\displaystyle=(-1)^{a-b+1}\Big{[}\hskip-17.07182pt\sum_{1\leq s\leq n\atop I\cup J=\{1,\dots,n\}\setminus\{s\}}\hskip-17.07182pt\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{I}^{\prime\prime}x_{s}^{\prime\prime}x_{J}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)\sum_{U_{s}\underline{\otimes}V_{s}=X_{s}\atop U_{s},V_{s}\neq\emptyset}(-1)^{(a-b)(x_{I}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime})}\times
×(XI.Us⹂Vs.XJ+(−1)usâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č+a−b+1XI.Vs⹂Us.XJ)]\displaystyle\hskip 102.43008pt\times\left(X_{I}.U_{s}\bigotimes V_{s}.X_{J}+(-1)^{u_{s}^{\prime\prime}v_{s}^{\prime\prime}+a-b+1}X_{I}.V_{s}\bigotimes U_{s}.X_{J}\right)\Big{]}
=(−1)a−b+1​ήâ€Čâ€Č​(X1​
​Xn).absentsuperscript1𝑎𝑏1superscript𝛿â€Čâ€Čsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛\displaystyle=(-1)^{a-b+1}\delta^{\prime\prime}(X_{1}\dots X_{n}).

(ii) On calcule (ÎŽâ€Čâ€Č⊗i​d)∘Ύâ€Čâ€Č​(X1​
​Xn)tensor-productsuperscript𝛿â€Čâ€Č𝑖𝑑superscript𝛿â€Čâ€Čsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛(\delta^{\prime\prime}\otimes id)\circ\delta^{\prime\prime}(X_{1}\dots X_{n}), on trouve des termes produit et produit tensoriel de facteurs XI,XJ,XK,Us,Vs,Ut,Vtsubscriptđ‘‹đŒsubscriptđ‘‹đœsubscriptđ‘‹đŸsubscript𝑈𝑠subscript𝑉𝑠subscript𝑈𝑡subscript𝑉𝑡X_{I},X_{J},X_{K},U_{s},V_{s},U_{t},V_{t} pour IâˆȘJâˆȘKâˆȘ{s,t}={1,
,n}đŒđœđŸđ‘ đ‘Ą1
𝑛I\cup J\cup K\cup\{s,t\}=\{1,\dots,n\}, s≠t𝑠𝑡s\neq t, Xs=Us​⊗¯​Vssubscript𝑋𝑠subscript𝑈𝑠¯tensor-productsubscript𝑉𝑠X_{s}=U_{s}\underline{\otimes}V_{s} et Xt=Ut​⊗¯​Vtsubscript𝑋𝑡subscript𝑈𝑡¯tensor-productsubscript𝑉𝑡X_{t}=U_{t}\underline{\otimes}V_{t} et des termes produit et produit tensoriel de facteurs XI,XJ,XK,Us,Vs,Wssubscriptđ‘‹đŒsubscriptđ‘‹đœsubscriptđ‘‹đŸsubscript𝑈𝑠subscript𝑉𝑠subscript𝑊𝑠X_{I},X_{J},X_{K},U_{s},V_{s},W_{s} pour IâˆȘJâˆȘKâˆȘ{s}={1,
,n}đŒđœđŸđ‘ 1
𝑛I\cup J\cup K\cup\{s\}=\{1,\dots,n\} et Xs=Us​⊗¯​Vs​⊗¯​Wssubscript𝑋𝑠subscript𝑈𝑠¯tensor-productsubscript𝑉𝑠¯tensor-productsubscript𝑊𝑠X_{s}=U_{s}\underline{\otimes}V_{s}\underline{\otimes}W_{s}.

Pour retrouver les termes du premier type, on part de XI​⹂XJ​⹂XKsubscriptđ‘‹đŒtensor-productsubscriptđ‘‹đœtensor-productsubscriptđ‘‹đŸX_{I}\bigotimes X_{J}\bigotimes X_{K} et on ajoute les Us,Vs,Ut,Vtsubscript𝑈𝑠subscript𝑉𝑠subscript𝑈𝑡subscript𝑉𝑡U_{s},V_{s},U_{t},V_{t} en suivant le tableau:

Ut​⹂Vt.Us​⹂Vsformulae-sequencesubscript𝑈𝑡tensor-productsubscript𝑉𝑡subscript𝑈𝑠tensor-productsubscript𝑉𝑠U_{t}\bigotimes V_{t}.U_{s}\bigotimes V_{s},    Vt​⹂Ut.Us​⹂Vsformulae-sequencesubscript𝑉𝑡tensor-productsubscript𝑈𝑡subscript𝑈𝑠tensor-productsubscript𝑉𝑠V_{t}\bigotimes U_{t}.U_{s}\bigotimes V_{s},    Ut​⹂Vt.Vs​⹂Usformulae-sequencesubscript𝑈𝑡tensor-productsubscript𝑉𝑡subscript𝑉𝑠tensor-productsubscript𝑈𝑠U_{t}\bigotimes V_{t}.V_{s}\bigotimes U_{s},    Vt​⹂Ut.Vs​⹂Usformulae-sequencesubscript𝑉𝑡tensor-productsubscript𝑈𝑡subscript𝑉𝑠tensor-productsubscript𝑈𝑠V_{t}\bigotimes U_{t}.V_{s}\bigotimes U_{s},

Us.Ut​⹂Vt​⹂Vsformulae-sequencesubscript𝑈𝑠subscript𝑈𝑡tensor-productsubscript𝑉𝑡tensor-productsubscript𝑉𝑠U_{s}.U_{t}\bigotimes V_{t}\bigotimes V_{s},    Us.Vt​⹂Ut​⹂Vsformulae-sequencesubscript𝑈𝑠subscript𝑉𝑡tensor-productsubscript𝑈𝑡tensor-productsubscript𝑉𝑠U_{s}.V_{t}\bigotimes U_{t}\bigotimes V_{s},    Vs.Ut​⹂Vt​⹂Usformulae-sequencesubscript𝑉𝑠subscript𝑈𝑡tensor-productsubscript𝑉𝑡tensor-productsubscript𝑈𝑠V_{s}.U_{t}\bigotimes V_{t}\bigotimes U_{s},    Vs.Vt​⹂Ut​⹂Usformulae-sequencesubscript𝑉𝑠subscript𝑉𝑡tensor-productsubscript𝑈𝑡tensor-productsubscript𝑈𝑠V_{s}.V_{t}\bigotimes U_{t}\bigotimes U_{s},

Us​⹂Ut​⹂Vs.Vtformulae-sequencesubscript𝑈𝑠tensor-productsubscript𝑈𝑡tensor-productsubscript𝑉𝑠subscript𝑉𝑡U_{s}\bigotimes U_{t}\bigotimes V_{s}.V_{t},    Us​⹂Vt​⹂Vs.Utformulae-sequencesubscript𝑈𝑠tensor-productsubscript𝑉𝑡tensor-productsubscript𝑉𝑠subscript𝑈𝑡U_{s}\bigotimes V_{t}\bigotimes V_{s}.U_{t},    Vs​⹂Ut​⹂Us.Vtformulae-sequencesubscript𝑉𝑠tensor-productsubscript𝑈𝑡tensor-productsubscript𝑈𝑠subscript𝑉𝑡V_{s}\bigotimes U_{t}\bigotimes U_{s}.V_{t},    Vs​⹂Vt​⹂Us.Ut.formulae-sequencesubscript𝑉𝑠tensor-productsubscript𝑉𝑡tensor-productsubscript𝑈𝑠subscript𝑈𝑡V_{s}\bigotimes V_{t}\bigotimes U_{s}.U_{t}.

Pour retrouver les termes du deuxiĂšme type, on part de XI​⹂XJ​⹂XKsubscriptđ‘‹đŒtensor-productsubscriptđ‘‹đœtensor-productsubscriptđ‘‹đŸX_{I}\bigotimes X_{J}\bigotimes X_{K} et on ajoute les Us,Vs,Wssubscript𝑈𝑠subscript𝑉𝑠subscript𝑊𝑠U_{s},V_{s},W_{s} en suivant le tableau:

Us​⹂Vs​⹂Ws,Vs​⹂Us​⹂Ws,Vs​⹂Ws​⹂Us,Ws​⹂Vs​⹂Us.subscript𝑈𝑠tensor-productsubscript𝑉𝑠tensor-productsubscript𝑊𝑠subscript𝑉𝑠tensor-productsubscript𝑈𝑠tensor-productsubscript𝑊𝑠subscript𝑉𝑠tensor-productsubscript𝑊𝑠tensor-productsubscript𝑈𝑠subscript𝑊𝑠tensor-productsubscript𝑉𝑠tensor-productsubscript𝑈𝑠U_{s}\bigotimes V_{s}\bigotimes W_{s},\ \ \ V_{s}\bigotimes U_{s}\bigotimes W_{s},\ \ \ V_{s}\bigotimes W_{s}\bigotimes U_{s},\ \ \ W_{s}\bigotimes V_{s}\bigotimes U_{s}.

Par exemple, le premier Ă©lĂ©ment Ut​⹂Vt.Us​⹂Vsformulae-sequencesubscript𝑈𝑡tensor-productsubscript𝑉𝑡subscript𝑈𝑠tensor-productsubscript𝑉𝑠U_{t}\bigotimes V_{t}.U_{s}\bigotimes V_{s} du tableau correspond au terme

(1):XI.Ut⹂Vt.XJ.Us⹂Vs.XK.(1):X_{I}.U_{t}\bigotimes V_{t}.X_{J}.U_{s}\bigotimes V_{s}.X_{K}.

Pour s<t𝑠𝑡s<t, ce terme apparaĂźt deux fois dans (i​d⊗3+τ12â€Čâ€Č∘τ23â€Čâ€Č+τ23â€Čâ€Č∘τ12â€Čâ€Č)∘(ÎŽâ€Čâ€Č⊗i​d)∘Ύâ€Čâ€Č​(X1​
​Xn)𝑖superscript𝑑tensor-productabsent3superscriptsubscript𝜏12â€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝜏23â€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝜏23â€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝜏12â€Čâ€Čtensor-productsuperscript𝛿â€Čâ€Č𝑖𝑑superscript𝛿â€Čâ€Čsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛\Big{(}id^{\otimes 3}+\tau_{12}^{\prime\prime}\circ\tau_{23}^{\prime\prime}+\tau_{23}^{\prime\prime}\circ\tau_{12}^{\prime\prime}\Big{)}\circ(\delta^{\prime\prime}\otimes id)\circ\delta^{\prime\prime}(X_{1}\dots X_{n}):

1) Une fois dans i​d⊗3∘(ÎŽâ€Čâ€Č⊗i​d)∘Ύâ€Čâ€Č​(X1​
​Xn)𝑖superscript𝑑tensor-productabsent3tensor-productsuperscript𝛿â€Čâ€Č𝑖𝑑superscript𝛿â€Čâ€Čsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛id^{\otimes 3}\circ(\delta^{\prime\prime}\otimes id)\circ\delta^{\prime\prime}(X_{1}\dots X_{n}) avec le signe Δ1subscript𝜀1\varepsilon_{1} obtenu ainsi:

- On part de X1​
​Xnsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛X_{1}\dots X_{n}, on le ramĂšne en XI.Xt.XJ.Xs.XKformulae-sequencesubscriptđ‘‹đŒsubscript𝑋𝑡subscriptđ‘‹đœsubscript𝑋𝑠subscriptđ‘‹đŸX_{I}.X_{t}.X_{J}.X_{s}.X_{K} avec le signe Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​xtâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xKâ€Čâ€Č)𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘Ąâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Č\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{I}^{\prime\prime}~{}x_{t}^{\prime\prime}~{}x_{J}^{\prime\prime}~{}x_{s}^{\prime\prime}~{}x_{K}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right).

- On applique ÎŽâ€Čâ€Čsuperscript𝛿â€Čâ€Č\delta^{\prime\prime} sur XI.Xt.XJ.Xs.XKformulae-sequencesubscriptđ‘‹đŒsubscript𝑋𝑡subscriptđ‘‹đœsubscript𝑋𝑠subscriptđ‘‹đŸX_{I}.X_{t}.X_{J}.X_{s}.X_{K} et prĂ©cisĂ©ment lorsqu’on coupe Xssubscript𝑋𝑠X_{s}, il apparaĂźt le terme XI.Xt.XJ.Us​⹂Vs.XKformulae-sequencesubscriptđ‘‹đŒsubscript𝑋𝑡subscriptđ‘‹đœsubscript𝑈𝑠tensor-productsubscript𝑉𝑠subscriptđ‘‹đŸX_{I}.X_{t}.X_{J}.U_{s}\bigotimes V_{s}.X_{K} une seule fois avec le signe

(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+xtâ€Čâ€Č+xJâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)​Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​xtâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xKâ€Čâ€Č).superscript1𝑎𝑏superscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘Ąâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑱𝑠â€Čâ€Č𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘Ąâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Č(-1)^{(a-b)(x_{I}^{\prime\prime}+x_{t}^{\prime\prime}+x_{J}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime})}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{I}^{\prime\prime}~{}x_{t}^{\prime\prime}~{}x_{J}^{\prime\prime}~{}x_{s}^{\prime\prime}~{}x_{K}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right).

- Ensuite, on applique (ÎŽâ€Čâ€Č⊗i​d)tensor-productsuperscript𝛿â€Čâ€Č𝑖𝑑(\delta^{\prime\prime}\otimes id) sur XI.Xt.XJ.Us​⹂Vs.XKformulae-sequencesubscriptđ‘‹đŒsubscript𝑋𝑡subscriptđ‘‹đœsubscript𝑈𝑠tensor-productsubscript𝑉𝑠subscriptđ‘‹đŸX_{I}.X_{t}.X_{J}.U_{s}\bigotimes V_{s}.X_{K} et prĂ©cisĂ©ment on coupe Xtsubscript𝑋𝑡X_{t}, on obtient une seule fois le terme XI.Ut​⹂Vt.XJ.Us​⹂Vs.XKformulae-sequencesubscriptđ‘‹đŒsubscript𝑈𝑡tensor-productsubscript𝑉𝑡subscriptđ‘‹đœsubscript𝑈𝑠tensor-productsubscript𝑉𝑠subscriptđ‘‹đŸX_{I}.U_{t}\bigotimes V_{t}.X_{J}.U_{s}\bigotimes V_{s}.X_{K} avec le signe

(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+xtâ€Čâ€Č+xJâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)​Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​xtâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xKâ€Čâ€Č)​(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+utâ€Čâ€Č)superscript1𝑎𝑏superscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘Ąâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑱𝑠â€Čâ€Č𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘Ąâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čsuperscript1𝑎𝑏superscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑱𝑡â€Čâ€Č\displaystyle(-1)^{(a-b)(x_{I}^{\prime\prime}+x_{t}^{\prime\prime}+x_{J}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime})}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{I}^{\prime\prime}~{}x_{t}^{\prime\prime}~{}x_{J}^{\prime\prime}~{}x_{s}^{\prime\prime}~{}x_{K}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{(a-b)(x_{I}^{\prime\prime}+u_{t}^{\prime\prime})}
=(−1)(a−b)​(xJâ€Čâ€Č+vtâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č+a−b)​Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​xtâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xKâ€Čâ€Č)=Δ1.absentsuperscript1𝑎𝑏superscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑣𝑡â€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑱𝑠â€Čâ€Č𝑎𝑏𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘Ąâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čsubscript𝜀1\displaystyle=(-1)^{(a-b)(x_{J}^{\prime\prime}+v_{t}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime}+a-b)}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{I}^{\prime\prime}~{}x_{t}^{\prime\prime}~{}x_{J}^{\prime\prime}~{}x_{s}^{\prime\prime}~{}x_{K}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)=\varepsilon_{1}.

2) Le terme (1)1(1) apparaĂźt une autre fois dans τ12â€Čâ€Č∘τ23â€Čâ€Č∘(ÎŽâ€Čâ€Č⊗i​d)∘Ύâ€Čâ€Č​(X1​
​Xn)superscriptsubscript𝜏12â€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝜏23â€Čâ€Čtensor-productsuperscript𝛿â€Čâ€Č𝑖𝑑superscript𝛿â€Čâ€Čsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛\tau_{12}^{\prime\prime}\circ\tau_{23}^{\prime\prime}\circ(\delta^{\prime\prime}\otimes id)\circ\delta^{\prime\prime}(X_{1}\dots X_{n}) avec le signe Δ1â€Čsubscriptsuperscript𝜀â€Č1\varepsilon^{\prime}_{1}:

- On part de X1​
​Xnsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛X_{1}\dots X_{n}, on le ramĂšne en XJ.Xs.XK.Xt.XIformulae-sequencesubscriptđ‘‹đœsubscript𝑋𝑠subscriptđ‘‹đŸsubscript𝑋𝑡subscriptđ‘‹đŒX_{J}.X_{s}.X_{K}.X_{t}.X_{I} avec le signe Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxJâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xKâ€Čâ€Č​xtâ€Čâ€Č​xIâ€Čâ€Č)𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘Ąâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Č\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{J}^{\prime\prime}~{}x_{s}^{\prime\prime}~{}x_{K}^{\prime\prime}~{}x_{t}^{\prime\prime}~{}x_{I}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right).

- On applique ÎŽâ€Čâ€Čsuperscript𝛿â€Čâ€Č\delta^{\prime\prime} sur XJ.Xs.XK.Xt.XIformulae-sequencesubscriptđ‘‹đœsubscript𝑋𝑠subscriptđ‘‹đŸsubscript𝑋𝑡subscriptđ‘‹đŒX_{J}.X_{s}.X_{K}.X_{t}.X_{I} et plus prĂ©cisĂ©ment, lorsqu’on coupe Xtsubscript𝑋𝑡X_{t}, alors, le terme XJ.Xs.XK.Vt​⹂Ut.XIformulae-sequencesubscriptđ‘‹đœsubscript𝑋𝑠subscriptđ‘‹đŸsubscript𝑉𝑡tensor-productsubscript𝑈𝑡subscriptđ‘‹đŒX_{J}.X_{s}.X_{K}.V_{t}\bigotimes U_{t}.X_{I} apparaĂźt une seule fois avec le signe

(−1)(a−b)​(xJâ€Čâ€Č+xsâ€Čâ€Č+xKâ€Čâ€Č+utâ€Čâ€Č)​(−1)utâ€Čâ€Č​vtâ€Čâ€Č+a−b+1​Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxJâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xKâ€Čâ€Č​xtâ€Čâ€Č​xIâ€Čâ€Č)superscript1𝑎𝑏superscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑱𝑡â€Čâ€Čsuperscript1superscriptsubscript𝑱𝑡â€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑣𝑡â€Čâ€Č𝑎𝑏1𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘Ąâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Č(-1)^{(a-b)(x_{J}^{\prime\prime}+x_{s}^{\prime\prime}+x_{K}^{\prime\prime}+u_{t}^{\prime\prime})}(-1)^{u_{t}^{\prime\prime}v_{t}^{\prime\prime}+a-b+1}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{J}^{\prime\prime}~{}x_{s}^{\prime\prime}~{}x_{K}^{\prime\prime}~{}x_{t}^{\prime\prime}~{}x_{I}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)

qui s’écrit encore Vt.XJ.Xs.XK​⹂XI.Utformulae-sequencesubscript𝑉𝑡subscriptđ‘‹đœsubscript𝑋𝑠subscriptđ‘‹đŸtensor-productsubscriptđ‘‹đŒsubscript𝑈𝑡V_{t}.X_{J}.X_{s}.X_{K}\bigotimes X_{I}.U_{t} accompagnĂ© du signe

(−1)(a−b)​(xJâ€Čâ€Č+xsâ€Čâ€Č+xKâ€Čâ€Č+utâ€Čâ€Č)+utâ€Čâ€Č​vtâ€Čâ€Č+a−b+1​(−1)utâ€Čâ€Č​xIâ€Čâ€Č+vtâ€Čâ€Č​(xKâ€Čâ€Č+xsâ€Čâ€Č+xJâ€Čâ€Č)​Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxJâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xKâ€Čâ€Č​xtâ€Čâ€Č​xIâ€Čâ€Č).superscript1𝑎𝑏superscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑱𝑡â€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑱𝑡â€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑣𝑡â€Čâ€Č𝑎𝑏1superscript1superscriptsubscript𝑱𝑡â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑣𝑡â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Č𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘Ąâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Č(-1)^{(a-b)(x_{J}^{\prime\prime}+x_{s}^{\prime\prime}+x_{K}^{\prime\prime}+u_{t}^{\prime\prime})+u_{t}^{\prime\prime}v_{t}^{\prime\prime}+a-b+1}(-1)^{u_{t}^{\prime\prime}x_{I}^{\prime\prime}+v_{t}^{\prime\prime}(x_{K}^{\prime\prime}+x_{s}^{\prime\prime}+x_{J}^{\prime\prime})}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{J}^{\prime\prime}~{}x_{s}^{\prime\prime}~{}x_{K}^{\prime\prime}~{}x_{t}^{\prime\prime}~{}x_{I}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right).

- Ensuite, on applique (ÎŽâ€Čâ€Č⊗i​d)tensor-productsuperscript𝛿â€Čâ€Č𝑖𝑑(\delta^{\prime\prime}\otimes id) sur Vt.XJ.Xs.XK​⹂XI.Utformulae-sequencesubscript𝑉𝑡subscriptđ‘‹đœsubscript𝑋𝑠subscriptđ‘‹đŸtensor-productsubscriptđ‘‹đŒsubscript𝑈𝑡V_{t}.X_{J}.X_{s}.X_{K}\bigotimes X_{I}.U_{t} et prĂ©cisĂ©ment on coupe Xssubscript𝑋𝑠X_{s}, on obtient une seule fois le terme Vt.XJ.Us​⹂Vs.XK​⹂XI.Utformulae-sequencesubscript𝑉𝑡subscriptđ‘‹đœsubscript𝑈𝑠tensor-productsubscript𝑉𝑠subscriptđ‘‹đŸtensor-productsubscriptđ‘‹đŒsubscript𝑈𝑡V_{t}.X_{J}.U_{s}\bigotimes V_{s}.X_{K}\bigotimes X_{I}.U_{t} avec le signe

(−1)(a−b)​(xJâ€Čâ€Č+xsâ€Čâ€Č+xKâ€Čâ€Č+utâ€Čâ€Č)+utâ€Čâ€Č​vtâ€Čâ€Č+a−b+1+utâ€Čâ€Č​xIâ€Čâ€Č+vtâ€Čâ€Č​(xKâ€Čâ€Č+xsâ€Čâ€Č+xJâ€Čâ€Č)​Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxJâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xKâ€Čâ€Č​xtâ€Čâ€Č​xIâ€Čâ€Č)​(−1)(a−b)​(vtâ€Čâ€Č+xJâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)superscript1𝑎𝑏superscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑱𝑡â€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑱𝑡â€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑣𝑡â€Čâ€Č𝑎𝑏1superscriptsubscript𝑱𝑡â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑣𝑡â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Č𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘Ąâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsuperscript1𝑎𝑏superscriptsubscript𝑣𝑡â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑱𝑠â€Čâ€Č\displaystyle(-1)^{(a-b)(x_{J}^{\prime\prime}+x_{s}^{\prime\prime}+x_{K}^{\prime\prime}+u_{t}^{\prime\prime})+u_{t}^{\prime\prime}v_{t}^{\prime\prime}+a-b+1+u_{t}^{\prime\prime}x_{I}^{\prime\prime}+v_{t}^{\prime\prime}(x_{K}^{\prime\prime}+x_{s}^{\prime\prime}+x_{J}^{\prime\prime})}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{J}^{\prime\prime}~{}x_{s}^{\prime\prime}~{}x_{K}^{\prime\prime}~{}x_{t}^{\prime\prime}~{}x_{I}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{(a-b)(v_{t}^{\prime\prime}+x_{J}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime})}
=(−1)(a−b)​(xtâ€Čâ€Č+xKâ€Čâ€Č+vsâ€Čâ€Č)+utâ€Čâ€Č​vtâ€Čâ€Č+a−b+1​(−1)utâ€Čâ€Č​xIâ€Čâ€Č+vtâ€Čâ€Č​(xKâ€Čâ€Č+xsâ€Čâ€Č+xJâ€Čâ€Č)​Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxJâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xKâ€Čâ€Č​xtâ€Čâ€Č​xIâ€Čâ€Č).absentsuperscript1𝑎𝑏superscriptsubscriptđ‘„đ‘Ąâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑣𝑠â€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑱𝑡â€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑣𝑡â€Čâ€Č𝑎𝑏1superscript1superscriptsubscript𝑱𝑡â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑣𝑡â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Č𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘Ąâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Č\displaystyle=(-1)^{(a-b)(x_{t}^{\prime\prime}+x_{K}^{\prime\prime}+v_{s}^{\prime\prime})+u_{t}^{\prime\prime}v_{t}^{\prime\prime}+a-b+1}(-1)^{u_{t}^{\prime\prime}x_{I}^{\prime\prime}+v_{t}^{\prime\prime}(x_{K}^{\prime\prime}+x_{s}^{\prime\prime}+x_{J}^{\prime\prime})}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{J}^{\prime\prime}~{}x_{s}^{\prime\prime}~{}x_{K}^{\prime\prime}~{}x_{t}^{\prime\prime}~{}x_{I}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right).

- Puis, on applique τ12â€Čâ€Č∘τ23â€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝜏12â€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝜏23â€Čâ€Č\tau_{12}^{\prime\prime}\circ\tau_{23}^{\prime\prime}, on obtient le terme (1)=XI.Ut​⹂Vt.XJ.Us​⹂Vs.XKformulae-sequence1subscriptđ‘‹đŒsubscript𝑈𝑡tensor-productsubscript𝑉𝑡subscriptđ‘‹đœsubscript𝑈𝑠tensor-productsubscript𝑉𝑠subscriptđ‘‹đŸ(1)=X_{I}.U_{t}\bigotimes V_{t}.X_{J}.U_{s}\bigotimes V_{s}.X_{K} avec le signe

(−1)(a−b)​(xtâ€Čâ€Č+xKâ€Čâ€Č+vsâ€Čâ€Č)+utâ€Čâ€Č​vtâ€Čâ€Č+a−b+1(−1)utâ€Čâ€Č​xIâ€Čâ€Č+vtâ€Čâ€Č​(xKâ€Čâ€Č+xsâ€Čâ€Č+xJâ€Čâ€Č)Δ(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxJâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xKâ€Čâ€Č​xtâ€Čâ€Č​xIâ€Čâ€Č)×\displaystyle(-1)^{(a-b)(x_{t}^{\prime\prime}+x_{K}^{\prime\prime}+v_{s}^{\prime\prime})+u_{t}^{\prime\prime}v_{t}^{\prime\prime}+a-b+1}(-1)^{u_{t}^{\prime\prime}x_{I}^{\prime\prime}+v_{t}^{\prime\prime}(x_{K}^{\prime\prime}+x_{s}^{\prime\prime}+x_{J}^{\prime\prime})}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{J}^{\prime\prime}~{}x_{s}^{\prime\prime}~{}x_{K}^{\prime\prime}~{}x_{t}^{\prime\prime}~{}x_{I}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)\times
×(−1)(xIâ€Čâ€Č+utâ€Čâ€Č)​(vtâ€Čâ€Č+xJâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č+vsâ€Čâ€Č+xKâ€Čâ€Č)+xIâ€Čâ€Č​utâ€Čâ€Čabsentsuperscript1superscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsubscriptsuperscript𝑱â€Čâ€Č𝑡subscriptsuperscript𝑣â€Čâ€Č𝑡subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Čđœsuperscriptsubscript𝑱𝑠â€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑣𝑠â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsubscriptsuperscript𝑱â€Čâ€Č𝑡\displaystyle\times(-1)^{(x_{I}^{\prime\prime}+u^{\prime\prime}_{t})(v^{\prime\prime}_{t}+x^{\prime\prime}_{J}+u_{s}^{\prime\prime}+v_{s}^{\prime\prime}+x_{K}^{\prime\prime})+x_{I}^{\prime\prime}u^{\prime\prime}_{t}}
=(−1)(a−b)​(xJâ€Čâ€Č+vtâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č+a−b)+1​Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​xtâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xKâ€Čâ€Č)absentsuperscript1𝑎𝑏superscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑣𝑡â€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑱𝑠â€Čâ€Č𝑎𝑏1𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘Ąâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Č\displaystyle=(-1)^{(a-b)(x_{J}^{\prime\prime}+v_{t}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime}+a-b)+1}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{I}^{\prime\prime}~{}x_{t}^{\prime\prime}~{}x_{J}^{\prime\prime}~{}x_{s}^{\prime\prime}~{}x_{K}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)
=−Δ1.absentsubscript𝜀1\displaystyle=-\varepsilon_{1}.

Finalement, ces deux termes se simplifient.

Un calcul pĂ©nible montre, de mĂȘme, que tous les termes du tableau se simplifient dans (i​d⊗3+τ12â€Čâ€Č∘τ23â€Čâ€Č+τ23â€Čâ€Č∘τ12â€Čâ€Č)∘(ÎŽâ€Čâ€Č⊗i​d)∘Ύâ€Čâ€Č​(X1​
​Xn)𝑖superscript𝑑tensor-productabsent3superscriptsubscript𝜏12â€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝜏23â€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝜏23â€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝜏12â€Čâ€Čtensor-productsuperscript𝛿â€Čâ€Č𝑖𝑑superscript𝛿â€Čâ€Čsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛\Big{(}id^{\otimes 3}+\tau_{12}^{\prime\prime}\circ\tau_{23}^{\prime\prime}+\tau_{23}^{\prime\prime}\circ\tau_{12}^{\prime\prime}\Big{)}\circ(\delta^{\prime\prime}\otimes id)\circ\delta^{\prime\prime}(X_{1}\dots X_{n}).

(iii) D’une part, on a

(id⊗Δ)∘Ύâ€Čâ€Č(X1
Xn)=∑1≀s≀nIâˆȘJ={1,
,n}∖{s}Δ(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č)∑Us​⊗¯​Vs=XsUs,Vs≠∅(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)×\displaystyle(id\otimes\Delta)\circ\delta^{\prime\prime}(X_{1}\dots X_{n})=\sum_{1\leq s\leq n\atop I\cup J=\{1,\dots,n\}\setminus\{s\}}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{I}^{\prime\prime}x_{s}^{\prime\prime}x_{J}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)\sum_{U_{s}\underline{\otimes}V_{s}=X_{s}\atop U_{s},V_{s}\neq\emptyset}(-1)^{(a-b)(x_{I}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime})}\times
×(id⊗Δ)[XI.Us⹂Vs.XJ+(−1)usâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č+a−b+1XI.Vs⹂Us.XJ]\displaystyle\hskip 145.10922pt\times(id\otimes\Delta)\left[X_{I}.U_{s}\bigotimes V_{s}.X_{J}+(-1)^{u_{s}^{\prime\prime}v_{s}^{\prime\prime}+a-b+1}X_{I}.V_{s}\bigotimes U_{s}.X_{J}\right]
=∑1≀s≀nIâˆȘJ={1,
,n}∖{s}Δ(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č)∑Us​⊗¯​Vs=XsUs,Vs≠∅(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)×\displaystyle=\hskip-11.38092pt\sum_{1\leq s\leq n\atop I\cup J=\{1,\dots,n\}\setminus\{s\}}\hskip-22.76228pt\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{I}^{\prime\prime}x_{s}^{\prime\prime}x_{J}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)\sum_{U_{s}\underline{\otimes}V_{s}=X_{s}\atop U_{s},V_{s}\neq\emptyset}(-1)^{(a-b)(x_{I}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime})}\times
×∑KâˆȘL=J[Δ(vsâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€ČxKâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č​xLâ€Čâ€Č)XI.Us⹂XK⹂Vs.XL+Δ(vsâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Čvsâ€Čâ€Č​xLâ€Čâ€Č​xKâ€Čâ€Č)XI.Us⹂Vs.XL⹂XK\displaystyle\times\sum_{K\cup L=J}\Big{[}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}v_{s}^{\prime\prime}x_{J}^{\prime\prime}\\ x_{K}^{\prime\prime}v_{s}^{\prime\prime}x_{L}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)X_{I}.U_{s}\bigotimes X_{K}\bigotimes V_{s}.X_{L}+\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}v_{s}^{\prime\prime}x_{J}^{\prime\prime}\\ v_{s}^{\prime\prime}x_{L}^{\prime\prime}x_{K}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)X_{I}.U_{s}\bigotimes V_{s}.X_{L}\bigotimes X_{K}
+(−1)usâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č+a−b+1(Δ(usâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€ČxKâ€Čâ€Č​usâ€Čâ€Č​xLâ€Čâ€Č)XI.Vs⹂XK⹂Us.XL+Δ(usâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Čusâ€Čâ€Č​xLâ€Čâ€Č​xKâ€Čâ€Č)XI.Vs⹂Us.XL⹂XK)]\displaystyle+(-1)^{u_{s}^{\prime\prime}v_{s}^{\prime\prime}+a-b+1}\hskip-3.41418pt\left(\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}u_{s}^{\prime\prime}x_{J}^{\prime\prime}\\ x_{K}^{\prime\prime}u_{s}^{\prime\prime}x_{L}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)X_{I}.V_{s}\bigotimes X_{K}\bigotimes U_{s}.X_{L}+\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}u_{s}^{\prime\prime}x_{J}^{\prime\prime}\\ u_{s}^{\prime\prime}x_{L}^{\prime\prime}x_{K}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)X_{I}.V_{s}\bigotimes U_{s}.X_{L}\bigotimes X_{K}\right)\Big{]}
=(I)+(I​I)+(I​I​I)+(I​V).absentđŒđŒđŒđŒđŒđŒđŒđ‘‰\displaystyle=(I)+(II)+(III)+(IV).

D’autre part, on a

(i​d⊗ήâ€Čâ€Č)∘Δ​(X1​
​Xn)=∑KâˆȘJ={1,
​n}K,J≠∅Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxKâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č)​(i​d⊗ήâ€Čâ€Č)​(XK​⹂XJ)tensor-product𝑖𝑑superscript𝛿â€Čâ€ČΔsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛subscriptFRACOPđŸđœ1â€Šđ‘›đŸđœđœ€superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Čtensor-product𝑖𝑑superscript𝛿â€Čâ€Čsubscriptđ‘‹đŸtensor-productsubscriptđ‘‹đœ\displaystyle(id\otimes\delta^{\prime\prime})\circ\Delta(X_{1}\dots X_{n})=\sum_{K\cup J=\{1,\dots n\}\atop K,J\neq\emptyset}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{K}^{\prime\prime}x_{J}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)(id\otimes\delta^{\prime\prime})(X_{K}\bigotimes X_{J})
=∑KâˆȘJ={1,
​n}K,J≠∅Δ(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxKâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č)(−1)(a−b)​xKâ€Čâ€Č∑s∈JIâˆȘL=J∖{s}Δ(xJâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xLâ€Čâ€Č)∑Us​⊗¯​Vs=XsUs,Vs≠∅(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č+a−b)×\displaystyle=\sum_{K\cup J=\{1,\dots n\}\atop K,J\neq\emptyset}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{K}^{\prime\prime}x_{J}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{(a-b)x^{\prime\prime}_{K}}\sum_{s\in J\atop I\cup L=J\setminus\{s\}}\hskip-11.38092pt\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{J}^{\prime\prime}\\ x_{I}^{\prime\prime}x_{s}^{\prime\prime}x_{L}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)\sum_{U_{s}\underline{\otimes}V_{s}=X_{s}\atop U_{s},V_{s}\neq\emptyset}(-1)^{(a-b)(x_{I}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime}+a-b)}~{}~{}\times
×[XK⹂XI.Us⹂Vs.XL+(−1)usâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č+a−b+1XK⹂XI.Vs⹂Us.XL].\displaystyle\hskip 56.9055pt\times\left[X_{K}\bigotimes X_{I}.U_{s}\bigotimes V_{s}.X_{L}+(-1)^{u_{s}^{\prime\prime}v_{s}^{\prime\prime}+a-b+1}X_{K}\bigotimes X_{I}.V_{s}\bigotimes U_{s}.X_{L}\right].

Alors, en appliquant τ12â€Čâ€Čsubscriptsuperscript𝜏â€Čâ€Č12\tau^{\prime\prime}_{12}, on obtient

τ12â€Čâ€Č∘(i​d⊗ήâ€Čâ€Č)∘Δ​(X1​
​Xn)=subscriptsuperscript𝜏â€Čâ€Č12tensor-product𝑖𝑑superscript𝛿â€Čâ€ČΔsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛absent\displaystyle\tau^{\prime\prime}_{12}\circ(id\otimes\delta^{\prime\prime})\circ\Delta(X_{1}\dots X_{n})=
∑1≀s≀nIâˆȘKâˆȘL={1,
,n}∖{s}K≠∅Δ(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxKâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č)(−1)(a−b)​xKâ€Čâ€ČΔ(xKâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€ČxKâ€Čâ€Č​xIâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xLâ€Čâ€Č)∑Us​⊗¯​Vs=XsUs,Vs≠∅(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)×\displaystyle\sum_{\begin{smallmatrix}1\leq s\leq n\\ I\cup K\cup L=\{1,\dots,n\}\setminus\{s\}\\ K\neq\emptyset\end{smallmatrix}}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{K}^{\prime\prime}x_{J}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{(a-b)x^{\prime\prime}_{K}}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{K}^{\prime\prime}x_{J}^{\prime\prime}\\ x_{K}^{\prime\prime}x_{I}^{\prime\prime}x_{s}^{\prime\prime}x_{L}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)\sum_{U_{s}\underline{\otimes}V_{s}=X_{s}\atop U_{s},V_{s}\neq\emptyset}(-1)^{(a-b)(x_{I}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime})}\times
×[(−1)xKâ€Čâ€Č​(xIâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)XI.Us⹂XK⹂Vs.XL+(−1)usâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č+a−b+1+xKâ€Čâ€Č​(xIâ€Čâ€Č+vsâ€Čâ€Č)XI.Vs⹂XK⹂Us.XL]\displaystyle\hskip-3.41418pt\times\hskip-3.41418pt\left[(-1)^{x^{\prime\prime}_{K}(x_{I}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime})}X_{I}.U_{s}\bigotimes X_{K}\bigotimes V_{s}.X_{L}+(-1)^{u_{s}^{\prime\prime}v_{s}^{\prime\prime}+a-b+1+x^{\prime\prime}_{K}(x_{I}^{\prime\prime}+v_{s}^{\prime\prime})}X_{I}.V_{s}\bigotimes X_{K}\bigotimes U_{s}.X_{L}\right]
=(1)+(2).absent12\displaystyle=(1)+(2).

De plus, on a

(ÎŽâ€Čâ€Č⊗i​d)∘Δ​(X1​
​Xn)=∑KâˆȘJ={1,
​n}K,J≠∅Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxJâ€Čâ€Č​xKâ€Čâ€Č)​(ÎŽâ€Čâ€Č⊗i​d)​(XJ​⹂XK)tensor-productsuperscript𝛿â€Čâ€Č𝑖𝑑Δsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛subscriptFRACOPđŸđœ1â€Šđ‘›đŸđœđœ€superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čtensor-productsuperscript𝛿â€Čâ€Č𝑖𝑑subscriptđ‘‹đœtensor-productsubscriptđ‘‹đŸ\displaystyle(\delta^{\prime\prime}\otimes id)\circ\Delta(X_{1}\dots X_{n})=\sum_{K\cup J=\{1,\dots n\}\atop K,J\neq\emptyset}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{J}^{\prime\prime}x_{K}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)(\delta^{\prime\prime}\otimes id)(X_{J}\bigotimes X_{K})
=∑KâˆȘJ={1,
​n}K,J≠∅Δ(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxJâ€Čâ€Č​xKâ€Čâ€Č)∑s∈JIâˆȘL=J∖{s}Δ(xJâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xLâ€Čâ€Č)∑Us​⊗¯​Vs=XsUs,Vs≠∅(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)×\displaystyle=\sum_{K\cup J=\{1,\dots n\}\atop K,J\neq\emptyset}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{J}^{\prime\prime}x_{K}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)\sum_{s\in J\atop I\cup L=J\setminus\{s\}}\hskip-11.38092pt\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{J}^{\prime\prime}\\ x_{I}^{\prime\prime}x_{s}^{\prime\prime}x_{L}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)\sum_{U_{s}\underline{\otimes}V_{s}=X_{s}\atop U_{s},V_{s}\neq\emptyset}(-1)^{(a-b)(x_{I}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime})}\times
×[XI.Us⹂Vs.XL⹂XK+(−1)usâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č+a−b+1XI.Vs⹂Us.XL⹂XK]\displaystyle\hskip 59.75095pt\times\left[X_{I}.U_{s}\bigotimes V_{s}.X_{L}\bigotimes X_{K}+(-1)^{u_{s}^{\prime\prime}v_{s}^{\prime\prime}+a-b+1}X_{I}.V_{s}\bigotimes U_{s}.X_{L}\bigotimes X_{K}\right]
=∑1≀s≀nIâˆȘKâˆȘL={1,
,n}∖{s}K≠∅Δ(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxJâ€Čâ€Č​xKâ€Čâ€Č)Δ(xJâ€Čâ€Č​xKâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xLâ€Čâ€Č​xKâ€Čâ€Č)∑Us​⊗¯​Vs=XsUs,Vs≠∅(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)×\displaystyle=\sum_{\begin{smallmatrix}1\leq s\leq n\\ I\cup K\cup L=\{1,\dots,n\}\setminus\{s\}\\ K\neq\emptyset\end{smallmatrix}}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{J}^{\prime\prime}x_{K}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{J}^{\prime\prime}x_{K}^{\prime\prime}\\ x_{I}^{\prime\prime}x_{s}^{\prime\prime}x_{L}^{\prime\prime}x_{K}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)\sum_{U_{s}\underline{\otimes}V_{s}=X_{s}\atop U_{s},V_{s}\neq\emptyset}(-1)^{(a-b)(x_{I}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime})}\times
×[XI.Us⹂Vs.XL⹂XK+(−1)usâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č+a−b+1XI.Vs⹂Us.XL⹂XK]\displaystyle\times\left[X_{I}.U_{s}\bigotimes V_{s}.X_{L}\bigotimes X_{K}+(-1)^{u_{s}^{\prime\prime}v_{s}^{\prime\prime}+a-b+1}X_{I}.V_{s}\bigotimes U_{s}.X_{L}\bigotimes X_{K}\right]
=(3)+(4).absent34\displaystyle=(3)+(4).

En examinant les monĂŽmes de type (I),(I​I),(I​I​I)đŒđŒđŒđŒđŒđŒ(I),(II),(III) ou (I​V)đŒđ‘‰(IV) du premier membre, on constate qu’ils apparaissent chaque fois dans un des types bien dĂ©terminĂ© du second membre et chacun apparaĂźt une fois et une seule. Il suffit, alors, de vĂ©rifier l’égalitĂ© des signes. Par exemple:

Dans (I)đŒ(I), le terme XI.Us​⹂XK​⹂Vs.XLformulae-sequencesubscriptđ‘‹đŒsubscript𝑈𝑠tensor-productsubscriptđ‘‹đŸtensor-productsubscript𝑉𝑠subscript𝑋𝐿X_{I}.U_{s}\bigotimes X_{K}\bigotimes V_{s}.X_{L} apparaĂźt avec le signe

(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)​Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č)​Δ​(vsâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€ČxKâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č​xLâ€Čâ€Č)superscript1𝑎𝑏subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŒsubscriptsuperscript𝑱â€Čâ€Č𝑠𝜀subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č1
subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝑛subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŒsubscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝑠subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Čđœđœ€subscriptsuperscript𝑣â€Čâ€Č𝑠subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Čđœsubscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŸsubscriptsuperscript𝑣â€Čâ€Č𝑠subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝐿\displaystyle(-1)^{(a-b)(x^{\prime\prime}_{I}+u^{\prime\prime}_{s})}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x^{\prime\prime}_{1}\dots x^{\prime\prime}_{n}\\ x^{\prime\prime}_{I}~{}x^{\prime\prime}_{s}~{}x^{\prime\prime}_{J}\end{smallmatrix}\right)\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}v^{\prime\prime}_{s}x^{\prime\prime}_{J}\\ x^{\prime\prime}_{K}~{}v^{\prime\prime}_{s}~{}x^{\prime\prime}_{L}\end{smallmatrix}\right)
=(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)​Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č)​Δ​(xIâ€Čâ€Č​usâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​usâ€Čâ€Č​xKâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č​xLâ€Čâ€Č).absentsuperscript1𝑎𝑏subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŒsubscriptsuperscript𝑱â€Čâ€Č𝑠𝜀subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č1
subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝑛subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŒsubscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝑠subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Čđœđœ€subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŒsubscriptsuperscript𝑱â€Čâ€Č𝑠subscriptsuperscript𝑣â€Čâ€Č𝑠subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Čđœsubscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŒsubscriptsuperscript𝑱â€Čâ€Č𝑠subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŸsubscriptsuperscript𝑣â€Čâ€Č𝑠subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝐿\displaystyle=(-1)^{(a-b)(x^{\prime\prime}_{I}+u^{\prime\prime}_{s})}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x^{\prime\prime}_{1}\dots x^{\prime\prime}_{n}\\ x^{\prime\prime}_{I}~{}x^{\prime\prime}_{s}~{}x^{\prime\prime}_{J}\end{smallmatrix}\right)\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x^{\prime\prime}_{I}u^{\prime\prime}_{s}v^{\prime\prime}_{s}x^{\prime\prime}_{J}\\ x^{\prime\prime}_{I}u^{\prime\prime}_{s}x^{\prime\prime}_{K}~{}v^{\prime\prime}_{s}~{}x^{\prime\prime}_{L}\end{smallmatrix}\right).

Or

Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xsâ€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č)=Δ​(x1â€Čâ€Č​
​usâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​usâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č)​(−1)(a−b)​∑i<si∈Jxiâ€Čâ€Č​(−1)(a−b)​∑i>si∈Ixiâ€Čâ€Č.𝜀subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č1
subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝑠
subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝑛subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŒsubscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝑠subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Čđœđœ€subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č1
subscriptsuperscript𝑱â€Čâ€Č𝑠subscriptsuperscript𝑣â€Čâ€Č𝑠
subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝑛subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŒsubscriptsuperscript𝑱â€Čâ€Č𝑠subscriptsuperscript𝑣â€Čâ€Č𝑠subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Čđœsuperscript1𝑎𝑏subscriptFRACOPđ‘–đ‘ đ‘–đœsubscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝑖superscript1𝑎𝑏subscriptFRACOPđ‘–đ‘ đ‘–đŒsubscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝑖\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x^{\prime\prime}_{1}\dots x^{\prime\prime}_{s}\dots x^{\prime\prime}_{n}\\ x^{\prime\prime}_{I}~{}x^{\prime\prime}_{s}~{}x^{\prime\prime}_{J}\end{smallmatrix}\right)=\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x^{\prime\prime}_{1}\dots u^{\prime\prime}_{s}v^{\prime\prime}_{s}\dots x^{\prime\prime}_{n}\\ x^{\prime\prime}_{I}~{}u^{\prime\prime}_{s}v^{\prime\prime}_{s}~{}x^{\prime\prime}_{J}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{(a-b)\sum_{i<s\atop i\in J}x^{\prime\prime}_{i}}(-1)^{(a-b)\sum_{i>s\atop i\in I}x^{\prime\prime}_{i}}.

Le signe total de (I)đŒ(I) est:

(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)​(−1)(a−b)​∑i<si∈KâˆȘLxiâ€Čâ€Č​(−1)(a−b)​∑i>si∈Ixiâ€Čâ€Č​Δ​(x1â€Čâ€Č​
​usâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​usâ€Čâ€Č​xKâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č​xLâ€Čâ€Č)superscript1𝑎𝑏subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŒsubscriptsuperscript𝑱â€Čâ€Č𝑠superscript1𝑎𝑏subscriptFRACOPđ‘–đ‘ đ‘–đŸđżsubscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝑖superscript1𝑎𝑏subscriptFRACOPđ‘–đ‘ đ‘–đŒsubscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝑖𝜀subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č1
subscriptsuperscript𝑱â€Čâ€Č𝑠subscriptsuperscript𝑣â€Čâ€Č𝑠
subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝑛subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŒsubscriptsuperscript𝑱â€Čâ€Č𝑠subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŸsubscriptsuperscript𝑣â€Čâ€Č𝑠subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝐿\displaystyle(-1)^{(a-b)(x^{\prime\prime}_{I}+u^{\prime\prime}_{s})}(-1)^{(a-b)\sum_{i<s\atop i\in K\cup L}x^{\prime\prime}_{i}}(-1)^{(a-b)\sum_{i>s\atop i\in I}x^{\prime\prime}_{i}}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x^{\prime\prime}_{1}\dots u^{\prime\prime}_{s}v^{\prime\prime}_{s}\dots x^{\prime\prime}_{n}\\ x^{\prime\prime}_{I}~{}u^{\prime\prime}_{s}x^{\prime\prime}_{K}v^{\prime\prime}_{s}~{}x^{\prime\prime}_{L}\end{smallmatrix}\right)
=(−1)(a−b)​usâ€Čâ€Č​(−1)(a−b)​∑i<sxiâ€Čâ€Č​Δ​(x1â€Čâ€Č​
​usâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​usâ€Čâ€Č​xKâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č​xLâ€Čâ€Č).absentsuperscript1𝑎𝑏subscriptsuperscript𝑱â€Čâ€Č𝑠superscript1𝑎𝑏subscript𝑖𝑠subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝑖𝜀subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č1
subscriptsuperscript𝑱â€Čâ€Č𝑠subscriptsuperscript𝑣â€Čâ€Č𝑠
subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝑛subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŒsubscriptsuperscript𝑱â€Čâ€Č𝑠subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŸsubscriptsuperscript𝑣â€Čâ€Č𝑠subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝐿\displaystyle=(-1)^{(a-b)u^{\prime\prime}_{s}}(-1)^{(a-b)\sum_{i<s}x^{\prime\prime}_{i}}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x^{\prime\prime}_{1}\dots u^{\prime\prime}_{s}v^{\prime\prime}_{s}\dots x^{\prime\prime}_{n}\\ x^{\prime\prime}_{I}~{}u^{\prime\prime}_{s}x^{\prime\prime}_{K}v^{\prime\prime}_{s}~{}x^{\prime\prime}_{L}\end{smallmatrix}\right).

Dans (1)1(1), le terme XI.Us​⹂XK​⹂Vs.XLformulae-sequencesubscriptđ‘‹đŒsubscript𝑈𝑠tensor-productsubscriptđ‘‹đŸtensor-productsubscript𝑉𝑠subscript𝑋𝐿X_{I}.U_{s}\bigotimes X_{K}\bigotimes V_{s}.X_{L} apparaĂźt avec le signe

(−1)(a−b)​xKâ€Čâ€Č​(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)​Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxKâ€Čâ€Č​xIâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xLâ€Čâ€Č)​(−1)xKâ€Čâ€Č​(xIâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)superscript1𝑎𝑏subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŸsuperscript1𝑎𝑏subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŒsubscriptsuperscript𝑱â€Čâ€Č𝑠𝜀subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č1
subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝑛subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŸsubscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŒsubscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝑠subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝐿superscript1subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŸsuperscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑱𝑠â€Čâ€Č\displaystyle(-1)^{(a-b)x^{\prime\prime}_{K}}(-1)^{(a-b)(x^{\prime\prime}_{I}+u^{\prime\prime}_{s})}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x^{\prime\prime}_{1}\dots x^{\prime\prime}_{n}\\ x^{\prime\prime}_{K}~{}x^{\prime\prime}_{I}~{}x^{\prime\prime}_{s}~{}x^{\prime\prime}_{L}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{x^{\prime\prime}_{K}(x_{I}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime})}
=(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+xKâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)+xKâ€Čâ€Č​(xIâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)​Δ​(x1â€Čâ€Č​
​usâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxKâ€Čâ€Č​xIâ€Čâ€Č​usâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č​xLâ€Čâ€Č)​(−1)(a−b)​∑i<si∈Lxiâ€Čâ€Č​(−1)(a−b)​∑i>si∈KâˆȘIxiâ€Čâ€Čabsentsuperscript1𝑎𝑏subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŒsubscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŸsubscriptsuperscript𝑱â€Čâ€Č𝑠subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŸsuperscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑱𝑠â€Čâ€Č𝜀subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č1
subscriptsuperscript𝑱â€Čâ€Č𝑠subscriptsuperscript𝑣â€Čâ€Č𝑠
subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝑛subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŸsubscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŒsubscriptsuperscript𝑱â€Čâ€Č𝑠subscriptsuperscript𝑣â€Čâ€Č𝑠subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝐿superscript1𝑎𝑏subscriptFRACOP𝑖𝑠𝑖𝐿subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝑖superscript1𝑎𝑏subscriptFRACOPđ‘–đ‘ đ‘–đŸđŒsubscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝑖\displaystyle\hskip-4.26773pt=(-1)^{(a-b)(x^{\prime\prime}_{I}+x^{\prime\prime}_{K}+u^{\prime\prime}_{s})+x^{\prime\prime}_{K}(x_{I}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime})}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x^{\prime\prime}_{1}\dots u^{\prime\prime}_{s}v^{\prime\prime}_{s}\dots x^{\prime\prime}_{n}\\ x^{\prime\prime}_{K}x^{\prime\prime}_{I}u^{\prime\prime}_{s}~{}v^{\prime\prime}_{s}~{}x^{\prime\prime}_{L}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{(a-b)\sum_{i<s\atop i\in L}x^{\prime\prime}_{i}}(-1)^{(a-b)\sum_{i>s\atop i\in K\cup I}x^{\prime\prime}_{i}}
=(−1)(a−b)​usâ€Čâ€Č​(−1)xKâ€Čâ€Č​(xIâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)​Δ​(x1â€Čâ€Č​
​usâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxKâ€Čâ€Č​xIâ€Čâ€Č​usâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č​xLâ€Čâ€Č)​(−1)(a−b)​∑i<sxiâ€Čâ€Čabsentsuperscript1𝑎𝑏subscriptsuperscript𝑱â€Čâ€Č𝑠superscript1subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŸsuperscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑱𝑠â€Čâ€Č𝜀subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č1
subscriptsuperscript𝑱â€Čâ€Č𝑠subscriptsuperscript𝑣â€Čâ€Č𝑠
subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝑛subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŸsubscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŒsubscriptsuperscript𝑱â€Čâ€Č𝑠subscriptsuperscript𝑣â€Čâ€Č𝑠subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝐿superscript1𝑎𝑏subscript𝑖𝑠subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝑖\displaystyle\hskip-4.26773pt=(-1)^{(a-b)u^{\prime\prime}_{s}}(-1)^{x^{\prime\prime}_{K}(x_{I}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime})}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x^{\prime\prime}_{1}\dots u^{\prime\prime}_{s}v^{\prime\prime}_{s}\dots x^{\prime\prime}_{n}\\ x^{\prime\prime}_{K}x^{\prime\prime}_{I}u^{\prime\prime}_{s}~{}v^{\prime\prime}_{s}~{}x^{\prime\prime}_{L}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{(a-b)\sum_{i<s}x^{\prime\prime}_{i}}
=(−1)(a−b)​usâ€Čâ€Č​Δ​(x1â€Čâ€Č​
​usâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​usâ€Čâ€Č​xKâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č​xLâ€Čâ€Č)​(−1)(a−b)​∑i<sxiâ€Čâ€Č.absentsuperscript1𝑎𝑏subscriptsuperscript𝑱â€Čâ€Č𝑠𝜀subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č1
subscriptsuperscript𝑱â€Čâ€Č𝑠subscriptsuperscript𝑣â€Čâ€Č𝑠
subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝑛subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŒsubscriptsuperscript𝑱â€Čâ€Č𝑠subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŸsubscriptsuperscript𝑣â€Čâ€Č𝑠subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝐿superscript1𝑎𝑏subscript𝑖𝑠subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝑖\displaystyle\hskip-4.26773pt=(-1)^{(a-b)u^{\prime\prime}_{s}}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x^{\prime\prime}_{1}\dots u^{\prime\prime}_{s}v^{\prime\prime}_{s}\dots x^{\prime\prime}_{n}\\ x^{\prime\prime}_{I}u^{\prime\prime}_{s}~{}x^{\prime\prime}_{K}v^{\prime\prime}_{s}~{}x^{\prime\prime}_{L}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{(a-b)\sum_{i<s}x^{\prime\prime}_{i}}.

Alors, on a (I)=(1)đŒ1(I)=(1).

De mĂȘme, on vĂ©rifie que (I​I)=(3)đŒđŒ3(II)=(3), (I​I​I)=(2)đŒđŒđŒ2(III)=(2) et (I​V)=(4)đŒđ‘‰4(IV)=(4). □□\square


On a prouvĂ© que (S+​(ℋ​[a−b]),ÎŽâ€Čâ€Č)superscript𝑆ℋdelimited-[]𝑎𝑏superscript𝛿â€Čâ€Č(S^{+}(\mathcal{H}[a-b]),\delta^{\prime\prime}) est une cogĂšbre de Lie. Montrons qu’avec Q=m+ℓâ€Čâ€Č𝑄𝑚superscriptℓâ€Čâ€ČQ=m+\ell^{\prime\prime}, elle est codiffĂ©rentielle. Revenons, donc, aux opĂ©rateurs m𝑚m et ℓâ€Čâ€Čsuperscriptℓâ€Čâ€Č\ell^{\prime\prime} dĂ©finis sur S+​(ℋ​[a−b])superscript𝑆ℋdelimited-[]𝑎𝑏S^{+}(\mathcal{H}[a-b]) par:

m​(X1​
​Xn)=∑i=1nΔ​(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€Čxiâ€Čâ€Č​x1â€Čâ€Č​
​i^​
​xnâ€Čâ€Č)​m​(Xi).X1​
​i^​
​Xnformulae-sequence𝑚subscript𝑋1
subscript𝑋𝑛superscriptsubscript𝑖1𝑛𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘–â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
^𝑖
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Č𝑚subscript𝑋𝑖subscript𝑋1
^𝑖
subscript𝑋𝑛m(X_{1}\dots X_{n})=\displaystyle\sum_{i=1}^{n}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{i}^{\prime\prime}x_{1}^{\prime\prime}\dots\widehat{i}\dots x_{n}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)m(X_{i}).X_{1}\dots\widehat{i}\dots X_{n}

et

ℓâ€Čâ€Č​(X1​
​Xn)=∑i<jΔ​(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€Čxiâ€Čâ€Č​xjâ€Čâ€Č​x1â€Čâ€Č​
​i​j^​
​xnâ€Čâ€Č)​ℓ2â€Čâ€Č​(Xi,Xj).X1​
​i​j^​
​Xn.formulae-sequencesuperscriptℓâ€Čâ€Čsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛subscript𝑖𝑗𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘–â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘—â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
^𝑖𝑗
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Čâ€Č2subscript𝑋𝑖subscript𝑋𝑗subscript𝑋1
^𝑖𝑗
subscript𝑋𝑛\ell^{\prime\prime}(X_{1}\dots X_{n})=\displaystyle\sum_{i<j}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{i}^{\prime\prime}x_{j}^{\prime\prime}x_{1}^{\prime\prime}\dots\widehat{ij}\dots x_{n}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)\ell^{\prime\prime}_{2}(X_{i},X_{j}).X_{1}\dots\widehat{ij}\dots X_{n}.
Proposition 4.5.

m𝑚m et ℓâ€Čâ€Čsuperscriptℓâ€Čâ€Č\ell^{\prime\prime} sont des codĂ©rivations de ÎŽâ€Čâ€Čsuperscript𝛿â€Čâ€Č\delta^{\prime\prime} de degrĂ© 111, ils vĂ©rifient:

(i) (m⊗i​d+i​d⊗m)∘Ύâ€Čâ€Č=(−1)a−b​ήâ€Čâ€Č∘mtensor-product𝑚𝑖𝑑tensor-product𝑖𝑑𝑚superscript𝛿â€Čâ€Čsuperscript1𝑎𝑏superscript𝛿â€Čâ€Č𝑚\left(m\otimes id+id\otimes m\right)\circ\delta^{\prime\prime}=(-1)^{a-b}\delta^{\prime\prime}\circ m.

(ii) (ℓâ€Čâ€Č⊗i​d+i​d⊗ℓâ€Čâ€Č)∘Ύâ€Čâ€Č=(−1)a−b​ήâ€Čâ€Č∘ℓâ€Čâ€Čtensor-productsuperscriptℓâ€Čâ€Č𝑖𝑑tensor-product𝑖𝑑superscriptℓâ€Čâ€Čsuperscript𝛿â€Čâ€Čsuperscript1𝑎𝑏superscript𝛿â€Čâ€Čsuperscriptℓâ€Čâ€Č\left(\ell^{\prime\prime}\otimes id+id\otimes\ell^{\prime\prime}\right)\circ\delta^{\prime\prime}=(-1)^{a-b}\delta^{\prime\prime}\circ\ell^{\prime\prime}.

Preuve:

(i) D’une part, on a

ÎŽâ€Čâ€Č∘m​(X1​
​Xn)=ÎŽâ€Čâ€Č​[∑s=1n(−1)∑i<sxiâ€Čâ€Č​X1​
​m​(Xs)​
​Xn]superscript𝛿â€Čâ€Č𝑚subscript𝑋1
subscript𝑋𝑛superscript𝛿â€Čâ€Čdelimited-[]superscriptsubscript𝑠1𝑛superscript1subscript𝑖𝑠superscriptsubscriptđ‘„đ‘–â€Čâ€Čsubscript𝑋1
𝑚subscript𝑋𝑠
subscript𝑋𝑛\displaystyle\delta^{\prime\prime}\circ m(X_{1}\dots X_{n})=\delta^{\prime\prime}\Big{[}\sum_{s=1}^{n}(-1)^{\sum_{i<s}x_{i}^{\prime\prime}}X_{1}\dots m(X_{s})\dots X_{n}\Big{]}
=∑t<sUt​⊗¯​Vt=XtIâˆȘJ={1,
,n}∖{s,t}(−1)∑i<sxiâ€Čâ€Č[(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+utâ€Čâ€Č)Δ(x1â€Čâ€Č​
​xtâ€Čâ€Č​
​m​(xs)â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​xtâ€Čâ€Č​m​(xs)â€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č)×\displaystyle=\hskip-22.76228pt\sum_{\begin{smallmatrix}t<s\\ U_{t}\underline{\otimes}V_{t}=X_{t}\\ I\cup J=\{1,\dots,n\}\setminus\{s,t\}\end{smallmatrix}}\hskip-14.22636pt(-1)^{\sum_{i<s}x_{i}^{\prime\prime}}\Big{[}(-1)^{(a-b)(x^{\prime\prime}_{I}+u_{t}^{\prime\prime})}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{t}^{\prime\prime}\dots m(x_{s})^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{I}^{\prime\prime}~{}x_{t}^{\prime\prime}~{}m(x_{s})^{\prime\prime}~{}x_{J}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)\times
×(XI.Ut⹂Vt.m(Xs).XJ+(−1)utâ€Čâ€Č​vtâ€Čâ€Č+a−b+1XI.Vt⹂Ut.m(Xs).XJ)\displaystyle\hskip 108.12054pt\times\Big{(}X_{I}.U_{t}\bigotimes V_{t}.m(X_{s}).X_{J}+(-1)^{u^{\prime\prime}_{t}v_{t}^{\prime\prime}+a-b+1}X_{I}.V_{t}\bigotimes U_{t}.m(X_{s}).X_{J}\Big{)}
+(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+utâ€Čâ€Č+xsâ€Čâ€Č+1)Δ(x1â€Čâ€Č​
​xtâ€Čâ€Č​
​m​(xs)â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​m​(xs)â€Čâ€Č​xtâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č)×\displaystyle\hskip 108.12054pt+(-1)^{(a-b)(x^{\prime\prime}_{I}+u_{t}^{\prime\prime}+x^{\prime\prime}_{s}+1)}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{t}^{\prime\prime}\dots m(x_{s})^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{I}^{\prime\prime}~{}m(x_{s})^{\prime\prime}~{}x_{t}^{\prime\prime}~{}x_{J}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)\times
×(XI.m(Xs).Ut⹂Vt.XJ+(−1)utâ€Čâ€Č​vtâ€Čâ€Č+a−b+1XI.m(Xs).Vt⹂Ut.XJ)]\displaystyle\hskip 108.12054pt\times\Big{(}X_{I}.m(X_{s}).U_{t}\bigotimes V_{t}.X_{J}+(-1)^{u^{\prime\prime}_{t}v_{t}^{\prime\prime}+a-b+1}X_{I}.m(X_{s}).V_{t}\bigotimes U_{t}.X_{J}\Big{)}\Big{]}
+∑t>sUt​⊗¯​Vt=XtIâˆȘJ={1,
,n}∖{s,t}(−1)∑i<sxiâ€Čâ€Č[(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+utâ€Čâ€Č)Δ(x1â€Čâ€Č​
​m​(xs)â€Čâ€Č​
​xtâ€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​xtâ€Čâ€Č​m​(xs)â€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č)×\displaystyle+\hskip-22.76228pt\sum_{\begin{smallmatrix}t>s\\ U_{t}\underline{\otimes}V_{t}=X_{t}\\ I\cup J=\{1,\dots,n\}\setminus\{s,t\}\end{smallmatrix}}\hskip-14.22636pt(-1)^{\sum_{i<s}x_{i}^{\prime\prime}}\Big{[}(-1)^{(a-b)(x^{\prime\prime}_{I}+u_{t}^{\prime\prime})}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots m(x_{s})^{\prime\prime}\dots x_{t}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{I}^{\prime\prime}~{}x_{t}^{\prime\prime}~{}m(x_{s})^{\prime\prime}~{}x_{J}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)\times
×(XI.Ut⹂Vt.m(Xs).XJ+(−1)utâ€Čâ€Č​vtâ€Čâ€Č+a−b+1XI.Vt⹂Ut.m(Xs).XJ)\displaystyle\hskip 110.96556pt\times\Big{(}X_{I}.U_{t}\bigotimes V_{t}.m(X_{s}).X_{J}+(-1)^{u^{\prime\prime}_{t}v_{t}^{\prime\prime}+a-b+1}X_{I}.V_{t}\bigotimes U_{t}.m(X_{s}).X_{J}\Big{)}
+(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+utâ€Čâ€Č+xsâ€Čâ€Č+1)Δ(x1â€Čâ€Č​
​m​(xs)â€Čâ€Č​
​xtâ€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​m​(xs)â€Čâ€Č​xtâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č)×\displaystyle\hskip 102.43008pt+(-1)^{(a-b)(x^{\prime\prime}_{I}+u_{t}^{\prime\prime}+x^{\prime\prime}_{s}+1)}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots m(x_{s})^{\prime\prime}\dots x_{t}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{I}^{\prime\prime}~{}m(x_{s})^{\prime\prime}~{}x_{t}^{\prime\prime}~{}x_{J}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)\times
×(XI.m(Xs).Ut⹂Vt.XJ+(−1)utâ€Čâ€Č​vtâ€Čâ€Č+a−b+1XI.m(Xs).Vt⹂Ut.XJ)]\displaystyle\hskip 110.96556pt\times\Big{(}X_{I}.m(X_{s}).U_{t}\bigotimes V_{t}.X_{J}+(-1)^{u^{\prime\prime}_{t}v_{t}^{\prime\prime}+a-b+1}X_{I}.m(X_{s}).V_{t}\bigotimes U_{t}.X_{J}\Big{)}\Big{]}
+∑1≀s≀nUs​⊗¯​Vs=XsIâˆȘJ={1,
,n}∖{s}(−1)∑i<sxiâ€Čâ€ČΔ(x1â€Čâ€Č​
​m​(xs)â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​m​(xs)â€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č)×\displaystyle+\sum_{\begin{smallmatrix}1\leq s\leq n\\ U_{s}\underline{\otimes}V_{s}=X_{s}\\ I\cup J=\{1,\dots,n\}\setminus\{s\}\end{smallmatrix}}(-1)^{\sum_{i<s}x_{i}^{\prime\prime}}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots m(x_{s})^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{I}^{\prime\prime}~{}m(x_{s})^{\prime\prime}~{}x_{J}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)\times
×[(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č+1)(XI.m(Us)⹂Vs.XJ+(−1)(usâ€Čâ€Č+1)​vsâ€Čâ€Č+a−b+1XI.Vs⹂m(Us).XJ)\displaystyle\hskip 5.69046pt\times\Big{[}(-1)^{(a-b)(x^{\prime\prime}_{I}+u_{s}^{\prime\prime}+1)}\Big{(}X_{I}.m(U_{s})\bigotimes V_{s}.X_{J}+(-1)^{(u^{\prime\prime}_{s}+1)v_{s}^{\prime\prime}+a-b+1}X_{I}.V_{s}\bigotimes m(U_{s}).X_{J}\Big{)}
+(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)(−1)us(XI.Us⹂m(Vs).XJ+(−1)(vsâ€Čâ€Č+1)​usâ€Čâ€Č+a−b+1XI.m(Vs)⹂Us.XJ)]\displaystyle\hskip 19.91684pt+(-1)^{(a-b)(x^{\prime\prime}_{I}+u_{s}^{\prime\prime})}(-1)^{u_{s}}\Big{(}X_{I}.U_{s}\bigotimes m(V_{s}).X_{J}+(-1)^{(v^{\prime\prime}_{s}+1)u_{s}^{\prime\prime}+a-b+1}X_{I}.m(V_{s})\bigotimes U_{s}.X_{J}\Big{)}\Big{]}
=(1)+(2)+(3)+(4)+(5)+(6)+(7)+(8),absent12345678\displaystyle=(1)+(2)+(3)+(4)+(5)+(6)+(7)+(8),

oĂč

(1)=∑±(XI.Ut⹂Vt.m(Xs).XJ+(−1)utâ€Čâ€Č​vtâ€Čâ€Č+a−b+1XI.Vt⹂Ut.m(Xs).XJ),\displaystyle(1)=\sum\pm\Big{(}X_{I}.U_{t}\bigotimes V_{t}.m(X_{s}).X_{J}+(-1)^{u^{\prime\prime}_{t}v_{t}^{\prime\prime}+a-b+1}X_{I}.V_{t}\bigotimes U_{t}.m(X_{s}).X_{J}\Big{)},
etc 

(4)=∑±(XI.m(Xs).Ut⹂Vt.XJ+(−1)utâ€Čâ€Č​vtâ€Čâ€Č+a−b+1XI.m(Xs).Vt⹂Ut.XJ),\displaystyle(4)=\sum\pm\Big{(}X_{I}.m(X_{s}).U_{t}\bigotimes V_{t}.X_{J}+(-1)^{u^{\prime\prime}_{t}v_{t}^{\prime\prime}+a-b+1}X_{I}.m(X_{s}).V_{t}\bigotimes U_{t}.X_{J}\Big{)},
(5)=∑±XI.m​(Us)​⹂Vs.XJ,(6)=∑±XI.Vs​⹂m​(Us).XJ,formulae-sequence5plus-or-minussubscriptđ‘‹đŒđ‘šsubscript𝑈𝑠tensor-productsubscript𝑉𝑠subscriptđ‘‹đœ6plus-or-minussubscriptđ‘‹đŒsubscript𝑉𝑠tensor-product𝑚subscript𝑈𝑠subscriptđ‘‹đœ\displaystyle(5)=\sum\pm X_{I}.m(U_{s})\bigotimes V_{s}.X_{J},\ \ (6)=\sum\pm X_{I}.V_{s}\bigotimes m(U_{s}).X_{J},
(7)=∑±XI.Us​⹂m​(Vs).XJ,(8)=∑±XI.m​(Vs)​⹂Us.XJ.formulae-sequence7plus-or-minussubscriptđ‘‹đŒsubscript𝑈𝑠tensor-product𝑚subscript𝑉𝑠subscriptđ‘‹đœ8plus-or-minussubscriptđ‘‹đŒđ‘šsubscript𝑉𝑠tensor-productsubscript𝑈𝑠subscriptđ‘‹đœ\displaystyle(7)=\sum\pm X_{I}.U_{s}\bigotimes m(V_{s}).X_{J},\ \ (8)=\sum\pm X_{I}.m(V_{s})\bigotimes U_{s}.X_{J}.

D’autre part, on a

(m⊗i​d)∘Ύâ€Čâ€Č​(X1​
​Xn)=tensor-product𝑚𝑖𝑑superscript𝛿â€Čâ€Čsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛absent\displaystyle(m\otimes id)\circ\delta^{\prime\prime}(X_{1}\dots X_{n})=
∑t<sUt​⊗¯​Vt=XtIâˆȘJ={1,
,n}∖{s,t}Δ(x1â€Čâ€Č​
​xtâ€Čâ€Č​
​xsâ€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xtâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č)(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+xsâ€Čâ€Č+utâ€Čâ€Č)(−1)xIâ€Čâ€Č×\displaystyle\sum_{\begin{smallmatrix}t<s\\ U_{t}\underline{\otimes}V_{t}=X_{t}\\ I\cup J=\{1,\dots,n\}\setminus\{s,t\}\end{smallmatrix}}\hskip-14.22636pt\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{t}^{\prime\prime}\dots x_{s}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{I}^{\prime\prime}~{}x_{s}^{\prime\prime}~{}x_{t}^{\prime\prime}~{}x_{J}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{(a-b)(x^{\prime\prime}_{I}+x^{\prime\prime}_{s}+u_{t}^{\prime\prime})}(-1)^{x_{I}^{\prime\prime}}\times
×(XI.m(Xs).Ut⹂Vt.XJ+(−1)utâ€Čâ€Č​vtâ€Čâ€Č+a−b+1XI.m(Xs).Vt⹂Ut.XJ)\displaystyle\hskip 62.59596pt\times\Big{(}X_{I}.m(X_{s}).U_{t}\bigotimes V_{t}.X_{J}+(-1)^{u^{\prime\prime}_{t}v_{t}^{\prime\prime}+a-b+1}X_{I}.m(X_{s}).V_{t}\bigotimes U_{t}.X_{J}\Big{)}
+∑t>sUt​⊗¯​Vt=XtIâˆȘJ={1,
,n}∖{s,t}Δ(x1â€Čâ€Č​
​xsâ€Čâ€Č​
​xtâ€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xtâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č)(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+xsâ€Čâ€Č+utâ€Čâ€Č)(−1)xIâ€Čâ€Č×\displaystyle+\sum_{\begin{smallmatrix}t>s\\ U_{t}\underline{\otimes}V_{t}=X_{t}\\ I\cup J=\{1,\dots,n\}\setminus\{s,t\}\end{smallmatrix}}\hskip-14.22636pt\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{s}^{\prime\prime}\dots x_{t}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{I}^{\prime\prime}~{}x_{s}^{\prime\prime}~{}x_{t}^{\prime\prime}~{}x_{J}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{(a-b)(x^{\prime\prime}_{I}+x^{\prime\prime}_{s}+u_{t}^{\prime\prime})}(-1)^{x_{I}^{\prime\prime}}\times
×(XI.m(Xs).Ut⹂Vt.XJ+(−1)utâ€Čâ€Č​vtâ€Čâ€Č+a−b+1XI.m(Xs).Vt⹂Ut.XJ)\displaystyle\hskip 68.28644pt\times\Big{(}X_{I}.m(X_{s}).U_{t}\bigotimes V_{t}.X_{J}+(-1)^{u^{\prime\prime}_{t}v_{t}^{\prime\prime}+a-b+1}X_{I}.m(X_{s}).V_{t}\bigotimes U_{t}.X_{J}\Big{)}
+∑1≀s≀nUs​⊗¯​Vs=XsIâˆȘJ={1,
,n}∖{s}Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xsâ€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č)​(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)​(−1)xIâ€Čâ€Č​XI.m​(Us)​⹂Vs.XJformulae-sequencesubscript1𝑠𝑛subscript𝑈𝑠¯tensor-productsubscript𝑉𝑠subscriptđ‘‹đ‘ đŒđœ1
𝑛𝑠𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Čsuperscript1𝑎𝑏subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŒsuperscriptsubscript𝑱𝑠â€Čâ€Čsuperscript1superscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsubscriptđ‘‹đŒđ‘šsubscript𝑈𝑠tensor-productsubscript𝑉𝑠subscriptđ‘‹đœ\displaystyle+\sum_{\begin{smallmatrix}1\leq s\leq n\\ U_{s}\underline{\otimes}V_{s}=X_{s}\\ I\cup J=\{1,\dots,n\}\setminus\{s\}\end{smallmatrix}}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{s}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{I}^{\prime\prime}~{}x_{s}^{\prime\prime}~{}x_{J}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{(a-b)(x^{\prime\prime}_{I}+u_{s}^{\prime\prime})}(-1)^{x_{I}^{\prime\prime}}X_{I}.m(U_{s})\bigotimes V_{s}.X_{J}
+∑1≀s≀nUs​⊗¯​Vs=XsIâˆȘJ={1,
,n}∖{s}Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xsâ€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č)​(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)​(−1)xIâ€Čâ€Č​(−1)usâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č+a−b+1​XI.m​(Vs)​⹂Us.XJformulae-sequencesubscript1𝑠𝑛subscript𝑈𝑠¯tensor-productsubscript𝑉𝑠subscriptđ‘‹đ‘ đŒđœ1
𝑛𝑠𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Čsuperscript1𝑎𝑏subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŒsuperscriptsubscript𝑱𝑠â€Čâ€Čsuperscript1superscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsuperscript1subscriptsuperscript𝑱â€Čâ€Č𝑠superscriptsubscript𝑣𝑠â€Čâ€Č𝑎𝑏1subscriptđ‘‹đŒđ‘šsubscript𝑉𝑠tensor-productsubscript𝑈𝑠subscriptđ‘‹đœ\displaystyle+\sum_{\begin{smallmatrix}1\leq s\leq n\\ U_{s}\underline{\otimes}V_{s}=X_{s}\\ I\cup J=\{1,\dots,n\}\setminus\{s\}\end{smallmatrix}}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{s}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{I}^{\prime\prime}~{}x_{s}^{\prime\prime}~{}x_{J}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{(a-b)(x^{\prime\prime}_{I}+u_{s}^{\prime\prime})}(-1)^{x_{I}^{\prime\prime}}(-1)^{u^{\prime\prime}_{s}v_{s}^{\prime\prime}+a-b+1}X_{I}.m(V_{s})\bigotimes U_{s}.X_{J}
=(I1)+(I2)+(I3)+(I4).absentsubscriptđŒ1subscriptđŒ2subscriptđŒ3subscriptđŒ4\displaystyle=(I_{1})+(I_{2})+(I_{3})+(I_{4}).

et

(i​d⊗m)∘Ύâ€Čâ€Č​(X1​
​Xn)=tensor-product𝑖𝑑𝑚superscript𝛿â€Čâ€Čsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛absent\displaystyle(id\otimes m)\circ\delta^{\prime\prime}(X_{1}\dots X_{n})=
∑t<sUt​⊗¯​Vt=XtIâˆȘJ={1,
,n}∖{s,t}Δ(x1â€Čâ€Č​
​xtâ€Čâ€Č​
​xsâ€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​xtâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č)(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+utâ€Čâ€Č)(−1)xIâ€Čâ€Č+utâ€Čâ€Č+vtâ€Čâ€Č×\displaystyle\sum_{\begin{smallmatrix}t<s\\ U_{t}\underline{\otimes}V_{t}=X_{t}\\ I\cup J=\{1,\dots,n\}\setminus\{s,t\}\end{smallmatrix}}\hskip-14.22636pt\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{t}^{\prime\prime}\dots x_{s}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{I}^{\prime\prime}~{}x_{t}^{\prime\prime}~{}x_{s}^{\prime\prime}~{}x_{J}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{(a-b)(x^{\prime\prime}_{I}+u_{t}^{\prime\prime})}(-1)^{x_{I}^{\prime\prime}+u^{\prime\prime}_{t}+v^{\prime\prime}_{t}}\times
×(XI.Ut⹂Vt.m(Xs).XJ+(−1)utâ€Čâ€Č​vtâ€Čâ€Č+a−b+1XI.Vt⹂Ut.m(Xs).XJ)\displaystyle\hskip 62.59596pt\times\Big{(}X_{I}.U_{t}\bigotimes V_{t}.m(X_{s}).X_{J}+(-1)^{u^{\prime\prime}_{t}v_{t}^{\prime\prime}+a-b+1}X_{I}.V_{t}\bigotimes U_{t}.m(X_{s}).X_{J}\Big{)}
+∑t>sUt​⊗¯​Vt=XtIâˆȘJ={1,
,n}∖{s,t}Δ(x1â€Čâ€Č​
​xsâ€Čâ€Č​
​xtâ€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​xtâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č)(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+utâ€Čâ€Č)(−1)xIâ€Čâ€Č+utâ€Čâ€Č+vtâ€Čâ€Č×\displaystyle+\sum_{\begin{smallmatrix}t>s\\ U_{t}\underline{\otimes}V_{t}=X_{t}\\ I\cup J=\{1,\dots,n\}\setminus\{s,t\}\end{smallmatrix}}\hskip-14.22636pt\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{s}^{\prime\prime}\dots x_{t}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{I}^{\prime\prime}~{}x_{t}^{\prime\prime}~{}x_{s}^{\prime\prime}~{}x_{J}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{(a-b)(x^{\prime\prime}_{I}+u_{t}^{\prime\prime})}(-1)^{x_{I}^{\prime\prime}+u^{\prime\prime}_{t}+v^{\prime\prime}_{t}}\times
×(XI.Ut⹂Vt.m(Xs).XJ+(−1)utâ€Čâ€Č​vtâ€Čâ€Č+a−b+1XI.Vt⹂Ut.m(Xs).XJ)\displaystyle\hskip 73.97733pt\times\Big{(}X_{I}.U_{t}\bigotimes V_{t}.m(X_{s}).X_{J}+(-1)^{u^{\prime\prime}_{t}v_{t}^{\prime\prime}+a-b+1}X_{I}.V_{t}\bigotimes U_{t}.m(X_{s}).X_{J}\Big{)}
+∑1≀s≀nUs​⊗¯​Vs=XsIâˆȘJ={1,
,n}∖{s}Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xsâ€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č)​(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)​(−1)xIâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č​XI.Us​⹂m​(Vs).XJformulae-sequencesubscript1𝑠𝑛subscript𝑈𝑠¯tensor-productsubscript𝑉𝑠subscriptđ‘‹đ‘ đŒđœ1
𝑛𝑠𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Čsuperscript1𝑎𝑏subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŒsuperscriptsubscript𝑱𝑠â€Čâ€Čsuperscript1superscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑱𝑠â€Čâ€Čsubscriptđ‘‹đŒsubscript𝑈𝑠tensor-product𝑚subscript𝑉𝑠subscriptđ‘‹đœ\displaystyle+\sum_{\begin{smallmatrix}1\leq s\leq n\\ U_{s}\underline{\otimes}V_{s}=X_{s}\\ I\cup J=\{1,\dots,n\}\setminus\{s\}\end{smallmatrix}}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{s}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{I}^{\prime\prime}~{}x_{s}^{\prime\prime}~{}x_{J}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{(a-b)(x^{\prime\prime}_{I}+u_{s}^{\prime\prime})}(-1)^{x_{I}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime}}X_{I}.U_{s}\bigotimes m(V_{s}).X_{J}
+∑1≀s≀nUs​⊗¯​Vs=XsIâˆȘJ={1,
,n}∖{s}Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xsâ€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č)​(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)​(−1)xIâ€Čâ€Č+vsâ€Čâ€Č​(−1)usâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č+a−b+1​XI.Vs​⹂m​(Us).XJformulae-sequencesubscript1𝑠𝑛subscript𝑈𝑠¯tensor-productsubscript𝑉𝑠subscriptđ‘‹đ‘ đŒđœ1
𝑛𝑠𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Čsuperscript1𝑎𝑏subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŒsuperscriptsubscript𝑱𝑠â€Čâ€Čsuperscript1superscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑣𝑠â€Čâ€Čsuperscript1subscriptsuperscript𝑱â€Čâ€Č𝑠superscriptsubscript𝑣𝑠â€Čâ€Č𝑎𝑏1subscriptđ‘‹đŒsubscript𝑉𝑠tensor-product𝑚subscript𝑈𝑠subscriptđ‘‹đœ\displaystyle+\sum_{\begin{smallmatrix}1\leq s\leq n\\ U_{s}\underline{\otimes}V_{s}=X_{s}\\ I\cup J=\{1,\dots,n\}\setminus\{s\}\end{smallmatrix}}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{s}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{I}^{\prime\prime}~{}x_{s}^{\prime\prime}~{}x_{J}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{(a-b)(x^{\prime\prime}_{I}+u_{s}^{\prime\prime})}(-1)^{x_{I}^{\prime\prime}+v_{s}^{\prime\prime}}(-1)^{u^{\prime\prime}_{s}v_{s}^{\prime\prime}+a-b+1}X_{I}.V_{s}\bigotimes m(U_{s}).X_{J}
=(I​I1)+(I​I2)+(I​I3)+(I​I4).absentđŒsubscriptđŒ1đŒsubscriptđŒ2đŒsubscriptđŒ3đŒsubscriptđŒ4\displaystyle=(II_{1})+(II_{2})+(II_{3})+(II_{4}).

On vĂ©rifie que les termes (1),(2),(3),(4),(5),(6),(7)1234567(1),(2),(3),(4),(5),(6),(7) et (8)8(8) de ÎŽâ€Čâ€Č∘m​(X1​
​Xn)superscript𝛿â€Čâ€Č𝑚subscript𝑋1
subscript𝑋𝑛\delta^{\prime\prime}\circ m(X_{1}\dots X_{n}) apparaissent aussi dans (m⊗i​d+i​d⊗m)∘Ύâ€Čâ€Č​(X1​
​Xn)tensor-product𝑚𝑖𝑑tensor-product𝑖𝑑𝑚superscript𝛿â€Čâ€Čsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛\left(m\otimes id+id\otimes m\right)\circ\delta^{\prime\prime}(X_{1}\dots X_{n}) Ă  un signe (−1)a−bsuperscript1𝑎𝑏(-1)^{a-b} prĂšs.

Par exemple, le terme XI.Ut​⹂Vt.m​(Xs).XJ+(−1)utâ€Čâ€Č​vtâ€Čâ€Č+a−b+1​XI.Vt​⹂Ut.m​(Xs).XJformulae-sequencesubscriptđ‘‹đŒsubscript𝑈𝑡tensor-productsubscript𝑉𝑡𝑚subscript𝑋𝑠subscriptđ‘‹đœsuperscript1subscriptsuperscript𝑱â€Čâ€Č𝑡superscriptsubscript𝑣𝑡â€Čâ€Č𝑎𝑏1subscriptđ‘‹đŒsubscript𝑉𝑡tensor-productsubscript𝑈𝑡𝑚subscript𝑋𝑠subscriptđ‘‹đœX_{I}.U_{t}\bigotimes V_{t}.m(X_{s}).X_{J}+(-1)^{u^{\prime\prime}_{t}v_{t}^{\prime\prime}+a-b+1}X_{I}.V_{t}\bigotimes U_{t}.m(X_{s}).X_{J} de (1)1(1) apparaĂźt dans ÎŽâ€Čâ€Č∘m(X1.
.Xn)\delta^{\prime\prime}\circ m(X_{1}.\dots.X_{n}) avec le signe

Δ1=(−1)∑i<sxiâ€Čâ€Č​(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+utâ€Čâ€Č)​Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xtâ€Čâ€Č​
​m​(xs)â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​xtâ€Čâ€Č​m​(xs)â€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č).subscript𝜀1superscript1subscript𝑖𝑠superscriptsubscriptđ‘„đ‘–â€Čâ€Čsuperscript1𝑎𝑏subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŒsuperscriptsubscript𝑱𝑡â€Čâ€Č𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘Ąâ€Čâ€Č
𝑚superscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘Ąâ€Čâ€Č𝑚superscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Č\varepsilon_{1}=(-1)^{\sum_{i<s}x_{i}^{\prime\prime}}(-1)^{(a-b)(x^{\prime\prime}_{I}+u_{t}^{\prime\prime})}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{t}^{\prime\prime}\dots m(x_{s})^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{I}^{\prime\prime}~{}x_{t}^{\prime\prime}~{}m(x_{s})^{\prime\prime}~{}x_{J}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right).

Or Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xtâ€Čâ€Č​
​m​(xs)â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​xtâ€Čâ€Č​m​(xs)â€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č)=Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xtâ€Čâ€Č​
​xsâ€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​xtâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č)​(−1)∑i<si∈Jxiâ€Čâ€Č​(−1)∑i>si∈Ixiâ€Čâ€Č𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘Ąâ€Čâ€Č
𝑚superscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘Ąâ€Čâ€Č𝑚superscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Č𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘Ąâ€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘Ąâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Čsuperscript1subscriptFRACOPđ‘–đ‘ đ‘–đœsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘–â€Čâ€Čsuperscript1subscriptFRACOPđ‘–đ‘ đ‘–đŒsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘–â€Čâ€Č\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{t}^{\prime\prime}\dots m(x_{s})^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{I}^{\prime\prime}~{}x_{t}^{\prime\prime}~{}m(x_{s})^{\prime\prime}~{}x_{J}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)=\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{t}^{\prime\prime}\dots x_{s}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{I}^{\prime\prime}~{}x_{t}^{\prime\prime}~{}x_{s}^{\prime\prime}~{}x_{J}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{\sum_{i<s\atop i\in J}x_{i}^{\prime\prime}}(-1)^{\sum_{i>s\atop i\in I}x_{i}^{\prime\prime}},

alors,

Δ1=(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+utâ€Čâ€Č)​Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xtâ€Čâ€Č​
​xsâ€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​xtâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č)​(−1)xIâ€Čâ€Č+xtâ€Čâ€Č.subscript𝜀1superscript1𝑎𝑏subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŒsuperscriptsubscript𝑱𝑡â€Čâ€Č𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘Ąâ€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘Ąâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Čsuperscript1subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŒsubscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€Č𝑡\varepsilon_{1}=(-1)^{(a-b)(x^{\prime\prime}_{I}+u_{t}^{\prime\prime})}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{t}^{\prime\prime}\dots x_{s}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{I}^{\prime\prime}~{}x_{t}^{\prime\prime}~{}x_{s}^{\prime\prime}~{}x_{J}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{x^{\prime\prime}_{I}+x^{\prime\prime}_{t}}.

Le mĂȘme terme apparaĂźt dans (i​d⊗m)∘Ύâ€Čâ€Č​(X1​
​Xn)tensor-product𝑖𝑑𝑚superscript𝛿â€Čâ€Čsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛(id\otimes m)\circ\delta^{\prime\prime}(X_{1}\dots X_{n}), et prĂ©cisĂ©ment dans (I​I1)đŒsubscriptđŒ1(II_{1}), avec le signe

Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xtâ€Čâ€Č​
​xsâ€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxIâ€Čâ€Č​xtâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č)​(−1)(a−b)​(xIâ€Čâ€Č+utâ€Čâ€Č)​(−1)xIâ€Čâ€Č+utâ€Čâ€Č+vtâ€Čâ€Č=(−1)a−b​Δ1.𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘Ąâ€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘Ąâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đœâ€Čâ€Čsuperscript1𝑎𝑏subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŒsuperscriptsubscript𝑱𝑡â€Čâ€Čsuperscript1superscriptsubscriptđ‘„đŒâ€Čâ€Čsubscriptsuperscript𝑱â€Čâ€Č𝑡subscriptsuperscript𝑣â€Čâ€Č𝑡superscript1𝑎𝑏subscript𝜀1\displaystyle\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{t}^{\prime\prime}\dots x_{s}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{I}^{\prime\prime}~{}x_{t}^{\prime\prime}~{}x_{s}^{\prime\prime}~{}x_{J}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{(a-b)(x^{\prime\prime}_{I}+u_{t}^{\prime\prime})}(-1)^{x_{I}^{\prime\prime}+u^{\prime\prime}_{t}+v^{\prime\prime}_{t}}=(-1)^{a-b}\varepsilon_{1}.

Alors, on trouve que (1)=(−1)(a−b)​(I​I1)1superscript1đ‘Žđ‘đŒsubscriptđŒ1(1)=(-1)^{(a-b)}(II_{1}).

De mĂȘme, on dĂ©montre que (2)=(−1)(a−b)​(I1)2superscript1𝑎𝑏subscriptđŒ1(2)=(-1)^{(a-b)}(I_{1}), (3)=(−1)(a−b)​(I​I2)3superscript1đ‘Žđ‘đŒsubscriptđŒ2(3)=(-1)^{(a-b)}(II_{2}), (4)=(−1)(a−b)​(I2)4superscript1𝑎𝑏subscriptđŒ2(4)=(-1)^{(a-b)}(I_{2}), (5)=(−1)(a−b)​(I3)5superscript1𝑎𝑏subscriptđŒ3(5)=(-1)^{(a-b)}(I_{3}), (6)=(−1)(a−b)​(I​I4)6superscript1đ‘Žđ‘đŒsubscriptđŒ4(6)=(-1)^{(a-b)}(II_{4}), (7)=(−1)(a−b)​(I​I3)7superscript1đ‘Žđ‘đŒsubscriptđŒ3(7)=(-1)^{(a-b)}(II_{3}) et (8)=(−1)(a−b)​(I4)8superscript1𝑎𝑏subscriptđŒ4(8)=(-1)^{(a-b)}(I_{4}).

(ii) On a

ÎŽâ€Čâ€Č∘ℓâ€Čâ€Č(X1
Xn)=ÎŽâ€Čâ€Č[∑i<jK={1,
,n}∖{i,j}Δ(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€Čxiâ€Čâ€Č​xjâ€Čâ€Č​xJâ€Čâ€Č)ℓ2â€Čâ€Č(Xi,Xj).XK].\displaystyle\delta^{\prime\prime}\circ\ell^{\prime\prime}(X_{1}\dots X_{n})=\delta^{\prime\prime}\Big{[}\sum_{i<j\atop K=\{1,\dots,n\}\setminus\{i,j\}}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{i}^{\prime\prime}~{}x_{j}^{\prime\prime}x_{J}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)\ell^{\prime\prime}_{2}(X_{i},X_{j}).X_{K}\Big{]}.

Dans ÎŽâ€Čâ€Č∘ℓâ€Čâ€Č​(X1​
​Xn)superscript𝛿â€Čâ€Čsuperscriptℓâ€Čâ€Čsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛\delta^{\prime\prime}\circ\ell^{\prime\prime}(X_{1}\dots X_{n}) apparaĂźt des termes de la forme

(1):ℓ2â€Čâ€Č(Xi,Xj).XK.Us⹂Vs.XL,\displaystyle(1):\ell^{\prime\prime}_{2}(X_{i},X_{j}).X_{K}.U_{s}\bigotimes V_{s}.X_{L},
(2):ℓ2â€Čâ€Č(Xi,Xj).XK.Vs⹂Us.XL,\displaystyle(2):\ell^{\prime\prime}_{2}(X_{i},X_{j}).X_{K}.V_{s}\bigotimes U_{s}.X_{L},
(3):XK.Us⹂Vs.ℓ2â€Čâ€Č(Xi,Xj).XL,\displaystyle(3):X_{K}.U_{s}\bigotimes V_{s}.\ell^{\prime\prime}_{2}(X_{i},X_{j}).X_{L},
(4):XK.Vs⹂Us.ℓ2â€Čâ€Č(Xi,Xj).XL,\displaystyle(4):X_{K}.V_{s}\bigotimes U_{s}.\ell^{\prime\prime}_{2}(X_{i},X_{j}).X_{L},

pour KâˆȘLâˆȘ{i,j,s}={1,
,n}đŸđżđ‘–đ‘—đ‘ 1
𝑛K\cup L\cup\{i,j,s\}=\{1,\dots,n\}, i<j𝑖𝑗i<j et Xs=Us​⊗¯​Vssubscript𝑋𝑠subscript𝑈𝑠¯tensor-productsubscript𝑉𝑠X_{s}=U_{s}\underline{\otimes}V_{s}.

Et d’autres termes dans le cas oĂč on coupe ℓ2â€Čâ€Č​(Xi,Xj)subscriptsuperscriptℓâ€Čâ€Č2subscript𝑋𝑖subscript𝑋𝑗\ell^{\prime\prime}_{2}(X_{i},X_{j}) par ÎŽâ€Čâ€Čsuperscript𝛿â€Čâ€Č\delta^{\prime\prime} de la forme

(5):XK.Ui​j⹂Vi​j.XL,\displaystyle(5):X_{K}.U_{ij}\bigotimes V_{ij}.X_{L},
(6):XK.Vi​j⹂Ui​j.XL,\displaystyle(6):X_{K}.V_{ij}\bigotimes U_{ij}.X_{L},

pour KâˆȘLâˆȘ{i,j}={1,
,n}đŸđżđ‘–đ‘—1
𝑛K\cup L\cup\{i,j\}=\{1,\dots,n\}, i<j𝑖𝑗i<j et ℓ2â€Čâ€Č​(Xi,Xj)=Ui​j​⊗¯​Vi​jsubscriptsuperscriptℓâ€Čâ€Č2subscript𝑋𝑖subscript𝑋𝑗subscript𝑈𝑖𝑗¯tensor-productsubscript𝑉𝑖𝑗\ell^{\prime\prime}_{2}(X_{i},X_{j})=U_{ij}\underline{\otimes}V_{ij}.

De plus, en Ă©crivant le premier membre de (ii), on a d’une part,

(ℓâ€Čâ€Č⊗i​d)∘Ύâ€Čâ€Č​(X1​
​Xn)=tensor-productsuperscriptℓâ€Čâ€Č𝑖𝑑superscript𝛿â€Čâ€Čsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛absent\displaystyle(\ell^{\prime\prime}\otimes id)\circ\delta^{\prime\prime}(X_{1}\dots X_{n})=
(ℓâ€Čâ€Č⊗id)[∑i<j∑sKâˆȘL={1,
,n}∖{i,j,s}∑Us​⊗¯​Vs=XsUs,Vs≠∅Δ(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€Čxiâ€Čâ€Č​xjâ€Čâ€Č​xKâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xLâ€Čâ€Č)(−1)(a−b)​(xiâ€Čâ€Č+xjâ€Čâ€Č+xKâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)×\displaystyle(\ell^{\prime\prime}\otimes id)\Big{[}\sum_{i<j}\hskip-3.41418pt\sum_{s\atop K\cup L=\{1,\dots,n\}\setminus\{i,j,s\}}\hskip-3.41418pt\sum_{U_{s}\underline{\otimes}V_{s}=X_{s}\atop U_{s},V_{s}\neq\emptyset}\hskip-4.55254pt\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{i}^{\prime\prime}~{}x_{j}^{\prime\prime}~{}x_{K}^{\prime\prime}~{}x_{s}^{\prime\prime}~{}x_{L}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{(a-b)(x_{i}^{\prime\prime}+x_{j}^{\prime\prime}+x_{K}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime})}\times
×(Xi.Xj.XK.Us⹂Vs.XL+(−1)usâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č+a−b+1Xi.Xj.XK.Vs⹂Us.XL)]\displaystyle\hskip 99.58464pt\times\big{(}X_{i}.X_{j}.X_{K}.U_{s}\bigotimes V_{s}.X_{L}+(-1)^{u_{s}^{\prime\prime}v_{s}^{\prime\prime}+a-b+1}X_{i}.X_{j}.X_{K}.V_{s}\bigotimes U_{s}.X_{L}\big{)}\Big{]}
=∑i<j∑sKâˆȘL={1,
,n}∖{i,j,s}∑Us​⊗¯​Vs=XsUs,Vs≠∅Δ(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€Čxiâ€Čâ€Č​xjâ€Čâ€Č​xKâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xLâ€Čâ€Č)(−1)(a−b)​(xiâ€Čâ€Č+xjâ€Čâ€Č+xKâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)×\displaystyle=\sum_{i<j}\sum_{s\atop K\cup L=\{1,\dots,n\}\setminus\{i,j,s\}}\sum_{U_{s}\underline{\otimes}V_{s}=X_{s}\atop U_{s},V_{s}\neq\emptyset}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{i}^{\prime\prime}~{}x_{j}^{\prime\prime}~{}x_{K}^{\prime\prime}~{}x_{s}^{\prime\prime}~{}x_{L}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{(a-b)(x_{i}^{\prime\prime}+x_{j}^{\prime\prime}+x_{K}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime})}\times
×(ℓ2â€Čâ€Č(Xi,Xj).XK.Us⹂Vs.XL+(−1)usâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č+a−b+1ℓ2â€Čâ€Č(Xi,Xj).XK.Vs⹂Us.XL)\displaystyle\hskip 68.28644pt\times\big{(}\ell^{\prime\prime}_{2}(X_{i},X_{j}).X_{K}.U_{s}\bigotimes V_{s}.X_{L}+(-1)^{u_{s}^{\prime\prime}v_{s}^{\prime\prime}+a-b+1}\ell^{\prime\prime}_{2}(X_{i},X_{j}).X_{K}.V_{s}\bigotimes U_{s}.X_{L}\big{)}
+∑i<jKâˆȘL={1,
,n}∖{i,j}∑Uj​⊗¯​Vj=XjUj,Vj≠∅Δ(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxKâ€Čâ€Č​xiâ€Čâ€Č​xjâ€Čâ€Č​xLâ€Čâ€Č)(−1)(a−b)​(xKâ€Čâ€Č+xiâ€Čâ€Č+ujâ€Čâ€Č)+xKâ€Čâ€Č×\displaystyle+\sum_{i<j\atop K\cup L=\{1,\dots,n\}\setminus\{i,j\}}\sum_{U_{j}\underline{\otimes}V_{j}=X_{j}\atop U_{j},V_{j}\neq\emptyset}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{K}^{\prime\prime}~{}x_{i}^{\prime\prime}~{}x_{j}^{\prime\prime}~{}x_{L}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{(a-b)(x_{K}^{\prime\prime}+x_{i}^{\prime\prime}+u_{j}^{\prime\prime})+x_{K}^{\prime\prime}}\times
×(XK.ℓ2â€Čâ€Č(Xi,Uj)⹂Vj.XL+(−1)ujâ€Čâ€Č​vjâ€Čâ€Č+a−b+1XK.ℓ2â€Čâ€Č(Xi,Vj)⹂Uj.XL)\displaystyle\hskip 96.73918pt\times\big{(}X_{K}.\ell^{\prime\prime}_{2}(X_{i},U_{j})\bigotimes V_{j}.X_{L}+(-1)^{u_{j}^{\prime\prime}v_{j}^{\prime\prime}+a-b+1}X_{K}.\ell^{\prime\prime}_{2}(X_{i},V_{j})\bigotimes U_{j}.X_{L}\big{)}
+∑i<jKâˆȘL={1,
,n}∖{i,j}∑Ui​⊗¯​Vi=XiUi,Vi≠∅Δ(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxKâ€Čâ€Č​xjâ€Čâ€Č​xiâ€Čâ€Č​xLâ€Čâ€Č)(−1)(a−b)​(xKâ€Čâ€Č+xjâ€Čâ€Č+uiâ€Čâ€Č)+xKâ€Čâ€Č×\displaystyle+\sum_{i<j\atop K\cup L=\{1,\dots,n\}\setminus\{i,j\}}\sum_{U_{i}\underline{\otimes}V_{i}=X_{i}\atop U_{i},V_{i}\neq\emptyset}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{K}^{\prime\prime}~{}x_{j}^{\prime\prime}~{}x_{i}^{\prime\prime}~{}x_{L}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{(a-b)(x_{K}^{\prime\prime}+x_{j}^{\prime\prime}+u_{i}^{\prime\prime})+x_{K}^{\prime\prime}}\times
×(XK.ℓ2â€Čâ€Č(Xj,Ui)⹂Vi.XL+(−1)uiâ€Čâ€Č​viâ€Čâ€Č+a−b+1XK.ℓ2â€Čâ€Č(Xj,Vi)⹂Ui.XL)\displaystyle\hskip 96.73918pt\times\big{(}X_{K}.\ell^{\prime\prime}_{2}(X_{j},U_{i})\bigotimes V_{i}.X_{L}+(-1)^{u_{i}^{\prime\prime}v_{i}^{\prime\prime}+a-b+1}X_{K}.\ell^{\prime\prime}_{2}(X_{j},V_{i})\bigotimes U_{i}.X_{L}\big{)}
=(I1)+(I2)+(I3)+(I4)+(I5)+(I6).absentsubscriptđŒ1subscriptđŒ2subscriptđŒ3subscriptđŒ4subscriptđŒ5subscriptđŒ6\displaystyle=(I_{1})+(I_{2})+(I_{3})+(I_{4})+(I_{5})+(I_{6}).

Et d’autre part, on a

(i​d⊗ℓâ€Čâ€Č)∘Ύâ€Čâ€Č​(X1​
​Xn)=tensor-product𝑖𝑑superscriptℓâ€Čâ€Čsuperscript𝛿â€Čâ€Čsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛absent\displaystyle(id\otimes\ell^{\prime\prime})\circ\delta^{\prime\prime}(X_{1}\dots X_{n})=
(id⊗ℓâ€Čâ€Č)[∑i<j∑sKâˆȘL={1,
,n}∖{i,j,s}∑Us​⊗¯​Vs=XsUs,Vs≠∅Δ(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxKâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xiâ€Čâ€Č​xjâ€Čâ€Č​xLâ€Čâ€Č)(−1)(a−b)​(xKâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)×\displaystyle(id\otimes\ell^{\prime\prime})\Big{[}\sum_{i<j}\sum_{s\atop K\cup L=\{1,\dots,n\}\setminus\{i,j,s\}}\sum_{U_{s}\underline{\otimes}V_{s}=X_{s}\atop U_{s},V_{s}\neq\emptyset}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{K}^{\prime\prime}~{}x_{s}^{\prime\prime}~{}x_{i}^{\prime\prime}~{}x_{j}^{\prime\prime}~{}x_{L}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{(a-b)(x_{K}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime})}\times
×(XK.Us⹂Vs.Xi.Xj.XL+(−1)usâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č+a−b+1XK.Vs⹂Us.Xi.Xj.XL)]\displaystyle\hskip 96.73918pt\times\big{(}X_{K}.U_{s}\bigotimes V_{s}.X_{i}.X_{j}.X_{L}+(-1)^{u_{s}^{\prime\prime}v_{s}^{\prime\prime}+a-b+1}X_{K}.V_{s}\bigotimes U_{s}.X_{i}.X_{j}.X_{L}\big{)}\Big{]}
=∑i<j∑sKâˆȘL={1,
,n}∖{i,j,s}∑Us​⊗¯​Vs=XsUs,Vs≠∅Δ(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxKâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xiâ€Čâ€Č​xjâ€Čâ€Č​xLâ€Čâ€Č)(−1)(a−b)​(xKâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)(−1)xKâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č+vsâ€Čâ€Č×\displaystyle=\sum_{i<j}\hskip-3.41418pt\sum_{s\atop K\cup L=\{1,\dots,n\}\setminus\{i,j,s\}}\hskip-3.41418pt\sum_{U_{s}\underline{\otimes}V_{s}=X_{s}\atop U_{s},V_{s}\neq\emptyset}\hskip-3.69899pt\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{K}^{\prime\prime}~{}x_{s}^{\prime\prime}~{}x_{i}^{\prime\prime}~{}x_{j}^{\prime\prime}~{}x_{L}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{(a-b)(x_{K}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime})}(-1)^{x_{K}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime}+v_{s}^{\prime\prime}}\times
×(XK.Us⹂Vs.ℓ2â€Čâ€Č(Xi,Xj).XL+(−1)usâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č+a−b+1XK.Vs⹂Us.ℓ2â€Čâ€Č(Xi,Xj).XL)\displaystyle\hskip 68.28644pt\times\big{(}X_{K}.U_{s}\bigotimes V_{s}.\ell^{\prime\prime}_{2}(X_{i},X_{j}).X_{L}+(-1)^{u_{s}^{\prime\prime}v_{s}^{\prime\prime}+a-b+1}X_{K}.V_{s}\bigotimes U_{s}.\ell^{\prime\prime}_{2}(X_{i},X_{j}).X_{L}\big{)}
+∑i<jKâˆȘL={1,
,n}∖{i,j}∑Ui​⊗¯​Vi=XiUi,Vi≠∅Δ(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxKâ€Čâ€Č​xiâ€Čâ€Č​xjâ€Čâ€Č​xLâ€Čâ€Č)(−1)(a−b)​(xKâ€Čâ€Č+uiâ€Čâ€Č)+xKâ€Čâ€Č×\displaystyle+\sum_{i<j\atop K\cup L=\{1,\dots,n\}\setminus\{i,j\}}\sum_{U_{i}\underline{\otimes}V_{i}=X_{i}\atop U_{i},V_{i}\neq\emptyset}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{K}^{\prime\prime}~{}x_{i}^{\prime\prime}~{}x_{j}^{\prime\prime}~{}x_{L}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{(a-b)(x_{K}^{\prime\prime}+u_{i}^{\prime\prime})+x_{K}^{\prime\prime}}\times
×((−1)uiâ€Čâ€ČXK.Ui⹂ℓ2â€Čâ€Č(Vi,Xi).XL+(−1)uiâ€Čâ€Č​viâ€Čâ€Č+a−b+1+viâ€Čâ€ČXK.Vi⹂ℓ2â€Čâ€Č(Ui,Xj).XL)\displaystyle\hskip 59.75095pt\times\big{(}(-1)^{u_{i}^{\prime\prime}}X_{K}.U_{i}\bigotimes\ell^{\prime\prime}_{2}(V_{i},X_{i}).X_{L}+(-1)^{u_{i}^{\prime\prime}v_{i}^{\prime\prime}+a-b+1+v_{i}^{\prime\prime}}X_{K}.V_{i}\bigotimes\ell^{\prime\prime}_{2}(U_{i},X_{j}).X_{L}\big{)}
+∑i<jKâˆȘL={1,
,n}∖{i,j}∑Uj​⊗¯​Vj=XjUj,Vj≠∅Δ(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxKâ€Čâ€Č​xjâ€Čâ€Č​xiâ€Čâ€Č​xLâ€Čâ€Č)(−1)(a−b)​(xKâ€Čâ€Č+ujâ€Čâ€Č)+xKâ€Čâ€Č×\displaystyle+\sum_{i<j\atop K\cup L=\{1,\dots,n\}\setminus\{i,j\}}\sum_{U_{j}\underline{\otimes}V_{j}=X_{j}\atop U_{j},V_{j}\neq\emptyset}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{K}^{\prime\prime}~{}x_{j}^{\prime\prime}~{}x_{i}^{\prime\prime}~{}x_{L}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{(a-b)(x_{K}^{\prime\prime}+u_{j}^{\prime\prime})+x_{K}^{\prime\prime}}\times
×((−1)ujâ€Čâ€ČXK.Uj⹂ℓ2â€Čâ€Č(Vj,Xi)⹂XL+(−1)ujâ€Čâ€Č​vjâ€Čâ€Č+a−b+1+vjâ€Čâ€ČXK.Vj⹂ℓ2â€Čâ€Č(Uj,Xi).XL)\displaystyle\hskip 39.83368pt\times\big{(}(-1)^{u_{j}^{\prime\prime}}X_{K}.U_{j}\bigotimes\ell^{\prime\prime}_{2}(V_{j},X_{i})\bigotimes X_{L}+(-1)^{u_{j}^{\prime\prime}v_{j}^{\prime\prime}+a-b+1+v_{j}^{\prime\prime}}X_{K}.V_{j}\bigotimes\ell^{\prime\prime}_{2}(U_{j},X_{i}).X_{L}\big{)}
=(I​I1)+(I​I2)+(I​I3)+(I​I4)+(I​I5)+(I​I6).absentđŒsubscriptđŒ1đŒsubscriptđŒ2đŒsubscriptđŒ3đŒsubscriptđŒ4đŒsubscriptđŒ5đŒsubscriptđŒ6\displaystyle=(II_{1})+(II_{2})+(II_{3})+(II_{4})+(II_{5})+(II_{6}).

Examinons les termes de ÎŽâ€Čâ€Č∘ℓâ€Čâ€Č​(X1​
​Xn)superscript𝛿â€Čâ€Čsuperscriptℓâ€Čâ€Čsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛\delta^{\prime\prime}\circ\ell^{\prime\prime}(X_{1}\dots X_{n}) et cherchons les termes correspondants dans le premier membre.

- Dans ÎŽâ€Čâ€Č∘ℓâ€Čâ€Č​(X1​
​Xn)superscript𝛿â€Čâ€Čsuperscriptℓâ€Čâ€Čsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛\delta^{\prime\prime}\circ\ell^{\prime\prime}(X_{1}\dots X_{n}), le terme (1):ℓ2â€Čâ€Č(Xi,Xj).XK.Us⹂Vs.XL(1):\ell_{2}^{\prime\prime}(X_{i},X_{j}).X_{K}.U_{s}\bigotimes V_{s}.X_{L} apparaĂźt avec le signe

Δ1=(−1)(a−b)​(xiâ€Čâ€Č+xjâ€Čâ€Č+1+xKâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)​Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€Čxiâ€Čâ€Č​xjâ€Čâ€Č​xKâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xLâ€Čâ€Č).subscript𝜀1superscript1𝑎𝑏superscriptsubscriptđ‘„đ‘–â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘—â€Čâ€Č1subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŸsuperscriptsubscript𝑱𝑠â€Čâ€Č𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘–â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘—â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đżâ€Čâ€Č\varepsilon_{1}=(-1)^{(a-b)(x_{i}^{\prime\prime}+x_{j}^{\prime\prime}+1+x^{\prime\prime}_{K}+u_{s}^{\prime\prime})}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{i}^{\prime\prime}~{}x_{j}^{\prime\prime}x_{K}^{\prime\prime}x_{s}^{\prime\prime}x_{L}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right).

Il correspond au terme (I1)subscriptđŒ1(I_{1}) de (ℓâ€Čâ€Č⊗id)∘Ύâ€Čâ€Č(X1.
.Xn)(\ell^{\prime\prime}\otimes id)\circ\delta^{\prime\prime}(X_{1}.\dots.X_{n}) qui apparaĂźt avec le signe

Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€Čxiâ€Čâ€Č​xjâ€Čâ€Č​xKâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xLâ€Čâ€Č)​(−1)(a−b)​(xiâ€Čâ€Č+xjâ€Čâ€Č+xKâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)=(−1)a−b​Δ1.𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘–â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘—â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đżâ€Čâ€Čsuperscript1𝑎𝑏superscriptsubscriptđ‘„đ‘–â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘—â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑱𝑠â€Čâ€Čsuperscript1𝑎𝑏subscript𝜀1\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{i}^{\prime\prime}~{}x_{j}^{\prime\prime}~{}x_{K}^{\prime\prime}~{}x_{s}^{\prime\prime}~{}x_{L}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{(a-b)(x_{i}^{\prime\prime}+x_{j}^{\prime\prime}+x_{K}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime})}=(-1)^{a-b}\varepsilon_{1}.

- Dans ÎŽâ€Čâ€Č∘ℓâ€Čâ€Č​(X1​
​Xn)superscript𝛿â€Čâ€Čsuperscriptℓâ€Čâ€Čsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛\delta^{\prime\prime}\circ\ell^{\prime\prime}(X_{1}\dots X_{n}), le terme (2):ℓ2â€Čâ€Č(Xi,Xj).XK.Vs⹂Us.XL(2):\ell_{2}^{\prime\prime}(X_{i},X_{j}).X_{K}.V_{s}\bigotimes U_{s}.X_{L} apparaĂźt avec le signe

Δ2=(−1)(a−b)​(xiâ€Čâ€Č+xjâ€Čâ€Č+1+xKâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)​Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€Čxiâ€Čâ€Č​xjâ€Čâ€Č​xKâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xLâ€Čâ€Č)​(−1)usâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č+a−b+1.subscript𝜀2superscript1𝑎𝑏superscriptsubscriptđ‘„đ‘–â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘—â€Čâ€Č1subscriptsuperscriptđ‘„â€Čâ€ČđŸsuperscriptsubscript𝑱𝑠â€Čâ€Č𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘–â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘—â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đżâ€Čâ€Čsuperscript1superscriptsubscript𝑱𝑠â€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑣𝑠â€Čâ€Č𝑎𝑏1\varepsilon_{2}=(-1)^{(a-b)(x_{i}^{\prime\prime}+x_{j}^{\prime\prime}+1+x^{\prime\prime}_{K}+u_{s}^{\prime\prime})}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{i}^{\prime\prime}~{}x_{j}^{\prime\prime}x_{K}^{\prime\prime}x_{s}^{\prime\prime}x_{L}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{u_{s}^{\prime\prime}v_{s}^{\prime\prime}+a-b+1}.

Il correspond au terme (I2)subscriptđŒ2(I_{2}) de (ℓâ€Čâ€Č⊗i​d)∘Ύâ€Čâ€Č​(X1​
​Xn)tensor-productsuperscriptℓâ€Čâ€Č𝑖𝑑superscript𝛿â€Čâ€Čsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛(\ell^{\prime\prime}\otimes id)\circ\delta^{\prime\prime}(X_{1}\dots X_{n}) qui apparaĂźt avec le signe

Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€Čxiâ€Čâ€Č​xjâ€Čâ€Č​xKâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xLâ€Čâ€Č)​(−1)(a−b)​(xiâ€Čâ€Č+xjâ€Čâ€Č+xKâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)​(−1)usâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č+a−b+1=(−1)a−b​Δ2.𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘–â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘—â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đżâ€Čâ€Čsuperscript1𝑎𝑏superscriptsubscriptđ‘„đ‘–â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘—â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑱𝑠â€Čâ€Čsuperscript1superscriptsubscript𝑱𝑠â€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑣𝑠â€Čâ€Č𝑎𝑏1superscript1𝑎𝑏subscript𝜀2\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{i}^{\prime\prime}~{}x_{j}^{\prime\prime}~{}x_{K}^{\prime\prime}~{}x_{s}^{\prime\prime}~{}x_{L}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{(a-b)(x_{i}^{\prime\prime}+x_{j}^{\prime\prime}+x_{K}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime})}(-1)^{u_{s}^{\prime\prime}v_{s}^{\prime\prime}+a-b+1}=(-1)^{a-b}\varepsilon_{2}.

- Dans ÎŽâ€Čâ€Č∘ℓâ€Čâ€Č​(X1​
​Xn)superscript𝛿â€Čâ€Čsuperscriptℓâ€Čâ€Čsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛\delta^{\prime\prime}\circ\ell^{\prime\prime}(X_{1}\dots X_{n}), le terme (3):XK.Us⹂Vs.ℓ2â€Čâ€Č(Xi,Xj).XL(3):X_{K}.U_{s}\bigotimes V_{s}.\ell_{2}^{\prime\prime}(X_{i},X_{j}).X_{L} apparaĂźt avec le signe

Δ3=(−1)(a−b)​(xKâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)​(−1)xsâ€Čâ€Č+xKâ€Čâ€Č​Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxKâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xiâ€Čâ€Č​xjâ€Čâ€Č​xLâ€Čâ€Č).subscript𝜀3superscript1𝑎𝑏superscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑱𝑠â€Čâ€Čsuperscript1superscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Č𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘–â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘—â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đżâ€Čâ€Č\varepsilon_{3}=(-1)^{(a-b)(x_{K}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime})}(-1)^{x_{s}^{\prime\prime}+x_{K}^{\prime\prime}}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{K}^{\prime\prime}~{}x_{s}^{\prime\prime}~{}x_{i}^{\prime\prime}~{}x_{j}^{\prime\prime}x_{L}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right).

Il correspond au terme (I​I1)đŒsubscriptđŒ1(II_{1}) de (i​d⊗ℓâ€Čâ€Č)∘Ύâ€Čâ€Č​(X1​
​Xn)tensor-product𝑖𝑑superscriptℓâ€Čâ€Čsuperscript𝛿â€Čâ€Čsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛(id\otimes\ell^{\prime\prime})\circ\delta^{\prime\prime}(X_{1}\dots X_{n}) qui apparaĂźt avec le signe

Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxKâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xiâ€Čâ€Č​xjâ€Čâ€Č​xLâ€Čâ€Č)​(−1)(a−b)​(xKâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)​(−1)xKâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č+vsâ€Čâ€Č=(−1)a−b​Δ3.𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘–â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘—â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đżâ€Čâ€Čsuperscript1𝑎𝑏superscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑱𝑠â€Čâ€Čsuperscript1superscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑱𝑠â€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑣𝑠â€Čâ€Čsuperscript1𝑎𝑏subscript𝜀3\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{K}^{\prime\prime}~{}x_{s}^{\prime\prime}~{}x_{i}^{\prime\prime}~{}x_{j}^{\prime\prime}~{}x_{L}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{(a-b)(x_{K}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime})}(-1)^{x_{K}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime}+v_{s}^{\prime\prime}}=(-1)^{a-b}\varepsilon_{3}.

- Dans ÎŽâ€Čâ€Č∘ℓâ€Čâ€Č​(X1​
​Xn)superscript𝛿â€Čâ€Čsuperscriptℓâ€Čâ€Čsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛\delta^{\prime\prime}\circ\ell^{\prime\prime}(X_{1}\dots X_{n}), le terme (4):XK.Vs⹂Us.ℓ2â€Čâ€Č(Xi,Xj).XL(4):X_{K}.V_{s}\bigotimes U_{s}.\ell_{2}^{\prime\prime}(X_{i},X_{j}).X_{L} apparaĂźt avec le signe

Δ4=(−1)(a−b)​(xKâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)​(−1)xsâ€Čâ€Č+xKâ€Čâ€Č​Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxKâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xiâ€Čâ€Č​xjâ€Čâ€Č​xLâ€Čâ€Č)​(−1)usâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č+a−b+1.subscript𝜀4superscript1𝑎𝑏superscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑱𝑠â€Čâ€Čsuperscript1superscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Č𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘–â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘—â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đżâ€Čâ€Čsuperscript1superscriptsubscript𝑱𝑠â€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑣𝑠â€Čâ€Č𝑎𝑏1\varepsilon_{4}=(-1)^{(a-b)(x_{K}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime})}(-1)^{x_{s}^{\prime\prime}+x_{K}^{\prime\prime}}\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{K}^{\prime\prime}~{}x_{s}^{\prime\prime}~{}x_{i}^{\prime\prime}~{}x_{j}^{\prime\prime}x_{L}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{u_{s}^{\prime\prime}v_{s}^{\prime\prime}+a-b+1}.

Il correspond au terme (I​I2)đŒsubscriptđŒ2(II_{2}) de (i​d⊗ℓâ€Čâ€Č)∘Ύâ€Čâ€Č​(X1​
​Xn)tensor-product𝑖𝑑superscriptℓâ€Čâ€Čsuperscript𝛿â€Čâ€Čsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛(id\otimes\ell^{\prime\prime})\circ\delta^{\prime\prime}(X_{1}\dots X_{n}) qui apparaĂźt avec le signe

Δ​(x1â€Čâ€Č​
​xnâ€Čâ€ČxKâ€Čâ€Č​xsâ€Čâ€Č​xiâ€Čâ€Č​xjâ€Čâ€Č​xLâ€Čâ€Č)​(−1)(a−b)​(xKâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č)​(−1)xKâ€Čâ€Č+usâ€Čâ€Č+vsâ€Čâ€Č​(−1)usâ€Čâ€Č​vsâ€Čâ€Č+a−b+1=(−1)a−b​Δ4.𝜀superscriptsubscriptđ‘„1â€Čâ€Č
superscriptsubscriptđ‘„đ‘›â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘ â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘–â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đ‘—â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptđ‘„đżâ€Čâ€Čsuperscript1𝑎𝑏superscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑱𝑠â€Čâ€Čsuperscript1superscriptsubscriptđ‘„đŸâ€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑱𝑠â€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑣𝑠â€Čâ€Čsuperscript1superscriptsubscript𝑱𝑠â€Čâ€Čsuperscriptsubscript𝑣𝑠â€Čâ€Č𝑎𝑏1superscript1𝑎𝑏subscript𝜀4\varepsilon\left(\begin{smallmatrix}x_{1}^{\prime\prime}\dots x_{n}^{\prime\prime}\\ x_{K}^{\prime\prime}~{}x_{s}^{\prime\prime}~{}x_{i}^{\prime\prime}~{}x_{j}^{\prime\prime}~{}x_{L}^{\prime\prime}\end{smallmatrix}\right)(-1)^{(a-b)(x_{K}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime})}(-1)^{x_{K}^{\prime\prime}+u_{s}^{\prime\prime}+v_{s}^{\prime\prime}}(-1)^{u_{s}^{\prime\prime}v_{s}^{\prime\prime}+a-b+1}=(-1)^{a-b}\varepsilon_{4}.

Le cas oĂč on coupe ℓ2â€Čâ€Č​(Xi,Xj)superscriptsubscriptℓ2â€Čâ€Čsubscript𝑋𝑖subscript𝑋𝑗\ell_{2}^{\prime\prime}(X_{i},X_{j}) par ÎŽâ€Čâ€Čsuperscript𝛿â€Čâ€Č\delta^{\prime\prime} correspond aux termes (5)5(5) et (6)6(6) de ÎŽâ€Čâ€Č∘ℓâ€Čâ€Č​(X1​
​Xn)superscript𝛿â€Čâ€Čsuperscriptℓâ€Čâ€Čsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛\delta^{\prime\prime}\circ\ell^{\prime\prime}(X_{1}\dots X_{n}) , (I3),(I4),(I5),(I6)subscriptđŒ3subscriptđŒ4subscriptđŒ5subscriptđŒ6(I_{3}),(I_{4}),(I_{5}),(I_{6}) de (ℓâ€Čâ€Č⊗i​d)∘Ύâ€Čâ€Č​(X1​
​Xn)tensor-productsuperscriptℓâ€Čâ€Č𝑖𝑑superscript𝛿â€Čâ€Čsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛(\ell^{\prime\prime}\otimes id)\circ\delta^{\prime\prime}(X_{1}\dots X_{n}) et (I​I3),(I​I4),(I​I5),(I​I6)đŒsubscriptđŒ3đŒsubscriptđŒ4đŒsubscriptđŒ5đŒsubscriptđŒ6(II_{3}),(II_{4}),(II_{5}),(II_{6}) de (i​d⊗ℓâ€Čâ€Č)∘Ύâ€Čâ€Č​(X1​
​Xn)tensor-product𝑖𝑑superscriptℓâ€Čâ€Čsuperscript𝛿â€Čâ€Čsubscript𝑋1
subscript𝑋𝑛(id\otimes\ell^{\prime\prime})\circ\delta^{\prime\prime}(X_{1}\dots X_{n}).

On pourra voir ce cas comme si on a uniquement deux paquets X𝑋X et Y𝑌Y. Il suffit de montrer que:

(−1)a−bÎŽâ€Čâ€Č∘ℓ2â€Čâ€Č(X,Y)=(ℓ2â€Čâ€Č⊗id+id⊗ℓ2â€Čâ€Č)∘Ύâ€Čâ€Č(X,Y):(∗∗).(-1)^{a-b}\delta^{\prime\prime}\circ\ell^{\prime\prime}_{2}(X,Y)=\left(\ell^{\prime\prime}_{2}\otimes id+id\otimes\ell^{\prime\prime}_{2}\right)\circ\delta^{\prime\prime}(X,Y):\ (\ast\ast).

Mais, le crochet et le cocrochet ℓ2â€Čâ€Čsubscriptsuperscriptℓâ€Čâ€Č2\ell^{\prime\prime}_{2} et ÎŽâ€Čâ€Čsuperscript𝛿â€Čâ€Č\delta^{\prime\prime} Ă©taient ℓ2subscriptℓ2\ell_{2} et ή𝛿\delta sur ℋℋ\mathcal{H}. Ils vĂ©rifient une relation de compatibilitĂ© donnĂ©e par:

ή∘ℓ2​(X,Y)=((ℓ2⊗i​d)∘(τ23∘(ή⊗i​d)+i​d⊗ή)+(i​d⊗ℓ2)∘(ή⊗i​d+τ12∘(i​d⊗ή)))​(X,Y).𝛿subscriptℓ2𝑋𝑌tensor-productsubscriptℓ2𝑖𝑑subscript𝜏23tensor-product𝛿𝑖𝑑tensor-product𝑖𝑑𝛿tensor-product𝑖𝑑subscriptℓ2tensor-product𝛿𝑖𝑑subscript𝜏12tensor-product𝑖𝑑𝛿𝑋𝑌\delta\circ\ell_{2}(X,Y)=\Big{(}(\ell_{2}\otimes id)\circ\big{(}\tau_{23}\circ(\delta\otimes id)+id\otimes\delta\big{)}+(id\otimes\ell_{2})\circ\big{(}\delta\otimes id+\tau_{12}\circ(id\otimes\delta)\big{)}\Big{)}(X,Y).

En dĂ©calant ℋℋ\mathcal{H} par a−b𝑎𝑏a-b et en Ă©crivant ℓ2â€Čâ€Čsuperscriptsubscriptℓ2â€Čâ€Č\ell_{2}^{\prime\prime} et ÎŽâ€Čâ€Čsuperscript𝛿â€Čâ€Č\delta^{\prime\prime} sur S2​(ℋ​[a−b])superscript𝑆2ℋdelimited-[]𝑎𝑏S^{2}(\mathcal{H}[a-b]), la symĂ©trisation de la relation prĂ©cĂ©dente donne (∗∗)(\ast\ast). Ceci achĂšve la dĂ©monstration. □□\square


La proposition prĂ©cĂ©dente nous montre que Q=ℓâ€Čâ€Č+m𝑄superscriptℓâ€Čâ€Č𝑚Q=\ell^{\prime\prime}+m est une codĂ©rivation de S+​(ℋ​[a−b])superscript𝑆ℋdelimited-[]𝑎𝑏S^{+}(\mathcal{H}[a-b]) pour ÎŽâ€Čâ€Čsuperscript𝛿â€Čâ€Č\delta^{\prime\prime} de degrĂ© 111. Alors, le complexe (S+​(ℋ​[a−b]),ÎŽâ€Čâ€Č,Q)superscript𝑆ℋdelimited-[]𝑎𝑏superscript𝛿â€Čâ€Č𝑄\left(S^{+}(\mathcal{H}[a-b]),\delta^{\prime\prime},Q\right) est une cogĂšbre de Lie codiffĂ©rentielle graduĂ©e, donc, c’est aussi une C∞subscriptđ¶C_{\infty} algĂšbre.

Enfin, le cocrochet ÎŽâ€Čâ€Čsuperscript𝛿â€Čâ€Č\delta^{\prime\prime} et le coproduit ΔΔ\Delta vĂ©rifient l’identitĂ© de coLeibniz:

(i​d⊗Δ)∘Ύâ€Čâ€Č=(ÎŽâ€Čâ€Č⊗i​d)∘Δ+τ12â€Čâ€Č∘(i​d⊗ήâ€Čâ€Č)∘Δ.tensor-product𝑖𝑑Δsuperscript𝛿â€Čâ€Čtensor-productsuperscript𝛿â€Čâ€Č𝑖𝑑Δsuperscriptsubscript𝜏12â€Čâ€Čtensor-product𝑖𝑑superscript𝛿â€Čâ€ČΔ(id\otimes\Delta)\circ\delta^{\prime\prime}=(\delta^{\prime\prime}\otimes id)\circ\Delta+\tau_{12}^{\prime\prime}\circ(id\otimes\delta^{\prime\prime})\circ\Delta.

Alors, (S+​(ℋ​[a−b]),Δ,ÎŽâ€Čâ€Č,Q)superscript𝑆ℋdelimited-[]𝑎𝑏Δsuperscript𝛿â€Čâ€Č𝑄\left(S^{+}\Big{(}\mathcal{H}[a-b]\Big{)},\Delta,\delta^{\prime\prime},Q\right) est une bicogĂšbre codiffĂ©rentielle graduĂ©e.

Définition 4.6.

Soit 𝒜𝒜\mathcal{A} est une (a,b)𝑎𝑏(a,b)-algĂšbre diffĂ©rentielle. Alors, la bicogĂšbre colibre et codiffĂ©rentielle

(S+​((⹂¯+​𝒜​[−a+1])​[a−b]),Δ,ÎŽâ€Čâ€Č,Q=ℓâ€Čâ€Č+m)superscript𝑆superscriptÂŻtensor-product𝒜delimited-[]𝑎1delimited-[]𝑎𝑏Δsuperscript𝛿â€Čâ€Č𝑄superscriptℓâ€Čâ€Č𝑚\left(S^{+}\left(\Big{(}\underline{\displaystyle\bigotimes}^{+}\mathcal{A}[-a+1]\Big{)}[a-b]\right),\Delta,\delta^{\prime\prime},Q=\ell^{\prime\prime}+m\right)

est la (a,b)𝑎𝑏(a,b)-algùbre à homotopie prùs enveloppante de 𝒜𝒜\mathcal{A}.

Remarque 4.7.

- Dans le cas oĂč a=0𝑎0a=0, b=−1𝑏1b=-1 et 𝒜𝒜\mathcal{A} est une algĂšbre de Gerstenhaber diffĂ©rentielle, on retrouve l’algĂšbre de Gerstenhaber Ă  homotopie prĂšs enveloppante de 𝒜𝒜\mathcal{A}:

(S+​((⹂¯+​𝒜​[1])​[1]),Δ,ÎŽâ€Čâ€Č,Q=ℓâ€Čâ€Č+m).superscript𝑆superscriptÂŻtensor-product𝒜delimited-[]1delimited-[]1Δsuperscript𝛿â€Čâ€Č𝑄superscriptℓâ€Čâ€Č𝑚\left(S^{+}\Big{(}\big{(}\underline{\displaystyle\bigotimes}^{+}\mathcal{A}[1]\big{)}[1]\Big{)},\Delta,\delta^{\prime\prime},Q=\ell^{\prime\prime}+m\right).

- Dans le cas oĂč a=b=0𝑎𝑏0a=b=0 et 𝒜𝒜\mathcal{A} est une algĂšbre de Poisson diffĂ©rentielle grduĂ©e, on retrouve le complexe de l’algĂšbre de Poisson Ă  homotopie prĂšs enveloppante de 𝒜𝒜\mathcal{A}:

(S+​(⹂¯+​𝒜​[1]),Δ,ÎŽâ€Čâ€Č,Q=ℓâ€Čâ€Č+m).superscript𝑆superscriptÂŻtensor-product𝒜delimited-[]1Δsuperscript𝛿â€Čâ€Č𝑄superscriptℓâ€Čâ€Č𝑚\left(S^{+}\Big{(}\underline{\displaystyle\bigotimes}^{+}\mathcal{A}[1]\Big{)},\Delta,\delta^{\prime\prime},Q=\ell^{\prime\prime}+m\right).

On conclut que notre construction généralise celle des algÚbres de Gerstenhaber et de Poisson à homotopie prÚs.


5. Exemples

5.1. Exemple 1

On considĂšre l’espace vectoriel Tp​o​l​y​(ℝd)subscript𝑇𝑝𝑜𝑙𝑩superscriptℝ𝑑T_{poly}(\mathbb{R}^{d}) des multichamps de vecteurs totalement antisymĂ©trique sur ℝdsuperscriptℝ𝑑\mathbb{R}^{d}. Cet espace muni du crochet de Schouten [,]S[~{},~{}]_{S}, du produit extĂ©rieur ∧\wedge et de la graduation degré​(α)=kdegrĂ©đ›Œđ‘˜\hbox{degr\'{e}}(\alpha)=k, si Î±đ›Œ\alpha est un k𝑘k-tenseur, est bien sĂ»r une algĂšbre de Gerstenhaber.

On appelle E𝐾E le sous espace vectoriel de Tp​o​l​y​(ℝd)subscript𝑇𝑝𝑜𝑙𝑩superscriptℝ𝑑T_{poly}(\mathbb{R}^{d}) engendrĂ© par les tenseurs

α=∑i1,
,ikαi1​
​ik​(x)​∂xi1∧⋯∧∂xik,đ›Œsubscriptsubscript𝑖1
subscript𝑖𝑘superscriptđ›Œsubscript𝑖1
subscriptđ‘–đ‘˜đ‘„subscriptđ‘„subscript𝑖1⋯subscriptđ‘„subscript𝑖𝑘\alpha=\sum_{i_{1},\dots,i_{k}}\alpha^{i_{1}\dots i_{k}}(x)\partial x_{i_{1}}\wedge\dots\wedge\partial x_{i_{k}},

oĂč αi1,
,ik​(x)superscriptđ›Œsubscript𝑖1
subscriptđ‘–đ‘˜đ‘„\alpha^{i_{1},\dots,i_{k}}(x) est un polynĂŽme homogĂšne de degrĂ© m𝑚m.

On peut munir E𝐾E de la graduation: |α|=2​m+kđ›Œ2𝑚𝑘|\alpha|=2m+k, si Î±đ›Œ\alpha est un k𝑘k-tenseur et αi1​
​ik​(x)superscriptđ›Œsubscript𝑖1
subscriptđ‘–đ‘˜đ‘„\alpha^{i_{1}\dots i_{k}}(x) est un polynĂŽme homogĂšne de degrĂ© m𝑚m.

En fait, l’espace E𝐾E est stable par le produit extĂ©rieur ∧\wedge et par le crochet de Schouten [,]S[~{},~{}]_{S}. Si on considĂšre deux tenseurs Î±đ›Œ\alpha et ÎČđ›œ\beta de E𝐾E de degrĂ© respectivement |α|=2​m+ket|ÎČ|=2​n+ℓ.formulae-sequenceđ›Œ2𝑚𝑘etđ›œ2𝑛ℓ|\alpha|=2m+k\ \ \hbox{et}\ \ |\beta|=2n+\ell. Alors, on a pour tout α,ÎČ,γ∈Eđ›Œđ›œđ›Ÿđž\alpha,\beta,\gamma\in E,

α∧ÎČ=(−1)|α|​|ÎČ|​ÎČ∧αetα∧(ÎČ∧γ)=(α∧ÎČ)∧γ.formulae-sequenceđ›Œđ›œsuperscript1đ›Œđ›œđ›œđ›Œetđ›Œđ›œđ›Ÿđ›Œđ›œđ›Ÿ\begin{aligned} \alpha\wedge\beta=(-1)^{|\alpha||\beta|}\beta\wedge\alpha\ \ \hbox{et}\ \ \alpha\wedge(\beta\wedge\gamma)=(\alpha\wedge\beta)\wedge\gamma\end{aligned}.

Le produit extĂ©rieur ∧\wedge est alors un produit commutatif et associatif graduĂ© de E𝐾E. Il est de degrĂ© 00 puisque  |α∧ÎČ|=2​(n+m)+(k+ℓ)=|α|+|ÎČ|đ›Œđ›œ2đ‘›đ‘šđ‘˜â„“đ›Œđ›œ|\alpha\wedge\beta|=2(n+m)+(k+\ell)=|\alpha|+|\beta|.

On obtient que (E,∧)𝐾(E,\wedge) est une algĂšbre commutative et associative graduĂ©e.

D’autre part, le crochet de Schouten est de degrĂ© −33-3 dans E𝐾E puisque  |[α,ÎČ]S|=2​(n+m−1)+(k+ℓ−1)=|α|+|ÎČ|−3subscriptđ›Œđ›œđ‘†2𝑛𝑚1𝑘ℓ1đ›Œđ›œ3|[\alpha,\beta]_{S}|=2(n+m-1)+(k+\ell-1)=|\alpha|+|\beta|-3.

On considĂšre, alors, l’espace E​[3]𝐾delimited-[]3E[3] et la graduation d​e​g​(α)=|α|−3=2​m+k−3đ‘‘đ‘’đ‘”đ›Œđ›Œ32𝑚𝑘3deg(\alpha)=|\alpha|-3=2m+k-3.

Sur E​[3]𝐾delimited-[]3E[3], le crochet de Schouten sera de degrĂ© 00 et vĂ©rifie:

[α,ÎČ]Ssubscriptđ›Œđ›œđ‘†\displaystyle[\alpha,\beta]_{S} =−(−1)d​e​g​(α)​d​e​g​(ÎČ)​[ÎČ,α]Sabsentsuperscript1đ‘‘đ‘’đ‘”đ›Œđ‘‘đ‘’đ‘”đ›œsubscriptđ›œđ›Œđ‘†\displaystyle=-(-1)^{deg(\alpha)deg(\beta)}[\beta,\alpha]_{S}
et​(−1)d​e​g​(α)​d​e​g​(Îł)​[[α,ÎČ]S,Îł]S+limit-frometsuperscript1đ‘‘đ‘’đ‘”đ›Œđ‘‘đ‘’đ‘”đ›Ÿsubscriptsubscriptđ›Œđ›œđ‘†đ›Ÿđ‘†\displaystyle\hbox{et}\ (-1)^{deg(\alpha)deg(\gamma)}\big{[}[\alpha,\beta]_{S},\gamma\big{]}_{S}+ (−1)d​e​g​(ÎČ)​d​e​g​(α)​[[ÎČ,Îł]S,α]S+(−1)d​e​g​(Îł)​d​e​g​(ÎČ)​[[Îł,α]S,ÎČ]S=0.superscript1đ‘‘đ‘’đ‘”đ›œđ‘‘đ‘’đ‘”đ›Œsubscriptsubscriptđ›œđ›Ÿđ‘†đ›Œđ‘†superscript1đ‘‘đ‘’đ‘”đ›Ÿđ‘‘đ‘’đ‘”đ›œsubscriptsubscriptđ›Ÿđ›Œđ‘†đ›œđ‘†0\displaystyle(-1)^{deg(\beta)deg(\alpha)}\big{[}[\beta,\gamma]_{S},\alpha\big{]}_{S}+(-1)^{deg(\gamma)deg(\beta)}\big{[}[\gamma,\alpha]_{S},\beta\big{]}_{S}=0.

Alors, (E[3],[,]S)(E[3],[~{},~{}]_{S}) est une algĂšbre de Lie graduĂ©e. De plus, le crochet [,]S[~{},~{}]_{S} et le produit ∧\wedge vĂ©rifient l’identitĂ© de Leibniz donnĂ©e par:

[α,ÎČ∧γ]S=[α,ÎČ]S∧γ+(−1)|ÎČ|​(|α|−3)​ÎČ∧[α,Îł]S.subscriptđ›Œđ›œđ›Ÿđ‘†subscriptđ›Œđ›œđ‘†đ›Ÿsuperscript1đ›œđ›Œ3đ›œsubscriptđ›Œđ›Ÿđ‘†[\alpha,\beta\wedge\gamma]_{S}=[\alpha,\beta]_{S}\wedge\gamma+(-1)^{|\beta|(|\alpha|-3)}\beta\wedge[\alpha,\gamma]_{S}.

Donc, (E,[,]S,∧)(E,[~{},~{}]_{S},\wedge) est une (0,−3)03(0,-3)-algùbre.

Enfin, si on munit E𝐾E de la diffĂ©rentielle nulle d=0𝑑0d=0, on obtient que (E,[,]S,∧,0)(E,[~{},~{}]_{S},\wedge,0) est une (0,−3)03(0,-3)-algĂšbre diffĂ©rentielle et on sait construire l’algĂšbre Ă  homotopie prĂšs associĂ©e Ă  E𝐾E.

5.2. Exemple 2

On considĂšre S​(ℝd)𝑆superscriptℝ𝑑S(\mathbb{R}^{d}) l’algĂšbre symĂ©trique de ℝdsuperscriptℝ𝑑\mathbb{R}^{d}. Un Ă©lĂ©ment homogĂšne f𝑓f de S​(ℝd)𝑆superscriptℝ𝑑S(\mathbb{R}^{d}) est un polynĂŽme homogĂšne de degrĂ© k𝑘k. On munit S​(ℝd)𝑆superscriptℝ𝑑S(\mathbb{R}^{d}) de la graduation:

|f|=2​k,si f est  un  polynĂŽme  de  degré k.𝑓2𝑘si f est  un  polynĂŽme  de  degré k|f|=2k,\ \hbox{si \ $f$ \ est \ un \ polyn\^{o}me \ de \ degr\'{e} \ $k$}.

Sur S​(ℝd)𝑆superscriptℝ𝑑S(\mathbb{R}^{d}), on considĂšre la multiplication usuelle . des polynĂŽmes. Elle vĂ©rifie pour tout f,g,h∈S​(ℝd)𝑓𝑔ℎ𝑆superscriptℝ𝑑f,g,h\in S(\mathbb{R}^{d}):

f​.​g=(−1)|f|​|g|​g​.​fetf​.​(g​.​h)=(f​.​g)​.​h.𝑓.𝑔absentsuperscript1𝑓𝑔𝑔.𝑓et𝑓.𝑔.ℎabsent𝑓.𝑔.ℎ\begin{aligned} f\hbox{\hb.}g&=(-1)^{|f||g|}g\hbox{\hb.}f\ \ \hbox{et}\ \ f\hbox{\hb.}(g\hbox{\hb.}h)&=(f\hbox{\hb.}g)\hbox{\hb.}h\end{aligned}.

La multiplication . est une opĂ©ration de degrĂ© 00 sur S​(ℝd)𝑆superscriptℝ𝑑S(\mathbb{R}^{d}) puisque  |f​.​g|=2​(k+ℓ)=|f|+|g|𝑓.𝑔2𝑘ℓ𝑓𝑔|f\hbox{\hb.}g|=2(k+\ell)=|f|+|g|.

D’autre part, on munit S​(ℝd)𝑆superscriptℝ𝑑S(\mathbb{R}^{d}) d’un crochet de Poisson dĂ©fini par:

{f,g}=∑i,jαi,j​(x)​∂xi(f).∂xj(g),formulae-sequence𝑓𝑔subscript𝑖𝑗superscriptđ›Œđ‘–đ‘—đ‘„subscriptsubscriptđ‘„đ‘–đ‘“subscriptsubscriptđ‘„đ‘—đ‘”\{f,g\}=\sum_{i,j}\alpha^{i,j}(x)\ \partial_{x_{i}}(f).\partial_{x_{j}}(g),

oĂč pour tout i,j𝑖𝑗i,j, les coefficients αi,j​(x)superscriptđ›Œđ‘–đ‘—đ‘„\alpha^{i,j}(x) est un polynĂŽme homogĂšne de degrĂ© m𝑚m.

Ce crochet est de degrĂ© 2​m−42𝑚42m-4 puisque  |{f,g}|=2​(m+k−1+ℓ−1)=|f|+|g|+2​m−4𝑓𝑔2𝑚𝑘1ℓ1𝑓𝑔2𝑚4|\{f,g\}|=2(m+k-1+\ell-1)=|f|+|g|+2m-4.

On considùre, alors, l’espace S​(ℝd)​[−2​m+4]𝑆superscriptℝ𝑑delimited-[]2𝑚4S(\mathbb{R}^{d})[-2m+4] et la graduation d​e​g​(f)=|f|+2​m−4𝑑𝑒𝑔𝑓𝑓2𝑚4deg(f)=|f|+2m-4.

Sur S​(ℝd)​[−2​m+4]𝑆superscriptℝ𝑑delimited-[]2𝑚4S(\mathbb{R}^{d})[-2m+4], le crochet de Poisson sera de degrĂ© 00 et vĂ©rifie:

{f,g}𝑓𝑔\displaystyle\{f,g\} =−(−1)d​e​g​(f)​d​e​g​(g)​{g,f}absentsuperscript1𝑑𝑒𝑔𝑓𝑑𝑒𝑔𝑔𝑔𝑓\displaystyle=-(-1)^{deg(f)deg(g)}\{g,f\}
et​(−1)d​e​g​(f)​d​e​g​(Îł)​{{f,g},Îł}+limit-frometsuperscript1đ‘‘đ‘’đ‘”đ‘“đ‘‘đ‘’đ‘”đ›Ÿđ‘“đ‘”đ›Ÿ\displaystyle\hbox{et}\ (-1)^{deg(f)deg(\gamma)}\{\{f,g\},\gamma\}+ (−1)d​e​g​(g)​d​e​g​(f)​{{g,Îł},f}+(−1)d​e​g​(Îł)​d​e​g​(g)​{{Îł,f},g}=0.superscript1đ‘‘đ‘’đ‘”đ‘”đ‘‘đ‘’đ‘”đ‘“đ‘”đ›Ÿđ‘“superscript1đ‘‘đ‘’đ‘”đ›Ÿđ‘‘đ‘’đ‘”đ‘”đ›Ÿđ‘“đ‘”0\displaystyle(-1)^{deg(g)deg(f)}\{\{g,\gamma\},f\}+(-1)^{deg(\gamma)deg(g)}\{\{\gamma,f\},g\}=0.

Alors, (S(ℝd)[−2m+4],{,})\Big{(}S(\mathbb{R}^{d})[-2m+4],\{~{},~{}\}\Big{)} est une algĂšbre de Lie graduĂ©e. De plus, le crochet {,}\{~{},~{}\} et le produit . vĂ©rifient l’identitĂ© de Leibniz donnĂ©e par:

{f,g​.​h}={f,g}​.​h+(−1)|g|​(|f|+2​m−4)​g​.​{f,h}.𝑓𝑔.ℎ𝑓𝑔.ℎsuperscript1𝑔𝑓2𝑚4𝑔.𝑓ℎ\{f,g\hbox{\hb.}h\}=\{f,g\}\hbox{\hb.}h+(-1)^{|g|(|f|+2m-4)}g\hbox{\hb.}\{f,h\}.

Donc, (S(ℝd),{,},.)\Big{(}S(\mathbb{R}^{d}),\{~{},~{}\},\hbox{\hb.}\Big{)} est une (0,2​m−4)02𝑚4(0,2m-4)-algùbre.

Enfin, si on munit S​(ℝd)𝑆superscriptℝ𝑑S(\mathbb{R}^{d}) de la diffĂ©rentielle nulle d=0𝑑0d=0, on obtient que (S(ℝd),{,},.,0)\Big{(}S(\mathbb{R}^{d}),\{~{},~{}\},\hbox{\hb.},0\Big{)} est une (0,2​m−4)02𝑚4(0,2m-4)-algĂšbre diffĂ©rentielle et on sait construire l’algĂšbre Ă  homotopie prĂšs associĂ©e Ă  S​(ℝd)𝑆superscriptℝ𝑑S(\mathbb{R}^{d}).

Remarque 5.1.

Dans ces deux derniers exemples, pour tenir compte du degrĂ© des fonctions polynĂŽmes, on a muni les fonctions linĂ©aires x⟌xiâŸŒđ‘„subscriptđ‘„đ‘–x\longmapsto x_{i} sur ℝdsuperscriptℝ𝑑\mathbb{R}^{d} du degrĂ© 222. En effet, puisqu’on veut que ∧\wedge restreint Ă  S​(ℝd)⊂E𝑆superscriptℝ𝑑𝐾S(\mathbb{R}^{d})\subset E ou . sur S​(ℝd)𝑆superscriptℝ𝑑S(\mathbb{R}^{d}) soit la multiplication usuelle et puisque xi​xj=xj​xisubscriptđ‘„đ‘–subscriptđ‘„đ‘—subscriptđ‘„đ‘—subscriptđ‘„đ‘–x_{i}x_{j}=x_{j}x_{i}, pour tout i,j𝑖𝑗i,j, on doit donner Ă  ces variables un degrĂ© pair.

On veut gĂ©nĂ©raliser, maintenant, ces exemples Ă  un super-espace ℝp|qsuperscriptℝconditional𝑝𝑞\mathbb{R}^{p|q} pour lequel S​(ℝp|q)≃S​(ℝp)​⹂⋀(ℝq)similar-to-or-equals𝑆superscriptℝconditional𝑝𝑞𝑆superscriptℝ𝑝tensor-productsuperscriptℝ𝑞S(\mathbb{R}^{p|q})\simeq S(\mathbb{R}^{p})\bigotimes\bigwedge(\mathbb{R}^{q}) admet une base notĂ©e  (xi1​
​xik​Οj1​ ​Οjr)subscriptđ‘„subscript𝑖1
subscriptđ‘„subscript𝑖𝑘subscript𝜉subscript𝑗1
subscript𝜉subscript𝑗𝑟(x_{i_{1}}\dots x_{i_{k}}\xi_{j_{1}}\dots\xi_{j_{r}})  avec i1≀⋯≀iksubscript𝑖1⋯subscript𝑖𝑘i_{1}\leq\dots\leq i_{k} et j1<⋯<jrsubscript𝑗1⋯subscript𝑗𝑟j_{1}<\dots<j_{r}.

5.3. Exemple 3

(Le crochet de Schouten sur le super-espace ℝp|qsuperscriptℝconditional𝑝𝑞\mathbb{R}^{p|q})

On reprend l’article [AMM] dans le cas d’un super-espace ℝp|qsuperscriptℝconditional𝑝𝑞\mathbb{R}^{p|q} de coordonnĂ©es (x1,
,xp|Ο1,
,Οq)subscriptđ‘„1
conditionalsubscriptđ‘„đ‘subscript𝜉1
subscript𝜉𝑞(x_{1},\dots,x_{p}|\xi_{1},\dots,\xi_{q}). Les variables xisubscriptđ‘„đ‘–x_{i} commutent donc elles sont de degrĂ© pair. On pose

d∘​xi=2.superscript𝑑subscriptđ‘„đ‘–2d^{\circ}x_{i}=2.

Les variables Οjsubscript𝜉𝑗\xi_{j} anticommutent donc elles sont de degrĂ© impair. On pose

d∘​Οj=1.superscript𝑑subscript𝜉𝑗1d^{\circ}\xi_{j}=1.

Les champs de veceurs ∂xisubscriptsubscriptđ‘„đ‘–\partial_{x_{i}} et ∂Οjsubscriptsubscript𝜉𝑗\partial_{\xi_{j}} associĂ©s sont des dĂ©rivations graduĂ©es de l’algĂšbre des polynĂŽmes en xisubscriptđ‘„đ‘–x_{i} et Οjsubscript𝜉𝑗\xi_{j}:

S​(ℝp|q)≃S​(ℝp)​⹂⋀(ℝq)similar-to-or-equals𝑆superscriptℝconditional𝑝𝑞𝑆superscriptℝ𝑝tensor-productsuperscriptℝ𝑞S(\mathbb{R}^{p|q})\simeq S(\mathbb{R}^{p})\bigotimes\bigwedge(\mathbb{R}^{q})

de degré

d∘​∂xi=−2​et​d∘​∂Οj=−1.superscript𝑑subscriptsubscriptđ‘„đ‘–2etsuperscript𝑑subscriptsubscript𝜉𝑗1d^{\circ}\partial_{x_{i}}=-2\ \hbox{et}\ d^{\circ}\partial_{\xi_{j}}=-1.

Comme dans [AMM], on modifie ces degrĂ©s pour obtenir la graduation naturelle de Tp​o​l​y​(ℝp|q)subscript𝑇𝑝𝑜𝑙𝑩superscriptℝconditional𝑝𝑞T_{poly}(\mathbb{R}^{p|q}). On va donc poser:

|xi|=2,|Οj|=1,|∂xi|=−3​et​|∂Οj|=−2.formulae-sequencesubscriptđ‘„đ‘–2formulae-sequencesubscript𝜉𝑗1subscriptsubscriptđ‘„đ‘–3etsubscriptsubscript𝜉𝑗2|x_{i}|=2,\ |\xi_{j}|=1,\ |\partial_{x_{i}}|=-3\ \hbox{et}\ |\partial_{\xi_{j}}|=-2.

Le produit extérieur usuel ∧0subscript0\wedge_{0} était défini par:

∂i∧0∂j=∂i⊗∂j−(−1)d∘​(∂i)⁡d∘​(∂j)​∂j⊗∂i,subscript0subscript𝑖subscript𝑗tensor-productsubscript𝑖subscript𝑗tensor-productsuperscript1superscript𝑑subscript𝑖superscript𝑑subscript𝑗subscript𝑗subscript𝑖\partial_{i}\wedge_{0}\partial_{j}=\partial_{i}\otimes\partial_{j}-(-1)^{d^{\circ}(\partial_{i})d^{\circ}(\partial_{j})}\partial_{j}\otimes\partial_{i},

oĂč ∂isubscript𝑖\partial_{i} est soit ∂xisubscriptsubscriptđ‘„đ‘–\partial_{x_{i}} soit ∂Οisubscriptsubscript𝜉𝑖\partial_{\xi_{i}}.

Pour tenir compte du décalage, on pose maintenant

∂i∧∂j=(−1)|∂i|​∂i∧0∂j.subscript𝑖subscript𝑗subscript0superscript1subscript𝑖subscript𝑖subscript𝑗\partial_{i}\wedge\partial_{j}=(-1)^{|\partial_{i}|}\partial_{i}\wedge_{0}\partial_{j}.

On complÚte ce produit exrérieur avec le produit usuel, on aura

xi∧xj=xi​xj,xi∧Οj=Οj∧xi=Οj​xi,Οi∧Οj=−Οj∧Οi,xi∧∂j=xi​∂j,Οi∧∂j=−Οi​∂j.formulae-sequenceformulae-sequencesubscriptđ‘„đ‘–subscriptđ‘„đ‘—subscriptđ‘„đ‘–subscriptđ‘„đ‘—subscriptđ‘„đ‘–subscript𝜉𝑗subscript𝜉𝑗subscriptđ‘„đ‘–subscript𝜉𝑗subscriptđ‘„đ‘–formulae-sequencesubscript𝜉𝑖subscript𝜉𝑗subscript𝜉𝑗subscript𝜉𝑖formulae-sequencesubscriptđ‘„đ‘–subscript𝑗subscriptđ‘„đ‘–subscript𝑗subscript𝜉𝑖subscript𝑗subscript𝜉𝑖subscript𝑗x_{i}\wedge x_{j}=x_{i}x_{j},\ x_{i}\wedge\xi_{j}=\xi_{j}\wedge x_{i}=\xi_{j}x_{i},\ \xi_{i}\wedge\xi_{j}=-\xi_{j}\wedge\xi_{i},\ x_{i}\wedge\partial_{j}=x_{i}\partial_{j},\ \xi_{i}\wedge\partial_{j}=-\xi_{i}\partial_{j}.

L’espace Tp​o​l​y​(ℝp|q)=(S​(ℝp)​⹂⋀(ℝq))​⹂(⋀(ℝp)∗​⹂S​(ℝq)∗)subscript𝑇𝑝𝑜𝑙𝑩superscriptℝconditional𝑝𝑞𝑆superscriptℝ𝑝tensor-productsuperscriptℝ𝑞tensor-productsuperscriptsuperscriptℝ𝑝tensor-product𝑆superscriptsuperscriptℝ𝑞T_{poly}(\mathbb{R}^{p|q})=\Big{(}S(\mathbb{R}^{p})\bigotimes\bigwedge(\mathbb{R}^{q})\Big{)}\bigotimes\Big{(}\bigwedge(\mathbb{R}^{p})^{*}\bigotimes S(\mathbb{R}^{q})^{*}\Big{)} est maintenant muni d’un produit ∧\wedge associatif et commutatif graduĂ©, de degrĂ© |∧|=0|\wedge|=0.

Un Ă©lĂ©ment α∈Tp​o​l​y​(ℝp|q)đ›Œsubscript𝑇𝑝𝑜𝑙𝑩superscriptℝconditional𝑝𝑞\alpha\in T_{poly}(\mathbb{R}^{p|q}) sĂ©crit:

α=∑1≀i1<⋯<in≀p1≀j1≀⋯≀jm≀q∑1≀s1<⋯<sr≀p1≀t1≀⋯≀tu≀qαs1​
​sr​t1​
​tui1​
​in​j1​
​jm​xs1​
​xsr​Οt1​ ​Οtu​∂xi1∧∂xin∧∂Οj1∧ ​∂Οjm,đ›ŒsubscriptFRACOP1subscript𝑖1⋯subscript𝑖𝑛𝑝1subscript𝑗1⋯subscript𝑗𝑚𝑞subscriptFRACOP1subscript𝑠1⋯subscript𝑠𝑟𝑝1subscript𝑡1⋯subscript𝑡𝑱𝑞subscriptsuperscriptđ›Œsubscript𝑖1
subscript𝑖𝑛subscript𝑗1
subscript𝑗𝑚subscript𝑠1
subscript𝑠𝑟subscript𝑡1
subscript𝑡𝑱subscriptđ‘„subscript𝑠1
subscriptđ‘„subscript𝑠𝑟subscript𝜉subscript𝑡1
subscript𝜉subscript𝑡𝑱subscriptsubscriptđ‘„subscript𝑖1subscriptsubscriptđ‘„subscript𝑖𝑛subscriptsubscript𝜉subscript𝑗1
subscriptsubscript𝜉subscript𝑗𝑚\alpha=\sum_{1\leq i_{1}<\dots<i_{n}\leq p\atop 1\leq j_{1}\leq\dots\leq j_{m}\leq q}\sum_{1\leq s_{1}<\dots<s_{r}\leq p\atop 1\leq t_{1}\leq\dots\leq t_{u}\leq q}\alpha^{i_{1}\dots i_{n}j_{1}\dots j_{m}}_{s_{1}\dots s_{r}t_{1}\dots t_{u}}x_{s_{1}}\dots x_{s_{r}}\xi_{t_{1}}\dots\xi_{t_{u}}\partial_{x_{i_{1}}}\wedge\partial_{x_{i_{n}}}\wedge\partial_{\xi_{j_{1}}}\wedge\dots\partial_{\xi_{j_{m}}},

ce qu’on notera simplement par:

α=∑S,T,I,JαS​TI​J​xS​ΟT​∂xI∧∂ΟJ.đ›Œsubscriptđ‘†đ‘‡đŒđœsuperscriptsubscriptđ›Œđ‘†đ‘‡đŒđœsubscriptđ‘„đ‘†subscript𝜉𝑇subscriptsubscriptđ‘„đŒsubscriptsubscriptđœ‰đœ\alpha=\sum_{S,T,I,J}\alpha_{ST}^{IJ}\ x_{S}\xi_{T}\partial_{x_{I}}\wedge\partial_{\xi_{J}}.

On a  |α|=2​#​S+#​T−3​#​I−2​#​Jđ›Œ2#𝑆#𝑇3#đŒ2#đœ|\alpha|=2\#S+\#T-3\#I-2\#J.

Sur Tp​o​l​y​(ℝp|q)subscript𝑇𝑝𝑜𝑙𝑩superscriptℝconditional𝑝𝑞T_{poly}(\mathbb{R}^{p|q}), la multiplication ∧\wedge est dĂ©finie par:

α∧ÎČ=∑S,T,I,JA,B,C,D(−1)#​B​#​I​αS​TI​J​ÎČA​BC​D​xS​xA​ΟT​ΟB​∂xI∧∂xC∧∂ΟJ∧∂ΟD.đ›Œđ›œsubscriptFRACOPđ‘†đ‘‡đŒđœđŽđ”đ¶đ·superscript1#đ”#đŒsuperscriptsubscriptđ›Œđ‘†đ‘‡đŒđœsuperscriptsubscriptđ›œđŽđ”đ¶đ·subscriptđ‘„đ‘†subscriptđ‘„đŽsubscript𝜉𝑇subscriptđœ‰đ”subscriptsubscriptđ‘„đŒsubscriptsubscriptđ‘„đ¶subscriptsubscriptđœ‰đœsubscriptsubscriptđœ‰đ·\alpha\wedge\beta=\sum_{S,T,I,J\atop A,B,C,D}(-1)^{\#B\#I}\alpha_{ST}^{IJ}\beta_{AB}^{CD}\ x_{S}x_{A}\xi_{T}\xi_{B}\partial_{x_{I}}\wedge\partial_{x_{C}}\wedge\partial_{\xi_{J}}\wedge\partial_{\xi_{D}}.

D’autre part, les champs de vecteurs 𝔛​(ℝp|q)𝔛superscriptℝconditional𝑝𝑞\mathfrak{X}(\mathbb{R}^{p|q}) de la forme X=∑iX~i​(x,Ο)​∂i𝑋subscript𝑖superscript~đ‘‹đ‘–đ‘„đœ‰subscript𝑖X=\sum_{i}\tilde{X}^{i}(x,\xi)\partial_{i} sur le super-espace ℝp|qsuperscriptℝconditional𝑝𝑞\mathbb{R}^{p|q} ont Ă©tĂ© Ă©tudiĂ©s par plusieurs auteurs [BB]. Cet espace est muni d’un crochet dĂ©fini par:

[X,Y]=X∘Y−(−1)(|X|−1)​(|Y|−1)​Y∘X.𝑋𝑌𝑋𝑌superscript1𝑋1𝑌1𝑌𝑋[X,Y]=X\circ Y-(-1)^{(|X|-1)(|Y|-1)}Y\circ X.

On étend ce crochet au crochet de Schouten des multichamps de vecteurs en posant:

[X1∧⋯∧Xn,Y1∧⋯∧Ym]S=subscriptsubscript𝑋1⋯subscript𝑋𝑛subscript𝑌1⋯subscript𝑌𝑚𝑆absent\displaystyle[X_{1}\wedge\dots\wedge X_{n},Y_{1}\wedge\dots\wedge Y_{m}]_{S}=
∑s=1n∑t=1m(−1)|Xs|​(|Xs+1|+⋯+|Xn|)+|Yt|​(|Y1|+⋯+|Yt−1|)​X1∧⋯​s^​⋯∧Xn∧[Xs,Yt]∧Y1∧⋯​t^​⋯∧Ym.superscriptsubscript𝑠1𝑛superscriptsubscript𝑡1𝑚superscript1subscript𝑋𝑠subscript𝑋𝑠1⋯subscript𝑋𝑛subscript𝑌𝑡subscript𝑌1⋯subscript𝑌𝑡1subscript𝑋1⋯^𝑠⋯subscript𝑋𝑛subscript𝑋𝑠subscript𝑌𝑡subscript𝑌1⋯^𝑡⋯subscript𝑌𝑚\displaystyle\sum_{s=1}^{n}\sum_{t=1}^{m}(-1)^{|X_{s}|(|X_{s+1}|+\cdots+|X_{n}|)+|Y_{t}|(|Y_{1}|+\dots+|Y_{t-1}|)}X_{1}\wedge\cdots\widehat{s}\dots\wedge X_{n}\wedge[X_{s},Y_{t}]\wedge Y_{1}\wedge\cdots\widehat{t}\dots\wedge Y_{m}.

(Voir par exemple [AAC1], [AIPP-B], [K], [Le]
) Ceci revient à imposer une relation de Leibniz de la forme:

[X,Y∧Z]=[X,Y]∧Z+(−1)|Y|​(|X|−1)​Y∧[X,Z].𝑋𝑌𝑍𝑋𝑌𝑍superscript1𝑌𝑋1𝑌𝑋𝑍[X,Y\wedge Z]=[X,Y]\wedge Z+(-1)^{|Y|(|X|-1)}Y\wedge[X,Z].

En fait le degrĂ© naturel sur 𝔛​(ℝp|q)𝔛superscriptℝconditional𝑝𝑞\mathfrak{X}(\mathbb{R}^{p|q}) pour ce crochet est

d​e​g​(X)=|X|+1𝑑𝑒𝑔𝑋𝑋1deg(X)=|X|+1

puisque |[,]|=1|[~{},~{}]|=1. On trouve que 𝔛​(ℝp|q)𝔛superscriptℝconditional𝑝𝑞\mathfrak{X}(\mathbb{R}^{p|q}) muni de d​e​g𝑑𝑒𝑔deg et [,][~{},~{}] est une algĂšbre de Lie graduĂ©e.

De mĂȘme, si on pose

d​e​g​(X1∧⋯∧Xn)=|X1∧⋯∧Xn|+1,𝑑𝑒𝑔subscript𝑋1⋯subscript𝑋𝑛subscript𝑋1⋯subscript𝑋𝑛1deg(X_{1}\wedge\dots\wedge X_{n})=|X_{1}\wedge\dots\wedge X_{n}|+1,

alors, (Tp​o​l​y(ℝp|q)[−1],[,]S)\Big{(}T_{poly}(\mathbb{R}^{p|q})[-1],[~{},~{}]_{S}\Big{)} est une algĂšbre de Lie graduĂ©e (pour d​e​g𝑑𝑒𝑔deg).

On peut, comme dans [AMM], réécrire ces opérations ainsi:

Pour deux champs de vecteurs X=∑iX~i​(x,Ο)​∂i𝑋subscript𝑖superscript~đ‘‹đ‘–đ‘„đœ‰subscript𝑖X=\sum_{i}\tilde{X}^{i}(x,\xi)\partial_{i} et Y=∑jY~j​(x,Ο)​∂j𝑌subscript𝑗superscript~đ‘Œđ‘—đ‘„đœ‰subscript𝑗Y=\sum_{j}\tilde{Y}^{j}(x,\xi)\partial_{j}, on a:

[X,Y]=∑i,jX~i​(x,Ο)​∂i(Y~j​(x,Ο))​∂j−(−1)d​e​g​(X)​d​e​g​(Y)​Y~j​(x,Ο)​∂j(X~i​(x,Ο))​∂i.𝑋𝑌subscript𝑖𝑗superscript~đ‘‹đ‘–đ‘„đœ‰subscript𝑖superscript~đ‘Œđ‘—đ‘„đœ‰subscript𝑗superscript1𝑑𝑒𝑔𝑋𝑑𝑒𝑔𝑌superscript~đ‘Œđ‘—đ‘„đœ‰subscript𝑗superscript~đ‘‹đ‘–đ‘„đœ‰subscript𝑖[X,Y]=\sum_{i,j}\tilde{X}^{i}(x,\xi)\partial_{i}(\tilde{Y}^{j}(x,\xi))\partial_{j}-(-1)^{deg(X)deg(Y)}\tilde{Y}^{j}(x,\xi)\partial_{j}(\tilde{X}^{i}(x,\xi))\partial_{i}.

Pour deux tenseurs

α=∑i1,
,inα~i1​
​in​(x,Ο)​∂i1∧⋯∧∂in=∑Iα~I​(x,Ο)​∂Iđ›Œsubscriptsubscript𝑖1
subscript𝑖𝑛superscript~đ›Œsubscript𝑖1
subscriptđ‘–đ‘›đ‘„đœ‰subscriptsubscript𝑖1⋯subscriptsubscript𝑖𝑛subscriptđŒsuperscript~đ›ŒđŒđ‘„đœ‰subscriptđŒ\alpha=\sum_{i_{1},\dots,i_{n}}\tilde{\alpha}^{i_{1}\dots i_{n}}(x,\xi)\partial_{i_{1}}\wedge\dots\wedge\partial_{i_{n}}=\sum_{I}\tilde{\alpha}^{I}(x,\xi)\partial_{I}

et

ÎČ=∑j1,
,jmÎČ~j1​
​jm​(x,Ο)​∂j1∧⋯∧∂jm=∑JÎČ~J​(x,Ο)​∂J,đ›œsubscriptsubscript𝑗1
subscript𝑗𝑚superscript~đ›œsubscript𝑗1
subscriptđ‘—đ‘šđ‘„đœ‰subscriptsubscript𝑗1⋯subscriptsubscript𝑗𝑚subscriptđœsuperscript~đ›œđœđ‘„đœ‰subscriptđœ\beta=\sum_{j_{1},\dots,j_{m}}\tilde{\beta}^{j_{1}\dots j_{m}}(x,\xi)\partial_{j_{1}}\wedge\dots\wedge\partial_{j_{m}}=\sum_{J}\tilde{\beta}^{J}(x,\xi)\partial_{J},

on a:

[α,ÎČ]S=subscriptđ›Œđ›œđ‘†absent\displaystyle[\alpha,\beta]_{S}=
∑I,J(∑s=1n(−1)|∂is|​(|∂i1|+⋯+|∂is−1|)+(|ÎČ~J|+1)​(|∂I|−|∂is|)α~I(x,Ο)∂is(ÎČ~J(x,Ο))∂i1∧
s^⋯∧∂in∧∂J\displaystyle\sum_{I,J}\Big{(}\sum_{s=1}^{n}(-1)^{|\partial_{i_{s}}|(|\partial_{i_{1}}|+\dots+|\partial_{i_{s-1}}|)+(|\tilde{\beta}^{J}|+1)(|\partial_{I}|-|\partial_{i_{s}}|)}\tilde{\alpha}^{I}(x,\xi)\partial_{i_{s}}(\tilde{\beta}^{J}(x,\xi))\partial_{i_{1}}\wedge\dots\widehat{s}\dots\wedge\partial_{i_{n}}\wedge\partial_{J}
−∑t=1m(−1)|∂jt|​(|∂j1|+⋯+|∂jt−1|)+(|ÎČ~J|+|∂jt|+1)​(|α|+1)ÎČ~J(x,Ο)∂jt(α~I(x,Ο))∂I∧∂j1∧
t^⋯∧∂jm).\displaystyle-\sum_{t=1}^{m}(-1)^{|\partial_{j_{t}}|(|\partial_{j_{1}}|+\dots+|\partial_{j_{t-1}}|)+(|\tilde{\beta}^{J}|+|\partial_{j_{t}}|+1)(|\alpha|+1)}\tilde{\beta}^{J}(x,\xi)\partial_{j_{t}}(\tilde{\alpha}^{I}(x,\xi))\partial_{I}\wedge\partial_{j_{1}}\wedge\dots\widehat{t}\dots\wedge\partial_{j_{m}}\Big{)}.

Ce qu’on peut l’écrire comme dans [AMM]:

[α,ÎČ]S=(−1)|α|+1​α∙ÎČ−(−1)|α|​(|ÎČ|+1)​ÎČ∙α,subscriptđ›Œđ›œđ‘†âˆ™superscript1đ›Œ1đ›Œđ›œâˆ™superscript1đ›Œđ›œ1đ›œđ›Œ[\alpha,\beta]_{S}=(-1)^{|\alpha|+1}\alpha\bullet\beta-(-1)^{|\alpha|(|\beta|+1)}\beta\bullet\alpha,

avec

α∙ÎČ=∑s=1n(−1)|α|+1+|∂is|​(|∂i1|+⋯+|∂is−1|)+(|ÎČ~J|+1)​(|∂I|−|∂is|)​α~I​(x,Ο)​∂is(ÎČ~J​(x,Ο))​∂i1∧
​s^​⋯∧∂in∧∂J.âˆ™đ›Œđ›œsuperscriptsubscript𝑠1𝑛superscript1đ›Œ1subscriptsubscript𝑖𝑠subscriptsubscript𝑖1⋯subscriptsubscript𝑖𝑠1superscript~đ›œđœ1subscriptđŒsubscriptsubscript𝑖𝑠superscript~đ›ŒđŒđ‘„đœ‰subscriptsubscript𝑖𝑠superscript~đ›œđœđ‘„đœ‰subscriptsubscript𝑖1
^𝑠⋯subscriptsubscript𝑖𝑛subscriptđœ\alpha\bullet\beta=\hskip-4.26773pt\sum_{s=1}^{n}(-1)^{|\alpha|+1+|\partial_{i_{s}}|(|\partial_{i_{1}}|+\dots+|\partial_{i_{s-1}}|)+(|\tilde{\beta}^{J}|+1)(|\partial_{I}|-|\partial_{i_{s}}|)}\tilde{\alpha}^{I}(x,\xi)\partial_{i_{s}}(\tilde{\beta}^{J}(x,\xi))\partial_{i_{1}}\wedge\dots\widehat{s}\dots\wedge\partial_{i_{n}}\wedge\partial_{J}.

Finalement, on a une relation de Leibniz de la forme:

[α,ÎČ∧γ]S=[α,ÎČ]S∧γ+(−1)(d​e​g​(ÎČ)−1)​d​e​g​(α)​ÎČ∧[α,Îł]S.subscriptđ›Œđ›œđ›Ÿđ‘†subscriptđ›Œđ›œđ‘†đ›Ÿsuperscript1đ‘‘đ‘’đ‘”đ›œ1đ‘‘đ‘’đ‘”đ›Œđ›œsubscriptđ›Œđ›Ÿđ‘†[\alpha,\beta\wedge\gamma]_{S}=[\alpha,\beta]_{S}\wedge\gamma+(-1)^{(deg(\beta)-1)deg(\alpha)}\beta\wedge[\alpha,\gamma]_{S}.

On en dĂ©duit que (Tp​o​l​y(ℝp|q),∧,[,]S,d=0)\Big{(}T_{poly}(\mathbb{R}^{p|q}),\wedge,[~{},~{}]_{S},d=0\Big{)} est une (0,1)01(0,1)-algĂšbre diffĂ©rentielle graduĂ©e puisque (Tp​o​l​y​(ℝp|q),∧)subscript𝑇𝑝𝑜𝑙𝑩superscriptℝconditional𝑝𝑞\Big{(}T_{poly}(\mathbb{R}^{p|q}),\wedge\big{)} est une algĂšbre commutative graduĂ©e et (Tp​o​l​y(ℝp|q)[−1],[,]S)\Big{(}T_{poly}(\mathbb{R}^{p|q})[-1],[~{},~{}]_{S}\Big{)} est une algĂšbre de Lie graduĂ©e telle que ∧\wedge et [,]S[~{},~{}]_{S} vĂ©rifie l’identitĂ© de Leibniz.

5.4. Exemple 4

(Le crochet de Poisson sur le super-espace ℝp|qsuperscriptℝconditional𝑝𝑞\mathbb{R}^{p|q})

Reprenons le super-espace ℝp|qsuperscriptℝconditional𝑝𝑞\mathbb{R}^{p|q} avec les variables xisubscriptđ‘„đ‘–x_{i} et Οjsubscript𝜉𝑗\xi_{j} de degrĂ©s:

|xi|=2​et​|Οj|=1.subscriptđ‘„đ‘–2etsubscript𝜉𝑗1|x_{i}|=2\ \hbox{et}\ |\xi_{j}|=1.

L’algĂšbre S​(ℝp|q)=S​(ℝp)​⹂⋀(ℝq)𝑆superscriptℝconditional𝑝𝑞𝑆superscriptℝ𝑝tensor-productsuperscriptℝ𝑞S(\mathbb{R}^{p|q})=S(\mathbb{R}^{p})\bigotimes\bigwedge(\mathbb{R}^{q}) devient une algĂšbre commutative graduĂ©e pour ce degrĂ©:

f​.​g=(−1)|f|​|g|​g​.​f.𝑓.𝑔superscript1𝑓𝑔𝑔.𝑓f\hbox{\hb.}g=(-1)^{|f||g|}g\hbox{\hb.}f.

Cette algĂšbre admet des dĂ©rivations graduĂ©es ∂xisubscriptsubscriptđ‘„đ‘–\partial_{x_{i}} et ∂Οjsubscriptsubscript𝜉𝑗\partial_{\xi_{j}} avec |∂xi|=−2subscriptsubscriptđ‘„đ‘–2|\partial_{x_{i}}|=-2 et |∂Οj|=−1subscriptsubscript𝜉𝑗1|\partial_{\xi_{j}}|=-1. Suivant [AIPP-B], on dĂ©finit un crochet de Poisson homogĂšne de degrĂ© mâˆˆâ„€đ‘šâ„€m\in\mathbb{Z} sur S​(ℝp|q)𝑆superscriptℝconditional𝑝𝑞S(\mathbb{R}^{p|q}) en posant:

{f,g}=(−1)m​|f|​∑i,j(−1)|∂j|​(|f|+|∂i|)​ωi​j​(x,Ο)​∂i(f)​∂j(g),𝑓𝑔superscript1𝑚𝑓subscript𝑖𝑗superscript1subscript𝑗𝑓subscript𝑖superscriptđœ”đ‘–đ‘—đ‘„đœ‰subscript𝑖𝑓subscript𝑗𝑔\{f,g\}=(-1)^{m|f|}\sum_{i,j}(-1)^{|\partial_{j}|(|f|+|\partial_{i}|)}\omega^{ij}(x,\xi)\partial_{i}(f)\partial_{j}(g),

oĂč ωi​jsuperscript𝜔𝑖𝑗\omega^{ij} est une fonction polynĂŽme. Dire que {,}\{~{},~{}\} est un crochet de Poisson, c’est Ă  dire que (S(ℝp|q)[−m],{,})\Big{(}S(\mathbb{R}^{p|q})[-m],\{~{},~{}\}\Big{)} est une algĂšbre de Lie graduĂ©e. Ceci se traduit par trois conditions sur les ωi​jsuperscript𝜔𝑖𝑗\omega^{ij}:

(𝐱):|ωi​j|+|∂i|+|∂j|=m,∀i,j,\displaystyle{\bf(i):}\ \ \ |\omega^{ij}|+|\partial_{i}|+|\partial_{j}|=m,\ \forall i,j,
(𝐱𝐱):ωi​j(x,Ο)=(−1)|∂i|​|∂j|+m+1ωj​i(x,Ο),∀i,j,\displaystyle{\bf(ii):}\ \ \ \omega^{ij}(x,\xi)=(-1)^{|\partial_{i}||\partial_{j}|+m+1}\omega^{ji}(x,\xi),\ \forall i,j,
(𝐱𝐱𝐱):∑k(−1)|∂ℓ|​(m+|∂i|)ωℓ,k(x,Ο)∂k(ωj​i(x,Ο))+(−1)|∂j|​(m+|∂ℓ|)ωj,k(x,Ο)∂k(ωi​ℓ(x,Ο))\displaystyle{\bf(iii):}\ \ \sum_{k}(-1)^{|\partial_{\ell}|(m+|\partial_{i}|)}\omega^{\ell,k}(x,\xi)\partial_{k}\big{(}\omega^{ji}(x,\xi)\big{)}+(-1)^{|\partial_{j}|(m+|\partial_{\ell}|)}\omega^{j,k}(x,\xi)\partial_{k}\big{(}\omega^{i\ell}(x,\xi)\big{)}
+(−1)|∂i|​(m+|∂j|)​ωi,k​(x,Ο)​∂k(ωℓ​j​(x,Ο))=0,∀i,j,ℓ.superscript1subscript𝑖𝑚subscript𝑗superscriptđœ”đ‘–đ‘˜đ‘„đœ‰subscript𝑘superscriptđœ”â„“đ‘—đ‘„đœ‰0for-all𝑖𝑗ℓ\displaystyle\hskip 45.52458pt+(-1)^{|\partial_{i}|(m+|\partial_{j}|)}\omega^{i,k}(x,\xi)\partial_{k}\big{(}\omega^{\ell j}(x,\xi)\big{)}=0,\ \forall i,j,\ell.

Enfin, la relation de Leibniz est bien vĂ©rifiĂ©e pour . et {,}\{~{},~{}\}. Elle s’écrit:

{f,g​.​h}={f,g}​.​h+(−1)|g|​(|f|+m)​g​.​{f,h}.𝑓𝑔.ℎ𝑓𝑔.ℎsuperscript1𝑔𝑓𝑚𝑔.𝑓ℎ\{f,g\hbox{\hb.}h\}=\{f,g\}\hbox{\hb.}h+(-1)^{|g|(|f|+m)}g\hbox{\hb.}\{f,h\}.

On obtient, donc, que (S(ℝp|q),.,{,},d=0)\Big{(}S(\mathbb{R}^{p|q}),\hbox{\hb.},\{~{},~{}\},d=0\Big{)} est une (0,m)0𝑚(0,m)-algĂšbre diffĂ©rentielle graduĂ©e.


References

  • [1]
  • [AAC1] W. Aloulou, D. Arnal, R. Chatbouri, Cohomologie de Chevalley des graphes vectoriels, Pacific J of Math, vol 229, no 2 (2007), 257-292.
  • [AAC2] W. Aloulou, D. Arnal, R. Chatbouri, AlgĂšbres et cogĂšbres de Gerstenhaber et cohomologies associĂ©es, preprint UniversitĂ© de Bourgogne (2007).
  • [AIPP-B] J. A. de AzcĂĄrraga, J. M. Izquierdo, A. M. Perelemov, J. C. PĂ©rez-Bueno, The â„€2subscriptâ„€2\mathbb{Z}_{2}-graded Schouten-Nijenhuis bracket and generalized super-Poisson structures, preprint arXiv:hep-th/9612186v2 5 Apr 1997.
  • [AMM] D. Arnal, D. Manchon, M. Masmoudi, Choix des signes pour la formalitĂ© de M. Kontsevich, Pacific J of Math, vol 203, no 1 (2002), 23-66.
  • [BB] I. Basdouri, M. Ben ammar, Cohomology of 𝔬​𝔰​𝔭​(1|2)𝔬𝔰𝔭conditional12\mathfrak{osp}(1|2) acting on linear differential operators on the supercircle S1|1superscript𝑆conditional11S^{1|1}, Preprint arXiv:0709.1768v1 [math.RT] 12 Sep 2007.
  • [BGHHW] M. Bordemann, G. Ginot, G. Halbout, H.C. Herbig, S. Waldmann, FormalitĂ© G∞subscriptđșG_{\infty} adaptĂ©e et star-reprĂ©sentations sur des sous variĂ©tĂ©s coĂŻsotropes, math.QA/0504276 v 1 13 Apr 2005.
  • [F] B. Fresse, ThĂ©orie des opĂ©rades de Koszul et homologie des algĂšbres de Poisson, Annales mathĂ©matiques Blaise Pascal Vol 13. N∘ 2, 2006, 237-312.
  • [G] G. Ginot, Homologie et modĂšle minimal des algĂšbres de Gerstenhaber, Ann. Math. Blaise Pascal, vol 11, no 1 (2004), 95-126.
  • [GH] G. Ginot, G. Halbout, A formality theorem for Poisson manifolds, Lett. Math. Phys. Vol 66 (2003), 37-64.
  • [K] B. Kupershmidt, Odd and even Poisson brackets in dynamical systems, Lett. Math. Phys. Vol 9 (1985), 323-330.
  • [Le] D. A. Leites, New superalgebras and mechanics, Sov. Math. Dokl. Vol 18 (1977), 1277-1280.
  • [Lo] J.L. Loday, Cyclic Homology, Second Edition, Volume 301, Grundlerhren der Mathematischern Wissenschaften, A series of compehensive studies in mathematics, Springer.