Sur la fonction Zêta associée au Laplacien singulier Δ𝒪(m)¯subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}

Mounir Hajli
Résumé

Dans [9], on a déterminé le spectre du Laplacien singulier attaché aux métriques canoniques sur 1superscript1\mathbb{P}^{1}. Le but de cet article est l’étude de ζΔ𝒪(m)¯subscript𝜁subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚\zeta_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}}, la fonction Zêta associée à ce spectre. On montre qu’elle est prolongeable en une fonction holomorphe en zéro et on détermine les valeurs de ζΔ𝒪(m)¯(0)subscript𝜁subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚0\zeta_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}}(0) et ζΔ𝒪(m)¯(0)subscriptsuperscript𝜁subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚0\zeta^{\prime}_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}}(0) pour tout m𝑚m\in\mathbb{N}:

ζΔ𝒪(m)¯(0)subscript𝜁subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚0\displaystyle\zeta_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}}(0) =23m2,absent23𝑚2\displaystyle=-\frac{2}{3}-\frac{m}{2},
ζΔ𝒪(m)¯(0)subscriptsuperscript𝜁subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚0\displaystyle\zeta^{\prime}_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}}(0) =4ζ(1)16log(m+2)m+1((m+1)!)2.absent4subscriptsuperscript𝜁116superscript𝑚2𝑚1superscript𝑚12\displaystyle=4\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(-1)-\frac{1}{6}-\log\frac{\,{}(m+2)^{{m+1}}}{((m+1)!)^{2}}.

1 Introduction

Dans [9], on a construit un opérateur différentiel singulier associé aux métriques canoniques sur 1superscript1\mathbb{P}^{1}, qu’on noté par Δ𝒪(m)¯subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}, et on a montré qu’il possède un spectre discret, positif et infini, qu’on a calculé explicitement. Un des objectifs de cet article est de proposer une alternative aux calculs de Gillet, Soulé et Zagier, cf. [6], en étudiant le spectre du Laplacien Δ𝒪(m)¯subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}} associé aux métriques canoniques sur 1superscript1\mathbb{P}^{1}. On souhaite étudier ζΔ𝒪(m)¯subscript𝜁subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚\zeta_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}} la fonction Zêta associée à ce spectre. Comme les métriques ne sont pas 𝒞superscript𝒞\mathcal{C}^{\infty} alors la théorie spectrale des opérateurs Laplaciens, voir par exemple [3], n’est plus applicable à cette situation. On développe une méthode de régularisation de fonctions Zêta, qui va nous permettre dans la suite de déduire que ζΔ𝒪(m)¯subscript𝜁subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚\zeta_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}} est prolongeable en une fonction holomorphe au voisinage de zéro, en plus on calcule explicitement sa valeur, ainsi que sa dérivée en ce point.

Commençons par rappeler quelques éléments de la théorie spectrale des opérateurs Laplaciens, voir par exemple [3]. Soit (X,hX)𝑋subscript𝑋(X,h_{X}) une variété kählérienne compacte et hXsubscript𝑋h_{X} une métrique hermitienne de classe 𝒞superscript𝒞\mathcal{C}^{\infty}, et (L,h)𝐿(L,h) un fibré en droites holomorphe muni d’une métrique hermitienne hh de classe 𝒞superscript𝒞\mathcal{C}^{\infty} sur X𝑋X. Dans [18], Ray et et Singer associent à la donnée ((TX,hX);(L,h))𝑇𝑋subscript𝑋𝐿\bigl{(}(TX,h_{X});(L,h)\bigr{)}, un réel appelé la torsion analytique holomorphe, qu’on note par T((TX,hX);L¯)𝑇𝑇𝑋subscript𝑋¯𝐿T\bigl{(}(TX,h_{X});\overline{L}\bigr{)} est définie par un procédé de régularisation du produit infini des valeurs propres non nuls du Laplacien ΔL¯qsuperscriptsubscriptΔ¯𝐿𝑞\Delta_{\overline{L}}^{q} agissant sur A(0,q)(X,L)superscript𝐴0𝑞𝑋𝐿A^{(0,q)}(X,L) pour q=0,1,,dim(X)𝑞0.1subscriptdimension𝑋q=0,1,\ldots,\dim_{\mathbb{C}}(X). Si l’on note par αq,1αq,2subscript𝛼𝑞.1subscript𝛼𝑞.2\alpha_{q,1}\leq\alpha_{q,2}\leq\ldots les valeurs propres non nulles de ΔL¯qsuperscriptsubscriptΔ¯𝐿𝑞\Delta_{\overline{L}}^{q} comptées avec multiplicité, et par

ζΔL¯q(s)=k11αq,ks,subscript𝜁superscriptsubscriptΔ¯𝐿𝑞𝑠subscript𝑘11superscriptsubscript𝛼𝑞𝑘𝑠\zeta_{\Delta_{\overline{L}}^{q}}(s)=\sum_{k\geq 1}\frac{1}{\alpha_{q,k}^{s}},

la fonction Zêta associé, on montre par des méthodes de la théorie du noyau de la chaleur, voir [3], que ζΔL¯subscript𝜁subscriptΔ¯𝐿\zeta_{\Delta_{\overline{L}}} converge pour Re(s)>1Re𝑠1\mathrm{Re}(s)>1 avec un pôle en s=1𝑠1s=1 et s’étend en une fonction méromorphe sur \mathbb{C} entier et qu’elle est holomorphe au voisinage de s=0𝑠0s=0, voir [3, § 9.6]. On pose alors

T((TX,hX);L¯)=q=0n(1)q+1qζΔL¯q(0).𝑇𝑇𝑋subscript𝑋¯𝐿superscriptsubscript𝑞0𝑛superscript1𝑞1𝑞superscriptsubscript𝜁superscriptsubscriptΔ¯𝐿𝑞0T\bigl{(}(TX,h_{X});\overline{L}\bigr{)}=\sum_{q=0}^{n}(-1)^{q+1}q\zeta_{\Delta_{\overline{L}}^{q}}^{\prime}(0).

Dans [21], Voros étudie la notion du produit régularisé associée à une suite abstraite de réels {αk}ksubscriptsubscript𝛼𝑘𝑘\{\alpha_{k}\}_{k\in\mathbb{N}} qui vérifie les hypothèses suivantes:

  1. 1.

    La suite {αk}ksubscriptsubscript𝛼𝑘𝑘\{\alpha_{k}\}_{k\in\mathbb{N}} est croissante et non bornée.

  2. 2.

    La fonction θ(t):=k=1etαkassign𝜃𝑡superscriptsubscript𝑘1superscript𝑒𝑡subscript𝛼𝑘\theta(t):=\sum_{k=1}^{\infty}e^{-t\alpha_{k}} converge pour tout t>0𝑡0t>0 et elle admet un développement en série de Laurent pour t𝑡t assez petit de la forme suivante:

    θ(t)=n=0cintin𝜃𝑡superscriptsubscript𝑛0subscript𝑐subscript𝑖𝑛superscript𝑡subscript𝑖𝑛\theta(t)=\sum_{n=0}^{\infty}c_{i_{n}}t^{i_{n}}

    avec {in}n0subscriptsubscript𝑖𝑛𝑛0\{i_{n}\}_{n\geq 0} une suite de réels croissante non bornée et telle que i0<0subscript𝑖00i_{0}<0.

Alors si l’on pose

Z(s,a):=k11(αk+a)spourRe(s)1,formulae-sequenceassign𝑍𝑠𝑎subscript𝑘11superscriptsubscript𝛼𝑘𝑎𝑠much-greater-thanpourRe𝑠1Z(s,a):=\sum_{k\geq 1}\frac{1}{(\alpha_{k}+a)^{s}}\quad\text{pour}\;\mathrm{Re}(s)\gg 1,

appelée la fonction Zêta généralisée, voir [21, p. 444], on vérifie qu’elle s’étend en une fonction méromorphe sur \mathbb{C} et elle est holomorphe en zéro. On définit donc, le produit régularisé des réels α1,α2,subscript𝛼1subscript𝛼2\alpha_{1},\alpha_{2},\ldots plus généralement celui de α1α,α2α,subscript𝛼1𝛼subscript𝛼2𝛼\alpha_{1}-\alpha,\alpha_{2}-\alpha,\ldots (pour tout α0𝛼0\alpha\leq 0) comme étant le réel:

D(α):=exp(ζ(0,α))assign𝐷𝛼superscript𝜁0𝛼D(\alpha):=\exp(-\zeta^{\prime}(0,-\alpha))

D’après Voros, on appelle D(0)𝐷0D(0) le déterminant régularisé de la suite {αk}ksubscriptsubscript𝛼𝑘𝑘\{\alpha_{k}\}_{k\in\mathbb{N}}. Lorsque {αk}k1subscriptsubscript𝛼𝑘𝑘1\{\alpha_{k}\}_{k\geq 1} sont les valeurs propres d’un opérateur Laplacien alors, par définition, on vérifie que le déterminant régularisé correspond à l’exponentielle de la torsion analytique de Ray-Singer. Voros montre aussi un résultat important qui décrit explicitement le comportement asymptotique de logD𝐷\log D pour αmaps-to𝛼\alpha\mapsto-\infty en fonction des {cin}nsubscriptsubscript𝑐subscript𝑖𝑛𝑛\{c_{i_{n}}\}_{n\in\mathbb{N}}, voir [21, p. 448 (5.1)]. Réciproquement, si l’on donne une fonction ΔΔ\Delta dont tous ses zéros sont positifs et admettant un développement asymptotique du même type, alors on montre que ζ𝜁\zeta, la fonction zêta associée à ces zéros s’étend en une fonction méromorphe sur \mathbb{C} et elle est holomorphe au voisinage de zéro, en plus on montre que ζ(0)𝜁0\zeta(0) et ζ(0)superscript𝜁0\zeta^{\prime}(0) se déduisent du développement asymptotique du logΔΔ\log\Delta.

La torsion analytique est un ingrédient fondamental de la géométrie d’Arakelov. Dans le cas de fibré en droites trivial sur l’espace projectif muni de la métrique de Fubini-Study, Ikeda et Taniguchi déterminent explicitement le spectre du Laplacien associé à ces métriques, voir [13]. En se basant sur leurs résultats, Gillet, Soulé et Zagier calculent explicitement la torsion analytique dans ce cas [6]. Gillet et Soulé utilisent ce calcul pour démontrer leur théorème de Riemann-Roch arithmétique pour le fibré en droites trivial sur l’espace projectif muni de la métrique de Fubini-Study, voir [6, Théorème 2.1.1].

Ce texte est constitué de deux parties logiquement indépendantes:

Dans la section (2), on étend la notion de la torsion analytique holomorphe aux fibrés en droites munis de métriques admissibles sur 1superscript1\mathbb{P}^{1}. Rappelons qu’une métrique est dite admissible si elle est limite uniforme d’une suite de métriques positives et de classe 𝒞superscript𝒞\mathcal{C}^{\infty}. Notons qu’une métrique admissible peut être singulière, dans ce cas la théorie de noyau de chaleur développée dans [3] n’est plus valable et donc on ne peut pas associer directement une torsion analytique à ce genre de métrique. Notre idée consiste en premier temps à approximer une métrique admissible par une suite de métriques positives de classe 𝒞superscript𝒞\mathcal{C}^{\infty} et d’étudier la variation de la torsion analytique associée à cette suite, moyennant la formule des anomalies. On peut aussi considérer une suite de métriques positives de classe 𝒞superscript𝒞\mathcal{C}^{\infty} qui converge uniformément vers une métrique admissible sur T1𝑇superscript1T\mathbb{P}^{1} et d’étudier le comportement de la torsion analytique dans ce cas. En résumé, lorsque L¯¯𝐿\overline{L} et T1¯¯𝑇superscript1\overline{T\mathbb{P}^{1}} sont munis de métriques admissibles, nous établissons qu’on peut étendre la notion de torsion analytique à cette situation, voir (théorème (2.5)), qu’on appellera torsion analytique holomorphe généralisée associée à L¯¯𝐿\overline{L} et T1¯¯𝑇superscript1\overline{T\mathbb{P}^{1}} et on la notera par Tg(T1¯;L¯)subscript𝑇𝑔¯𝑇superscript1¯𝐿T_{g}\bigl{(}\overline{T\mathbb{P}^{1}};\overline{L}\bigr{)}. Nous nous intéresserons ensuite à une classe de métriques admissibles non nécessairement 𝒞superscript𝒞\mathcal{C}^{\infty} à savoir les métriques canoniques sur 1superscript1\mathbb{P}^{1}. Ces dernières ont la particularité d’être déterminées uniquement par la combinatoire de 1superscript1\mathbb{P}^{1}, vue comme variété torique. Nous appliquerons la théorie developpée ci-dessus pour calculer Tg(T1¯;𝒪(m)¯)subscript𝑇𝑔subscript¯𝑇superscript1subscript¯𝒪𝑚T_{g}\bigl{(}\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{\infty};\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}\bigr{)}; la valeur de la torsion analytique généralisée associée à T1¯subscript¯𝑇superscript1\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{\infty} et 𝒪(m)¯subscript¯𝒪𝑚\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty} munis de leur métriques canoniques. On obtient:

Tg(T1¯;𝒪(m)¯)=4ζ(1)16log(m+2)m+1((m+1)!)2m.formulae-sequencesubscript𝑇𝑔subscript¯𝑇superscript1subscript¯𝒪𝑚4subscriptsuperscript𝜁116superscript𝑚2𝑚1superscript𝑚12for-all𝑚T_{g}\bigl{(}\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{\infty};\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}\bigr{)}=4\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(-1)-\frac{1}{6}-\log\frac{\,{}(m+2)^{{m+1}}}{\bigl{(}(m+1)!\bigr{)}^{2}}\quad\forall m\in\mathbb{N}.

La section (3) constitue une approche directe pour définir une torsion analytique associée (T1¯;𝒪(m)¯)subscript¯𝑇superscript1subscript¯𝒪𝑚(\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{\infty};\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}). Rappelons que dans [9], nous avons calculé explicitement le spectre de Δ𝒪(m)¯subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}. Il est donc naturel d’associer à ce spectre une fonction ζΔ𝒪(m)¯subscript𝜁subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚\zeta_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}}, qu’on appellera la fonction Zêta associée à l’opérateur singulier Δ𝒪(m)¯subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}. Afin d’étudier cette fonction Zêta, nous introduisons la notion de familles de fonctions Zêta, voir (3.2), et nous généralisons la théorie de Voros à cette classe de fonctions Zêta en établissant un résultat qui généralise ceux de [21] et de [20], voir (théorème (3.6)). Grâce à la théorie développée dans cette section, nous sommes capables d’établir que ζΔ𝒪(m)¯subscript𝜁subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚\zeta_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}} possède exactement les mêmes propriétés qu’une fonction Zêta associée à un opérateur Laplacien vérifiant les hypothèses de [3], plus précisément on démontre le résultat suivant (voir théorème (3.14)):

Théorème 1.1.

Pour tout m𝑚m\in\mathbb{N}, la fonction ζΔ𝒪(m)¯subscript𝜁subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚\zeta_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}} converge pour tout Re(s)>1Re𝑠1\mathrm{Re}(s)>1, avec un pôle en 111 et admet un prolongement analytique au voisinage de s=0𝑠0s=0, de plus, on a

ζΔ𝒪(m)¯(0)=23m2,subscript𝜁subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚023𝑚2\zeta_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}}(0)=-\frac{2}{3}-\frac{m}{2},

et

ζΔ𝒪(m)¯(0)=4ζ(1)16log(m+2)m+1(m+1)!2.superscriptsubscript𝜁subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚04superscriptsubscript𝜁116superscript𝑚2𝑚1superscript𝑚12\zeta_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}}^{\prime}(0)=4\zeta_{\mathbb{Q}}^{\prime}(-1)-\frac{1}{6}-\log\frac{\,{}(m+2)^{{m+1}}}{(m+1)!^{2}}.

Rappelons que lorsqu’on considère des métriques 𝒞superscript𝒞\mathcal{C}^{\infty} sur T1𝑇superscript1T\mathbb{P}^{1} et sur 𝒪(m)𝒪𝑚\mathcal{O}(m), alors par définition:

T(T1¯;𝒪(m)¯)=ζΔ𝒪(m)¯(0)mformulae-sequence𝑇¯𝑇superscript1¯𝒪𝑚subscriptsuperscript𝜁subscriptΔ¯𝒪𝑚0for-all𝑚T\bigl{(}\overline{T\mathbb{P}^{1}};\overline{\mathcal{O}(m)}\bigr{)}=\zeta^{\prime}_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}}}(0)\quad\forall\,m\in\mathbb{N}

A priori la théorie classique du noyau de chaleur ne permet pas de déduire une relation entre la torsion analytique généralisée Tg(T1¯;𝒪(m)¯)subscript𝑇𝑔subscript¯𝑇superscript1subscript¯𝒪𝑚T_{g}\bigl{(}\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{\infty};\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}\bigr{)} et le déterminant régularisé canonique ζΔ𝒪(m)¯(0)subscriptsuperscript𝜁subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚0\zeta^{\prime}_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}}(0). Mais d’après nos calculs, nous avons établit que les deux différentes approches donnent le même résultat, c’est à dire:

Tg(T1¯;𝒪(m)¯)=ζΔ𝒪(m)¯(0)m.formulae-sequencesubscript𝑇𝑔subscript¯𝑇superscript1subscript¯𝒪𝑚subscriptsuperscript𝜁subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚0for-all𝑚T_{g}\bigl{(}\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{\infty};\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}\bigr{)}=\zeta^{\prime}_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}}(0)\quad\forall\,m\in\mathbb{N}.

Remerciements: Cet article est une partie de ma thèse (voir [10]) sous la direction de Vincent Maillot. Je le remercie pour ses conseils et son aide lors de la préparation de ce travail.

2 La torsion analytique holomorphe généralisée sur 1superscript1\mathbb{P}^{1}

Le but de ce paragraphe est d’étendre la notion de torsion analytique holomorphe aux fibrés en droites sur 1superscript1\mathbb{P}^{1} munis d’une métrique admissible.

2.1 Métriques admissibles

Soit X𝑋X une variété complexe analytique et L¯=(L,)\overline{L}=(L,\|\cdot\|) un fibré en droites hermitien muni d’une métrique continue sur L𝐿L.

Définition 2.1.

On appelle premier courant de Chern de L¯¯𝐿\overline{L} et on note c1(L¯)D(1,1)(X)subscript𝑐1¯𝐿superscript𝐷1.1𝑋c_{1}\bigl{(}\overline{L}\bigr{)}\in D^{(1,1)}(X) le courant défini localement par l’égalité:

c1(L¯)=ddc(logs2),subscript𝑐1¯𝐿𝑑superscript𝑑𝑐superscriptnorm𝑠2c_{1}\bigl{(}\overline{L}\bigr{)}=dd^{c}\bigl{(}-\log\|s\|^{2}\bigr{)},

s𝑠s est une section holomorphe locale et ne s’annulant pas du fibré L𝐿L.

Définition 2.2.

La métrique \|\cdot\| est dite positive si c1(L,)0c_{1}\bigl{(}L,\|\cdot\|\bigr{)}\geq 0.

Définition 2.3.

La métrique \|\cdot\| est dite admissible s’il existe une famille (n)n\bigl{(}\|\cdot\|_{n}\bigr{)}_{n\in\mathbb{N}} de métriques positives de classe 𝒞superscript𝒞\mathcal{C}^{\infty} convergeant uniformément vers \|\cdot\| sur L𝐿L. On appelle fibré admissible sur X𝑋X un fibré en droites holomorphe muni d’une métrique admissible sur X𝑋X.

On dira que L¯¯𝐿\overline{L} est un fibré en droites intégrable s’il existe L¯1subscript¯𝐿1\overline{L}_{1} et L¯2subscript¯𝐿2\overline{L}_{2} admissibles tels que

L¯=L¯1L¯21.¯𝐿tensor-productsubscript¯𝐿1superscriptsubscript¯𝐿21\overline{L}=\overline{L}_{1}\otimes\overline{L}_{2}^{-1}.
Exemple 2.4.

Soit n𝑛superscriptn\in\mathbb{N}^{\ast}. On note par 𝒪(1)𝒪1\mathcal{O}(1) le fibré de Serre sur nsuperscript𝑛\mathbb{P}^{n} et on le munit de la métrique définie pour toute section méromorphe de 𝒪(1)𝒪1\mathcal{O}(1) par:

s(x)=|s(x)|max(|x0|,,|xn|).subscriptnorm𝑠𝑥𝑠𝑥subscript𝑥0subscript𝑥𝑛\|s(x)\|_{\infty}=\frac{|s(x)|}{\max(|x_{0}|,\ldots,|x_{n}|)}.

Cette métrique est admissible.

En fait, c’est un cas particulier d’un résultat plus général combinant la construction Batyrev et Tschinkel sur une variété torique projective et la construction de Zhang. Dans la première construction permet d’associer canoniquement à tout fibré en droites sur une variété torique projective complexe une métrique continue notée BT\|\cdot\|_{BT} et déterminée uniquement par la combinatoire de la variété, voir [15, proposition 3.3.1] et [15, proposition 3.4.1]. L’approche de Zhang est moins directe, elle utilise un endomorphisme équivariant (correspondant à la multiplication par p𝑝p, un entier supérieur à 2) afin de construire par récurrence une suite de métriques qui converge uniformément vers une limite notée Zh,p\|\cdot\|_{Zh,p} et qui, en plus, ne dépend pas du choix de la métrique de départ, voir [24] ainsi que [15, théorème 3.3.3]. Mais d’après [15, théorème 3.3.5] on montre que

BT=Zh,p.\|\cdot\|_{BT}=\|\cdot\|_{Zh,p}.

Que l’on appelle la métrique canonique associée à L𝐿L. Notons que lorsque L𝐿L n’est pas trivial, alors cette métrique n’est pas 𝒞superscript𝒞\mathcal{C}^{\infty}.

2.2 La métrique de Quillen et la torsion analytique holomorphe, un rappel

Commençons tout d’abord par faire des rappels sur la métrique de Quillen. Soit (X,ωX)𝑋subscript𝜔𝑋\bigl{(}X,\omega_{X}\bigr{)} une variété compacte kählérienne et E¯¯𝐸\overline{E} un fibré vectoriel muni d’une métrique hermitienne 𝒞superscript𝒞\mathcal{C}^{\infty}. Ces données définissent un produit hermitien L2superscript𝐿2L^{2}, sur A(0,q)(X,E)superscript𝐴0𝑞𝑋𝐸A^{(0,q)}\bigl{(}X,E\bigr{)} pour q=0,1,dim(X)𝑞0.1subscriptdimension𝑋q=0,1\ldots,\dim_{\mathbb{C}}(X).

Soit ΔqsubscriptΔ𝑞\Delta_{q} l’opérateur Laplacien agissant sur A(0,q)(X,E)superscript𝐴0𝑞𝑋𝐸A^{(0,q)}\bigl{(}X,E\bigr{)} et (0,q)=kerΔqsuperscript0𝑞kernelsubscriptΔ𝑞\mathcal{H}^{(0,q)}=\ker\Delta_{q} l’ensemble des formes harmoniques. On note par

ζq(X,E,s)=n11λq,nssubscript𝜁𝑞𝑋𝐸𝑠subscript𝑛subscriptabsent11superscriptsubscript𝜆𝑞𝑛𝑠\zeta_{q}(X,E,s)=\sum_{n\in\mathbb{N}_{\geq 1}}\frac{1}{\lambda_{q,n}^{s}}

la fonction Zêta associée au spectre de ΔqsubscriptΔ𝑞\Delta_{q}, cette série converge absolument sur Re(s)>dim(X)Re𝑠subscriptdimension𝑋\mathrm{Re}(s)>\dim_{\mathbb{C}}\bigl{(}X\bigr{)} et admet un prolongement méromorphe sur \mathbb{C} entier et son prolongement est holomorphe en s=0𝑠0s=0. D’après Ray et Singer [18] on définit la torsion analytique comme étant le réel:

T((X,ωX);E¯)=q(1)q+1qζq(X,E,0).𝑇𝑋subscript𝜔𝑋¯𝐸subscript𝑞superscript1𝑞1𝑞subscriptsuperscript𝜁𝑞𝑋𝐸.0T\Bigl{(}\bigl{(}X,\omega_{X}\bigr{)};\overline{E}\Bigr{)}=\sum_{q\in\mathbb{N}}(-1)^{q+1}\,q\,\zeta^{\prime}_{q}(X,E,0).

On considère l’espace vectoriel complexe de dimension 111 suivant:

λ(E)=q0det(Hq(X,E))(1)q,\lambda\bigl{(}E\bigr{)}=\otimes_{q\geq 0}\det\bigl{(}H^{q}(X,E)\bigr{)}^{(-1)^{q}},

Hq(X,E)superscript𝐻𝑞𝑋𝐸H^{q}(X,E) est le q𝑞q-ème groupe de cohomologie de X𝑋X à coefficients dans E𝐸E. Comme Hq(X,E)superscript𝐻𝑞𝑋𝐸H^{q}(X,E) est canoniquement isomorphe à ker(Δq)kernelsubscriptΔ𝑞\ker\bigl{(}\Delta_{q}\bigr{)}, le produit hermitien L2superscript𝐿2L^{2} induit une métrique hL2subscriptsuperscript𝐿2h_{L^{2}} sur λ(E)𝜆𝐸\lambda\bigl{(}E\bigr{)}. Dans [17], Quillen définit la métrique hQsubscript𝑄h_{Q} sur λ(E)𝜆𝐸\lambda\bigl{(}E\bigr{)} par la formule:

hQ=hL2exp(T((X,ωX);E¯)).subscript𝑄subscriptsuperscript𝐿2𝑇𝑋subscript𝜔𝑋¯𝐸h_{Q}=h_{L^{2}}\exp\Bigl{(}T\Bigl{(}\bigl{(}X,\omega_{X}\bigr{)};\overline{E}\Bigr{)}\Bigr{)}.

Le résultat suivant permet d’étendre, par approximation, la notion de torsion analytique holomorphe aux fibrés en droites intégrables sur 1superscript1\mathbb{P}^{1}.

Théorème 2.5.

On munit T1𝑇superscript1T\mathbb{P}^{1} d’une métrique intégrable, qu’on note par h,1subscriptsuperscript1h_{\infty,\mathbb{P}^{1}}. Soit L¯:=(L,h,L)assignsubscript¯𝐿𝐿subscript𝐿\overline{L}_{\infty}:=\bigl{(}L,h_{\infty,L}\bigr{)} un fibré en droites admissible sur 1superscript1\mathbb{P}^{1}.

On considère (hn,L)nsubscriptsubscript𝑛𝐿𝑛\bigl{(}h_{n,L}\bigr{)}_{n\in\mathbb{N}} et (hn,1)nsubscriptsubscript𝑛superscript1𝑛\bigl{(}h_{n,\mathbb{P}^{1}}\bigr{)}_{n\in\mathbb{N}}, deux suites de métriques L𝐿L et T1𝑇superscript1T\mathbb{P}^{1} respectivement vérifiant:

  1. 1.

    Il existe H1subscript𝐻1H_{1} et H2subscript𝐻2H_{2} deux fibrés en droites sur 1superscript1\mathbb{P}^{1} et deux suites de métriques (hn,1)subscript𝑛.1\bigl{(}h_{n,1}\bigr{)} et (hn,2)subscript𝑛.2\bigl{(}h_{n,2}\bigr{)} de métriques positives de classe 𝒞superscript𝒞\mathcal{C}^{\infty} qui convergent uniformément vers deux métriques h,1,1subscript.1superscript1h_{\infty,1,\mathbb{P}^{1}} et h,2,1subscript.2superscript1h_{\infty,2,\mathbb{P}^{1}} respectivement sur H1subscript𝐻1H_{1} et H2subscript𝐻2H_{2} telles que

    T1=H1H21,𝑇superscript1tensor-productsubscript𝐻1superscriptsubscript𝐻21T\mathbb{P}^{1}=H_{1}\otimes H_{2}^{-1},
    h,1=h,1h,21,subscriptsuperscript1tensor-productsubscript.1superscriptsubscript.21h_{\infty,\mathbb{P}^{1}}=h_{\infty,1}\otimes h_{\infty,2}^{-1},

    et

    hn,1=hn,1hn,21n.formulae-sequencesubscript𝑛superscript1tensor-productsubscript𝑛.1superscriptsubscript𝑛.21for-all𝑛h_{n,\mathbb{P}^{1}}=h_{n,1}\otimes h_{n,2}^{-1}\quad\forall\,n\in\mathbb{N}.
  2. 2.

    (hn,L)nsubscriptsubscript𝑛𝐿𝑛\bigl{(}h_{n,L}\bigr{)}_{n\in\mathbb{N}} est une suite de métriques positives de classe 𝒞superscript𝒞\mathcal{C}^{\infty} sur L𝐿L qui converge uniformément vers h,Lsubscript𝐿h_{\infty,L}.

On note pour tout n𝑛n\in\mathbb{N}, nsuperscript𝑛n^{\prime}\in\mathbb{N}:

((T1,hn,T1);(L,hn,L))𝑇superscript1subscript𝑛𝑇superscript1𝐿subscriptsuperscript𝑛𝐿\Bigl{(}\bigl{(}T\mathbb{P}^{1},h_{n,T\mathbb{P}^{1}}\bigr{)};\bigl{(}L,h_{n^{\prime},L}\bigr{)}\Bigr{)}

la torsion analytique holomorphe de Ray-Singer associée à ((T1,hn,T1);(L,hn,L))𝑇superscript1subscript𝑛𝑇superscript1𝐿subscriptsuperscript𝑛𝐿\Bigl{(}\bigl{(}T\mathbb{P}^{1},h_{n,T\mathbb{P}^{1}}\bigr{)};\bigl{(}L,h_{n^{\prime},L}\bigr{)}\Bigr{)}.
Alors la suite double111Dans ce texte, on fera la convention suivante: On dira qu’une suite double (xn,n)n,nsubscriptsubscript𝑥𝑛superscript𝑛formulae-sequence𝑛superscript𝑛(x_{n,n^{\prime}})_{n\in\mathbb{N},n^{\prime}\in\mathbb{N}} converge vers une limite l𝑙l, si pour tout ε>0𝜀0\varepsilon>0, il existe A𝐴A\in\mathbb{R} tel que |xn,nl|<εsubscript𝑥𝑛superscript𝑛𝑙𝜀|x_{n,n^{\prime}}-l|<\varepsilon pour n,n>A𝑛superscript𝑛𝐴n,n^{\prime}>A.suivante:

(T((T1,hn,T1);(L,hn,L)))n,nsubscript𝑇𝑇superscript1subscript𝑛𝑇superscript1𝐿subscriptsuperscript𝑛𝐿formulae-sequence𝑛superscript𝑛\biggl{(}T\Bigl{(}\bigl{(}T\mathbb{P}^{1},h_{n,T\mathbb{P}^{1}}\bigr{)};\bigl{(}L,h_{n^{\prime},L}\bigr{)}\Bigr{)}\biggr{)}_{n\in\mathbb{N},\,n^{\prime}\in\mathbb{N}}

converge vers une limite finie qui ne dépend pas du choix des suites ci-dessus.

Démonstration.

On considère (hn,1)nsubscriptsubscript𝑛superscript1𝑛\bigl{(}h_{n,\mathbb{P}^{1}}\bigr{)}_{n\in\mathbb{N}} et (hn,L)nsubscriptsubscript𝑛𝐿𝑛\bigl{(}h_{n,L}\bigr{)}_{n\in\mathbb{N}} comme dans le théorème.

On fixe la notation suivante:

hQ,T1¯,L¯,subscript𝑄¯𝑇superscript1¯𝐿h_{Q,\overline{T\mathbb{P}^{1}},\overline{L}},

la métrique de Quillen associée à la donnée (T1¯;L¯)¯𝑇superscript1¯𝐿\Bigl{(}\overline{T\mathbb{P}^{1}};\overline{L}\Bigr{)} où toutes les métriques sont 𝒞superscript𝒞\mathcal{C}^{\infty}.

Par les formules des anomalies [4, théorèmes 0.1, 0.2] on a pour tout k,k𝑘superscript𝑘k,k^{\prime}\in\mathbb{N} et j,j𝑗superscript𝑗j,j^{\prime}\in\mathbb{N}:

loghQ,T1¯k;L¯jloghQ,T1¯k;L¯j=1ch~(L,hj,hj)Td(T1¯k)subscript𝑄subscript¯𝑇superscript1𝑘subscript¯𝐿𝑗subscript𝑄subscript¯𝑇superscript1𝑘subscript¯𝐿superscript𝑗subscriptsuperscript1~𝑐𝐿subscript𝑗subscriptsuperscript𝑗Tdsubscript¯𝑇superscript1𝑘\log h_{Q,{\footnotesize\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{k};\overline{L}_{j}}}-\log h_{Q,{\footnotesize\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{k};\overline{L}_{j^{\prime}}}}=\int_{\mathbb{P}^{1}}\widetilde{ch}\bigl{(}L,h_{j},h_{j^{\prime}}\bigr{)}\mathrm{Td}(\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{k})

et

loghQ,T1¯k;L¯jloghQ,T1¯k;L¯j=1ch(L¯j)Td~(T1,hk,hk).subscript𝑄subscript¯𝑇superscript1𝑘subscript¯𝐿𝑗subscript𝑄subscript¯𝑇superscript1superscript𝑘subscript¯𝐿𝑗subscriptsuperscript1𝑐subscript¯𝐿𝑗~Td𝑇superscript1subscript𝑘subscriptsuperscript𝑘\log h_{Q,{\footnotesize\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{k};\overline{L}_{j}}}-\log h_{Q,{\footnotesize\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{k^{\prime}};\overline{L}_{j}}}=\int_{\mathbb{P}^{1}}ch(\overline{L}_{j})\widetilde{\mathrm{Td}}\bigl{(}T\mathbb{P}^{1},h_{k},h_{k^{\prime}}\bigr{)}.

On montre que, voir (4.1):

ch~(L,hj,hj)=log(hjhj)12log(hjhj)(c1(L¯j)+c1(L¯j)),~𝑐𝐿subscript𝑗subscriptsuperscript𝑗subscript𝑗subscriptsuperscript𝑗12subscript𝑗subscriptsuperscript𝑗subscript𝑐1subscript¯𝐿𝑗subscript𝑐1subscript¯𝐿superscript𝑗\widetilde{ch}\bigl{(}L,h_{j},h_{j^{\prime}}\bigr{)}=-\log\biggl{(}\frac{h_{j}}{h_{j^{\prime}}}\biggr{)}-\frac{1}{2}\log\biggl{(}\frac{h_{j}}{h_{j^{\prime}}}\biggr{)}\Bigl{(}c_{1}(\overline{L}_{j})+c_{1}(\overline{L}_{j^{\prime}})\Bigr{)},

et

Td~(T1,hk,hk)=12log(hkhk)112log(hkhk)(c1(T1¯k)+c1(T1¯k)).~Td𝑇superscript1subscript𝑘subscriptsuperscript𝑘12subscript𝑘subscriptsuperscript𝑘112subscript𝑘subscriptsuperscript𝑘subscript𝑐1subscript¯𝑇superscript1𝑘subscript𝑐1subscript¯𝑇superscript1superscript𝑘\widetilde{\mathrm{Td}}\bigl{(}T\mathbb{P}^{1},h_{k},h_{k^{\prime}}\bigr{)}=-\frac{1}{2}\log\biggl{(}\frac{h_{k}}{h_{k^{\prime}}}\biggr{)}-\frac{1}{12}\log\biggl{(}\frac{h_{k}}{h_{k^{\prime}}}\biggr{)}\Bigl{(}c_{1}(\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{k})+c_{1}(\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{k^{\prime}})\Bigr{)}.

modulo Im¯+ImIm¯Im\mathrm{Im}\,\overline{\partial}+\mathrm{Im}\,\partial.

Comme

T1¯k=H1¯kH2¯k1kformulae-sequencesubscript¯𝑇superscript1𝑘tensor-productsubscript¯subscript𝐻1𝑘superscriptsubscript¯subscript𝐻2𝑘1for-all𝑘\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{k}=\overline{H_{1}}_{k}\otimes\overline{H_{2}}_{k}^{-1}\quad\forall\,k\in\mathbb{N}

et que H1¯k=(H1,hk,1)subscript¯subscript𝐻1𝑘subscript𝐻1subscript𝑘.1\overline{H_{1}}_{k}=(H_{1},h_{k,1}) et H2¯k=(H2,hk,2)subscript¯subscript𝐻2𝑘subscript𝐻2subscript𝑘.2\overline{H_{2}}_{k}=(H_{2},h_{k,2}) sont positifs. Par les formules précédentes on peut écrire que:

|loghQ,T1¯k;L¯jloghQ,T1¯k;L¯j|subscript𝑄subscript¯𝑇superscript1𝑘subscript¯𝐿𝑗subscript𝑄subscript¯𝑇superscript1𝑘subscript¯𝐿superscript𝑗\displaystyle\biggl{|}\log h_{Q,{\footnotesize\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{k};\overline{L}_{j}}}-\log h_{Q,{\footnotesize\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{k};\overline{L}_{j^{\prime}}}}\biggr{|} =|1(loghjhj12loghjhj(c1(L¯j)+c1(L¯j)))Td(H1¯kH2¯k1)|absentsubscriptsuperscript1subscript𝑗subscriptsuperscript𝑗12subscript𝑗subscriptsuperscript𝑗subscript𝑐1subscript¯𝐿𝑗subscript𝑐1subscript¯𝐿superscript𝑗𝑇𝑑tensor-productsubscript¯subscript𝐻1𝑘superscriptsubscript¯subscript𝐻2𝑘1\displaystyle=\biggl{|}\int_{\mathbb{P}^{1}}\Bigl{(}-\log\frac{h_{j}}{h_{j^{\prime}}}-\frac{1}{2}\log\frac{h_{j}}{h_{j^{\prime}}}\bigl{(}c_{1}(\overline{L}_{j})+c_{1}(\overline{L}_{j^{\prime}})\bigr{)}\Bigr{)}Td(\overline{H_{1}}_{k}\otimes\overline{H_{2}}_{k}^{-1})\biggr{|}
=|112loghjhj(c1(H1¯k)c1(H2¯k))121loghjhj(c1(L¯j)+c1(L¯j)))|\displaystyle=\biggl{|}\int_{\mathbb{P}^{1}}-\frac{1}{2}\log\frac{h_{j}}{h_{j^{\prime}}}\Bigl{(}c_{1}(\overline{H_{1}}_{k})-c_{1}(\overline{H_{2}}_{k})\Bigr{)}-\frac{1}{2}\int_{\mathbb{P}^{1}}\log\frac{h_{j}}{h_{j^{\prime}}}\bigl{(}c_{1}(\overline{L}_{j})+c_{1}(\overline{L}_{j^{\prime}})\bigr{)}\Bigr{)}\biggl{|}
12log(hj,Lhj,L)sup1(c1(H1¯k)+c1(H2¯k)+c1(L¯j)+c1(L¯j))absent12subscriptdelimited-∥∥subscript𝑗𝐿subscriptsuperscript𝑗𝐿supremumsubscriptsuperscript1subscript𝑐1subscript¯subscript𝐻1𝑘subscript𝑐1subscript¯subscript𝐻2𝑘subscript𝑐1subscript¯𝐿𝑗subscript𝑐1subscript¯𝐿superscript𝑗\displaystyle\leq\frac{1}{2}\biggl{\|}\log\biggl{(}\frac{h_{j,L}}{h_{j^{\prime},L}}\biggr{)}\biggr{\|}_{\sup}\int_{\mathbb{P}^{1}}\Bigl{(}c_{1}(\overline{H_{1}}_{k})+c_{1}(\overline{H_{2}}_{k})+c_{1}(\overline{L}_{j})+c_{1}(\overline{L}_{j^{\prime}})\Bigr{)}
=12log(hj,Lhj,L)sup1(c1(H1)+c1(H2)+2c1(L)).absent12subscriptdelimited-∥∥subscript𝑗𝐿subscriptsuperscript𝑗𝐿supremumsubscriptsuperscript1subscript𝑐1subscript𝐻1subscript𝑐1subscript𝐻22subscript𝑐1𝐿\displaystyle=\frac{1}{2}\biggl{\|}\log\biggl{(}\frac{h_{j,L}}{h_{j^{\prime},L}}\biggr{)}\biggr{\|}_{\sup}\int_{\mathbb{P}^{1}}\Bigl{(}c_{1}(H_{1})+c_{1}(H_{2})+2c_{1}(L)\Bigr{)}.

Donc, on a trouvé une constante M𝑀M qui ne dépend pas de k𝑘k telle que

|loghQ,T1¯k;L¯jloghQ,T1¯k;L¯j|Mlog(hj,Lhj,L)supj,j.formulae-sequencesubscript𝑄subscript¯𝑇superscript1𝑘subscript¯𝐿𝑗subscript𝑄subscript¯𝑇superscript1𝑘subscript¯𝐿superscript𝑗𝑀subscriptdelimited-∥∥subscript𝑗𝐿subscriptsuperscript𝑗𝐿supremumfor-all𝑗superscript𝑗\biggl{|}\log h_{Q,{\footnotesize\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{k};\overline{L}_{j}}}-\log h_{Q,{\footnotesize\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{k};\overline{L}_{j^{\prime}}}}\biggr{|}\leq M\biggl{\|}\log\biggl{(}\frac{h_{j,L}}{h_{j^{\prime},L}}\biggr{)}\biggr{\|}_{\sup}\quad\forall\,j,j^{\prime}\in\mathbb{N}.

On a aussi,

|loghQ,T1¯k;L¯jloghQ,T1¯k;L¯j|subscript𝑄subscript¯𝑇superscript1𝑘subscript¯𝐿𝑗subscript𝑄subscript¯𝑇superscript1superscript𝑘subscript¯𝐿𝑗\displaystyle\biggl{|}\log h_{Q,{\footnotesize\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{k};\overline{L}_{j}}}-\log h_{Q,{\footnotesize\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{k^{\prime}};\overline{L}_{j}}}\biggr{|} =|1ch(L¯j)(12loghkhk112loghkhk(c1(T1¯k)+c1(T1¯k)))|absentsubscriptsuperscript1𝑐subscript¯𝐿𝑗12subscript𝑘subscriptsuperscript𝑘112subscript𝑘subscriptsuperscript𝑘subscript𝑐1subscript¯𝑇superscript1𝑘subscript𝑐1subscript¯𝑇superscript1superscript𝑘\displaystyle=\biggl{|}\int_{\mathbb{P}^{1}}ch(\overline{L}_{j})\Bigl{(}-\frac{1}{2}\log\frac{h_{k}}{h_{k^{\prime}}}-\frac{1}{12}\log\frac{h_{k}}{h_{k^{\prime}}}\Bigl{(}c_{1}(\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{k})+c_{1}(\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{k^{\prime}})\Bigr{)}\Bigr{)}\biggr{|}
=|121loghkhkc1(L¯j)1121loghkhk(c1(H1¯k)+c1(H1¯k)c1(H2¯k)+c1(H2¯k))|absent12subscriptsuperscript1subscript𝑘subscriptsuperscript𝑘subscript𝑐1subscript¯𝐿𝑗112subscriptsuperscript1subscript𝑘subscriptsuperscript𝑘subscript𝑐1subscript¯subscript𝐻1𝑘subscript𝑐1subscript¯subscript𝐻1superscript𝑘subscript𝑐1subscript¯subscript𝐻2𝑘subscript𝑐1subscript¯subscript𝐻2superscript𝑘\displaystyle=\biggl{|}\frac{1}{2}\int_{\mathbb{P}^{1}}\log\frac{h_{k}}{h_{k^{\prime}}}c_{1}(\overline{L}_{j})-\frac{1}{12}\int_{\mathbb{P}^{1}}\log\frac{h_{k}}{h_{k^{\prime}}}\Bigl{(}c_{1}(\overline{H_{1}}_{k})+c_{1}(\overline{H_{1}}_{k^{\prime}})-c_{1}(\overline{H_{2}}_{k})+c_{1}(\overline{H_{2}}_{k^{\prime}}\Bigr{)}\Bigr{)}\biggr{|}
12log(hk,1hk,1)sup1c1(L¯j)absent12subscriptdelimited-∥∥subscript𝑘superscript1subscriptsuperscript𝑘superscript1supremumsubscriptsuperscript1subscript𝑐1subscript¯𝐿𝑗\displaystyle\leq\frac{1}{2}\biggl{\|}\log\biggl{(}\frac{h_{k,\mathbb{P}^{1}}}{h_{k^{\prime},\mathbb{P}^{1}}}\biggr{)}\biggr{\|}_{\sup}\int_{\mathbb{P}^{1}}c_{1}(\overline{L}_{j})
+112log(hk,1hk,1)sup1(c1(H1¯k)+c1(H1¯k)+c1(H2¯k)+c1(H2¯k))112subscriptdelimited-∥∥subscript𝑘superscript1subscriptsuperscript𝑘superscript1supremumsubscriptsuperscript1subscript𝑐1subscript¯subscript𝐻1𝑘subscript𝑐1subscript¯subscript𝐻1superscript𝑘subscript𝑐1subscript¯subscript𝐻2𝑘subscript𝑐1subscript¯subscript𝐻2superscript𝑘\displaystyle+\frac{1}{12}\biggl{\|}\log\biggl{(}\frac{h_{k,\mathbb{P}^{1}}}{h_{k^{\prime},\mathbb{P}^{1}}}\biggr{)}\biggr{\|}_{\sup}\int_{\mathbb{P}^{1}}\Bigl{(}c_{1}(\overline{H_{1}}_{k})+c_{1}(\overline{H_{1}}_{k^{\prime}})+c_{1}(\overline{H_{2}}_{k})+c_{1}(\overline{H_{2}}_{k^{\prime}})\Bigr{)}
=12log(hk,1hk,1)sup1c1(L)+16log(hk,1hk,1)sup1(c1(H1)+c1(H2))absent12subscriptdelimited-∥∥subscript𝑘superscript1subscriptsuperscript𝑘superscript1supremumsubscriptsuperscript1subscript𝑐1𝐿16subscriptdelimited-∥∥subscript𝑘superscript1subscriptsuperscript𝑘superscript1supremumsubscriptsuperscript1subscript𝑐1subscript𝐻1subscript𝑐1subscript𝐻2\displaystyle=\frac{1}{2}\biggl{\|}\log\biggl{(}\frac{h_{k,\mathbb{P}^{1}}}{h_{k^{\prime},\mathbb{P}^{1}}}\biggr{)}\biggr{\|}_{\sup}\int_{\mathbb{P}^{1}}c_{1}(L)+\frac{1}{6}\biggl{\|}\log\biggl{(}\frac{h_{k,\mathbb{P}^{1}}}{h_{k^{\prime},\mathbb{P}^{1}}}\biggr{)}\biggr{\|}_{\sup}\int_{\mathbb{P}^{1}}\Bigl{(}c_{1}(H_{1})+c_{1}(H_{2})\Bigr{)}
log(hk,1hk,1)sup1(c1(L)+c1(H1)+c1(H2))absentsubscriptdelimited-∥∥subscript𝑘superscript1subscriptsuperscript𝑘superscript1supremumsubscriptsuperscript1subscript𝑐1𝐿subscript𝑐1subscript𝐻1subscript𝑐1subscript𝐻2\displaystyle\leq\biggl{\|}\log\biggl{(}\frac{h_{k,\mathbb{P}^{1}}}{h_{k^{\prime},\mathbb{P}^{1}}}\biggr{)}\biggr{\|}_{\sup}\int_{\mathbb{P}^{1}}\Bigl{(}c_{1}(L)+c_{1}(H_{1})+c_{1}(H_{2})\Bigr{)}
log(hk,1hk,1)suplog(hk,2hk,2)sup1(c1(L)+c1(H1)+c1(H2))absentsubscriptdelimited-∥∥subscript𝑘.1subscriptsuperscript𝑘.1supremumsubscriptdelimited-∥∥subscript𝑘.2subscriptsuperscript𝑘.2supremumsubscriptsuperscript1subscript𝑐1𝐿subscript𝑐1subscript𝐻1subscript𝑐1subscript𝐻2\displaystyle\leq\biggl{\|}\log\biggl{(}\frac{h_{k,1}}{h_{k^{\prime},1}}\biggr{)}\biggr{\|}_{\sup}\biggl{\|}\log\biggl{(}\frac{h_{k,2}}{h_{k^{\prime},2}}\biggr{)}\biggr{\|}_{\sup}\int_{\mathbb{P}^{1}}\Bigl{(}c_{1}(L)+c_{1}(H_{1})+c_{1}(H_{2})\Bigr{)}

On a trouvé Msuperscript𝑀M^{\prime}, une constante qui ne dépend pas de j𝑗j telle que

|loghQ,T1¯k;L¯jloghQ,T1¯k;L¯j|Mlog(hk,1hk,1)supMlog(hk,1hk,1)suplog(hk,2hk,2)supk,k.formulae-sequencesubscript𝑄subscript¯𝑇superscript1𝑘subscript¯𝐿𝑗subscript𝑄subscript¯𝑇superscript1superscript𝑘subscript¯𝐿𝑗superscript𝑀subscriptdelimited-∥∥subscript𝑘superscript1subscriptsuperscript𝑘superscript1supremumsuperscript𝑀subscriptdelimited-∥∥subscript𝑘.1subscriptsuperscript𝑘.1supremumsubscriptdelimited-∥∥subscript𝑘.2subscriptsuperscript𝑘.2supremumfor-all𝑘superscript𝑘\biggl{|}\log h_{Q,{\footnotesize\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{k};\overline{L}_{j}}}-\log h_{Q,{\footnotesize\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{k^{\prime}};\overline{L}_{j}}}\biggr{|}\leq M^{\prime}\biggl{\|}\log\biggl{(}\frac{h_{k,\mathbb{P}^{1}}}{h_{k^{\prime},\mathbb{P}^{1}}}\biggr{)}\biggr{\|}_{\sup}\leq M^{\prime}\biggl{\|}\log\biggl{(}\frac{h_{k,1}}{h_{k^{\prime},1}}\biggr{)}\biggr{\|}_{\sup}\biggl{\|}\log\biggl{(}\frac{h_{k,2}}{h_{k^{\prime},2}}\biggr{)}\biggr{\|}_{\sup}\quad\forall\,k,k^{\prime}\in\mathbb{N}.

Par suite, il existe M′′superscript𝑀′′M^{\prime\prime} une constante réelle telle que

|loghQ,T1¯k;L¯jloghQ,T1¯k;L¯j|M′′(log(hj,Lhj,L)sup+log(hk,1hk,1)suplog(hk,2hk,2))j,j,k,k.formulae-sequencesubscript𝑄subscript¯𝑇superscript1𝑘subscript¯𝐿𝑗subscript𝑄subscript¯𝑇superscript1superscript𝑘subscript¯𝐿superscript𝑗superscript𝑀′′subscriptdelimited-∥∥subscript𝑗𝐿subscriptsuperscript𝑗𝐿supremumsubscriptdelimited-∥∥subscript𝑘.1subscriptsuperscript𝑘.1supremumdelimited-∥∥subscript𝑘.2subscriptsuperscript𝑘.2for-all𝑗superscript𝑗𝑘superscript𝑘\biggl{|}\log h_{Q,{\footnotesize\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{k};\overline{L}_{j}}}-\log h_{Q,{\footnotesize\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{k^{\prime}};\overline{L}_{j^{\prime}}}}\biggr{|}\leq M^{\prime\prime}\biggl{(}\biggl{\|}\log\biggl{(}\frac{h_{j,L}}{h_{j^{\prime},L}}\biggr{)}\biggr{\|}_{\sup}+\biggl{\|}\log\biggl{(}\frac{h_{k,1}}{h_{k^{\prime},1}}\biggr{)}\biggr{\|}_{\sup}\biggl{\|}\log\biggl{(}\frac{h_{k,2}}{h_{k^{\prime},2}}\biggr{)}\biggr{\|}\biggr{)}\quad\forall\,j,j^{\prime},k,k^{\prime}\in\mathbb{N}.

Puisque, par hypothèse, (hj,L)jsubscriptsubscript𝑗𝐿𝑗(h_{j,L})_{j\in\mathbb{N}} (resp. (hk,1)ksubscriptsubscript𝑘.1𝑘(h_{k,1})_{k\in\mathbb{N}}, resp. (hk,2)ksubscriptsubscript𝑘.2𝑘(h_{k,2})_{k\in\mathbb{N}}) converge uniformément vers h,Lsubscript𝐿h_{\infty,L} (resp. vers h,1subscript.1h_{\infty,1}, resp. h,2subscript.2h_{\infty,2}), alors la suite double,

(loghQ,T1¯k;L¯j)j,k,subscriptsubscript𝑄subscript¯𝑇superscript1𝑘subscript¯𝐿𝑗𝑗𝑘\Bigl{(}\log h_{Q,{\footnotesize\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{k};\overline{L}_{j}}}\Bigr{)}_{j,k\in\mathbb{N}},

converge vers une limite finie lorsque kmaps-to𝑘k\mapsto\infty et jmaps-to𝑗j\mapsto\infty, qui ne dépend pas du choix des suites.

Comme L¯subscript¯𝐿\overline{L}_{\infty} est un fibré en droites admissible sur 1superscript1\mathbb{P}^{1}, il existe m𝑚m\in\mathbb{N} tel que L=𝒪(m)𝐿𝒪𝑚L=\mathcal{O}(m). Donc pour tout k𝑘k\in\mathbb{N} et j𝑗j\in\mathbb{N}

hL2,T1¯k,L¯j=det((zl,zl)L2,k,j)0l,lm,subscriptsuperscript𝐿2subscript¯𝑇superscript1𝑘subscript¯𝐿𝑗subscriptsubscriptsuperscript𝑧𝑙superscript𝑧superscript𝑙superscript𝐿2𝑘𝑗formulae-sequence0𝑙superscript𝑙𝑚h_{L^{2},\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{k},\overline{L}_{j}}=\det\bigl{(}(z^{l},z^{l^{\prime}})_{L^{2},k,j}\bigr{)}_{0\leq l,l^{\prime}\leq m},

(,)L2,k,jsubscriptsuperscript𝐿2𝑘𝑗(\cdot,\cdot)_{L^{2},k,j} est la métrique L2superscript𝐿2L^{2} induite par T1¯ksubscript¯𝑇superscript1𝑘\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{k} et L¯jsubscript¯𝐿𝑗\overline{L}_{j} et les 1,z1,,zm1superscript𝑧1superscript𝑧𝑚1,z^{1},\ldots,z^{m} sont les sections globales de L𝐿L.

Pour tous l,l=0,1,,mformulae-sequence𝑙superscript𝑙0.1𝑚l,l^{\prime}=0,1,\ldots,m, la suite double

(zl,zl)L2,k,j=1hj,L(zl,zl)ωk,1,subscriptsuperscript𝑧𝑙superscript𝑧superscript𝑙superscript𝐿2𝑘𝑗subscriptsuperscript1subscript𝑗𝐿superscript𝑧𝑙superscript𝑧superscript𝑙subscript𝜔𝑘superscript1\bigl{(}z^{l},z^{l^{\prime}}\bigr{)}_{L^{2},k,j}=\int_{\mathbb{P}^{1}}h_{j,L}(z^{l},z^{l^{\prime}})\omega_{k,\mathbb{P}^{1}},

converge vers (zl,zl)L2,,=1h,L(zl,zl)ω,1subscriptsuperscript𝑧𝑙superscript𝑧superscript𝑙superscript𝐿2subscriptsuperscript1subscript𝐿superscript𝑧𝑙superscript𝑧superscript𝑙subscript𝜔superscript1(z^{l},z^{l^{\prime}})_{L^{2},\infty,\infty}=\int_{\mathbb{P}^{1}}h_{\infty,L}(z^{l},z^{l^{\prime}})\omega_{\infty,\mathbb{P}^{1}}, où (,)L2,,subscriptsuperscript𝐿2(\cdot,\cdot)_{L^{2},\infty,\infty} désigne le produit scalaire L2superscript𝐿2L^{2} induit par h,1subscriptsuperscript1h_{\infty,\mathbb{P}^{1}} et h,Lsubscript𝐿h_{\infty,L}. Par conséquent la suite de matrices

(((zl,zl)L2,k,j)0l,lm)k,jsubscriptsubscriptsubscriptsuperscript𝑧𝑙superscript𝑧superscript𝑙superscript𝐿2𝑘𝑗formulae-sequence0𝑙superscript𝑙𝑚𝑘𝑗\Bigl{(}\bigl{(}(z^{l},z^{l^{\prime}})_{L^{2},k,j}\bigr{)}_{0\leq l,l^{\prime}\leq m}\Bigr{)}_{k,j\in\mathbb{N}}

converge vers ((zl,zl)L2,,)0l,lmsubscriptsubscriptsuperscript𝑧𝑙superscript𝑧superscript𝑙superscript𝐿2formulae-sequence0𝑙superscript𝑙𝑚\bigl{(}(z^{l},z^{l^{\prime}})_{L^{2},\infty,\infty}\bigr{)}_{0\leq l,l^{\prime}\leq m} pour une norme matricielle arbitraire. Par des arguments de l’algèbre linéaire, on conclut que

(det((zl,zl)L2,k,j)0l,lm)k,jk,jdet((zl,zl)L2,,)0l,lm,maps-to𝑘𝑗absentsubscriptsubscriptsubscriptsuperscript𝑧𝑙superscript𝑧superscript𝑙superscript𝐿2𝑘𝑗formulae-sequence0𝑙superscript𝑙𝑚𝑘𝑗subscriptsubscriptsuperscript𝑧𝑙superscript𝑧superscript𝑙superscript𝐿2formulae-sequence0𝑙superscript𝑙𝑚\Bigl{(}\det\bigl{(}(z^{l},z^{l^{\prime}})_{L^{2},k,j}\bigr{)}_{0\leq l,l^{\prime}\leq m}\Bigr{)}_{k,j\in\mathbb{N}}\xrightarrow[k,j\mapsto\infty]{}\det\bigl{(}(z^{l},z^{l^{\prime}})_{L^{2},\infty,\infty}\bigr{)}_{0\leq l,l^{\prime}\leq m},

c’est à dire

(hL2,T1¯k,L¯j)k,jk,jhL2,T1¯,L¯.maps-to𝑘𝑗absentsubscriptsubscriptsuperscript𝐿2subscript¯𝑇superscript1𝑘subscript¯𝐿𝑗𝑘𝑗subscriptsuperscript𝐿2subscript¯𝑇superscript1subscript¯𝐿\Bigl{(}h_{L^{2},\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{k},\overline{L}_{j}}\Bigr{)}_{k,j\in\mathbb{N}}\xrightarrow[k,j\mapsto\infty]{}h_{L^{2},\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{\infty},\overline{L}_{\infty}}.

On a donc montré que la suite double suivante:

(T((T1,hk,T1);(L,hj,L)))k,j,subscript𝑇𝑇superscript1subscript𝑘𝑇superscript1𝐿subscript𝑗𝐿formulae-sequence𝑘𝑗\biggl{(}T\Bigl{(}\bigl{(}T\mathbb{P}^{1},h_{k,T\mathbb{P}^{1}}\bigr{)};\bigl{(}L,h_{j,L}\bigr{)}\Bigr{)}\biggr{)}_{k\in\mathbb{N},\,j\in\mathbb{N}},

converge vers une limite finie. ∎

Définition 2.6.

On note cette limite par

Tg((T1,h,1);(L,h,L)),subscript𝑇𝑔𝑇superscript1subscriptsuperscript1𝐿subscript𝐿T_{g}\Bigl{(}(T\mathbb{P}^{1},h_{\infty,\mathbb{P}^{1}});(L,h_{\infty,L})\Bigr{)},

et on l’appelle la torsion analytique généralisée. On définit aussi

hQ,g:=hL2,gexp(Tg((T1,h,1);(L,h,L))h_{Q,g}:=h_{L^{2},g}\exp\Bigl{(}T_{g}((T\mathbb{P}^{1},h_{\infty,\mathbb{P}^{1}});(L,h_{\infty,L})\Bigr{)}

qu’on appelle la métrique de Quillen généralisée.

On note par [x0:x1]delimited-[]:subscript𝑥0subscript𝑥1[x_{0}:x_{1}] les coordonnées homogènes de 1superscript1\mathbb{P}^{1} avec z=x1x0𝑧subscript𝑥1subscript𝑥0z=\frac{x_{1}}{x_{0}} lorsque x00subscript𝑥00x_{0}\neq 0. On munit 1superscript1\mathbb{P}^{1} de la métrique singulière suivante:

ω=12πidzdz¯max(1,|z|4),subscript𝜔12𝜋𝑖𝑑𝑧𝑑¯𝑧1superscript𝑧4\omega_{\infty}=\frac{1}{2\pi i}\frac{dz\wedge d\overline{z}}{\max(1,|z|^{4})},

et pour tout m0𝑚0m\geq 0, le fibré en droites 𝒪(m)𝒪𝑚\mathcal{O}(m) sera muni de sa métrique canonique:

h(s,s)(z)=|s(z)|2max(1,|z|)2m,h_{\infty}(s,s)(z)=\frac{|s(z)|^{2}}{\max(1,|z|)^{2m}},

s𝑠s est une section holomorphe locale de 𝒪(m)𝒪𝑚\mathcal{O}(m). On montre que ces deux métriques sont admissibles, voir par exemple [24].

On note par hQ,(T1¯;𝒪(m)¯)subscript𝑄subscript¯𝑇superscript1subscript¯𝒪𝑚h_{Q,{\footnotesize(\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{\infty};\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty})}} la métrique de Quillen généralisée associée à (T1¯;𝒪(m)¯)subscript¯𝑇superscript1subscript¯𝒪𝑚(\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{\infty};\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}). On a

Proposition 2.7.

On a pour tout m𝑚m\in\mathbb{N},

hQ,(T1¯;𝒪(m)¯)=exp(4ζ(1)16),subscript𝑄subscript¯𝑇superscript1subscript¯𝒪𝑚4subscriptsuperscript𝜁116h_{Q,{\footnotesize(\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{\infty};\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty})}}=\exp\bigl{(}4\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(-1)-\frac{1}{6}\bigr{)},

et

Tg(T1¯;𝒪(m)¯)=4ζ(1)16log(m+2)m+1((m+1)!)2.subscript𝑇𝑔subscript¯𝑇superscript1subscript¯𝒪𝑚4subscriptsuperscript𝜁116superscript𝑚2𝑚1superscript𝑚12T_{g}\bigl{(}\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{\infty};\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}\bigr{)}=4\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(-1)-\frac{1}{6}-\log\frac{\,{}(m+2)^{{m+1}}}{((m+1)!)^{2}}.
Démonstration.

On considère sur 1superscript1\mathbb{P}^{1} les deux métriques suivantes:

ωFS=i2πdzdz¯(1+|z|2)2,etω=i2πdzdz¯max(1,|z|2)2.\omega_{FS}=\frac{i}{2\pi}\frac{dz\wedge d\overline{z}}{(1+|z|^{2})^{2}},\quad\text{et}\quad\omega_{\infty}=\frac{i}{2\pi}\frac{dz\wedge d\overline{z}}{\max(1,|z|^{2})^{2}}.

Par (2.5) et les formules des anomalies [4, théorèmes 0.1, 0.2] on peut écrire que

loghQ,T1¯FS;𝒪(m)¯loghQ,T1¯FS;𝒪(m)¯FS=1ch~(𝒪(m),hFSm,hm)Td(T1¯FS)subscript𝑄subscript¯𝑇superscript1𝐹𝑆subscript¯𝒪𝑚subscript𝑄subscript¯𝑇superscript1𝐹𝑆subscript¯𝒪𝑚𝐹𝑆subscriptsuperscript1~𝑐𝒪𝑚superscriptsubscript𝐹𝑆tensor-productabsent𝑚superscriptsubscripttensor-productabsent𝑚Tdsubscript¯𝑇superscript1𝐹𝑆\log h_{Q,{\footnotesize\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{FS};\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}}-\log h_{Q,{\footnotesize\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{FS};\overline{\mathcal{O}(m)}_{FS}}}=\int_{\mathbb{P}^{1}}\widetilde{ch}(\mathcal{O}(m),h_{FS}^{\otimes m},h_{\infty}^{\otimes m})\mathrm{Td}(\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{FS})

et

loghQ,T1¯;𝒪(m)¯loghQ,T1¯FS;𝒪(m)¯=1ch(𝒪(m)¯)Td~(T1,hFS,h)subscript𝑄subscript¯𝑇superscript1subscript¯𝒪𝑚subscript𝑄subscript¯𝑇superscript1𝐹𝑆subscript¯𝒪𝑚subscriptsuperscript1𝑐¯𝒪𝑚~Td𝑇superscript1subscript𝐹𝑆subscript\log h_{Q,{\footnotesize\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{\infty};\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}}-\log h_{Q,{\footnotesize\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{FS};\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}}=\int_{\mathbb{P}^{1}}ch(\overline{\mathcal{O}(m)})\widetilde{\mathrm{Td}}(T\mathbb{P}^{1},h_{FS},h_{\infty})

On a

ch~(𝒪(m),hFSm,hm)=mlog(hFSh)m22log(hFSh)(c1(𝒪(1)¯)+c1(𝒪(1)¯FS)),~𝑐𝒪𝑚superscriptsubscript𝐹𝑆tensor-productabsent𝑚superscriptsubscripttensor-productabsent𝑚𝑚subscript𝐹𝑆subscriptsuperscript𝑚22subscript𝐹𝑆subscriptsubscript𝑐1subscript¯𝒪1subscript𝑐1subscript¯𝒪1𝐹𝑆\widetilde{ch}\bigl{(}\mathcal{O}(m),h_{FS}^{\otimes m},h_{\infty}^{\otimes m}\bigr{)}=-m\log\biggl{(}\frac{h_{FS}}{h_{\infty}}\biggr{)}-\frac{m^{2}}{2}\log\biggl{(}\frac{h_{FS}}{h_{\infty}}\biggr{)}\Bigl{(}c_{1}(\overline{\mathcal{O}(1)}_{\infty})+c_{1}(\overline{\mathcal{O}(1)}_{FS})\Bigr{)},

et

Td~(T1,hFS2,h2)=m2log(hFS2h2)112log(hFS2h2)(c1(𝒪(2)¯)+c1(𝒪(2)¯FS)).~Td𝑇superscript1superscriptsubscript𝐹𝑆2superscriptsubscript2𝑚2superscriptsubscript𝐹𝑆2superscriptsubscript2112superscriptsubscript𝐹𝑆2superscriptsubscript2subscript𝑐1subscript¯𝒪2subscript𝑐1subscript¯𝒪2𝐹𝑆\widetilde{\mathrm{Td}}\bigl{(}T\mathbb{P}^{1},h_{FS}^{2},h_{\infty}^{2}\bigr{)}=-\frac{m}{2}\log\biggl{(}\frac{h_{FS}^{2}}{h_{\infty}^{2}}\biggr{)}-\frac{1}{12}\log\biggl{(}\frac{h_{FS}^{2}}{h_{\infty}^{2}}\biggr{)}\Bigl{(}c_{1}(\overline{\mathcal{O}(2)}_{\infty})+c_{1}(\overline{\mathcal{O}(2)}_{FS})\Bigr{)}.

ce sont deux formes différentielles généralisées au sens de [15, § 4.3], modulo Im¯+ImIm¯Im\mathrm{Im}\overline{\partial}+\mathrm{Im}\partial.

Rappelons le résultat suivant:

Proposition 2.8.

Soit L¯¯𝐿\overline{L} un fibré en droites sur X𝑋X une variété torique lisse de dimension d𝑑d muni de sa métrique canonique; pour tout fonction f𝑓f de classe 𝒞superscript𝒞\mathcal{C}^{\infty} sur X𝑋X, on a:

Xfc1(L¯)d=deg(L)SN+f𝑑μ+subscript𝑋𝑓subscript𝑐1superscript¯𝐿𝑑deg𝐿subscriptsuperscriptsubscript𝑆𝑁𝑓differential-dsuperscript𝜇\int_{X}fc_{1}(\overline{L})^{d}=\mathrm{deg}(L)\int_{S_{N}^{+}}fd\mu^{+}
Démonstration.

C’est un cas particulier du [15, Corollaire 6.3.5]. ∎

Par la précédente proposition,

1log(hFS2h2)c1(𝒪(2)¯)=deg(𝒪(2))2π02πlog(hhFS)(eiθ)𝑑θ=22π02πlog((1+|eiθ|2)2max(1,|eiθ|2))𝑑θ=2log4.subscriptsuperscript1subscriptsuperscript2𝐹𝑆subscriptsuperscript2subscript𝑐1subscript¯𝒪2deg𝒪22𝜋superscriptsubscript02𝜋subscriptsubscript𝐹𝑆superscript𝑒𝑖𝜃differential-d𝜃22𝜋superscriptsubscript02𝜋superscript1superscriptsuperscript𝑒𝑖𝜃221superscriptsuperscript𝑒𝑖𝜃2differential-d𝜃24\begin{split}-\int_{\mathbb{P}^{1}}\log\biggl{(}\frac{h^{2}_{FS}}{h^{2}_{\infty}}\biggr{)}c_{1}(\overline{\mathcal{O}(2)}_{\infty})&=\frac{\mathrm{deg}(\mathcal{O}(2))}{2\pi}\int_{0}^{2\pi}\log\biggl{(}\frac{h_{\infty}}{h_{FS}}\biggr{)}(e^{i\theta})d\theta\\ &=\frac{\mathrm{2}}{2\pi}\int_{0}^{2\pi}\log\Bigl{(}\frac{(1+|e^{i\theta}|^{2})^{2}}{\max(1,|e^{i\theta}|^{2})}\Bigr{)}d\theta\\ &=2\log 4.\end{split} (1)

On a,

1log(hFS2h2)c1(𝒪(2)¯FS)=4i2πlog((1+|z|2max(1,|z|2))dzdz¯(1+|z|2)2=40+log(1+r2max(1,r2))rdr(1+r2)2=40+log(1+umax(1,u))du(1+u)2=4(1log2).\begin{split}-\int_{\mathbb{P}^{1}}\log\biggl{(}\frac{h^{2}_{FS}}{h^{2}_{\infty}}\biggr{)}c_{1}(\overline{\mathcal{O}(2)}_{FS})&=\frac{4i}{2\pi}\int_{\mathbb{C}}\log\Bigl{(}\frac{(1+|z|^{2}}{\max(1,|z|^{2})}\Bigr{)}\frac{dz\wedge d\overline{z}}{(1+|z|^{2})^{2}}\\ &=4\int_{0}^{+\infty}\log\Bigl{(}\frac{1+r^{2}}{\max(1,r^{2})}\Bigr{)}\frac{rdr}{(1+r^{2})^{2}}\\ &=4\int_{0}^{+\infty}\log\Bigl{(}\frac{1+u}{\max(1,u)}\Bigr{)}\frac{du}{(1+u)^{2}}\\ &=4(1-\log 2).\end{split} (2)

Si l’on note par [](0)superscriptdelimited-[]0[\cdots]^{(0)} la partie de degré 00 dans k0𝒟k,k~(1)subscriptdirect-sum𝑘0~superscript𝒟𝑘𝑘superscript1\oplus_{k\geq 0}\widetilde{\mathcal{D}^{k,k}}(\mathbb{P}^{1}): l’anneau gradué des courants de degré (k,k)𝑘𝑘(k,k) modulo Im+Im¯𝐼𝑚𝐼𝑚¯Im\,\partial+Im\,\overline{\partial}, alors

[1ch~(𝒪(m),hFSm,hm)Td(T1¯FS)](0)=[1ch~(𝒪(m),hFSm,hm)(1+c1(𝒪(1)¯FS))](0)=[1ch~(𝒪(m),hFSm,hm)](0)+m1(loghFSh)c1(𝒪(1)¯FS)=m221loghFSh(c1(𝒪(1)¯)+c1(𝒪(1)¯FS))+m1(loghFSh)c1(𝒪(1)¯FS)=m22(log2+(1log2))+m(1log2)par(1)et(2)=m22+(1log2)m,formulae-sequencesuperscriptdelimited-[]subscriptsuperscript1~𝑐𝒪𝑚superscriptsubscript𝐹𝑆tensor-productabsent𝑚superscriptsubscripttensor-productabsent𝑚Tdsubscript¯𝑇superscript1𝐹𝑆0superscriptdelimited-[]subscriptsuperscript1~𝑐𝒪𝑚superscriptsubscript𝐹𝑆tensor-productabsent𝑚superscriptsubscripttensor-productabsent𝑚1subscript𝑐1subscript¯𝒪1𝐹𝑆0superscriptdelimited-[]subscriptsuperscript1~𝑐𝒪𝑚superscriptsubscript𝐹𝑆tensor-productabsent𝑚superscriptsubscripttensor-productabsent𝑚0𝑚subscriptsuperscript1subscript𝐹𝑆subscriptsubscript𝑐1subscript¯𝒪1𝐹𝑆superscript𝑚22subscriptsuperscript1subscript𝐹𝑆subscriptsubscript𝑐1subscript¯𝒪1subscript𝑐1subscript¯𝒪1𝐹𝑆𝑚subscriptsuperscript1subscript𝐹𝑆subscriptsubscript𝑐1subscript¯𝒪1𝐹𝑆superscript𝑚22212𝑚12paritalic-(1italic-)etitalic-(2italic-)superscript𝑚2212𝑚\begin{split}\biggl{[}\int_{\mathbb{P}^{1}}\widetilde{ch}(\mathcal{O}(m),&h_{FS}^{\otimes m},h_{\infty}^{\otimes m})\mathrm{Td}(\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{FS})\biggr{]}^{(0)}=\biggl{[}\int_{\mathbb{P}^{1}}\widetilde{ch}(\mathcal{O}(m),h_{FS}^{\otimes m},h_{\infty}^{\otimes m})(1+c_{1}(\overline{\mathcal{O}(1)}_{FS}))\biggr{]}^{(0)}\\ &=\biggl{[}\int_{\mathbb{P}^{1}}\widetilde{ch}(\mathcal{O}(m),h_{FS}^{\otimes m},h_{\infty}^{\otimes m})\biggr{]}^{(0)}+m\int_{\mathbb{P}^{1}}\biggl{(}-\log\frac{h_{FS}}{h_{\infty}}\biggr{)}c_{1}(\overline{\mathcal{O}(1)}_{FS})\\ &=-\frac{m^{2}}{2}\int_{\mathbb{P}^{1}}\log\frac{h_{FS}}{h_{\infty}}\Bigl{(}c_{1}(\overline{\mathcal{O}(1)}_{\infty})+c_{1}(\overline{\mathcal{O}(1)}_{FS})\Bigr{)}+m\int_{\mathbb{P}^{1}}\Bigl{(}-\log\frac{h_{FS}}{h_{\infty}}\Bigr{)}c_{1}(\overline{\mathcal{O}(1)}_{FS})\\ &=\frac{m^{2}}{2}\bigl{(}\log 2+(1-\log 2)\bigr{)}+m(1-\log 2)\quad\text{par}\,\eqref{intinfty}\,\text{et}\,\eqref{intFS}\\ &=\frac{m^{2}}{2}+(1-\log 2)m,\end{split}

et

[1ch(𝒪(m)¯)Td~(T1,hFS,h)](0)=[1(1+mc1(𝒪(1)¯))Td~(T1,hFS,h)](0)=[1Td~(T1,hFS,h)](0)12m1(loghFSh)c1(𝒪(1)¯)=1121loghFSh(c1(𝒪(1)¯+c1(𝒪(1)¯FS))12m1(loghFSh)c1(𝒪(1)¯)=13+mlog2par(1)et(2).\begin{split}\biggl{[}\int_{\mathbb{P}^{1}}ch(\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty})&\widetilde{\mathrm{Td}}(T\mathbb{P}^{1},h_{FS},h_{\infty})\biggr{]}^{(0)}=\biggl{[}\int_{\mathbb{P}^{1}}\Bigl{(}1+mc_{1}(\overline{\mathcal{O}(1)}_{\infty})\Bigr{)}\widetilde{\mathrm{Td}}\bigl{(}T\mathbb{P}^{1},h_{FS},h_{\infty}\bigr{)}\biggr{]}^{(0)}\\ &=\biggl{[}\int_{\mathbb{P}^{1}}\widetilde{\mathrm{Td}}(T\mathbb{P}^{1},h_{FS},h_{\infty})\biggr{]}^{(0)}-\frac{1}{2}m\int_{\mathbb{P}^{1}}\Bigl{(}\log\frac{h_{FS}}{h_{\infty}}\Bigr{)}c_{1}(\overline{\mathcal{O}(1)}_{\infty})\\ &=-\frac{1}{12}\int_{\mathbb{P}^{1}}\log\frac{h_{FS}}{h_{\infty}}\Bigl{(}c_{1}(\overline{\mathcal{O}(1)}_{\infty}+c_{1}(\overline{\mathcal{O}(1)}_{FS})\Bigr{)}-\frac{1}{2}m\int_{\mathbb{P}^{1}}\Bigl{(}\log\frac{h_{FS}}{h_{\infty}}\Bigr{)}c_{1}(\overline{\mathcal{O}(1)}_{\infty})\\ &=\frac{1}{3}+m\log 2\quad\text{par}\;\eqref{intinfty}\;\text{et}\;\eqref{intFS}.\end{split}

En regroupant tout cela, on obtient

loghQ,T1¯;𝒪(m)¯loghQ,T1¯FS;𝒪(m)¯=(m22+(1log2)m)+(13+mlog2)=m22+m+13.subscript𝑄subscript¯𝑇superscript1subscript¯𝒪𝑚subscript𝑄subscript¯𝑇superscript1𝐹𝑆subscript¯𝒪𝑚superscript𝑚2212𝑚13𝑚2superscript𝑚22𝑚13\log h_{Q,{\footnotesize\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{\infty};\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}}-\log h_{Q,{\footnotesize\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{FS};\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}}=\Bigl{(}\frac{m^{2}}{2}+(1-\log 2)m\Bigr{)}+\Bigl{(}\frac{1}{3}+m\log 2\Bigr{)}=\frac{m^{2}}{2}+m+\frac{1}{3}. (3)

Rappelons que pour calculer hQ,T1¯FS;𝒪(m)¯FSsubscript𝑄subscript¯𝑇superscript1𝐹𝑆subscript¯𝒪𝑚𝐹𝑆h_{Q,{\footnotesize\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{FS};\overline{\mathcal{O}(m)}_{FS}}}; la métrique de Quillen associée à l’espace projectif Nsuperscript𝑁\mathbb{P}^{N} muni de la métrique de Fubini-Study et 𝒪(m)¯FSsubscript¯𝒪𝑚𝐹𝑆\overline{\mathcal{O}(m)}_{FS}, l’idée consiste à utiliser T(TN¯FS;𝒪¯0)𝑇subscript¯𝑇superscript𝑁𝐹𝑆subscript¯𝒪0T(\overline{T\mathbb{P}^{N}}_{FS};\overline{\mathcal{O}}_{0}) qui est déterminé dans [6], et d’appliquer la formule des immersions de Bismut-Lebeau, (voir [5]) appliquée à l’inclusion naturelle: i:N1N:𝑖superscript𝑁1superscript𝑁i:\mathbb{P}^{N-1}\longrightarrow\mathbb{P}^{N} et à la suite exacte suivante:

0𝒪N(m)𝒪N(m+1)i𝒪N(m)0.0subscript𝒪superscript𝑁𝑚subscript𝒪superscript𝑁𝑚1subscript𝑖subscript𝒪superscript𝑁𝑚00\longrightarrow\mathcal{O}_{\mathbb{P}^{N}}(m)\longrightarrow\mathcal{O}_{\mathbb{P}^{N}}(m+1)\longrightarrow i_{\ast}\mathcal{O}_{\mathbb{P}^{N}}(m)\longrightarrow 0.

Par récurrence, on établit que:

loghQ,T1¯FS;𝒪(m)¯FS=m22+m+124ζ(1)m.formulae-sequencesubscript𝑄subscript¯𝑇superscript1𝐹𝑆subscript¯𝒪𝑚𝐹𝑆superscript𝑚22𝑚124subscriptsuperscript𝜁1for-all𝑚\begin{split}-\log h_{Q,{\footnotesize\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{FS};\overline{\mathcal{O}(m)}_{FS}}}=\frac{m^{2}}{2}+m+\frac{1}{2}-4\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(-1)\quad\forall\,m\in\mathbb{N}.\end{split}

Donc, en utilisant (3), on obtient:

loghQ,T1¯;𝒪(m)¯=(m22+m+13)+m22+m+124ζ(1)=164ζ(1).subscript𝑄subscript¯𝑇superscript1subscript¯𝒪𝑚superscript𝑚22𝑚13superscript𝑚22𝑚124subscriptsuperscript𝜁1164subscriptsuperscript𝜁1\begin{split}-\log h_{Q,{\footnotesize\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{\infty};\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}}&=-\Bigl{(}\frac{m^{2}}{2}+m+\frac{1}{3}\Bigr{)}+\frac{m^{2}}{2}+m+\frac{1}{2}-4\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(-1)\\ &=\frac{1}{6}-4\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(-1).\end{split}

Si l’on note par hL2,,subscriptsuperscript𝐿2h_{L^{2},\infty,\infty} le L2superscript𝐿2L^{2}-norme naturelle sur λ(𝒪(m))𝜆𝒪𝑚\lambda(\mathcal{O}(m)) définie par les métriques canoniques de T1𝑇superscript1T\mathbb{P}^{1} et 𝒪(m)𝒪𝑚\mathcal{O}(m), on a

hL2,,=k=0m(zk,zk),,subscriptsuperscript𝐿2superscriptsubscriptproduct𝑘0𝑚subscriptsuperscript𝑧𝑘superscript𝑧𝑘h_{L^{2},\infty,\infty}=\prod_{k=0}^{m}\bigl{(}z^{k},z^{k}\bigr{)}_{\infty,\infty}, (4)

(zk,zk),=1h(zk,zk)ωsubscriptsuperscript𝑧𝑘superscript𝑧𝑘subscriptsuperscript1subscriptsuperscript𝑧𝑘superscript𝑧𝑘subscript𝜔\bigl{(}z^{k},z^{k}\bigr{)}_{\infty,\infty}=\int_{\mathbb{P}^{1}}h_{\infty}(z^{k},z^{k})\omega_{\infty}. On a pour tout 0km0𝑘𝑚0\leq k\leq m,

(zk,zk),=1h(zk,zk)ω=|z|2kmax(1,|z|)2mdzdz¯2πimax(1,|z|4)=0r2kmax(1,r)2m+42r𝑑r=0rkmax(1,r)m+2𝑑r=01rk𝑑r+1rkrm+2𝑑r=1k+1+1m+1k=m+2(k+1)(m+1k).\begin{split}(z^{k},z^{k})_{\infty,\infty}&=\int_{\mathbb{P}^{1}}h_{\infty}(z^{k},z^{k})\omega_{\infty}\\ &=\int_{\mathbb{C}}\frac{|z|^{2k}}{\max(1,|z|)^{2m}}\frac{dz\wedge d\overline{z}}{2\pi i\max(1,|z|^{4})}\\ &=\int_{0}^{\infty}\frac{r^{2k}}{\max(1,r)^{2m+4}}2rdr\\ &=\int_{0}^{\infty}\frac{r^{k}}{\max(1,r)^{m+2}}dr\\ &=\int_{0}^{1}{r^{k}}dr+\int_{1}^{\infty}\frac{r^{k}}{r^{m+2}}dr\\ &=\frac{1}{k+1}+\frac{1}{m+1-k}\\ &=\frac{m+2}{(k+1)(m+1-k)}.\\ \end{split}

Par suite,

hL2,,=(m+2)m+1((m+1)!)2.subscriptsuperscript𝐿2superscript𝑚2𝑚1superscript𝑚12h_{L^{2},\infty,\infty}=\frac{\,{}(m+2)^{{m+1}}}{\bigl{(}(m+1)!\bigr{)}^{2}}. (5)

On obtient donc,

Tg(T1¯;𝒪(m)¯)=4ζ(1)16log(m+2)m+1((m+1)!)2m.formulae-sequencesubscript𝑇𝑔subscript¯𝑇superscript1subscript¯𝒪𝑚4subscriptsuperscript𝜁116superscript𝑚2𝑚1superscript𝑚12for-all𝑚T_{g}\bigl{(}\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{\infty};\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}\bigr{)}=4\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(-1)-\frac{1}{6}-\log\frac{\,{}(m+2)^{{m+1}}}{((m+1)!)^{2}}\quad\forall\,m\in\mathbb{N}.

3 Régularisation de familles de fonctions Zêta

Nos principaux résultats dans cette section sont les théorèmes (3.2) et (3.6). Dans le premier nous démontrons un résultat proche de [20, lemme. 1]. Précisément, nous allons établir un énoncé plus précis et plus général donnant une condition suffisante pour qu’une fonction Zêta admette une représentation intégrale. Le théorème (3.6) est un résultat concernant la notion de famille de fonctions Zêta régularisable qu’on développera dans la suite.

3.1 Sur la régularisation des produits infinis d’après Voros

Dans cette première partie on rappelle les principaux résultats de Voros autour de la notion du produit régularisé.

Soit Λ:0<α1α2:Λ0subscript𝛼1subscript𝛼2\Lambda:0<\alpha_{1}\leq\alpha_{2}\leq\ldots une suite croissante non bornée de nombres réels positifs. La fonction Thêta attachée à cette suite est définie comme suit:

θΛ(t):=n1eαnt.assignsubscript𝜃Λ𝑡subscript𝑛1superscript𝑒subscript𝛼𝑛𝑡\theta_{\Lambda}(t):=\sum_{n\geq 1}e^{-\alpha_{n}t}.

On suppose que θΛsubscript𝜃Λ\theta_{\Lambda} vérifie les deux hypothèses suivantes:

  1. ΘΘ\Theta1:

    θΛ(t)subscript𝜃Λ𝑡\theta_{\Lambda}(t) converges pour tout t>0𝑡0t>0.

  2. ΘΘ\Theta2:

    θΛsubscript𝜃Λ\theta_{\Lambda} admet, pour t𝑡t assez petit, un développement en série de Laurent:

    θΛ(t)=n=0+cintin,quandt0formulae-sequencesubscript𝜃Λ𝑡superscriptsubscript𝑛0subscript𝑐subscript𝑖𝑛superscript𝑡subscript𝑖𝑛maps-toquand𝑡0\theta_{\Lambda}(t)=\sum_{n=0}^{+\infty}c_{i_{n}}t^{i_{n}},\quad\text{quand}\;t\mapsto 0

    avec {in}subscript𝑖𝑛\{i_{n}\} une suite croissante non bornée de nombres réels, et que i0<0subscript𝑖00i_{0}<0. On a nécessairement ci00subscript𝑐subscript𝑖00c_{i_{0}}\neq 0.

alors la fonction zêta associée à la suite ΛΛ\Lambda:

ζΛ(s)=n11αns,subscript𝜁Λ𝑠subscript𝑛11superscriptsubscript𝛼𝑛𝑠\zeta_{\Lambda}(s)=\sum_{n\geq 1}\frac{1}{\alpha_{n}^{s}},

vérifie

ζΛ(s)=1Γ(s)0θΛ(t)ts1𝑑tsubscript𝜁Λ𝑠1Γ𝑠superscriptsubscript0subscript𝜃Λ𝑡superscript𝑡𝑠1differential-d𝑡\zeta_{\Lambda}(s)=\frac{1}{\Gamma(s)}\int_{0}^{\infty}\theta_{\Lambda}(t)t^{s-1}dt

converge pour Re(s)>i0Re𝑠subscript𝑖0\mathrm{Re}(s)>-i_{0} avec un pôle en s=i0𝑠subscript𝑖0s=-i_{0}, admet une continuation méromorphe au plan complexe entier qui est sans pôle en s=0𝑠0s=0, avec ζ(0)=c0𝜁0subscript𝑐0\zeta(0)=c_{0}, voir par exemple [19, Théorème 1]. Dans ce cas, on pose la définition suivante:

Définition 3.1.

Sous ces hypothèses, on appelle produit régularisé et on le note α1α2subscript𝛼1subscript𝛼2\alpha_{1}\alpha_{2}\ldots la quantité suivante:

eζΛ(0).superscript𝑒superscriptsubscript𝜁Λ0e^{-\zeta_{\Lambda}^{\prime}(0)}.

Si α𝛼\alpha est un réel négatif, alors la suite 0<α+α1α+α20𝛼subscript𝛼1𝛼subscript𝛼20<-\alpha+\alpha_{1}\leq-\alpha+\alpha_{2}\leq\ldots, vérifie Θ1Θ1\Theta 1 et Θ2Θ2\Theta 2, donc on peut considérer le produit régularisé (α1α)(α2α)subscript𝛼1𝛼subscript𝛼2𝛼(\alpha_{1}-\alpha)(\alpha_{2}-\alpha)\cdots comme étant D(α):=exp(Z(0,α))assign𝐷𝛼superscript𝑍0𝛼D(\alpha):=\exp(-Z^{\prime}(0,-\alpha)), où Z(s,α):=k=01(α+λk)sassign𝑍𝑠𝛼superscriptsubscript𝑘01superscript𝛼subscript𝜆𝑘𝑠Z(s,-\alpha):=\sum_{k=0}^{\infty}\frac{1}{(-\alpha+\lambda_{k})^{s}}. D𝐷D fonction peut être définie pour tout nombre complexe, d’après [21] c’est l’unique fonction holomorphe en la variable α𝛼\alpha ayant α1,α2,subscript𝛼1subscript𝛼2\alpha_{1},\alpha_{2},\ldots pour uniques zéros (comptés avec multiplicités), bornée par exp(a+b|α|N)𝑎𝑏superscript𝛼𝑁\exp(a+b|\alpha|^{N})a𝑎a, b𝑏b et N𝑁N des constantes. On montre dans [21, p.448] que D𝐷D admet au voisinage de -\infty, un développement asymptotique de la forme:

logD(α)αinmcinΓ(in)(α)inm=0[μ]cm(log(α)r=1mr1)αmm!subscriptsimilar-to𝛼𝐷𝛼subscriptsubscript𝑖𝑛𝑚subscript𝑐subscript𝑖𝑛Γsubscript𝑖𝑛superscript𝛼subscript𝑖𝑛superscriptsubscript𝑚0delimited-[]𝜇subscript𝑐𝑚𝛼superscriptsubscript𝑟1𝑚superscript𝑟1superscript𝛼𝑚𝑚-\log D(\alpha)\sim_{\alpha\rightarrow-\infty}\sum_{i_{n}\neq-m}c_{i_{n}}\Gamma(i_{n})(-\alpha)^{-i_{n}}-\sum_{m=0}^{[\mu]}c_{-m}\Bigl{(}\log(-\alpha)-\sum_{r=1}^{m}r^{-1}\Bigr{)}\frac{\alpha^{m}}{m!} (6)

μ𝜇\mu est, par définition, le réel positif i0subscript𝑖0-i_{0}.

Supposons que μ1𝜇1\mu\neq 1. Par le théorème de factorisation de Weierstrass, voir par exemple [12, p. 195], la fonction holomorphe D𝐷D se factorise en:

D(α)=eP(α)Δ(α)𝐷𝛼superscript𝑒𝑃𝛼Δ𝛼D(\alpha)=e^{P(\alpha)}\Delta(\alpha)

P𝑃P est un polynôme de degré [μ]absentdelimited-[]𝜇\leq[\mu], et ΔΔ\Delta est de la forme

Δ(α)=k=1(1ααk)exp(ααk+α22αk++α[μ][μ]α[μ]),siμ>1formulae-sequenceΔ𝛼superscriptsubscriptproduct𝑘11𝛼subscript𝛼𝑘𝛼subscript𝛼𝑘superscript𝛼22subscript𝛼𝑘superscript𝛼delimited-[]𝜇delimited-[]𝜇subscript𝛼delimited-[]𝜇si𝜇1\Delta(\alpha)=\prod_{k=1}^{\infty}(1-\frac{\alpha}{\alpha_{k}})\exp(\frac{\alpha}{\alpha_{k}}+\frac{\alpha^{2}}{2\alpha_{k}}+\ldots+\frac{\alpha^{[\mu]}}{[\mu]\alpha_{[\mu]}}),\quad\text{si}\quad\mu>1

et

Δ(α)=k=1(1ααk),siμ<1.formulae-sequenceΔ𝛼superscriptsubscriptproduct𝑘11𝛼subscript𝛼𝑘si𝜇1\Delta(\alpha)=\prod_{k=1}^{\infty}(1-\frac{\alpha}{\alpha_{k}}),\quad\text{si}\quad\mu<1.

L’expression de P𝑃P est donnée par [21, (4.12)].

Le développement asymptotique ci-dessus est une conséquence de la régularisation des zéros de la fonction considérée, ce qui suppose à priori qu’on dispose d’informations sur ces zéros c’est à dire connaître le comportement de la fonction θ𝜃\theta au voisinage de zéro. Mais, il existe certaines fonctions analytiques qui possèdent un développement asymptotique du même type mais obtenus par une autre procédure, par exemple Γ1superscriptΓ1{\Gamma}^{-1}, l’inverse de la fonction Gamma et son analogue la G𝐺G-fonction de Barnes, se déduit de la formule de Binet pour la première fonction, voir [23, 12.31] et de l’expression intégrale de logΓΓ\log\Gamma, voir [2, § 14]. Une autre classe d’exemples est donnée par les fonctions de Bessel, qui ont la particularité d’avoir des zéros non explicites. Hankel utilise dans [11] une représentation intégrale pour en extraire un développement asymptotique.

Soit ΔΔ\Delta une fonction analytique non constante sur \mathbb{C} dont tous ses zéros non nuls sont positifs. On suppose de plus que ΔΔ\Delta admet un développement asymptotique au voisinage de -\infty de la forme suivante:

logΔ(α)αj𝒥cj(α)jlog(α)kj+alog(α)+b+dα,-\log\Delta(\alpha)\sim_{\alpha\mapsto-\infty}\sum_{j\in\mathcal{J}}c_{j}(-\alpha)^{-j}\log(-\alpha)^{k_{j}}+a\log(-\alpha)+b+d\alpha, (7)

𝒥𝒥\mathcal{J} est un ensemble discret minoré, on pose j0=inf𝒥subscript𝑗0infimum𝒥j_{0}=\inf\mathcal{J} qu on suppose <0absent0<0, a,b,d,cj𝑎𝑏𝑑subscript𝑐𝑗a,b,d,c_{j} sont des réels et kj{0,1}subscript𝑘𝑗0.1k_{j}\in\{0,1\} pour tout j𝒥𝑗𝒥j\in\mathcal{J}.

Si l’on se donne p𝑝p, une fonction analytique ayant que des zéros positifs non nuls qu’on note par a1a2subscript𝑎1subscript𝑎2a_{1}\leq a_{2}\leq\ldots et on suppose que p𝑝p admet un développement asymptotique de la forme:

logp(z)=dzκ+alogz2+b+b1z+b2z2+O(1z3),|z|1, 0<|arg(z)|<π.formulae-sequence𝑝𝑧𝑑superscript𝑧𝜅𝑎superscript𝑧2𝑏subscript𝑏1𝑧subscript𝑏2superscript𝑧2𝑂1superscript𝑧3much-greater-thanfor-all𝑧1.0𝑧𝜋\log p(z)=dz^{\kappa}+a\log z^{2}+b+\frac{b_{-1}}{z}+\frac{b_{-2}}{z^{2}}+O\bigl{(}\frac{1}{z^{3}}\bigr{)},\quad\forall|z|\gg 1,\;0<|\arg(z)|<\pi.

Alors on peut se demander quelle est la relation entre le développement asymptotique de p𝑝p et celui du ΔΔ\Delta? Le résultat suivant décrit cette relation et étend en même temps [20, corollaire 1].

Théorème 3.2.

Soit (aj)j1subscriptsubscript𝑎𝑗𝑗1(a_{j})_{j\geq 1} une suite strictement croissante de réels. On suppose que

j=11aj2<,superscriptsubscript𝑗11superscriptsubscript𝑎𝑗2\sum_{j=1}^{\infty}\frac{1}{a_{j}^{2}}<\infty,

alors la fonction p𝑝p définie par:

p(z)=j=1(1z2aj2)z,formulae-sequence𝑝𝑧superscriptsubscriptproduct𝑗11superscript𝑧2superscriptsubscript𝑎𝑗2for-all𝑧p(z)=\prod_{j=1}^{\infty}\Bigl{(}1-\frac{z^{2}}{a_{j}^{2}}\Bigr{)}\quad\forall z\in\mathbb{C},

est analytique sur \mathbb{C}. Si l’on suppose en plus que

logp(z)=dzκ+alogz2+b+b1z+b2z2+O(1z3)|z|1, 0<|arg(z)|<π.formulae-sequence𝑝𝑧𝑑superscript𝑧𝜅𝑎superscript𝑧2𝑏subscript𝑏1𝑧subscript𝑏2superscript𝑧2𝑂1superscript𝑧3much-greater-thanfor-all𝑧1.0𝑧𝜋\log p(z)=dz^{\kappa}+a\log z^{2}+b+\frac{b_{-1}}{z}+\frac{b_{-2}}{z^{2}}+O\Bigl{(}\frac{1}{z^{3}}\Bigr{)}\quad\forall\,|z|\gg 1,\;0<|\arg(z)|<\pi.

avec κ𝜅\kappa\in\mathbb{N}, d,a,b,b1𝑑𝑎𝑏subscript𝑏1d,a,b,b_{-1} et b2subscript𝑏2b_{-2} sont des réels. Alors,

ζ(s):=j=11aj2s=s2Γ(s+1)0ts12πiΛcez2tzlogp(z)𝑑z,assign𝜁𝑠superscriptsubscript𝑗11superscriptsubscript𝑎𝑗2𝑠superscript𝑠2Γ𝑠1superscriptsubscript0superscript𝑡𝑠12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧𝑝𝑧differential-d𝑧\zeta(s):=\sum_{j=1}^{\infty}\frac{1}{a_{j}^{2s}}=\frac{s^{2}}{\Gamma(s+1)}\int_{0}^{\infty}\frac{t^{s-1}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-z^{2}t}}{z}\log p(z)dz,

pour tout s𝑠s\in\mathbb{C} tel que Re(s)>12Re𝑠12\mathrm{Re}(s)>\frac{1}{2}, avec un pôle en s=1𝑠1s=1, elle est prolongeable analytiquement au voisinage de s=0𝑠0s=0 et on a:

ζ(0)=a,ζ(0)=b.formulae-sequence𝜁0𝑎superscript𝜁0𝑏\zeta(0)=-a,\;\zeta^{\prime}(0)=-b. (8)

Λc={z||arg(zc)|=π8}subscriptΛ𝑐conditional-set𝑧𝑧𝑐𝜋8\Lambda_{c}=\Bigl{\{}z\in\mathbb{C}\,|\,|\arg(z-c)|=\frac{\pi}{8}\Bigr{\}}.

Démonstration.

Supposons que

j=11aj2<,superscriptsubscript𝑗11superscriptsubscript𝑎𝑗2\sum_{j=1}^{\infty}\frac{1}{a_{j}^{2}}<\infty,

alors par le théorème de factorisation de Weierstrass, la fonction zj=1(1zαj2)maps-to𝑧superscriptsubscriptproduct𝑗11𝑧superscriptsubscript𝛼𝑗2z\mapsto\prod_{j=1}^{\infty}\bigl{(}1-\frac{z}{\alpha_{j}^{2}}\bigr{)} est analytique sur \mathbb{C} et par conséquent p𝑝p est analytique sur \mathbb{C}.

On vérifie par l’absurde que

infzΛc,k|αk2z2|αk20.subscriptinfimumformulae-sequence𝑧subscriptΛ𝑐𝑘superscriptsuperscriptsubscript𝛼𝑘2superscript𝑧2superscriptsubscript𝛼𝑘20\inf_{z\in\Lambda_{c},\,k\in\mathbb{N}^{\ast}}\frac{|\alpha_{k}^{2}-z^{2}|}{\alpha_{k}^{2}}\neq 0.

On en déduit que la suite (k=1n1z2αk2)nsubscriptsuperscriptsubscript𝑘1𝑛1superscript𝑧2superscriptsubscript𝛼𝑘2𝑛superscript\Bigl{(}\sum_{k=1}^{n}\frac{1}{z^{2}-\alpha_{k}^{2}}\Bigr{)}_{n\in\mathbb{N}^{\ast}} converge normalement sur un voisinage ouvert de ΛcsubscriptΛ𝑐\Lambda_{c}, donc

Λcez2tk=12zz2ak2dz=k=1Λcez2t2zz2ak2𝑑z=k=1eak2t.subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡superscriptsubscript𝑘12𝑧superscript𝑧2superscriptsubscript𝑎𝑘2𝑑𝑧superscriptsubscript𝑘1subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡2𝑧superscript𝑧2superscriptsubscript𝑎𝑘2differential-d𝑧superscriptsubscript𝑘1superscript𝑒superscriptsubscript𝑎𝑘2𝑡\int_{\Lambda_{c}}e^{-z^{2}t}\sum_{k=1}^{\infty}\frac{2z}{z^{2}-a_{k}^{2}}dz=\sum_{k=1}^{\infty}\int_{\Lambda_{c}}e^{-z^{2}t}\frac{2z}{z^{2}-a_{k}^{2}}dz=\sum_{k=1}^{\infty}e^{-a_{k}^{2}t}.

Soit R>0𝑅0R>0 et on pose Λc,R={z||arg(zc)|=π8,|z|R}\Lambda_{c,R}=\Bigl{\{}z\in\mathbb{C}\,\bigl{|}\,|\arg(z-c)|=\frac{\pi}{8},\;|z|\leq R\Bigr{\}}. On a

Λc,Rez2tk=12zz2αk2dzsubscriptsubscriptΛ𝑐𝑅superscript𝑒superscript𝑧2𝑡superscriptsubscript𝑘12𝑧superscript𝑧2superscriptsubscript𝛼𝑘2𝑑𝑧\displaystyle\int_{\Lambda_{c,R}}e^{-z^{2}t}\sum_{k=1}^{\infty}\frac{2z}{z^{2}-\alpha_{k}^{2}}dz =Λc,Rez2tddzlogp(z)𝑑zabsentsubscriptsubscriptΛ𝑐𝑅superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑑𝑑𝑧𝑝𝑧differential-d𝑧\displaystyle=\int_{\Lambda_{c,R}}e^{-z^{2}t}\frac{d}{dz}\log p(z)dz
=[ez2tlogp(z)]zRzR+Δc,Rztez2tlogp(z)𝑑zabsentsuperscriptsubscriptdelimited-[]superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑝𝑧subscript𝑧𝑅subscriptsuperscript𝑧𝑅subscriptsubscriptΔ𝑐𝑅𝑧𝑡superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑝𝑧differential-d𝑧\displaystyle=\Bigl{[}-e^{-z^{2}t}\log p(z)\Bigr{]}_{z_{R}}^{z^{\prime}_{R}}+\int_{\Delta_{c,R}}zte^{-z^{2}t}\log p(z)dz

{zR,zR}=Λc,R{|z|=R}subscript𝑧𝑅subscriptsuperscript𝑧𝑅subscriptΛ𝑐𝑅𝑧𝑅\bigl{\{}z_{R},z^{\prime}_{R}\bigr{\}}=\Lambda_{c,R}\cap\bigl{\{}|z|=R\bigr{\}} choisis tels que Im(zR)>0Imsubscriptsuperscript𝑧𝑅0\mathrm{Im}(z^{\prime}_{R})>0.

On déduit à l’aide du développement asymptotique de logp𝑝\log p que

k=1eαk2t=limRΛc,Rztez2tlogp(z)𝑑z=Λcztez2tlogp(z)𝑑z.superscriptsubscript𝑘1superscript𝑒superscriptsubscript𝛼𝑘2𝑡subscriptmaps-to𝑅subscriptsubscriptΛ𝑐𝑅𝑧𝑡superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑝𝑧differential-d𝑧subscriptsubscriptΛ𝑐𝑧𝑡superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑝𝑧differential-d𝑧\sum_{k=1}^{\infty}e^{-\alpha_{k}^{2}t}=\lim_{R\mapsto\infty}\int_{\Lambda_{c,R}}zte^{-z^{2}t}\log p(z)dz=\int_{\Lambda_{c}}zte^{-z^{2}t}\log p(z)dz.

La suite de la preuve sera une application du théorème (3.6). En effet, si considère la famille (Gν)νsubscriptsubscript𝐺𝜈𝜈superscript(G_{\nu})_{\nu\in\mathbb{N}^{\ast}} définie comme suit: G1(z)=k=1(1+z2α1,k2)=p(iz)subscript𝐺1𝑧superscriptsubscriptproduct𝑘11superscript𝑧2superscriptsubscript𝛼1𝑘2𝑝𝑖𝑧G_{1}(z)=\prod_{k=1}^{\infty}\bigl{(}1+\frac{z^{2}}{\alpha_{1,k}^{2}}\bigr{)}=p(iz) et Gν(z)=k=1(1+z2αν,k2)subscript𝐺𝜈𝑧superscriptsubscriptproduct𝑘11superscript𝑧2superscriptsubscript𝛼𝜈𝑘2G_{\nu}(z)=\prod_{k=1}^{\infty}\bigl{(}1+\frac{z^{2}}{\alpha_{\nu,k}^{2}}\bigr{)} avec la convention αν,k=subscript𝛼𝜈𝑘\alpha_{\nu,k}=\infty si ν2𝜈2\nu\geq 2 et k1𝑘1k\geq 1, alors cette famille est régularisable, voir la définition (3.4).

Remarque 3.3.

On note par 𝒫𝒫\mathcal{P} l’ensemble des nombres premiers. On pose Δ(z):=p𝒫(1zpt)assignΔ𝑧subscriptproduct𝑝𝒫1𝑧superscript𝑝𝑡\Delta(z):=\prod_{p\in\mathcal{P}}(1-\frac{z}{p^{t}}) zfor-all𝑧\forall z\in\mathbb{C}, avec t>2𝑡2t>2. Par le théorème de factorisation de Weierstrass, ΔΔ\Delta est une fonction analytique sur \mathbb{C}, remarquons que Δ(1)=ζ(t)1Δ1subscript𝜁superscript𝑡1\Delta(1)=\zeta_{\mathbb{Q}}(t)^{-1}. Si par l’absurde cette fonction admet un développement asymptotique du type (7), alors la fonction Zêta associée:

ζt(s):=p𝒫1ptsassignsubscript𝜁𝑡𝑠subscript𝑝𝒫1superscript𝑝𝑡𝑠\zeta_{t}(s):=\sum_{p\in\mathcal{P}}\frac{1}{p^{ts}}

admet un prolongement analytique en s=0𝑠0s=0, ce qui n’est pas le cas, puisqu’on montre dans [14] que l’axe imaginaire est une frontière naturelle pour la fonction Zêta ζ(s):=p𝒫1psassign𝜁𝑠subscript𝑝𝒫1superscript𝑝𝑠\zeta(s):=\sum_{p\in\mathcal{P}}\frac{1}{p^{s}}.

3.2 Régularisation de familles de fonctions Zêta

Dans ce paragraphe nous allons étendre une méthode de régularisation de familles de fonctions Zêta, introduite en premier dans [20].

On considère une famille (Gν)νΩsubscriptsubscript𝐺𝜈𝜈Ω\bigl{(}G_{\nu}\bigr{)}_{\nu\in\Omega} une famille de fonctions analytiques sur \mathbb{C} indexé par ΩΩ\Omega, un sous ensemble infini de \mathbb{R} discret ou connexe. Par exemple solutions d’une équation différentielle dont les coefficients dépendent de ν𝜈\nu, comme l’équation de Legendre:

ddz[(1z2)dGνdz]+ν(ν+1)Gν=0,𝑑𝑑𝑧delimited-[]1superscript𝑧2𝑑subscript𝐺𝜈𝑑𝑧𝜈𝜈1subscript𝐺𝜈0\frac{d}{dz}\Bigl{[}(1-z^{2})\frac{dG_{\nu}}{dz}\Bigr{]}+\nu(\nu+1)G_{\nu}=0,

Un autre exemple, celui des fonctions de Bessel modifiées, solutions de l’équation:

d2Gνdz2+1zdGνdz(1+ν2z2)Gν=0.superscript𝑑2subscript𝐺𝜈𝑑superscript𝑧21𝑧𝑑subscript𝐺𝜈𝑑𝑧1superscript𝜈2superscript𝑧2subscript𝐺𝜈0\frac{d^{2}G_{\nu}}{dz^{2}}+\frac{1}{z}\frac{dG_{\nu}}{dz}-\Bigl{(}1+\frac{\nu^{2}}{z^{2}}\Bigr{)}G_{\nu}=0.

Pour les applications, on va se restreindre aux fonctions Gνsubscript𝐺𝜈G_{\nu} qui s’écrivent sous la forme

Gν(z)=lνzeνk=1(1+z2λν,k2)νΩ,formulae-sequencesubscript𝐺𝜈𝑧subscript𝑙𝜈superscript𝑧subscript𝑒𝜈superscriptsubscriptproduct𝑘11superscript𝑧2superscriptsubscript𝜆𝜈𝑘2for-all𝜈ΩG_{\nu}(z)=l_{\nu}z^{e_{\nu}}\prod_{k=1}^{\infty}\bigl{(}1+\frac{z^{2}}{\lambda_{\nu,k}^{2}}\bigr{)}\quad\forall\,\nu\in\Omega,

avec lν,eνsubscript𝑙𝜈subscript𝑒𝜈l_{\nu},e_{\nu}\in\mathbb{R} et λν,k,k1formulae-sequencesubscript𝜆𝜈𝑘for-all𝑘subscriptabsent1\lambda_{\nu,k}\in\mathbb{R},\forall\,k\in\mathbb{N}_{\geq 1} ordonnés comme suit: λν,12λν,22superscriptsubscript𝜆𝜈.12superscriptsubscript𝜆𝜈.22\lambda_{\nu,1}^{2}\leq\lambda_{\nu,2}^{2}\leq\ldots

On pose

pν(z):=Gν(iz)lνzeν=k1(1z2λν,k2)νΩ,formulae-sequenceassignsubscript𝑝𝜈𝑧subscript𝐺𝜈𝑖𝑧subscript𝑙𝜈superscript𝑧subscript𝑒𝜈superscriptsubscriptproduct𝑘11superscript𝑧2superscriptsubscript𝜆𝜈𝑘2for-all𝜈Ωp_{\nu}(z):=\frac{G_{\nu}(iz)}{l_{\nu}z^{e_{\nu}}}=\prod_{k\geq 1}^{\infty}\Bigl{(}1-\frac{z^{2}}{\lambda_{\nu,k}^{2}}\Bigr{)}\quad\forall\,\nu\in\Omega,

On dispose donc d’une famille de fonctions zêta indexée par ΩΩ\Omega:

ζν(s):=k11λν,k2sRe(s)>1,νΩ.formulae-sequenceassignsubscript𝜁𝜈𝑠subscript𝑘11superscriptsubscript𝜆𝜈𝑘2𝑠formulae-sequencefor-allRe𝑠1𝜈Ω\zeta_{\nu}(s):=\sum_{k\geq 1}\frac{1}{\lambda_{\nu,k}^{2s}}\quad\forall\,\mathrm{Re}(s)>1,\;\nu\in\Omega.

On souhaite étudier la fonction suivante:

ζΩ(s):=νΩk11λν,k2s=νΩζν(s),assignsubscript𝜁Ω𝑠subscript𝜈Ωsubscript𝑘11superscriptsubscript𝜆𝜈𝑘2𝑠subscript𝜈Ωsubscript𝜁𝜈𝑠\zeta_{\Omega}(s):=\sum_{\nu\in\Omega}\sum_{k\geq 1}\frac{1}{\lambda_{\nu,k}^{2s}}=\sum_{\nu\in\Omega}\zeta_{\nu}(s),

lorsque ΩΩ\Omega est discret et

ζΩ(s)=Ωζν(s)𝑑ν,subscript𝜁Ω𝑠subscriptΩsubscript𝜁𝜈𝑠differential-d𝜈\zeta_{\Omega}(s)=\int_{\Omega}\zeta_{\nu}(s)d\nu,

si ΩΩ\Omega est un intervalle.

Il est donc naturel d’imposer des conditions qui prennent en compte le nouveau paramètre ν𝜈\nu, afin d’assurer que ζΩsubscript𝜁Ω\zeta_{\Omega} possède les propriétés communes à toute fonction Zêta, à savoir convergence pour Re(s)1much-greater-thanRe𝑠1\mathrm{Re}(s)\gg 1, prolongement holomorphe au voisinage de zéro…

On introduit alors la définition suivante:

Définition 3.4.

On dit que la famille {ζν,νΩ}subscript𝜁𝜈𝜈Ω\bigl{\{}\zeta_{\nu},\,\nu\in\Omega\bigr{\}} est régularisable si:

  1. 1.
    c:=infνΩ[1,[(λν,12ν2)0.c:=\inf_{\nu\in\Omega\cap[1,\infty[}\biggl{(}\frac{\lambda_{\nu,1}^{2}}{\nu^{2}}\biggr{)}\neq 0. (9)
  2. 2.

    Une représentation intégrale de ζνsubscript𝜁𝜈\zeta_{\nu}, νΩfor-all𝜈Ω\forall\,\nu\in\Omega:

    ζν(s)=s2Γ(s+1)0ts1Λcνez2tzlog(Gν(iz)lνzeν)𝑑z,νΩ,formulae-sequencesubscript𝜁𝜈𝑠superscript𝑠2Γ𝑠1superscriptsubscript0superscript𝑡𝑠1subscriptsubscriptΛsubscript𝑐𝜈superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧subscript𝐺𝜈𝑖𝑧subscript𝑙𝜈superscript𝑧subscript𝑒𝜈differential-d𝑧for-all𝜈Ω\zeta_{\nu}(s)=\frac{s^{2}}{\Gamma(s+1)}\int_{0}^{\infty}t^{s-1}\int_{\Lambda_{c_{\nu}}}\frac{e^{-z^{2}t}}{z}\log\Bigl{(}\frac{G_{\nu}(iz)}{l_{\nu}z^{e_{\nu}}}\Bigr{)}dz,\quad\forall\nu\in\Omega,

    avec cνsubscript𝑐𝜈c_{\nu} est un réel dans ]0,λν,1[]0,\lambda_{\nu,1}[.

  3. 3.

    Pour tout νΩ𝜈Ω\nu\in\Omega, il existe d~ν,a~ν,b~νsubscript~𝑑𝜈subscript~𝑎𝜈subscript~𝑏𝜈\widetilde{d}_{\nu},\widetilde{a}_{\nu},\widetilde{b}_{\nu} et c~νsubscript~𝑐𝜈\widetilde{c}_{\nu} des réels tels que

    log(Gν(z)lνzeν)=d~νz+a~νlog(z2)+b~ν+c~νz+O(1z2),subscript𝐺𝜈𝑧subscript𝑙𝜈superscript𝑧subscript𝑒𝜈subscript~𝑑𝜈𝑧subscript~𝑎𝜈superscript𝑧2subscript~𝑏𝜈subscript~𝑐𝜈𝑧𝑂1superscript𝑧2-\log\biggl{(}\frac{G_{\nu}(z)}{l_{\nu}z^{e_{\nu}}}\biggr{)}=\widetilde{d}_{\nu}z+\widetilde{a}_{\nu}\log(z^{2})+\widetilde{b}_{\nu}+\frac{\widetilde{c}_{\nu}}{z}+O\Bigl{(}\frac{1}{z^{2}}\Bigr{)},

    pour |z|1much-greater-than𝑧1|z|\gg 1 et |arg(z)|<π2𝑧𝜋2|\arg(z)|<\frac{\pi}{2} 333 Remarquons que les zéros de Gνsubscript𝐺𝜈G_{\nu} sont situés sur l axe des imaginaires purs. On suppose en plus que aνsubscript𝑎𝜈a_{\nu} est un polynôme en ν𝜈\nu pour ν1much-greater-than𝜈1\nu\gg 1.444On a pris une détermination holomorphe du logarithme; en effet: Si z2superscript𝑧2z^{2}\in-\mathbb{R}, alors arg(z)=±π2[π]𝑧plus-or-minus𝜋2delimited-[]𝜋\arg(z)=\pm\frac{\pi}{2}[\pi].

  4. 4.

    Il existe r𝑟r, w𝑤w, ρ𝜌\rho et η(ν,)𝜂𝜈\eta(\nu,\cdot) quatre fonctions continues sur |arg(z)|<π2𝑧𝜋2|\arg(z)|<\frac{\pi}{2} telles que

    Gν(νz)=ανρ(z)exp(eνr(z))(1+1νw(z)+1ν2η(ν,z))ν1,formulae-sequencesubscript𝐺𝜈𝜈𝑧subscript𝛼𝜈𝜌𝑧subscriptsuperscript𝑒𝜈𝑟𝑧11𝜈𝑤𝑧1superscript𝜈2𝜂𝜈𝑧much-greater-than𝜈1G_{\nu}\bigl{(}\nu z\bigr{)}=\alpha_{\nu}\,\rho(z)\,\exp\bigl{(}e^{\prime}_{\nu}r(z)\bigr{)}\biggl{(}1+\frac{1}{\nu}w(z)+\frac{1}{\nu^{2}}\eta(\nu,z)\biggr{)}\quad\nu\gg 1,

    avec αν,eνsubscript𝛼𝜈subscriptsuperscript𝑒𝜈\alpha_{\nu},e^{\prime}_{\nu}\in\mathbb{R}.

    1. (a)

      ρ(0)=1𝜌01\rho(0)=1 et logρ(z)=αz+βlog(z)+μ+O(1z)𝜌𝑧𝛼𝑧𝛽𝑧𝜇𝑂1𝑧\log\rho(z)=\alpha z+\beta\log(z)+\mu+O(\frac{1}{z}) pour |z|1much-greater-than𝑧1|z|\gg 1 avec α𝛼\alpha, β𝛽\beta et μ𝜇\mu sont deux réels.

    2. (b)

      w𝑤w est holomorphe sur ({ict,t1}{ict,t1})𝑖𝑐𝑡𝑡1𝑖𝑐𝑡𝑡1\mathbb{C}\setminus\Bigl{(}\bigl{\{}ict,t\geq 1\bigr{\}}\cup\bigl{\{}-ict,t\geq 1\bigr{\}}\Bigr{)} et w(z)=O(1zκ)𝑤𝑧𝑂1superscript𝑧𝜅w(z)=O\bigl{(}\frac{1}{z^{\kappa}}\bigr{)} pour |z|1much-greater-than𝑧1|z|\gg 1 pour un certain κ1𝜅1\kappa\geq 1.

    3. (c)

      r(z)=z+O(1z)𝑟𝑧𝑧𝑂1𝑧r(z)=z+O\bigl{(}\frac{1}{z}\bigr{)} pour |z|1much-greater-than𝑧1|z|\gg 1 et r(z)=log(z)+o(1)𝑟𝑧𝑧𝑜1r(z)=\log(z)+o(1) pour 0<|z|10𝑧much-less-than10<|z|\ll 1.555Par exemple si r(z)=1+z2+logz1+1+z2𝑟𝑧1superscript𝑧2𝑧11superscript𝑧2r(z)=\sqrt{1+z^{2}}+\log\frac{z}{1+\sqrt{1+z^{2}}} alors r(z)=z+O(1z)𝑟𝑧𝑧𝑂1𝑧r(z)=z+O(\frac{1}{z}) pour |z|1much-greater-than𝑧1|z|\gg 1.

    4. (d)

      η(ν,z)𝜂𝜈𝑧\eta(\nu,z) uniformément borné en z𝑧z pour n1much-greater-than𝑛1n\gg 1 et que η(ν,z)=O(1z)𝜂𝜈𝑧𝑂1𝑧\eta(\nu,z)=O\bigl{(}\frac{1}{z}\bigr{)} quand |z|1much-greater-than𝑧1|z|\gg 1 pour ν𝜈\nu fixé.

Pour simplifier on suppose dans la suite que ΩΩ\Omega est discret, avec ++\infty comme unique point d’accumulation pour Ω{+}Ω\Omega\cup\{+\infty\}.

Pour s𝑠s\in\mathbb{C} fixé, on pose

A(s):=νΩaνν2s,B(s):=νΩbνν2s,P(s):=νΩw(0)ν2s+1,formulae-sequenceassign𝐴𝑠subscript𝜈Ωsubscript𝑎𝜈superscript𝜈2𝑠formulae-sequenceassign𝐵𝑠subscript𝜈Ωsubscript𝑏𝜈superscript𝜈2𝑠assign𝑃𝑠subscript𝜈Ω𝑤0superscript𝜈2𝑠1\displaystyle A(s):=\sum_{\nu\in\Omega}\frac{a_{\nu}}{\nu^{2s}},\quad B(s):=\sum_{\nu\in\Omega}\frac{b_{\nu}}{\nu^{2s}},\quad P(s):=\sum_{\nu\in\Omega}\frac{w(0)}{\nu^{2s+1}},
etF(s):=0ts12πiΛcez2zw(z)𝑑z.assignet𝐹𝑠superscriptsubscript0superscript𝑡𝑠12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑧𝑤𝑧differential-d𝑧\displaystyle\quad\text{et}\quad F(s):=\int_{0}^{\infty}\frac{t^{s-1}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-z^{2}}}{z}w(z)dz.

aνsubscript𝑎𝜈a_{\nu} (resp. bνsubscript𝑏𝜈b_{\nu}) est par définition le coefficient de log(z2)superscript𝑧2\log(z^{2}) (resp. le terme constant) dans le développement asymptotique de logGν(νz)lν(νz)eνsubscript𝐺𝜈𝜈𝑧subscript𝑙𝜈superscript𝜈𝑧subscript𝑒𝜈-\log\frac{G_{\nu}(\nu z)}{l_{\nu}(\nu z)^{e_{\nu}}}, c’est à dire

log(Gν(νz)lν(νz)eν)=d~ννz+aνlog(z2)+bν+c~ννz+O(1z2)|z|1.formulae-sequencesubscript𝐺𝜈𝜈𝑧subscript𝑙𝜈superscript𝜈𝑧subscript𝑒𝜈subscript~𝑑𝜈𝜈𝑧subscript𝑎𝜈superscript𝑧2subscript𝑏𝜈subscript~𝑐𝜈𝜈𝑧𝑂1superscript𝑧2much-greater-thanfor-all𝑧1-\log\biggl{(}\frac{G_{\nu}(\nu z)}{l_{\nu}(\nu z)^{e_{\nu}}}\biggr{)}=\widetilde{d}_{\nu}\nu z+a_{\nu}\log(z^{2})+b_{\nu}+\frac{\widetilde{c}_{\nu}}{\nu z}+O(\frac{1}{z^{2}})\quad\forall\,|z|\gg 1.

On vérifie que

aν=a~ν,bν=b~ν+2a~νlogν.formulae-sequencesubscript𝑎𝜈subscript~𝑎𝜈subscript𝑏𝜈subscript~𝑏𝜈2subscript~𝑎𝜈𝜈a_{\nu}=\widetilde{a}_{\nu},\quad b_{\nu}=\widetilde{b}_{\nu}+2\widetilde{a}_{\nu}\log\nu.
Lemme 3.5.

On a

P(s)B(s)𝑃𝑠𝐵𝑠P(s)-B(s)

est fini en un voisinage ouvert de s=0𝑠0s=0, en plus cette fonction est analytique au voisinage de s=0𝑠0s=0.

Démonstration.

Soit z𝑧z, tel que |arg(z)|<π2𝑧𝜋2|\arg(z)|<\frac{\pi}{2}. Si ν1much-greater-than𝜈1\nu\gg 1 alors on a par hypothèse,

logGν(νz)=logανlogρ(z)+eνr(z)+log(1+w(z)ν+1ν2η(ν,z)).subscript𝐺𝜈𝜈𝑧subscript𝛼𝜈𝜌𝑧subscriptsuperscript𝑒𝜈𝑟𝑧1𝑤𝑧𝜈1superscript𝜈2𝜂𝜈𝑧\log G_{\nu}(\nu z)=\log\alpha_{\nu}-\log\rho(z)+e^{\prime}_{\nu}r(z)+\log\Bigl{(}1+\frac{w(z)}{\nu}+\frac{1}{\nu^{2}}\eta(\nu,z)\Bigr{)}.

On peut prendre z𝑧z grand, et en fixant ν𝜈\nu

logGν(νz)subscript𝐺𝜈𝜈𝑧\displaystyle\log G_{\nu}(\nu z) =logαναzβlog(z)+O(1z)+eν(z+O(1z))+w(z)ν+1ν2η(ν,z)absentsubscript𝛼𝜈𝛼𝑧𝛽𝑧𝑂1𝑧subscriptsuperscript𝑒𝜈𝑧𝑂1𝑧𝑤𝑧𝜈1superscript𝜈2𝜂𝜈𝑧\displaystyle=\log\alpha_{\nu}-\alpha z-\beta\log(z)+O(\frac{1}{z})+e^{\prime}_{\nu}\bigl{(}z+O(\frac{1}{z})\bigr{)}+\frac{w(z)}{\nu}+\frac{1}{\nu^{2}}\eta(\nu,z)
=(eνα)zβlogz+logαν+O(1z),absentsubscriptsuperscript𝑒𝜈𝛼𝑧𝛽𝑧subscript𝛼𝜈𝑂1𝑧\displaystyle=(e^{\prime}_{\nu}-\alpha)z-\beta\log z+\log\alpha_{\nu}+O(\frac{1}{z}),

En le comparant au développement asymptotique de Gνsubscript𝐺𝜈G_{\nu} pour |z|1much-greater-than𝑧1|z|\gg 1 c’est à dire à

logGν(νz)=(d~νν)z+(eν2aν)logz+log(lννeν)bν+O(1z),subscript𝐺𝜈𝜈𝑧subscript~𝑑𝜈𝜈𝑧subscript𝑒𝜈2subscript𝑎𝜈𝑧subscript𝑙𝜈superscript𝜈subscript𝑒𝜈subscript𝑏𝜈𝑂1𝑧\displaystyle\log G_{\nu}(\nu z)=-(\widetilde{d}_{\nu}\nu)z+\bigl{(}e_{\nu}-2a_{\nu}\bigr{)}\log z+\log(l_{\nu}\nu^{e_{\nu}})-b_{\nu}+O(\frac{1}{z}),

on obtient pour ν1much-greater-than𝜈1\nu\gg 1:

eνα=dνν,β=eν2aν,logαν=log(lννeν)bν.formulae-sequencesubscriptsuperscript𝑒𝜈𝛼subscript𝑑𝜈𝜈formulae-sequence𝛽subscript𝑒𝜈2subscript𝑎𝜈subscript𝛼𝜈subscript𝑙𝜈superscript𝜈subscript𝑒𝜈subscript𝑏𝜈e^{\prime}_{\nu}-\alpha=-d_{\nu}\nu,\quad-\beta=e_{\nu}-2a_{\nu},\quad\log\alpha_{\nu}=\log(l_{\nu}\nu^{e_{\nu}})-b_{\nu}. (10)

Au voisinage de y=0𝑦0y=0, on a

limy0Gν(νy)exp(eνr(y))=limy0lννeνyeν+o(yeν)yeν=αν(1+w(0)ν+1ν2η(ν,0)),subscriptmaps-to𝑦0subscript𝐺𝜈𝜈𝑦subscriptsuperscript𝑒𝜈𝑟𝑦subscriptmaps-to𝑦0subscript𝑙𝜈superscript𝜈subscript𝑒𝜈superscript𝑦subscript𝑒𝜈𝑜superscript𝑦subscript𝑒𝜈superscript𝑦subscriptsuperscript𝑒𝜈subscript𝛼𝜈1𝑤0𝜈1superscript𝜈2𝜂𝜈.0\lim_{y\mapsto 0}\frac{G_{\nu}(\nu y)}{\exp(e^{\prime}_{\nu}r(y))}=\lim_{y\mapsto 0}\frac{l_{\nu}\nu^{e_{\nu}}y^{e_{\nu}}+o(y^{e_{\nu}})}{y^{e^{\prime}_{\nu}}}=\alpha_{\nu}\Bigl{(}1+\frac{w(0)}{\nu}+\frac{1}{\nu^{2}}\eta(\nu,0)\Bigr{)},

on en déduit que pour ν1much-greater-than𝜈1\nu\gg 1:

eνsubscript𝑒𝜈\displaystyle e_{\nu} =eν,absentsubscriptsuperscript𝑒𝜈\displaystyle=e^{\prime}_{\nu},
log(lννeν)logανsubscript𝑙𝜈superscript𝜈subscript𝑒𝜈subscript𝛼𝜈\displaystyle\log(l_{\nu}\nu^{e_{\nu}})-\log\alpha_{\nu} =log(1+w(0)ν+1ν2η(ν,0)).absent1𝑤0𝜈1superscript𝜈2𝜂𝜈.0\displaystyle=\log\Bigl{(}1+\frac{w(0)}{\nu}+\frac{1}{\nu^{2}}\eta(\nu,0)\Bigr{)}.

Par suite,

bν=log(1+w(0)ν+1ν2η(ν,0))=w(0)ν+O(1ν2)ν1.formulae-sequencesubscript𝑏𝜈1𝑤0𝜈1superscript𝜈2𝜂𝜈.0𝑤0𝜈𝑂1superscript𝜈2much-greater-thanfor-all𝜈1b_{\nu}=\log\Bigl{(}1+\frac{w(0)}{\nu}+\frac{1}{\nu^{2}}\eta(\nu,0)\Bigr{)}=\frac{w(0)}{\nu}+O\bigl{(}\frac{1}{\nu^{2}}\bigr{)}\quad\forall\nu\gg 1.

donc,

bνw(0)ν=O(1ν2),subscript𝑏𝜈𝑤0𝜈𝑂1superscript𝜈2b_{\nu}-\frac{w(0)}{\nu}=O\Bigl{(}\frac{1}{\nu^{2}}\Bigr{)}, (11)

alors la série PB𝑃𝐵P-B converge normalement et cela pour tout s𝑠s assez petit. On conclut que PB𝑃𝐵P-B est une fonction analytique au voisinage de s=0𝑠0s=0.

Pour les applications, on va supposer que Ω=Ωsuperscript\Omega=\mathbb{N}^{\ast}. Par hypothèses, ansubscript𝑎𝑛a_{n} est un polynôme en n𝑛n et d’après (10), ensubscript𝑒𝑛e_{n} l’est aussi, soit d𝑑d son degré. On pose:

ζn(s)=k11λn,k2snetζ(s)=n1ζn(s)s.formulae-sequencesubscript𝜁𝑛𝑠subscript𝑘11superscriptsubscript𝜆𝑛𝑘2𝑠for-all𝑛superscriptet𝜁𝑠subscript𝑛1subscript𝜁𝑛𝑠𝑠\zeta_{n}(s)=\sum_{k\geq 1}\frac{1}{\lambda_{n,k}^{2s}}\;\forall\,n\in\mathbb{N}^{\ast}\quad\text{et}\quad\zeta(s)=\sum_{n\geq 1}\zeta_{n}(s)\quad s\in\mathbb{C}.
Théorème 3.6.

On considère {Gn,n}subscript𝐺𝑛𝑛superscript\bigl{\{}G_{n},n\in\mathbb{N}^{\ast}\bigr{\}} une famille de fonctions analytiques non nulles sur \mathbb{C} vérifiant les hypothèses de la définition précédente.

Alors pour tout s𝑠s tel que Re(s)>1Re𝑠1\mathrm{Re}(s)>1, la fonction suivante:

T(z,s):=n11n2slog(Gn(inz)ln(nz)en).assign𝑇𝑧𝑠subscript𝑛11superscript𝑛2𝑠subscript𝐺𝑛𝑖𝑛𝑧subscript𝑙𝑛superscript𝑛𝑧subscript𝑒𝑛T(z,s):=-\sum_{n\geq 1}\frac{1}{n^{2s}}\log\biggl{(}\frac{G_{n}(inz)}{l_{n}(nz)^{e_{n}}}\biggr{)}.

est analytique sur un voisinage ouvert de Λc={λ||arg(λc)|=π8}\Lambda_{c}=\bigl{\{}\lambda\in\mathbb{C}\,\bigl{|}\,|\arg(\lambda-c)|=\frac{\pi}{8}\bigr{\}} et on a la représentation intégrale suivante pour ζ𝜁\zeta:

ζ(s)=s2Γ(s+1)0ts12πiΛcez2tzT(z,s)𝑑z𝑑t,𝜁𝑠superscript𝑠2Γ𝑠1superscriptsubscript0superscript𝑡𝑠12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧𝑇𝑧𝑠differential-d𝑧differential-d𝑡\zeta(s)=\frac{s^{2}}{\Gamma(s+1)}\int_{0}^{\infty}\frac{t^{s-1}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-z^{2}t}}{z}T(z,s)dzdt,

qui converge pour Re(s)>d+12Re𝑠𝑑12\mathrm{Re}(s)>\frac{d+1}{2}, avec un pôle en s=1𝑠1s=1 et admet un prolongement holomorphe au voisinage de s=0𝑠0s=0, et

ζ(s)=sΓ(s+1)[γA(s)1sA(s)+P(s)B(s)]+s2Γ(s+1)ζ(2s+1)F(s)+s2Γ(s+1)h(s).𝜁𝑠𝑠Γ𝑠1delimited-[]𝛾𝐴𝑠1𝑠𝐴𝑠𝑃𝑠𝐵𝑠superscript𝑠2Γ𝑠1subscript𝜁2𝑠1𝐹𝑠superscript𝑠2Γ𝑠1𝑠\begin{split}\zeta(s)&=\frac{s}{\Gamma(s+1)}\bigl{[}\gamma A(s)-\frac{1}{s}A(s)+P(s)-B(s)\bigr{]}+\frac{s^{2}}{\Gamma(s+1)}\zeta_{\mathbb{Q}}(2s+1)F(s)\\ &+\frac{s^{2}}{\Gamma(s+1)}h(s).\end{split}

pour |s|1much-less-than𝑠1|s|\ll 1 avec hh une fonction analytique au voisinage s=0𝑠0s=0.

Démonstration.

Commençons par noter qu’on a formellement:

T(z,s)=log(n=1k=1(1n2z2λn,k2)1n2s).𝑇𝑧𝑠superscriptsubscriptproduct𝑛1superscriptsubscriptproduct𝑘1superscript1superscript𝑛2superscript𝑧2superscriptsubscript𝜆𝑛𝑘21superscript𝑛2𝑠T(z,s)=\log\Bigl{(}\prod_{n=1}^{\infty}\prod_{k=1}^{\infty}\bigl{(}1-\frac{n^{2}z^{2}}{\lambda_{n,k}^{2}}\bigr{)}^{\frac{1}{n^{2s}}}\Bigr{)}.

Par hypothèse, il existe N1much-greater-than𝑁1N\gg 1 tel que

T(z,s)=n=1N11n2slog(Gn(inz)ln(inz)en)(n=Nlogαnlog(lnnen)n2s+logρ(iz)n2s+enr(iz)n2s+w(iz)n2s+1+Oz(1n2+2s))=1nN11n2slog(Gn(inz)ln(inz)en)(n=Nbnn2s+1n2slogρ(iz)+enn2sr(iz)+w(iz)n2s+1+Oz(1n2+2s))=1nN11n2slog(Gn(inz)ln(inz)en)(n=N(w(iz)n2s+1bnn2s)+1n2slogρ(iz)+enn2sr(iz)+Oz(1n2+2s))=1nN11n2slog(Gn(inz)ln(inz)en)(n=N(w(iz)w(0)n2s+1+O(1n2s+2))+1n2slogρ(iz)+enn2sr(iz)+Oz(1n2+2s))par(11).\begin{split}T(z,s)&=-\sum_{n=1}^{N-1}\frac{1}{n^{2s}}\log\biggl{(}\frac{G_{n}(inz)}{l_{n}(inz)^{e_{n}}}\biggr{)}-\biggl{(}\sum_{n=N}^{\infty}\frac{\log\alpha_{n}-\log(l_{n}n^{e_{n}})}{n^{2s}}+\frac{\log\rho(iz)}{n^{2s}}+\frac{e_{n}r(iz)}{n^{2s}}+\frac{w(iz)}{n^{2s+1}}+\mathrm{O}_{z}\biggl{(}\frac{1}{n^{2+2s}}\biggr{)}\biggl{)}\\ &=-\sum_{1\leq n\leq N-1}\frac{1}{n^{2s}}\log\biggl{(}\frac{G_{n}(inz)}{l_{n}(inz)^{e_{n}}}\biggr{)}-\biggl{(}\sum_{n=N}^{\infty}-\frac{b_{n}}{n^{2s}}+\frac{1}{n^{2s}}\log\rho(iz)+\frac{e_{n}}{n^{2s}}r(iz)+\frac{w(iz)}{n^{2s+1}}+\mathrm{O}_{z}\biggl{(}\frac{1}{n^{2+2s}}\biggr{)}\biggr{)}\\ &=-\sum_{1\leq n\leq N-1}\frac{1}{n^{2s}}\log\biggl{(}\frac{G_{n}(inz)}{l_{n}(inz)^{e_{n}}}\biggr{)}-\biggl{(}\sum_{n=N}^{\infty}\Bigl{(}\frac{w(iz)}{n^{2s+1}}-\frac{b_{n}}{n^{2s}}\Bigr{)}+\frac{1}{n^{2s}}\log\rho(iz)+\frac{e_{n}}{n^{2s}}r(iz)+\mathrm{O}_{z}\biggl{(}\frac{1}{n^{2+2s}}\biggr{)}\biggl{)}\\ &=-\sum_{1\leq n\leq N-1}\frac{1}{n^{2s}}\log\biggl{(}\frac{G_{n}(inz)}{l_{n}(inz)^{e_{n}}}\biggr{)}-\biggl{(}\sum_{n=N}^{\infty}\Bigl{(}\frac{w(iz)-w(0)}{n^{2s+1}}+O(\frac{1}{n^{2s+2}})\Bigr{)}+\frac{1}{n^{2s}}\log\rho(iz)+\frac{e_{n}}{n^{2s}}r(iz)\\ &+\mathrm{O}_{z}\biggl{(}\frac{1}{n^{2+2s}}\biggr{)}\biggl{)}\quad\text{par}\;\eqref{a1a}.\\ \end{split}

(où Oz(1n2+2s)subscriptO𝑧1superscript𝑛22𝑠\mathrm{O}_{z}(\frac{1}{n^{2+2s}}) est une fonction bornée en z𝑧z uniformément en n𝑛n). Ce qui donne que

T(z,s)+1nN11n2slog(Gn(inz)lnzen)=n=N(w(iz)w(0)n2s+1+1n2slogρ(iz)+enn2sr(iz)+w(iz)n2s+Oz(1n2+2s)),𝑇𝑧𝑠subscript1𝑛𝑁11superscript𝑛2𝑠subscript𝐺𝑛𝑖𝑛𝑧subscript𝑙𝑛superscript𝑧subscript𝑒𝑛superscriptsubscript𝑛𝑁𝑤𝑖𝑧𝑤0superscript𝑛2𝑠11superscript𝑛2𝑠𝜌𝑖𝑧subscript𝑒𝑛superscript𝑛2𝑠𝑟𝑖𝑧𝑤𝑖𝑧superscript𝑛2𝑠subscriptO𝑧1superscript𝑛22𝑠T(z,s)+\sum_{1\leq n\leq N-1}\frac{1}{n^{2s}}\log\biggl{(}\frac{G_{n}(inz)}{l_{n}z^{e_{n}}}\biggr{)}=-\sum_{n=N}^{\infty}\Biggl{(}\frac{w(iz)-w(0)}{n^{2s+1}}+\frac{1}{n^{2s}}\log\rho(iz)+\frac{e_{n}}{n^{2s}}r(iz)+\frac{w(iz)}{n^{2s}}+\mathrm{O}_{z}\biggl{(}\frac{1}{n^{2+2s}}\biggr{)}\Biggr{)}, (12)

pour tout z𝑧z dans un voisinage ouvert de ΛcsubscriptΛ𝑐\Lambda_{c}. Comme la suite (enn2s)nsubscriptsubscript𝑒𝑛superscript𝑛2𝑠𝑛superscript\bigl{(}\frac{e_{n}}{n^{2s}}\bigr{)}_{n\in\mathbb{N}^{\ast}} est équivalente à (1n2sd)nsubscript1superscript𝑛2𝑠𝑑𝑛superscript\bigl{(}\frac{1}{n^{2s-d}}\bigr{)}_{n\in\mathbb{N}^{\ast}}, on déduit que sur tout ensemble borné en z𝑧z, T(z,s)𝑇𝑧𝑠T(z,s) converge normalement pour tout Re(s)>d+12Re𝑠𝑑12\mathrm{Re}(s)>\frac{d+1}{2}.

On a pour tout n𝑛superscriptn\in\mathbb{N}^{\ast}, ζnsubscript𝜁𝑛\zeta_{n} admet une représentation intégrale (voir (3.2)):

ζn(s)=s2Γ(s+1)0ts1Λcnez2tzlogGn(iz)lnzendzdtn,formulae-sequencesubscript𝜁𝑛𝑠superscript𝑠2Γ𝑠1superscriptsubscript0superscript𝑡𝑠1subscriptsubscriptΛsubscript𝑐𝑛superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧subscript𝐺𝑛𝑖𝑧subscript𝑙𝑛superscript𝑧subscript𝑒𝑛𝑑𝑧𝑑𝑡for-all𝑛superscript\zeta_{n}(s)=\frac{s^{2}}{\Gamma(s+1)}\int_{0}^{\infty}t^{s-1}\int_{\Lambda_{c_{n}}}\frac{e^{-z^{2}t}}{z}\log\frac{G_{n}(iz)}{l_{n}z^{e_{n}}}dzdt\quad\forall\,n\in\mathbb{N}^{\ast},

cnsubscript𝑐𝑛c_{n} est un réel quelconque dans ]0,λn,1[]0,\lambda_{n,1}[. On peut écrire

ζn(s)subscript𝜁𝑛𝑠\displaystyle\zeta_{n}(s) =s2Γ(s+1)0ts11nΛcnen2z2tzlogGn(inz)lnzendzdtabsentsuperscript𝑠2Γ𝑠1superscriptsubscript0superscript𝑡𝑠1subscript1𝑛subscriptΛsubscript𝑐𝑛superscript𝑒superscript𝑛2superscript𝑧2𝑡𝑧subscript𝐺𝑛𝑖𝑛𝑧subscript𝑙𝑛superscript𝑧subscript𝑒𝑛𝑑𝑧𝑑𝑡\displaystyle=\frac{s^{2}}{\Gamma(s+1)}\int_{0}^{\infty}t^{s-1}\int_{\frac{1}{n}\Lambda_{c_{n}}}\frac{e^{-n^{2}z^{2}t}}{z}\log\frac{G_{n}(inz)}{l_{n}z^{e_{n}}}dzdt
=1n2ss2Γ(s+1)0ts11nΛcnez2tzlogGn(inz)lnzendzdt.absent1superscript𝑛2𝑠superscript𝑠2Γ𝑠1superscriptsubscript0superscript𝑡𝑠1subscript1𝑛subscriptΛsubscript𝑐𝑛superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧subscript𝐺𝑛𝑖𝑛𝑧subscript𝑙𝑛superscript𝑧subscript𝑒𝑛𝑑𝑧𝑑𝑡\displaystyle=\frac{1}{n^{2s}}\frac{s^{2}}{\Gamma(s+1)}\int_{0}^{\infty}t^{s-1}\int_{\frac{1}{n}\Lambda_{c_{n}}}\frac{e^{-z^{2}t}}{z}\log\frac{G_{n}(inz)}{l_{n}z^{e_{n}}}dzdt.

En utilisant l’holomorphie de logpnsubscript𝑝𝑛\log p_{n} loin de l’axe réel (voir (3.2)), on obtient:

k11λn,k2ssubscript𝑘11superscriptsubscript𝜆𝑛𝑘2𝑠\displaystyle\sum_{k\geq 1}\frac{1}{\lambda_{n,k}^{2s}} =s2Γ(s+1)0ts1Λcnez2tz1n2slogGn(inz)lnzendzdt,absentsuperscript𝑠2Γ𝑠1superscriptsubscript0superscript𝑡𝑠1subscriptsubscriptΛsubscript𝑐𝑛superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧1superscript𝑛2𝑠subscript𝐺𝑛𝑖𝑛𝑧subscript𝑙𝑛superscript𝑧subscript𝑒𝑛𝑑𝑧𝑑𝑡\displaystyle=\frac{s^{2}}{\Gamma(s+1)}\int_{0}^{\infty}t^{s-1}\int_{\Lambda_{c_{n}}}\frac{e^{-z^{2}t}}{z}\frac{1}{n^{2s}}\log\frac{G_{n}(inz)}{l_{n}z^{e_{n}}}dzdt,

(rappelons que Λcn={z||arg(zcn)|=π8}subscriptΛsubscript𝑐𝑛conditional-set𝑧𝑧subscript𝑐𝑛𝜋8\Lambda_{c_{n}}=\bigl{\{}z\,|\,|\arg(z-c_{n})|=\frac{\pi}{8}\bigr{\}}).

D’après (9), on a

k11λn,k2s=s2Γ(s+1)0ts1Λcez2tz1n2slogGn(inz)lnzendzdt,n.formulae-sequencesubscript𝑘11superscriptsubscript𝜆𝑛𝑘2𝑠superscript𝑠2Γ𝑠1superscriptsubscript0superscript𝑡𝑠1subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧1superscript𝑛2𝑠subscript𝐺𝑛𝑖𝑛𝑧subscript𝑙𝑛superscript𝑧subscript𝑒𝑛𝑑𝑧𝑑𝑡for-all𝑛superscript\sum_{k\geq 1}\frac{1}{\lambda_{n,k}^{2s}}=\frac{s^{2}}{\Gamma(s+1)}\int_{0}^{\infty}t^{s-1}\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-z^{2}t}}{z}\frac{1}{n^{2s}}\log\frac{G_{n}(inz)}{l_{n}z^{e_{n}}}dzdt,\quad\forall n\in\mathbb{N}^{\ast}. (13)

On se propose de montrer que ζ𝜁\zeta admet une représentation intégrale en fonction de T𝑇T. Vue l’expression (12), il suffit d’étudier les fonctions en s𝑠s suivantes:

0ts1Λc|ez2tzr(iz)dz|dt,\displaystyle\int_{0}^{\infty}t^{s-1}\int_{\Lambda_{c}}\Bigl{|}\frac{e^{-z^{2}t}}{z}r(iz)dz\Bigr{|}dt,
0ts1Λc|ez2tzlogρ(iz)dz|dt,\displaystyle\int_{0}^{\infty}t^{s-1}\int_{\Lambda_{c}}\Bigl{|}\frac{e^{-z^{2}t}}{z}\log\rho(iz)dz\Bigr{|}dt,
0ts1Λc|ez2tzw(iz)dz|dt,\displaystyle\int_{0}^{\infty}t^{s-1}\int_{\Lambda_{c}}\Bigl{|}\frac{e^{-z^{2}t}}{z}w(iz)dz\Bigr{|}dt,
0ts1Λc|ez2tzOz(1n2)dz|dt.\displaystyle\int_{0}^{\infty}t^{s-1}\int_{\Lambda_{c}}\Bigl{|}\frac{e^{-z^{2}t}}{z}\mathrm{O}_{z}(\frac{1}{n^{2}})dz\Bigr{|}dt.

La dernière fonction est bornée pour tout Re(s)d+12Re𝑠𝑑12\mathrm{Re}(s)\geq\frac{d+1}{2}, puisque par hypothèse Oz(1n2)subscriptO𝑧1superscript𝑛2\mathrm{O}_{z}(\frac{1}{n^{2}}) est bornée en z𝑧z uniformément en n1much-greater-than𝑛1n\gg 1. Notons il suffit d’étudier la première fonction. En effet, par hypothèses, on peut trouver c1subscript𝑐1c_{1} et c2subscript𝑐2c_{2} deux constantes telles que

|w(z)|c1|r(z)|,|logρ(z)|c2|r(z)||z|1.formulae-sequence𝑤𝑧subscript𝑐1𝑟𝑧formulae-sequence𝜌𝑧subscript𝑐2𝑟𝑧much-greater-thanfor-all𝑧1|w(z)|\leq c_{1}|r(z)|,\quad|\log\rho(z)|\leq c_{2}|r(z)|\quad\forall|z|\gg 1.

On note par Λc,R=Λc{|z|R}subscriptΛ𝑐absent𝑅subscriptΛ𝑐𝑧𝑅\Lambda_{c,\geq R}=\Lambda_{c}\cap\bigl{\{}|z|\geq R\bigr{\}} et Λc,R=Λc{|z|R}subscriptΛ𝑐absent𝑅subscriptΛ𝑐𝑧𝑅\Lambda_{c,\leq R}=\Lambda_{c}\cap\bigl{\{}|z|\leq R\bigr{\}} et soit s>12𝑠12s>\frac{1}{2} fixé.

Rappelons que r(z)=O(|z|)𝑟𝑧𝑂𝑧r(z)=O(|z|) pour |z|1much-greater-than𝑧1|z|\gg 1, alors pour R1much-greater-than𝑅1R\gg 1 il existe C>0𝐶0C>0 tel que

01ts1Λc,R|etz2zr(iz)dzdt|superscriptsubscript01superscript𝑡𝑠1subscriptsubscriptΛ𝑐absent𝑅superscript𝑒𝑡superscript𝑧2𝑧𝑟𝑖𝑧𝑑𝑧𝑑𝑡\displaystyle\int_{0}^{1}t^{s-1}\int_{\Lambda_{c,\geq R}}\Bigl{|}\frac{e^{-tz^{2}}}{z}r(iz)dzdt\Bigr{|} C01ts1vRetμv2𝑑v𝑑tabsent𝐶superscriptsubscript01superscript𝑡𝑠1subscript𝑣𝑅superscript𝑒𝑡𝜇superscript𝑣2differential-d𝑣differential-d𝑡\displaystyle\leq C\int_{0}^{1}t^{s-1}\int_{v\geq R}e^{-t\mu v^{2}}dvdt
=C01ts112vtReμv2𝑑v𝑑tabsent𝐶superscriptsubscript01superscript𝑡𝑠112subscript𝑣𝑡𝑅superscript𝑒𝜇superscript𝑣2differential-d𝑣differential-d𝑡\displaystyle=C\int_{0}^{1}t^{s-1-\frac{1}{2}}\int_{v\geq\sqrt{t}R}e^{-\mu v^{2}}dvdt
C01ts1120eμv2𝑑v𝑑tabsent𝐶superscriptsubscript01superscript𝑡𝑠112superscriptsubscript0superscript𝑒𝜇superscript𝑣2differential-d𝑣differential-d𝑡\displaystyle\leq C\int_{0}^{1}t^{s-1-\frac{1}{2}}\int_{0}^{\infty}e^{-\mu v^{2}}dvdt
Cs12,C,formulae-sequenceabsentsuperscript𝐶𝑠12superscript𝐶\displaystyle\leq\frac{C^{\prime}}{s-\frac{1}{2}},\quad\text{o\`{u}}\;C^{\prime}\in\mathbb{R},

et

1Λc,Rts1|etz2zr(iz)dz|dt\displaystyle\int_{1}^{\infty}\int_{\Lambda_{c,\geq R}}t^{s-1}\Bigl{|}\frac{e^{-tz^{2}}}{z}r(iz)dz\Bigr{|}dt vR1ts1etμv2𝑑v𝑑tabsentsubscript𝑣𝑅superscriptsubscript1superscript𝑡𝑠1superscript𝑒𝑡𝜇superscript𝑣2differential-d𝑣differential-d𝑡\displaystyle\leq\int_{v\geq R}\int_{1}^{\infty}t^{s-1}e^{-t\mu v^{2}}dvdt
=vR1μ2sv2sμv2ts1et𝑑t𝑑vabsentsubscript𝑣𝑅1superscript𝜇2𝑠superscript𝑣2𝑠superscriptsubscript𝜇superscript𝑣2superscript𝑡𝑠1superscript𝑒𝑡differential-d𝑡differential-d𝑣\displaystyle=\int_{v\geq R}\frac{1}{\mu^{2s}v^{2s}}\int_{\mu v^{2}}^{\infty}t^{s-1}e^{-t}dtdv
Γ(s)s121R2s1,absentΓ𝑠𝑠121superscript𝑅2𝑠1\displaystyle\leq\frac{\Gamma(s)}{s-\frac{1}{2}}\frac{1}{R^{2s-1}},

par suite,

0Λc,Rts1etz2zr(iz)𝑑z𝑑t=O(1Re(s)12)+O(Γ(Re(s))Re(s)121R2Re(s)1)Re(s)>12.formulae-sequencesuperscriptsubscript0subscriptsubscriptΛ𝑐absent𝑅superscript𝑡𝑠1superscript𝑒𝑡superscript𝑧2𝑧𝑟𝑖𝑧differential-d𝑧differential-d𝑡𝑂1Re𝑠12𝑂ΓRe𝑠Re𝑠121superscript𝑅2Re𝑠1for-allRe𝑠12\int_{0}^{\infty}\int_{\Lambda_{c,\geq R}}t^{s-1}\frac{e^{-tz^{2}}}{z}r(iz)dzdt=O\biggl{(}\frac{1}{\mathrm{Re}(s)-\frac{1}{2}}\biggr{)}+O\biggl{(}\frac{\Gamma(\mathrm{Re}(s))}{\mathrm{Re}(s)-\frac{1}{2}}\frac{1}{R^{2\mathrm{Re}(s)-1}}\biggr{)}\quad\forall\,\mathrm{Re}(s)>\frac{1}{2}.

Sur Λc,RsubscriptΛ𝑐absent𝑅\Lambda_{c,\leq R}, la fonction r𝑟r est bornée puisque continue, donc

0ts1Λc,R|etz2zr(iz)dzdt|superscriptsubscript0superscript𝑡𝑠1subscriptsubscriptΛ𝑐absent𝑅superscript𝑒𝑡superscript𝑧2𝑧𝑟𝑖𝑧𝑑𝑧𝑑𝑡\displaystyle\int_{0}^{\infty}t^{s-1}\int_{\Lambda_{c,\leq R}}\Bigl{|}\frac{e^{-tz^{2}}}{z}r(iz)dzdt\Bigr{|} C0ts1cvRetμv2𝑑v𝑑tabsent𝐶superscriptsubscript0superscript𝑡𝑠1subscript𝑐𝑣𝑅superscript𝑒𝑡𝜇superscript𝑣2differential-d𝑣differential-d𝑡\displaystyle\leq C\int_{0}^{\infty}t^{s-1}\int_{c\leq v\leq R}e^{-t\mu v^{2}}dvdt
=C(Rc)0ts1etμc2𝑑tabsent𝐶𝑅𝑐superscriptsubscript0superscript𝑡𝑠1superscript𝑒𝑡𝜇superscript𝑐2differential-d𝑡\displaystyle=C(R-c)\int_{0}^{\infty}t^{s-1}e^{-t\mu c^{2}}dt
=C(Rc)(μc)sΓ(s).absent𝐶𝑅𝑐superscript𝜇𝑐𝑠Γ𝑠\displaystyle=\frac{C(R-c)}{(\mu c)^{s}}\Gamma(s).

On conclut

0ts1Λc|etz2zr(iz)dzdt|=O(Γ(Re(s))(μc)Re(s))+O(1Re(s)12)Re(s)>12.formulae-sequencesuperscriptsubscript0superscript𝑡𝑠1subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒𝑡superscript𝑧2𝑧𝑟𝑖𝑧𝑑𝑧𝑑𝑡𝑂ΓRe𝑠superscript𝜇𝑐Re𝑠𝑂1Re𝑠12for-allRe𝑠12\displaystyle\int_{0}^{\infty}t^{s-1}\int_{\Lambda_{c}}\Bigl{|}\frac{e^{-tz^{2}}}{z}r(iz)dzdt\Bigr{|}=O\biggl{(}\frac{\Gamma(\mathrm{Re}(s))}{(\mu c)^{\mathrm{Re}(s)}}\biggr{)}+O\biggl{(}\frac{1}{\mathrm{Re}(s)-\frac{1}{2}}\biggr{)}\quad\forall\,\mathrm{Re}(s)>\frac{1}{2}.

On montre les mêmes inégalités pour w𝑤w et logρ𝜌\log\rho.

Rappelons que d𝑑d est le degré du polynôme ensubscript𝑒𝑛e_{n}. On conclut que pour tout 0<τ10𝜏much-less-than10<\tau\ll 1 et U𝑈U un ouvert borné en s𝑠s vérifiant Re(s)>d+12+τ,sUformulae-sequenceRe𝑠𝑑12𝜏for-all𝑠𝑈\mathrm{Re}(s)>\frac{d+1}{2}+\tau,\forall s\in U, il existe une constante M𝑀M telle que sUfor-all𝑠𝑈\forall s\in U

|0ts12πiΛcez2tz(n=Nw(iz)w(0)n2s+1+1n2slogρ(iz)+enrn(iz)n2s+w(iz)n2s+Oz(1n2+2s))dzdt|\displaystyle\biggl{|}\int_{0}^{\infty}\frac{t^{s-1}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-z^{2}t}}{-z}\biggl{(}\sum_{n=N}^{\infty}\frac{w(iz)-w(0)}{n^{2s+1}}+\frac{1}{n^{2s}}\log\rho(iz)+\frac{e_{n}r_{n}(iz)}{n^{2s}}+\frac{w(iz)}{n^{2s}}+\mathrm{O}_{z}\Bigl{(}\frac{1}{n^{2+2s}}\Bigr{)}\biggl{)}dzdt\biggr{|}\leq
0tRe(s)12πiΛc|ez2tz(n=Nw(iz)w(0))n2Re(s)+1+1n2Re(s)logρ(iz)+enrn(iz)n2Re(s)+w(iz)n2Re(s)+Oz(1n2+2Re(s)))dz|dt\displaystyle\int_{0}^{\infty}\frac{t^{\mathrm{Re}(s)-1}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}}\biggl{|}\frac{e^{-z^{2}t}}{-z}\biggl{(}\sum_{n=N}^{\infty}\frac{w(iz)-w(0))}{n^{2\mathrm{Re}(s)+1}}+\frac{1}{n^{2\mathrm{Re}(s)}}\log\rho(iz)+\frac{e_{n}r_{n}(iz)}{n^{2\mathrm{Re}(s)}}+\frac{w(iz)}{n^{2\mathrm{Re}(s)}}+\mathrm{O}_{\sqrt{z}}\Bigl{(}\frac{1}{n^{2+2\mathrm{Re}(s)}}\Bigr{)}\biggr{)}dz\biggr{|}dt\leq
M(nN1n2Re(s)+1+1n2Re(s)d+1n2Re(s)+O(1n2Re(s)+2)).𝑀subscript𝑛𝑁1superscript𝑛2Re𝑠11superscript𝑛2Re𝑠𝑑1superscript𝑛2Re𝑠𝑂1superscript𝑛2Re𝑠2\displaystyle M\biggl{(}\sum_{n\geq N}\frac{1}{n^{2\mathrm{Re}(s)+1}}+\frac{1}{n^{2\mathrm{Re}(s)-d}}+\frac{1}{n^{2\mathrm{Re}(s)}}+O\Bigl{(}\frac{1}{n^{2\mathrm{Re}(s)+2}}\Bigr{)}\biggr{)}.

A partir de cela et de (12), on obtient

|s2Γ(s+1)0ts12πiΛcez2tz(T(z,s)+n=1N11n2slogGn(inz)lnzen)𝑑z𝑑t|superscript𝑠2Γ𝑠1superscriptsubscript0superscript𝑡𝑠12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧𝑇𝑧𝑠superscriptsubscript𝑛1𝑁11superscript𝑛2𝑠subscript𝐺𝑛𝑖𝑛𝑧subscript𝑙𝑛superscript𝑧subscript𝑒𝑛differential-d𝑧differential-d𝑡\displaystyle\biggl{|}\frac{s^{2}}{\Gamma(s+1)}\int_{0}^{\infty}\frac{t^{s-1}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-z^{2}t}}{-z}\Bigl{(}T(z,s)+\sum_{n=1}^{N-1}\frac{1}{n^{2s}}\log\frac{G_{n}(inz)}{l_{n}z^{e_{n}}}\Bigr{)}dzdt\biggr{|}
=|s2Γ(s+1)0ts12πiΛcez2tzT(z,s)𝑑z𝑑t+n=1N1s2Γ(s+1)0ts12πiΛcez2tz1n2slogGn(inz)lnzendzdt|absentsuperscript𝑠2Γ𝑠1superscriptsubscript0superscript𝑡𝑠12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧𝑇𝑧𝑠differential-d𝑧differential-d𝑡superscriptsubscript𝑛1𝑁1superscript𝑠2Γ𝑠1superscriptsubscript0superscript𝑡𝑠12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧1superscript𝑛2𝑠subscript𝐺𝑛𝑖𝑛𝑧subscript𝑙𝑛superscript𝑧subscript𝑒𝑛𝑑𝑧𝑑𝑡\displaystyle=\biggl{|}\frac{s^{2}}{\Gamma(s+1)}\int_{0}^{\infty}\frac{t^{s-1}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-z^{2}t}}{-z}T(z,s)dzdt+\sum_{n=1}^{N-1}\frac{s^{2}}{\Gamma(s+1)}\int_{0}^{\infty}\frac{t^{s-1}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-z^{2}t}}{-z}\frac{1}{n^{2s}}\log\frac{G_{n}(inz)}{l_{n}z^{e_{n}}}dzdt\biggr{|}
=|s2Γ(s+1)0ts12πiΛcez2tzT(z,s)𝑑z𝑑tn=1N1ζn(s)|d’après(13)absentsuperscript𝑠2Γ𝑠1superscriptsubscript0superscript𝑡𝑠12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧𝑇𝑧𝑠differential-d𝑧differential-d𝑡superscriptsubscript𝑛1𝑁1subscript𝜁𝑛𝑠d’aprèsitalic-(13italic-)\displaystyle=\biggl{|}\frac{s^{2}}{\Gamma(s+1)}\int_{0}^{\infty}\frac{t^{s-1}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-z^{2}t}}{-z}T(z,s)dzdt-\sum_{n=1}^{N-1}\zeta_{n}(s)\biggr{|}\quad\text{d'apr\`{e}s}\;\eqref{zetaNNN}
M(nN1n2Re(s)+1+1n2Re(s)d+1n2Re(s)+O(1n2Re(s)+2))dt,absent𝑀subscript𝑛𝑁1superscript𝑛2Re𝑠11superscript𝑛2Re𝑠𝑑1superscript𝑛2Re𝑠𝑂1superscript𝑛2Re𝑠2𝑑𝑡\displaystyle\leq M\biggl{(}\sum_{n\geq N}\frac{1}{n^{2\mathrm{Re}(s)+1}}+\frac{1}{n^{2\mathrm{Re}(s)-d}}+\frac{1}{n^{2\mathrm{Re}(s)}}+O(\frac{1}{n^{2\mathrm{Re}(s)+2}})\biggr{)}dt,

C’est à dire, on a montré qu’il existe E(N,s)𝐸𝑁𝑠E(N,s) une fonction en s𝑠s et N1much-greater-than𝑁1N\gg 1 qui converge normalement vers 00 uniformément sur tout ouvert de la forme {Re(s)>d+12+ε}Re𝑠𝑑12𝜀\{\mathrm{Re}(s)>\frac{d+1}{2}+\varepsilon\} et ε𝜀\varepsilon un réel positif non nul quelconque, telle que

s2Γ(s+1)0ts12πiΛcez2tzT(z,s)𝑑z𝑑t=n=1N1ζn(s)+E(N,s)N1Re(s)>d+12.formulae-sequencesuperscript𝑠2Γ𝑠1superscriptsubscript0superscript𝑡𝑠12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧𝑇𝑧𝑠differential-d𝑧differential-d𝑡superscriptsubscript𝑛1𝑁1subscript𝜁𝑛𝑠𝐸𝑁𝑠much-greater-thanfor-all𝑁1for-allRe𝑠𝑑12\displaystyle\frac{s^{2}}{\Gamma(s+1)}\int_{0}^{\infty}\frac{t^{s-1}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-z^{2}t}}{-z}T(z,s)dzdt=\sum_{n=1}^{N-1}\zeta_{n}(s)+E(N,s)\quad\forall N\gg 1\;\forall\,\mathrm{Re}(s)>\frac{d+1}{2}.

Récapitulons, on a prouvé que:

  1. 1.
    ζ(s)=n=1k=11λn,k2s=s2Γ(s+1)0ts12πiΛcez2tzT(z,s)𝑑z𝑑tRe(s)>d+12,formulae-sequence𝜁𝑠superscriptsubscript𝑛1superscriptsubscript𝑘11superscriptsubscript𝜆𝑛𝑘2𝑠superscript𝑠2Γ𝑠1superscriptsubscript0superscript𝑡𝑠12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧𝑇𝑧𝑠differential-d𝑧differential-d𝑡for-allRe𝑠𝑑12\zeta(s)=\sum_{n=1}^{\infty}\sum_{k=1}^{\infty}\frac{1}{\lambda_{n,k}^{2s}}=\frac{s^{2}}{\Gamma(s+1)}\int_{0}^{\infty}\frac{t^{s-1}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-z^{2}t}}{-z}T(z,s)dzdt\quad\forall\;\mathrm{Re}(s)>\frac{d+1}{2},
  2. 2.

    ζ𝜁\zeta est holomorphe sur Re(s)>d+12Re𝑠𝑑12\mathrm{\mathrm{Re}}(s)>\frac{d+1}{2}, en effet cela découle de la dernière inégalité qui montre que (n=1Nζn)Nsubscriptsuperscriptsubscript𝑛1𝑁subscript𝜁𝑛𝑁superscript\bigl{(}\sum_{n=1}^{N}\zeta_{n}\bigr{)}_{N\in\mathbb{N}^{\ast}} converge normalement vers ζ𝜁\zeta sur tout ouvert de la forme {s|Re(s)>d+12+ε}conditional-set𝑠Re𝑠𝑑12𝜀\{s\in\mathbb{C}\,|\;\mathrm{Re}(s)>\frac{d+1}{2}+\varepsilon\}, avec ε>0𝜀0\varepsilon>0 et que ζnsubscript𝜁𝑛\zeta_{n} est holomorphe sur {s|Re(s)>12}conditional-set𝑠Re𝑠12\bigl{\{}s\in\mathbb{C}\,|\;\mathrm{Re}(s)>\frac{1}{2}\bigr{\}} pour tout n𝑛superscriptn\in\mathbb{N}^{\ast}.

  3. 3.

    ζ𝜁\zeta a un pôle en s=d+12𝑠𝑑12s=\frac{d+1}{2}.

On se propose maintenant d’étudier la fonction ζ𝜁\zeta au voisinage de s=0𝑠0s=0. On va scinder l’intégrale par rapport t𝑡t en deux intervalles ]0,ε[]0,\varepsilon[ et ]ε,[]\varepsilon,\infty[ε>0𝜀0\varepsilon>0.

On pose,

qn(z,s)=1n2slogpn(nz)1n2s+1w(z).subscript𝑞𝑛𝑧𝑠1superscript𝑛2𝑠subscript𝑝𝑛𝑛𝑧1superscript𝑛2𝑠1𝑤𝑧q_{n}(z,s)=-\frac{1}{n^{2s}}\log p_{n}(nz)-\frac{1}{n^{2s+1}}w(z).

et

P(z,s)=n=1qn(z,s).𝑃𝑧𝑠superscriptsubscript𝑛1subscript𝑞𝑛𝑧𝑠P(z,s)=\sum_{n=1}^{\infty}q_{n}(z,s).

Rappelons qu’on a posé pn(z)=Gn(iz)ln(nz)ensubscript𝑝𝑛𝑧subscript𝐺𝑛𝑖𝑧subscript𝑙𝑛superscript𝑛𝑧subscript𝑒𝑛p_{n}(z)=\frac{G_{n}(iz)}{l_{n}(nz)^{e_{n}}}. On a

Λcez2tzqn(z,s)𝑑z=Ccez2tzqn(z,s)𝑑z+Λcez2tzqn(z,s)𝑑z,subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧subscript𝑞𝑛𝑧𝑠differential-d𝑧subscriptsubscript𝐶𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧subscript𝑞𝑛𝑧𝑠differential-d𝑧subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧subscript𝑞𝑛𝑧𝑠differential-d𝑧\int_{\Lambda_{-c}}\frac{e^{-z^{2}t}}{-z}q_{n}(z,s)dz=\int_{C_{c}}\frac{e^{-z^{2}t}}{-z}q_{n}(z,s)dz+\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-z^{2}t}}{-z}q_{n}(z,s)dz,

Λc:={λ||arg(λ+c)|=ε}assignsubscriptΛ𝑐conditional-set𝜆𝜆𝑐𝜀\Lambda_{-c}:=\bigl{\{}\lambda\in\mathbb{C}\,|\,|\arg(\lambda+c)|=\varepsilon\bigr{\}} et Ccsubscript𝐶𝑐C_{c} est le cercle centré en zéro de rayon inférieur à c𝑐c). Cela résulte de l’holomorphie de zlogGn(iz)maps-to𝑧subscript𝐺𝑛𝑖𝑧z\mapsto\log G_{n}(iz) sur un ouvert qui ne contient pas ],c][c,[]-\infty,-c]\cup[c,\infty[. Par Cauchy, on obtient

Ccez2tzqn(z,s)𝑑z=q(0,s)=w(0)n2s+1.subscriptsubscript𝐶𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧subscript𝑞𝑛𝑧𝑠differential-d𝑧𝑞0𝑠𝑤0superscript𝑛2𝑠1\int_{C_{c}}\frac{e^{-z^{2}t}}{-z}q_{n}(z,s)dz=q(0,s)=\frac{w(0)}{n^{2s+1}}.

On a

Λcez2tzlogpn(nz)𝑑z=tΛcez2zlogpn(nzt)𝑑z=Λcez2zlogpn(nzt)𝑑z.subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧subscript𝑝𝑛𝑛𝑧differential-d𝑧subscript𝑡subscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑧subscript𝑝𝑛𝑛𝑧𝑡differential-d𝑧subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑧subscript𝑝𝑛𝑛𝑧𝑡differential-d𝑧\begin{split}\int_{\Lambda_{-c}}\frac{e^{-z^{2}t}}{z}\log p_{n}(nz)dz&=\int_{\sqrt{t}\Lambda_{-c}}\frac{e^{-z^{2}}}{z}\log p_{n}\biggl{(}\frac{nz}{\sqrt{t}}\biggr{)}dz\\ &=\int_{\Lambda_{-c}}\frac{e^{-z^{2}}}{z}\log p_{n}\biggl{(}\frac{nz}{\sqrt{t}}\biggr{)}dz.\end{split}

la deuxième égalité résulte du fait que logpnsubscript𝑝𝑛\log p_{n} est holomorphe sur l’ensemble connexe de bord ΛctΛcsubscriptΛ𝑐𝑡subscriptΛ𝑐\Lambda_{-c}\cup\sqrt{t}\Lambda_{-c} avec 0<t<10𝑡10<t<1.

Fixons n1𝑛1n\geq 1. On décompose Λc:={z||arg(z+c)|=ε}assignsubscriptΛ𝑐conditional-set𝑧𝑧𝑐𝜀\Lambda_{-c}:=\bigl{\{}z\in\mathbb{C}\,|\,|\arg(z+c)|=\varepsilon\bigr{\}} en deux ensembles Λc+=(+i+)ΛcsuperscriptsubscriptΛ𝑐𝑖superscriptsubscriptΛ𝑐\Lambda_{-c}^{+}=(\mathbb{R}+i\mathbb{R}^{+})\cap\Lambda_{-c} et Λc=(+i)ΛcsuperscriptsubscriptΛ𝑐𝑖superscriptsubscriptΛ𝑐\Lambda_{-c}^{-}=(\mathbb{R}+i\mathbb{R}^{-})\cap\Lambda_{-c}, donc si zΛc+𝑧superscriptsubscriptΛ𝑐z\in\Lambda_{-c}^{+} alors επ2<arg(eiπ2z)<π2𝜀𝜋2superscript𝑒𝑖𝜋2𝑧𝜋2\varepsilon-\frac{\pi}{2}<\arg(e^{-i\frac{\pi}{2}}z)<\frac{\pi}{2} et si zΛc𝑧superscriptsubscriptΛ𝑐z\in\Lambda_{-c}^{-} on aura π2<arg(eiπ2z)<επ2𝜋2superscript𝑒𝑖𝜋2𝑧𝜀𝜋2-\frac{\pi}{2}<\arg(e^{i\frac{\pi}{2}}z)<-\varepsilon-\frac{\pi}{2}, donc sur chaque branche, le développement asymptotique de logGnsubscript𝐺𝑛\log G_{n} est valable.

On choisit ε1much-less-than𝜀1\varepsilon\ll 1 tel que pour tout 0<tε0𝑡𝜀0<t\leq\varepsilon on a |z||t|1much-greater-than𝑧𝑡1\frac{|z|}{|\sqrt{t}|}\gg 1 pour tout zΛc𝑧subscriptΛ𝑐z\in\Lambda_{-c}, dans ce cas on peut utiliser le développement asymptotique de Gnsubscript𝐺𝑛G_{n} et obtenir que

12πiΛcez2zlogpn12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑧subscript𝑝𝑛\displaystyle\frac{1}{2\pi i}\int_{\Lambda_{-c}}\frac{e^{-z^{2}}}{-z}\log p_{n} (nzt)dz=12πiΛcez2zlog(Gn(eiπ2nzt)ln(nzt)en)𝑑z𝑛𝑧𝑡𝑑𝑧12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑧subscript𝐺𝑛superscript𝑒𝑖𝜋2𝑛𝑧𝑡subscript𝑙𝑛superscript𝑛𝑧𝑡subscript𝑒𝑛differential-d𝑧\displaystyle\Bigl{(}\frac{nz}{\sqrt{t}}\Bigr{)}dz=\frac{1}{2\pi i}\int_{\Lambda_{-c}}\frac{e^{-z^{2}}}{-z}\log\biggl{(}\frac{G_{n}(\frac{e^{-i\frac{\pi}{2}}nz}{\sqrt{t}})}{l_{n}(\frac{nz}{\sqrt{t}})^{e_{n}}}\biggr{)}dz
=12πiΛc+ez2zlog(G(eiπ2nzt)ln(nzt)en)𝑑z+12πiΛcez2zlog(G(e+iπ2nzt)ln(nzt)en)𝑑zabsent12𝜋𝑖subscriptsuperscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑧𝐺superscript𝑒𝑖𝜋2𝑛𝑧𝑡subscript𝑙𝑛superscript𝑛𝑧𝑡subscript𝑒𝑛differential-d𝑧12𝜋𝑖subscriptsuperscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑧𝐺superscript𝑒𝑖𝜋2𝑛𝑧𝑡subscript𝑙𝑛superscript𝑛𝑧𝑡subscript𝑒𝑛differential-d𝑧\displaystyle=\frac{1}{2\pi i}\int_{\Lambda_{-c}^{+}}\frac{e^{-z^{2}}}{-z}\log\biggl{(}\frac{G(\frac{e^{-i\frac{\pi}{2}}nz}{\sqrt{t}})}{l_{n}(\frac{nz}{\sqrt{t}})^{e_{n}}}\biggr{)}dz+\frac{1}{2\pi i}\int_{\Lambda_{-c}^{-}}\frac{e^{-z^{2}}}{z}\log\biggl{(}\frac{G(\frac{e^{+i\frac{\pi}{2}}nz}{\sqrt{t}})}{l_{n}(\frac{nz}{\sqrt{t}})^{e_{n}}}\biggr{)}dz
=12πiΛcez2z(nizt+anlog((izt)2)+bn+cntiz+O(t(nz)2))𝑑zabsent12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑧𝑛𝑖𝑧𝑡subscript𝑎𝑛superscript𝑖𝑧𝑡2subscript𝑏𝑛subscript𝑐𝑛𝑡𝑖𝑧𝑂𝑡superscript𝑛𝑧2differential-d𝑧\displaystyle=\frac{1}{2\pi i}\int_{\Lambda_{-c}}\frac{e^{-z^{2}}}{z}\biggl{(}\frac{niz}{\sqrt{t}}+a_{n}\log\bigl{(}(\frac{iz}{\sqrt{t}})^{2}\bigr{)}+b_{n}+\frac{c_{n}\sqrt{t}}{iz}+O\bigl{(}\frac{t}{(nz)^{2}}\bigr{)}\biggr{)}dz
=0+an2πiΛcez2zlog(z2)an2πiΛcez2zlog(t)absent0subscript𝑎𝑛2𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑧superscript𝑧2subscript𝑎𝑛2𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑧𝑡\displaystyle=0+\frac{a_{n}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{-c}}\frac{e^{-z^{2}}}{z}\log(-z^{2})-\frac{a_{n}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{-c}}\frac{e^{-z^{2}}}{z}\log({t})
+bn2πiΛcez2z𝑑z+cnt2πiΛcez2z2𝑑z+Λcez2zO(tn2z2)𝑑zsubscript𝑏𝑛2𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑧differential-d𝑧subscript𝑐𝑛𝑡2𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2superscript𝑧2differential-d𝑧subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑧𝑂𝑡superscript𝑛2superscript𝑧2differential-d𝑧\displaystyle+\frac{b_{n}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{-c}}\frac{e^{-z^{2}}}{z}dz+\frac{c_{n}\sqrt{t}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{-c}}\frac{e^{-z^{2}}}{z^{2}}dz+\int_{\Lambda_{-c}}\frac{e^{-z^{2}}}{z}O\Bigl{(}\frac{t}{n^{2}z^{2}}\Bigr{)}dz
=γanlog(t)an+bn+0+O(tn2).absent𝛾subscript𝑎𝑛𝑡subscript𝑎𝑛subscript𝑏𝑛0𝑂𝑡superscript𝑛2\displaystyle=-{\gamma}a_{n}-\log(t){a_{n}}+b_{n}+0+O\Bigl{(}\frac{t}{n^{2}}\Bigr{)}.

où on a utilisé que 12πiΛcez2z𝑑z=112𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑧differential-d𝑧1\frac{1}{2\pi i}\int_{\Lambda_{-c}}\frac{e^{-z^{2}}}{z}dz=1, 12πiΛcez2z2𝑑z=012𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2superscript𝑧2differential-d𝑧0\frac{1}{2\pi i}\int_{\Lambda_{-c}}\frac{e^{-z^{2}}}{z^{2}}dz=0 et que 12πiΛcez2zlog(z2)𝑑z=γ12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑧superscript𝑧2differential-d𝑧𝛾\frac{1}{2\pi i}\int_{\Lambda_{-c}}\frac{e^{-z^{2}}}{z}\log(-z^{2})dz=-\gamma. La dernière intégrale se calcule en dérivant par rapport à a𝑎a l’identité suivante:

1Γ(a)=12πiDzez2(z2)a𝑑z,a,formulae-sequence1Γ𝑎12𝜋𝑖subscript𝐷𝑧superscript𝑒superscript𝑧2superscriptsuperscript𝑧2𝑎differential-d𝑧for-all𝑎\frac{1}{\Gamma(a)}=-\frac{1}{2\pi i}\int_{D}\frac{ze^{-z^{2}}}{(-z^{2})^{a}}dz,\quad\forall a\in\mathbb{C},

sachant que

Γ(1)=γ,la constante d’Euler,superscriptΓ1𝛾la constante d’Euler-\Gamma^{\prime}(1)=\gamma,\quad\text{la constante d'Euler},

avec D𝐷D est un contour qui entoure strictement la demi-droite positive. On peut montrer cette formule en suivant la preuve de la représentation intégrale de l’inverse de la fonction Gamma, voir par exemple [23, § 12.22].

En regroupant tout cela, on obtient:

0εts12πiΛcsuperscriptsubscript0𝜀superscript𝑡𝑠12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐\displaystyle\int_{0}^{\varepsilon}\frac{t^{s-1}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}} ez2tzlogpn(nz)dzdt=γan0εts1𝑑tan0εts1log(t)𝑑t+bn0εts1𝑑t+0εts1O(tn2)𝑑tsuperscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧subscript𝑝𝑛𝑛𝑧𝑑𝑧𝑑𝑡𝛾subscript𝑎𝑛superscriptsubscript0𝜀superscript𝑡𝑠1differential-d𝑡subscript𝑎𝑛superscriptsubscript0𝜀superscript𝑡𝑠1𝑡differential-d𝑡subscript𝑏𝑛superscriptsubscript0𝜀superscript𝑡𝑠1differential-d𝑡superscriptsubscript0𝜀superscript𝑡𝑠1𝑂𝑡superscript𝑛2differential-d𝑡\displaystyle\frac{e^{-z^{2}t}}{-z}\log p_{n}(nz)dzdt=-{\gamma}a_{n}\int_{0}^{\varepsilon}t^{s-1}dt-a_{n}\int_{0}^{\varepsilon}t^{s-1}\log(t)dt+b_{n}\int_{0}^{\varepsilon}t^{s-1}dt+\int_{0}^{\varepsilon}t^{s-1}O(\frac{t}{n^{2}})dt
=γsεsanεslogεsan+1s2εsan+1sεsbn+0εtsO(1n2)𝑑tabsent𝛾𝑠superscript𝜀𝑠subscript𝑎𝑛superscript𝜀𝑠𝜀𝑠subscript𝑎𝑛1superscript𝑠2superscript𝜀𝑠subscript𝑎𝑛1𝑠superscript𝜀𝑠subscript𝑏𝑛superscriptsubscript0𝜀superscript𝑡𝑠𝑂1superscript𝑛2differential-d𝑡\displaystyle=-\frac{\gamma}{s}\varepsilon^{s}a_{n}-\frac{\varepsilon^{s}\log\varepsilon}{s}a_{n}+\frac{1}{s^{2}}\varepsilon^{s}a_{n}+\frac{1}{s}\varepsilon^{s}b_{n}+\int_{0}^{\varepsilon}t^{s}O(\frac{1}{n^{2}})dt
=γsan+1sbn+1s2an+(γ1εssansεslogεεs+1s2an+εs1sbn+0εtsO(1n2)𝑑t).absent𝛾𝑠subscript𝑎𝑛1𝑠subscript𝑏𝑛1superscript𝑠2subscript𝑎𝑛𝛾1superscript𝜀𝑠𝑠subscript𝑎𝑛𝑠superscript𝜀𝑠𝜀superscript𝜀𝑠1superscript𝑠2subscript𝑎𝑛superscript𝜀𝑠1𝑠subscript𝑏𝑛superscriptsubscript0𝜀superscript𝑡𝑠𝑂1superscript𝑛2differential-d𝑡\displaystyle=-\frac{\gamma}{s}a_{n}+\frac{1}{s}b_{n}+\frac{1}{s^{2}}a_{n}+\Bigl{(}\gamma\frac{1-\varepsilon^{s}}{s}a_{n}-\frac{s\varepsilon^{s}\log\varepsilon-\varepsilon^{s}+1}{s^{2}}a_{n}+\frac{\varepsilon^{s}-1}{s}b_{n}+\int_{0}^{\varepsilon}t^{s}O(\frac{1}{n^{2}})dt\Bigr{)}.

On vérifie que:

0εts12πiCcez2tzqn(z,s)𝑑z=q(0,s)=w(0)εssn2s+1=w(0)sn2s+1+(εs1)w(0)sn2s+1.superscriptsubscript0𝜀superscript𝑡𝑠12𝜋𝑖subscriptsubscript𝐶𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧subscript𝑞𝑛𝑧𝑠differential-d𝑧𝑞0𝑠𝑤0superscript𝜀𝑠𝑠superscript𝑛2𝑠1𝑤0𝑠superscript𝑛2𝑠1superscript𝜀𝑠1𝑤0𝑠superscript𝑛2𝑠1\int_{0}^{\varepsilon}\frac{t^{s-1}}{2\pi i}\int_{C_{c}}\frac{e^{-z^{2}t}}{-z}q_{n}(z,s)dz=q(0,s)=\frac{w(0)\varepsilon^{s}}{sn^{2s+1}}=\frac{w(0)}{sn^{2s+1}}+(\varepsilon^{s}-1)\frac{w(0)}{sn^{2s+1}}.

Par suite,

0εts12πiΛcsuperscriptsubscript0𝜀superscript𝑡𝑠12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐\displaystyle\int_{0}^{\varepsilon}\frac{t^{s-1}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}} ez2tzqn(z,s)dzdt=γsann2s+w(0)sn2s+1bnsn2s1s2ansuperscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧subscript𝑞𝑛𝑧𝑠𝑑𝑧𝑑𝑡𝛾𝑠subscript𝑎𝑛superscript𝑛2𝑠𝑤0𝑠superscript𝑛2𝑠1subscript𝑏𝑛𝑠superscript𝑛2𝑠1superscript𝑠2subscript𝑎𝑛\displaystyle\frac{e^{-z^{2}t}}{-z}q_{n}(z,s)dzdt=\frac{\gamma}{s}\frac{a_{n}}{n^{2s}}+\frac{w(0)}{sn^{2s+1}}-\frac{b_{n}}{sn^{2s}}-\frac{1}{s^{2}}a_{n}
(γ1εssann2ssεslogεεs+1s2ann2s+1n2sεs1s(bnw(0)n)+0εtsO(1n2s+2)𝑑t).𝛾1superscript𝜀𝑠𝑠subscript𝑎𝑛superscript𝑛2𝑠𝑠superscript𝜀𝑠𝜀superscript𝜀𝑠1superscript𝑠2subscript𝑎𝑛superscript𝑛2𝑠1superscript𝑛2𝑠superscript𝜀𝑠1𝑠subscript𝑏𝑛𝑤0𝑛superscriptsubscript0𝜀superscript𝑡𝑠𝑂1superscript𝑛2𝑠2differential-d𝑡\displaystyle-\Bigl{(}\gamma\frac{1-\varepsilon^{s}}{s}\frac{a_{n}}{n^{2s}}-\frac{s\varepsilon^{s}\log\varepsilon-\varepsilon^{s}+1}{s^{2}}\frac{a_{n}}{n^{2s}}+\frac{1}{n^{2s}}\frac{\varepsilon^{s}-1}{s}\bigl{(}b_{n}-\frac{w(0)}{n}\bigr{)}+\int_{0}^{\varepsilon}t^{s}O(\frac{1}{n^{2s+2}})dt\Bigr{)}.

On note par les mêmes notations les prolongements analytiques de A𝐴A et PB𝑃𝐵P-B sur la bande 0<Re(s)<d+120Re𝑠𝑑120<\mathrm{Re}(s)<\frac{d+1}{2}, donc

s2Γ(s+1)superscript𝑠2Γ𝑠1\displaystyle\frac{s^{2}}{\Gamma(s+1)} 0εts12πiΛcez2tzP(z,s)𝑑z𝑑t=sΓ(s+1)(γA(s)B(s)+P(s)1sA(s))superscriptsubscript0𝜀superscript𝑡𝑠12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧𝑃𝑧𝑠differential-d𝑧differential-d𝑡𝑠Γ𝑠1𝛾𝐴𝑠𝐵𝑠𝑃𝑠1𝑠𝐴𝑠\displaystyle\int_{0}^{\varepsilon}\frac{t^{s-1}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-z^{2}t}}{-z}P(z,s)dzdt=\frac{s}{\Gamma(s+1)}\Bigl{(}\gamma A(s)-B(s)+P(s)-\frac{1}{s}A(s)\Bigr{)}
+s2Γ(s+1)(γ1εssA(s)sεslogεεs+1s2A(s)+s(εs1)(B(s)P(s))\displaystyle+\frac{s^{2}}{\Gamma(s+1)}\Biggl{(}\gamma\frac{1-\varepsilon^{s}}{s}A(s)-\frac{s\varepsilon^{s}\log\varepsilon-\varepsilon^{s}+1}{s^{2}}A(s)+s(\varepsilon^{s}-1)\bigl{(}B(s)-P(s)\bigr{)}
+0εtsO(ζ(2s+2))dt)\displaystyle+\int_{0}^{\varepsilon}t^{s}O(\zeta_{\mathbb{Q}}(2s+2))dt\Biggr{)}

On pose g𝑔g, la fonction suivante:

g(s)=γ1εssA(s)sεslogεεs+1s2A(s)+s(εs1)(B(s)P(s))+0εtsO(ζ(2s+2))𝑑t,𝑔𝑠𝛾1superscript𝜀𝑠𝑠𝐴𝑠𝑠superscript𝜀𝑠𝜀superscript𝜀𝑠1superscript𝑠2𝐴𝑠𝑠superscript𝜀𝑠1𝐵𝑠𝑃𝑠superscriptsubscript0𝜀superscript𝑡𝑠𝑂subscript𝜁2𝑠2differential-d𝑡g(s)=\gamma\frac{1-\varepsilon^{s}}{s}A(s)-\frac{s\varepsilon^{s}\log\varepsilon-\varepsilon^{s}+1}{s^{2}}A(s)+s(\varepsilon^{s}-1)\bigl{(}B(s)-P(s)\bigr{)}+\int_{0}^{\varepsilon}t^{s}O(\zeta_{\mathbb{Q}}(2s+2))dt,

alors g𝑔g est analytique en un voisinage ouvert de s=0𝑠0s=0, puisqu’on sait d’après (3.5) que PB𝑃𝐵P-B est analytique en 00 et que A𝐴A l’est aussi (par hypothèses sur les coefficients ansubscript𝑎𝑛a_{n}) et on montre par exemple à l’aide d’un développement limité que s1εssmaps-to𝑠1superscript𝜀𝑠𝑠s\mapsto\frac{1-\varepsilon^{s}}{s} et ssεslogεεs+1s2maps-to𝑠𝑠superscript𝜀𝑠𝜀superscript𝜀𝑠1superscript𝑠2s\mapsto\frac{s\varepsilon^{s}\log\varepsilon-\varepsilon^{s}+1}{s^{2}} sont analytique sur \mathbb{C}, pour s0εtsO(ζ(2s+2))𝑑tmaps-to𝑠superscriptsubscript0𝜀superscript𝑡𝑠𝑂subscript𝜁2𝑠2differential-d𝑡s\mapsto\int_{0}^{\varepsilon}t^{s}O(\zeta_{\mathbb{Q}}(2s+2))dt il suffit de remarquer que c’est une limite d’une suite de fonctions analytiques pour la convergence normale au voisinage de s=0𝑠0s=0.

On écrit donc,

s2Γ(s+1)superscript𝑠2Γ𝑠1\displaystyle\frac{s^{2}}{\Gamma(s+1)} 0εts12πiΛcez2tzP(z,s)𝑑z𝑑t=sΓ(s+1)(γA(s)B(s)+P(s)1sA(s))+s2Γ(s+1)g(s),superscriptsubscript0𝜀superscript𝑡𝑠12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧𝑃𝑧𝑠differential-d𝑧differential-d𝑡𝑠Γ𝑠1𝛾𝐴𝑠𝐵𝑠𝑃𝑠1𝑠𝐴𝑠superscript𝑠2Γ𝑠1𝑔𝑠\displaystyle\int_{0}^{\varepsilon}\frac{t^{s-1}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-z^{2}t}}{-z}P(z,s)dzdt=\frac{s}{\Gamma(s+1)}\Bigl{(}\gamma A(s)-B(s)+P(s)-\frac{1}{s}A(s)\Bigr{)}+\frac{s^{2}}{\Gamma(s+1)}g(s),

on conlcut que cette fonction se prolonge en une fonction holomorphe au voisinage de s=0𝑠0s=0.

Montrons maintenant que le terme suivant se prolonge en une fonction analytique en s𝑠s au voisinage de s=0𝑠0s=0:

εts12πiΛcez2tzP(z,s)𝑑z𝑑t,superscriptsubscript𝜀superscript𝑡𝑠12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧𝑃𝑧𝑠differential-d𝑧differential-d𝑡\begin{split}\int_{\varepsilon}^{\infty}\frac{t^{s-1}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-z^{2}t}}{-z}P(z,s)dzdt,\end{split}

il suffit d’étudier

εts12πiΛcez2tznN1n2slog(Gn(inz)ln(nz)n),superscriptsubscript𝜀superscript𝑡𝑠12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧subscript𝑛𝑁1superscript𝑛2𝑠subscript𝐺𝑛𝑖𝑛𝑧subscript𝑙𝑛superscript𝑛𝑧𝑛\int_{\varepsilon}^{\infty}\frac{t^{s-1}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-z^{2}t}}{z}\sum_{n\geq N}\frac{1}{n^{2s}}\log\Bigl{(}\frac{G_{n}(inz)}{l_{n}(nz)^{n}}\Bigr{)},

pour N1much-greater-than𝑁1N\gg 1, puisque la somme partielle peut être étudier par la théorie de [21].

Par définition de P(z,s)𝑃𝑧𝑠P(z,s) et par les propriétés des Gnsubscript𝐺𝑛G_{n}, on a pour tout Re(s)>1Re𝑠1\mathrm{Re}(s)>1

P(z,s)=n=1Nqn(z,s)(n=NO(1n2s+2)+1n2slogρ(iz)+enn2sr(iz)+1n2sOz(1n2))P(z,s)=\sum_{n=1}^{N}q_{n}(z,s)-\Biggl{(}\sum_{n=N}^{\infty}O\Bigl{(}\frac{1}{n^{2s+2}}\Bigr{)}+\frac{1}{n^{2s}}\log\rho(iz)+\frac{e_{n}}{n^{2s}}r(iz)+\frac{1}{n^{2s}}\mathrm{O}_{z}\Bigl{(}\frac{1}{n^{2}}\Bigr{)}\Biggl{)}

η(n,iz)=Oz(1n2)𝜂𝑛𝑖𝑧subscriptO𝑧1superscript𝑛2\eta(n,iz)=\mathrm{O}_{z}(\frac{1}{n^{2}}) est par hypothèse bornée en z𝑧z uniformément en n>N𝑛𝑁n>N. On doit étudier les séries de termes généraux suivants:

εts12πiΛcez2tzr(iz)n2sd𝑑z,superscriptsubscript𝜀superscript𝑡𝑠12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧𝑟𝑖𝑧superscript𝑛2𝑠𝑑differential-d𝑧\displaystyle\int_{\varepsilon}^{\infty}\frac{t^{s-1}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-z^{2}t}}{z}\frac{r(iz)}{n^{2s-d}}dz,
εts12πiΛcez2tzlogρ(iz)n2s𝑑z,superscriptsubscript𝜀superscript𝑡𝑠12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧𝜌𝑖𝑧superscript𝑛2𝑠differential-d𝑧\displaystyle\int_{\varepsilon}^{\infty}\frac{t^{s-1}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-z^{2}t}}{z}\frac{\log\rho(iz)}{n^{2s}}dz,
εts12πiΛcez2tzη(n,iz)n2s+2𝑑z.superscriptsubscript𝜀superscript𝑡𝑠12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧𝜂𝑛𝑖𝑧superscript𝑛2𝑠2differential-d𝑧\displaystyle\int_{\varepsilon}^{\infty}\frac{t^{s-1}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-z^{2}t}}{z}\frac{\eta(n,iz)}{n^{2s+2}}dz.

On déduit directement que la série de terme général: εts12πiΛcez2tzη(n,iz)n2s+2𝑑zsuperscriptsubscript𝜀superscript𝑡𝑠12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧𝜂𝑛𝑖𝑧superscript𝑛2𝑠2differential-d𝑧\int_{\varepsilon}^{\infty}\frac{t^{s-1}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-z^{2}t}}{z}\frac{\eta(n,iz)}{n^{2s+2}}dz est normalement convergente sur un voisinage de s=0𝑠0s=0. Pour les deux termes restants il suffit d’étudier le premier terme. On note par ζ(2s1)subscript𝜁2𝑠1\zeta_{\mathbb{Q}}(2s-1) le prolongement analytique de cette k=11k2s1superscriptsubscript𝑘11superscript𝑘2𝑠1\sum_{k=1}^{\infty}\frac{1}{k^{2s-1}} au voisinage de 00.

Soit s𝑠s dans un voisinage de 00 et on considère

εts12πiΛcez2tzr(iz)(ζ(2s1)n=1N11n2s+1)𝑑z𝑑t,superscriptsubscript𝜀superscript𝑡𝑠12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧𝑟𝑖𝑧subscript𝜁2𝑠1superscriptsubscript𝑛1𝑁11superscript𝑛2𝑠1differential-d𝑧differential-d𝑡\begin{split}&\int_{\varepsilon}^{\infty}\frac{t^{s-1}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-z^{2}t}}{z}r(iz)\Bigl{(}\zeta_{\mathbb{Q}}(2s-1)-\sum_{n=1}^{N-1}\frac{1}{n^{2s+1}}\Bigr{)}dzdt,\\ \end{split}

On conclut que c’est une fonction analytique en utilisant l’inégalité suivante valable sur une voisingae de s=0𝑠0s=0:

εΛc,R|ts1etz2zr(iz)dz|dt\displaystyle\int_{\varepsilon}^{\infty}\int_{\Lambda_{c,\geq R}}\Bigl{|}t^{s-1}\frac{e^{-tz^{2}}}{z}r(iz)dz\Bigr{|}dt vRεtRe(s)1etμv2𝑑v𝑑tabsentsubscript𝑣𝑅superscriptsubscript𝜀superscript𝑡Re𝑠1superscript𝑒𝑡𝜇superscript𝑣2differential-d𝑣differential-d𝑡\displaystyle\leq\int_{v\geq R}\int_{\varepsilon}^{\infty}t^{\mathrm{Re}(s)-1}e^{-t\mu v^{2}}dvdt
=vR1μ2Re(s)v2Re(s)εμv2tRe(s)1et𝑑t𝑑v<.absentsubscript𝑣𝑅1superscript𝜇2Re𝑠superscript𝑣2Re𝑠superscriptsubscript𝜀𝜇superscript𝑣2superscript𝑡Re𝑠1superscript𝑒𝑡differential-d𝑡differential-d𝑣\displaystyle=\int_{v\geq R}\frac{1}{\mu^{2\mathrm{Re}(s)}v^{2\mathrm{Re}(s)}}\int_{\varepsilon\mu v^{2}}^{\infty}t^{\mathrm{Re}(s)-1}e^{-t}dtdv<\infty.

Par conséquent,

εts12πiΛcez2tzP(z,s)𝑑z𝑑tsuperscriptsubscript𝜀superscript𝑡𝑠12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧𝑃𝑧𝑠differential-d𝑧differential-d𝑡\begin{split}\int_{\varepsilon}^{\infty}\frac{t^{s-1}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-z^{2}t}}{-z}P(z,s)dzdt\end{split}

est analytique au voisinage de s=0𝑠0s=0.

Etudions maintenant la fonction suivante:

F(s)=s2Γ(s+1)ζ(2s+1)0ts12πiΛcez2tzw(iz)𝑑z𝑑t,𝐹𝑠superscript𝑠2Γ𝑠1subscript𝜁2𝑠1superscriptsubscript0superscript𝑡𝑠12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧𝑤𝑖𝑧differential-d𝑧differential-d𝑡F(s)=\frac{s^{2}}{\Gamma(s+1)}\zeta_{\mathbb{Q}}(2s+1)\int_{0}^{\infty}\frac{t^{s-1}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-z^{2}t}}{z}w(iz)dzdt,

au voisinage de s=0𝑠0s=0. On a

F(s)𝐹𝑠\displaystyle F(s) =s2Γ(s+1)ζ(2s+1)0ts1Λcez2tzw(iz)𝑑z𝑑tabsentsuperscript𝑠2Γ𝑠1subscript𝜁2𝑠1superscriptsubscript0superscript𝑡𝑠1subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧𝑤𝑖𝑧differential-d𝑧differential-d𝑡\displaystyle=\frac{s^{2}}{\Gamma(s+1)}\zeta_{\mathbb{Q}}(2s+1)\int_{0}^{\infty}t^{s-1}\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-z^{2}t}}{z}w(iz)dzdt
=s2Γ(s+1)ζ(2s+1)ΛcΓ(s)z2s+1w(iz)𝑑zabsentsuperscript𝑠2Γ𝑠1subscript𝜁2𝑠1subscriptsubscriptΛ𝑐Γ𝑠superscript𝑧2𝑠1𝑤𝑖𝑧differential-d𝑧\displaystyle=\frac{s^{2}}{\Gamma(s+1)}\zeta_{\mathbb{Q}}(2s+1)\int_{\Lambda_{c}}\frac{\Gamma(s)}{z^{2s+1}}w(iz)dz
=sΓ(s+1)ζ(2s+1)ΛcΓ(s+1)z2s+1w(iz)𝑑z.absent𝑠Γ𝑠1subscript𝜁2𝑠1subscriptsubscriptΛ𝑐Γ𝑠1superscript𝑧2𝑠1𝑤𝑖𝑧differential-d𝑧\displaystyle=\frac{s}{\Gamma(s+1)}\zeta_{\mathbb{Q}}(2s+1)\int_{\Lambda_{c}}\frac{\Gamma(s+1)}{z^{2s+1}}w(iz)dz.

puisque on a supposé que w(z)=O(1z)𝑤𝑧𝑂1𝑧w(z)=O(\frac{1}{z}) pour |z|1much-greater-than𝑧1|z|\gg 1. Toujours avec cet argument et le fait que ζ(2s+1)=12s+γ+o(1)subscript𝜁2𝑠112𝑠𝛾𝑜1\zeta_{\mathbb{Q}}(2s+1)=\frac{1}{2s}+\gamma+o(1) pour |s|1much-less-than𝑠1|s|\ll 1, on conclut que F𝐹F s’étend analytiquement au voisinage de s=0𝑠0s=0.

On pose maintenant:

h(s)=g(s)+εts12πiΛcez2tzP(z,s)𝑑z𝑑t𝑠𝑔𝑠superscriptsubscript𝜀superscript𝑡𝑠12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧𝑃𝑧𝑠differential-d𝑧differential-d𝑡h(s)=g(s)+\int_{\varepsilon}^{\infty}\frac{t^{s-1}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-z^{2}t}}{-z}P(z,s)dzdt

alors hh est analytique au voisinage de s=0𝑠0s=0, et

ζ(s)=sΓ(s+1)[γA(s)1sA(s)+P(s)B(s)]+s2Γ(s+1)ζ(2s+1)F(s)+s2Γ(s+1)h(s),𝜁𝑠𝑠Γ𝑠1delimited-[]𝛾𝐴𝑠1𝑠𝐴𝑠𝑃𝑠𝐵𝑠superscript𝑠2Γ𝑠1subscript𝜁2𝑠1𝐹𝑠superscript𝑠2Γ𝑠1𝑠\begin{split}\zeta(s)&=\frac{s}{\Gamma(s+1)}\bigl{[}\gamma A(s)-\frac{1}{s}A(s)+P(s)-B(s)\bigr{]}+\frac{s^{2}}{\Gamma(s+1)}\zeta_{\mathbb{Q}}(2s+1)F(s)\\ &+\frac{s^{2}}{\Gamma(s+1)}h(s),\end{split}

c’est à dire que ζ𝜁\zeta est prolongeable analytiquement au voisinage de s=0𝑠0s=0, ce qui termine la preuve du théorème.

Remarque 3.7.

lorsque w(z)𝑤𝑧w(z) est un polynôme en q𝑞q avec q=11+z2𝑞11superscript𝑧2q=\frac{1}{\sqrt{1+z^{2}}} alors le calcul de cette intégrale se ramène à ce genre d’intégrales bien connu, a>0for-all𝑎0\forall a>0:

12πiΛcez2tz(q(iz))a𝑑z12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧superscript𝑞𝑖𝑧𝑎differential-d𝑧\displaystyle\frac{1}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-z^{2}t}}{-z}\bigl{(}q(iz)\bigr{)}^{a}dz =12πiΛcez2tz1(1z2)a𝑑zabsent12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧1superscript1superscript𝑧2𝑎differential-d𝑧\displaystyle=\frac{1}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-z^{2}t}}{-z}\frac{1}{(1-z^{2})^{a}}dz
=12πiΛceλtλ1(1λ)a𝑑λabsent12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒𝜆𝑡𝜆1superscript1𝜆𝑎differential-d𝜆\displaystyle=\frac{1}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-\lambda t}}{-\lambda}\frac{1}{(1-\lambda)^{a}}d\lambda
=12πietΛc1eut1+u1(u)a𝑑λabsent12𝜋𝑖superscript𝑒𝑡subscriptsubscriptΛ𝑐1superscript𝑒𝑢𝑡1𝑢1superscript𝑢𝑎differential-d𝜆\displaystyle=-\frac{1}{2\pi i}e^{-t}\int_{\Lambda_{c}-1}\frac{e^{-ut}}{1+u}\frac{1}{(-u)^{a}}d\lambda
=1πsin(πa)Γ(1a)Γ(a,t).absent1𝜋𝜋𝑎Γ1𝑎Γ𝑎𝑡\displaystyle=\frac{1}{\pi}\sin(\pi a)\Gamma(1-a)\Gamma(a,t).

Alors,

0ts12πiΛcez2tz1(1+(iz)2)adλ=1πsin(πa)Γ(1a)0ts1Γ(a,t)𝑑t=1πsin(πa)Γ(1a)0tua1eu𝑑u=1πsin(πa)Γ(1a)([1ststua1eu𝑑u]0+1s0ts+a1et𝑑t)=1πssin(πa)Γ(1a)Γ(s+a).superscriptsubscript0superscript𝑡𝑠12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧1superscript1superscript𝑖𝑧2𝑎𝑑𝜆1𝜋𝜋𝑎Γ1𝑎superscriptsubscript0superscript𝑡𝑠1Γ𝑎𝑡differential-d𝑡1𝜋𝜋𝑎Γ1𝑎superscriptsubscript0superscriptsubscript𝑡superscript𝑢𝑎1superscript𝑒𝑢differential-d𝑢1𝜋𝜋𝑎Γ1𝑎superscriptsubscriptdelimited-[]1𝑠superscript𝑡𝑠superscriptsubscript𝑡superscript𝑢𝑎1superscript𝑒𝑢differential-d𝑢01𝑠superscriptsubscript0superscript𝑡𝑠𝑎1superscript𝑒𝑡differential-d𝑡1𝜋𝑠𝜋𝑎Γ1𝑎Γ𝑠𝑎\begin{split}\int_{0}^{\infty}\frac{t^{s-1}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}}&\frac{e^{-z^{2}t}}{-z}\frac{1}{(1+(iz)^{2})^{a}}d\lambda=\frac{1}{\pi}\sin(\pi a)\Gamma(1-a)\int_{0}^{\infty}t^{s-1}\Gamma(a,t)dt\\ &=\frac{1}{\pi}\sin(\pi a)\Gamma(1-a)\int_{0}^{\infty}\int_{t}^{\infty}u^{a-1}e^{-u}du\\ &=\frac{1}{\pi}\sin(\pi a)\Gamma(1-a)\biggl{(}\Bigl{[}\frac{1}{s}t^{s}\int_{t}^{\infty}u^{a-1}e^{-u}du\Bigr{]}_{0}^{\infty}+\frac{1}{s}\int_{0}^{\infty}t^{s+a-1}e^{-t}dt\biggr{)}\\ &=\frac{1}{\pi s}\sin(\pi a)\Gamma(1-a)\Gamma(s+a).\end{split}
Remarque 3.8.

La fonction θ(t,s):=n=11n2sθn(t)assign𝜃𝑡𝑠superscriptsubscript𝑛11superscript𝑛2𝑠subscript𝜃𝑛𝑡\theta(t,s):=\sum_{n=1}^{\infty}\frac{1}{n^{2s}}\theta_{n}(t) a joué le rôle de fonction thêta associée à la famille {λn,k2|k,n1}\bigl{\{}\lambda^{2}_{n,k}\,\bigl{|}\,k,n\geq 1\bigr{\}}, mais on peut se demander si la fonction

θ(t):=n1k1eλn,k2tassign𝜃𝑡subscript𝑛1subscript𝑘1superscript𝑒superscriptsubscript𝜆𝑛𝑘2𝑡\theta(t):=\sum_{n\geq 1}\sum_{k\geq 1}e^{-\lambda_{n,k}^{2}t}

est une fonction Thêta au sens de [21]? On en donnera une réponse partielle: on va montrer sous une condition supplémentaire que

limt0tθ(t)<.subscriptmaps-to𝑡0𝑡𝜃𝑡\lim_{t\mapsto 0}t\theta(t)<\infty.

On suppose donc que λn,12<λn+1,12<λn,22<λn+1,22<subscriptsuperscript𝜆2𝑛.1superscriptsubscript𝜆𝑛1.12superscriptsubscript𝜆𝑛.22superscriptsubscript𝜆𝑛1.22\lambda^{2}_{n,1}<\lambda_{n+1,1}^{2}<\lambda_{n,2}^{2}<\lambda_{n+1,2}^{2}<\ldots, n1for-all𝑛1\forall n\geq 1, (ce qui est par exemple le cas pour les zéros de fonctions de Bessel ainsi que les dérivées premières et secondes) ce qui nous donne que

θ~n+1(t)θ~n(t)θ~1(t)<,t>0formulae-sequencesubscript~𝜃𝑛1𝑡subscript~𝜃𝑛𝑡subscript~𝜃1𝑡for-all𝑡0\widetilde{\theta}_{n+1}(t)\leq\widetilde{\theta}_{n}(t)\leq\widetilde{\theta}_{1}(t)<\infty,\quad\forall t>0

Cette dernière inégalité est conséquence du développement asymptotique de G1subscript𝐺1G_{1}.

Si t>ε>0𝑡𝜀0t>\varepsilon>0, alors

θ~n(t)=k1eλn,k2(tε)λn,k2εθ~n(ε)en2c(tε)n1formulae-sequencesubscript~𝜃𝑛𝑡subscript𝑘1superscript𝑒superscriptsubscript𝜆𝑛𝑘2𝑡𝜀superscriptsubscript𝜆𝑛𝑘2𝜀subscript~𝜃𝑛𝜀superscript𝑒superscript𝑛2𝑐𝑡𝜀for-all𝑛1\widetilde{\theta}_{n}(t)=\sum_{k\geq 1}e^{-\lambda_{n,k}^{2}(t-\varepsilon)-\lambda_{n,k}^{2}\varepsilon}\leq\widetilde{\theta}_{n}(\varepsilon)e^{-n^{2}c(t-\varepsilon)}\quad\forall n\geq 1

par suite

θ(t)θ~1(ε)n1en2c(tε)=θ~1(ε)Θ(c(tε))ε>0t>ε.formulae-sequence𝜃𝑡subscript~𝜃1𝜀subscript𝑛1superscript𝑒superscript𝑛2𝑐𝑡𝜀subscript~𝜃1𝜀Θ𝑐𝑡𝜀formulae-sequencefor-all𝜀0for-all𝑡𝜀{\theta}(t)\leq\widetilde{\theta}_{1}(\varepsilon)\sum_{n\geq 1}e^{-n^{2}c(t-\varepsilon)}=\widetilde{\theta}_{1}(\varepsilon)\Theta\bigl{(}c(t-\varepsilon)\bigr{)}\quad\forall\,\varepsilon>0\quad\forall\,t>\varepsilon.

Θ(t):=n1en2tassignΘ𝑡subscript𝑛1superscript𝑒superscript𝑛2𝑡\Theta(t):=\sum_{n\geq 1}e^{-n^{2}t} est la fonction thêta habituelle qui converge pour tout t>0𝑡0t>0 voir par exemple [19, p. 96]. On en déduit que θ~(t)~𝜃𝑡\widetilde{\theta}(t) est fini, t>0for-all𝑡0\forall t>0. Si l’on prend ε=t2𝜀𝑡2\varepsilon=\frac{t}{2}, comme tθ~1(t)𝑡subscript~𝜃1𝑡\sqrt{t}\widetilde{\theta}_{1}(t) et tΘ(t)𝑡Θ𝑡\sqrt{t}\Theta(t) convergent vers une limite finie lorsque t𝑡t tend vers 0, alors par l’inégalité précédente on obtient que

lim supt0tθ(t),maps-to𝑡0limit-supremum𝑡𝜃𝑡\underset{t\mapsto 0}{\limsup}\,t\theta(t),

est fini.

3.3 Application: régularisation de la fonction zêta de Δ𝒪(m)¯subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}

Cette section est consacrée à l’étude d’une nouvelle classe de fonctions Zêta associées à des opérateurs Laplaciens singuliers, en utilisant les résultats précédents on va montrer que ces fonctions Zêta possèdent des propriétés analogues aux fonctions Zêta classiques des opérateurs Laplaciens associées à des métriques de classes 𝒞superscript𝒞\mathcal{C}^{\infty}.

Soit (X,hX)𝑋subscript𝑋(X,h_{X}) une variété kählérienne et (E,hE)𝐸subscript𝐸(E,h_{E}) un fibré holomorphe hermitien. Si l’on suppose que hXsubscript𝑋h_{X} et hEsubscript𝐸h_{E} sont de classe 𝒞superscript𝒞\mathcal{C}^{\infty} alors on sait que l’opérateur ΔE¯superscriptsubscriptΔ¯𝐸\Delta_{\overline{E}}^{\bullet}, agissant sur A0,(X,E)superscript𝐴0𝑋𝐸A^{0,\bullet}(X,E), admet un spectre infini et discret et possède un noyau de chaleur qu’on note par etΔE¯superscript𝑒𝑡subscriptΔ¯𝐸e^{-t\Delta_{\overline{E}}}, avec t>0𝑡0t>0, voir [3, Définition 2.15]. En plus etΔE¯superscript𝑒𝑡subscriptΔ¯𝐸e^{-t\Delta_{\overline{E}}} admet une trace au sens de [3, § 2.6] et que la fonction Zêta associée à ce spectre s’écrit comme la transformée de Mellin de cette trace. On sait que cette trace possède un développement par prolongement analytique en série de Laurent pour t𝑡t petit, voir [3, p. 91] cela permet de prouver que la fonction Zêta s’étend méromorphiquement au plan complexe et qu’elle est holomorphe en zéro, voir [3, 9.35].

Dans notre cas, c’est à dire ((T1,h);𝒪(m)¯)𝑇superscript1subscriptsubscript¯𝒪𝑚\Bigl{(}(T\mathbb{P}^{1},h_{\infty});\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}\Bigr{)}, les métriques considérées sont singulières. On ne peut pas donc appliquer la théorie classique pour affirmer que Δ𝒪(m)¯subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}} possède un spectre discret infini. Même si l’on arrive à déterminer le spectre, par un autre moyen, on ne peut pas utiliser cette théorie pour étudier la fonction Zêta associée quant au calcul explicite du déterminant régularisé cela reste une tâche délicate, voir par exemple les calculs du [6].

Dans un précédent texte, on a étudié le spectre du Laplacien singulier:

Δ𝒪(m)¯,m,subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚for-all𝑚\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}},\forall m\in\mathbb{N},

et on a montré que ses valeurs propres et vecteurs propres sont décrits par une famille de fonctions analytiques (Ln)nsubscriptsubscript𝐿𝑛𝑛(L_{n})_{n\in\mathbb{Z}}. Ces fonctions ont été définies comme suit:

Ln(z)=zmddz(zmJn(z)Jnm(z))z,formulae-sequencesubscript𝐿𝑛𝑧superscript𝑧𝑚𝑑𝑑𝑧superscript𝑧𝑚subscript𝐽𝑛𝑧subscript𝐽𝑛𝑚𝑧for-all𝑧L_{n}(z)=-z^{m}\frac{d}{dz}\Bigl{(}z^{-m}J_{n}(z)J_{n-m}(z)\Bigr{)}\quad\forall z\in\mathbb{C},

et on a introduit l’ensemble suivant

Zn:={λ|Ln(λ)=0}.Z_{n}:=\Bigl{\{}\lambda\in\mathbb{C}\,\bigl{|}\,L_{n}(\lambda)=0\Bigr{\}}. (14)

Alors, on a montré dans [9]:

Lemme 3.9.

nfor-all𝑛\forall n\in\mathbb{Z}, l’ensemble Znsubscript𝑍𝑛Z_{n} est un sous-ensemble infini et discret de superscript\mathbb{R}^{\ast},

Zn{z|Jnm(z)=0}=,subscript𝑍𝑛conditional-set𝑧subscript𝐽𝑛𝑚𝑧0Z_{n}\cap\{z\in\mathbb{R}|\,J_{n-m}(z)=0\}=\emptyset,

et

Ln(z)=Jn(z)Jnm1(z)+Jn+1(z)Jnm(z),z.formulae-sequencesubscript𝐿𝑛𝑧subscript𝐽𝑛𝑧subscript𝐽𝑛𝑚1𝑧subscript𝐽𝑛1𝑧subscript𝐽𝑛𝑚𝑧for-all𝑧L_{n}(z)=-J_{n}(z)J_{n-m-1}(z)+J_{n+1}(z)J_{n-m}(z),\quad\forall z\in\mathbb{C}. (15)
Théorème 3.10.

Soit n𝑛n\in\mathbb{Z} et λZn𝜆subscript𝑍𝑛\lambda\in Z_{n}, alors λ𝜆\lambda est un zéro simple de Lnsubscript𝐿𝑛L_{n} et on a

Ln(λ)=2Jnm(λ)Jn(λ)(φn,λ,φn,λ)L2,.subscriptsuperscript𝐿𝑛𝜆2subscript𝐽𝑛𝑚𝜆subscript𝐽𝑛𝜆subscriptsubscript𝜑𝑛𝜆subscript𝜑𝑛𝜆superscript𝐿2L^{\prime}_{n}(\lambda)=2\frac{J_{n-m}(\lambda)}{J_{n}(\lambda)}\bigl{(}\varphi_{{}_{n,\lambda}},\varphi_{{}_{n,\lambda}}\bigr{)}_{L^{2},\infty}.

φn,λsubscript𝜑𝑛𝜆\varphi_{n,\lambda} est un vecteur propre associé à λ𝜆\lambda.

Théorème 3.11.

On a, pour tout m𝑚superscriptm\in\mathbb{N}^{\ast}

Spec(Δ𝒪(m)¯)={0}{λ24|n,λZn}.\mathrm{Spec}(\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}})=\Bigl{\{}0\Bigr{\}}\bigcup\Bigl{\{}\frac{\lambda^{2}}{4}\Bigl{|}\,\exists n\in\mathbb{N},\,\lambda\in Z_{n}\Bigr{\}}.
  • Si m𝑚m est pair, alors la multiplicité de λ24superscript𝜆24\frac{\lambda^{2}}{4} est 222 si λZn𝜆subscript𝑍𝑛\lambda\in Z_{n} avec nm+1𝑛𝑚1n\geq m+1 ou 0nm210𝑛𝑚210\leq n\leq\frac{m}{2}-1 et de multiplicité 111 si λZm2𝜆subscript𝑍𝑚2\lambda\in Z_{\frac{m}{2}}.

  • Lorsque m𝑚m est impair, alors λ24superscript𝜆24\frac{\lambda^{2}}{4} est de multiplicité 222 si nm+1𝑛𝑚1n\geq m+1, égale à 111 si 0nm0𝑛𝑚0\leq n\leq m.

Lorsque m=0𝑚0m=0, on avait montré

Théorème 3.12.
Spec(Δ𝒪¯)={0}{jm,k24,jn,l24|n,m,k,l1},\mathrm{Spec}(\Delta_{{\overline{\mathcal{O}}}_{\infty}})=\Bigl{\{}0\Bigr{\}}\bigcup\Bigl{\{}\frac{j_{m,k}^{2}}{4},\frac{j_{n,l}^{{}^{\prime}2}}{4}\,\Bigl{|}\,n,m\in\mathbb{N},\quad k,l\geq 1\Bigr{\}},

avec jn,k24superscriptsubscript𝑗𝑛𝑘24\frac{j_{n,k}^{2}}{4} (resp. jn,k24\frac{j_{n,k}^{{}^{\prime}2}}{4}) est de multiplicité 2 si n>0𝑛0n>0, et de multiplicité 1 quand n=0𝑛0n=0, où j,subscript𝑗j_{\ast,\ast} (resp. j,subscriptsuperscript𝑗j^{\prime}_{\ast,\ast}) est un zéro positif de Jsubscript𝐽J_{\ast}(resp. Jsubscriptsuperscript𝐽J^{\prime}_{\ast}).

Il est donc naturel d’associer à ce spectre une fonction Zêta et d’en étudier les propriétés. On introduit donc la définition suivante:

Définition 3.13.

Soit m𝑚m un entier positif. On pose

ζΔ𝒪(m)¯(s):=αSpec(Δ𝒪(m)¯){0}1αs,s,formulae-sequenceassignsubscript𝜁subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚𝑠subscript𝛼SpecsubscriptΔsubscript¯𝒪𝑚01superscript𝛼𝑠for-all𝑠\zeta_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}}(s):=\sum_{\alpha\in\mathrm{Spec}(\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}})\setminus\{0\}}\frac{1}{\alpha^{s}},\quad\forall s\in\mathbb{C},

où chaque valeur propre est comptée avec sa multiplicité. On appelle ζΔ𝒪(m)¯subscript𝜁subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚\zeta_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}} la fonction zêta associée à l’opérateur singulier Δ𝒪(m)¯subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚{\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}}.

Le principal résultat de ce paragraphe est le théorème résultat ci-dessous. On distinguera deux cas: le cas m=0𝑚0m=0 et celui lorsque m1𝑚1m\geq 1. En fait, on peut éviter cela et supposer que m0𝑚0m\geq 0, mais on préfère cette séparation de cas par souci de clarté.

Théorème 3.14.

Pour tout m0𝑚0m\geq 0, la fonction ζΔ𝒪(m)¯subscript𝜁subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚\zeta_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}} converge pour tout Re(s)>1Re𝑠1\mathrm{Re}(s)>1, avec un pôle en 111 et admet un prolongement analytique au voisinage de s=0𝑠0s=0, de plus, on a

ζΔ𝒪(m)¯(0)=23m2,subscript𝜁subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚023𝑚2\zeta_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}}(0)=-\frac{2}{3}-\frac{m}{2},

et

ζΔ𝒪(m)¯(0)=4ζ(1)16log(m+2)m+1(m+1)!2=Tg(T1¯,𝒪(m)¯).superscriptsubscript𝜁subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚04superscriptsubscript𝜁116superscript𝑚2𝑚1superscript𝑚12subscript𝑇𝑔subscript¯𝑇superscript1subscript¯𝒪𝑚\zeta_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}}^{\prime}(0)=4\zeta_{\mathbb{Q}}^{\prime}(-1)-\frac{1}{6}-\log\frac{\,{}(m+2)^{{m+1}}}{(m+1)!^{2}}=T_{g}(\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{\infty},\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}).
Démonstration.

La démonstration est une application du théorème (3.6). On commencera par le cas m=0𝑚0m=0 qui est relativement facile à traiter.

3.3.1 Régularisation de la fonction zêta ζΔ𝒪¯subscript𝜁subscriptΔsubscript¯𝒪\zeta_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}}_{\infty}}}

On pose

ζ0(s)=ζ𝒟(s)+ζ𝒩(s),subscript𝜁0𝑠subscript𝜁𝒟𝑠subscript𝜁𝒩𝑠\zeta_{0}(s)=\zeta_{\mathcal{D}}(s)+\zeta_{\mathcal{N}}(s),

avec

ζ𝒟(s)=k11j0,k2s+n1k12jn,k2setζ𝒩(s)=k11j0,k2s+n1k12jn,k2s,formulae-sequencesubscript𝜁𝒟𝑠subscript𝑘11superscriptsubscript𝑗0𝑘2𝑠subscript𝑛1subscript𝑘12superscriptsubscript𝑗𝑛𝑘2𝑠etsubscript𝜁𝒩𝑠subscript𝑘11superscriptsubscriptsuperscript𝑗0𝑘2𝑠subscript𝑛1subscript𝑘12superscriptsubscriptsuperscript𝑗𝑛𝑘2𝑠\zeta_{\mathcal{D}}(s)=\sum_{k\geq 1}\frac{1}{j_{0,k}^{2s}}+\sum_{n\geq 1}\sum_{k\geq 1}\frac{2}{j_{n,k}^{2s}}\quad\text{et}\quad\zeta_{\mathcal{N}}(s)=\sum_{k\geq 1}\frac{1}{{j^{\prime}}_{0,k}^{2s}}+\sum_{n\geq 1}\sum_{k\geq 1}\frac{2}{{j^{\prime}}_{n,k}^{2s}},

Alors, voir (3.13)

ζΔ𝒪¯(s)=4sζ0(s).subscript𝜁subscriptΔ¯𝒪𝑠superscript4𝑠subscript𝜁0𝑠\zeta_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}}\infty}}(s)=4^{s}\zeta_{0}(s).

On va montrer que

ζ0(0)=23,ζ0(0)=4ζ(1)16+13log2.formulae-sequencesubscript𝜁0023subscriptsuperscript𝜁004subscriptsuperscript𝜁116132\zeta_{0}(0)=-\frac{2}{3},\quad\zeta^{\prime}_{0}(0)=4\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(-1)-\frac{1}{6}+\frac{1}{3}\log 2.

ce qui donnera le résultat cherché c’est à dire que ζΔ𝒪¯(0)=23subscript𝜁subscriptΔ¯𝒪023\zeta_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}}\infty}}(0)=-\frac{2}{3} et ζΔ𝒪¯(0)=4ζ(1)16log2superscriptsubscript𝜁subscriptΔ¯𝒪04subscriptsuperscript𝜁1162\zeta_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}}\infty}}^{\prime}(0)=4\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(-1)-\frac{1}{6}-\log 2.

D’après les calculs [20, corollaire. 1], on a

ζ𝒟(0)=16,ζ𝒟(0)=2ζ(1)+12log2π+512.formulae-sequencesubscript𝜁𝒟016subscriptsuperscript𝜁𝒟02subscriptsuperscript𝜁1122𝜋512\zeta_{\mathcal{D}}(0)=\frac{1}{6},\quad\zeta^{\prime}_{\mathcal{D}}(0)=2\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(-1)+\frac{1}{2}\log 2\pi+\frac{5}{12}. (16)

Il suffit d’étudier ζ𝒩subscript𝜁𝒩\zeta_{\mathcal{N}}. On considère {In|n1}\bigl{\{}I_{n}^{\prime}\,\bigl{|}\,n\geq 1\bigr{\}} et la fonction zêta associée:

z𝒩(s)=n1k11jn,k2s.subscript𝑧𝒩𝑠subscript𝑛1subscript𝑘11superscriptsubscriptsuperscript𝑗𝑛𝑘2𝑠z_{\mathcal{N}}(s)=\sum_{n\geq 1}\sum_{k\geq 1}\frac{1}{{j^{\prime}}_{n,k}^{2s}}. (17)

Avec les notations de la proposition (3.6), on considère

p𝒩,n(z)=log(In(nz)12nΓ(n)(nz)n1),subscript𝑝𝒩𝑛𝑧superscriptsubscript𝐼𝑛𝑛𝑧1superscript2𝑛Γ𝑛superscript𝑛𝑧𝑛1p_{\mathcal{N},n}(z)=-\log\biggl{(}\frac{I_{n}^{\prime}(nz)}{\frac{1}{2^{n}\Gamma(n)}(nz)^{n-1}}\biggr{)},

Par (51), (53) et (3.19), la famille {In|n1}conditional-setsuperscriptsubscript𝐼𝑛𝑛1\bigl{\{}I_{n}^{\prime}\,|\,n\geq 1\bigr{\}} vérifie les conditions de théorème (3.6). Par un simple calcul, on trouve que:

a𝒩,n:=12(n12),b𝒩,n:=12log2π+(n12)lognnlog2logΓ(n),etw(z)=V1(z).formulae-sequenceassignsubscript𝑎𝒩𝑛12𝑛12formulae-sequenceassignsubscript𝑏𝒩𝑛122𝜋𝑛12𝑛𝑛2Γ𝑛et𝑤𝑧subscript𝑉1𝑧a_{\mathcal{N},n}:=\frac{1}{2}(n-\frac{1}{2}),\,b_{\mathcal{N},n}:=\frac{1}{2}\log 2\pi+(n-\frac{1}{2})\log n-n\log 2-\log\Gamma(n),\,\text{et}\,w(z)=V_{1}(z).

Par suite

A𝒩(s):=n=1a𝒩,nn2s=12ζ(2s1)14ζ(2s),assignsubscript𝐴𝒩𝑠superscriptsubscript𝑛1subscript𝑎𝒩𝑛superscript𝑛2𝑠12subscript𝜁2𝑠114subscript𝜁2𝑠\begin{split}A_{\mathcal{N}}(s)&:=\sum_{n=1}^{\infty}\frac{a_{\mathcal{N},n}}{n^{2s}}\\ &=\frac{1}{2}\zeta_{\mathbb{Q}}(2s-1)-\frac{1}{4}\zeta_{\mathbb{Q}}(2s),\end{split}

(en particulier, A𝒩(0)=ζ(1)12ζ(0)=ζ(1)+14log(2π)superscriptsubscript𝐴𝒩0subscriptsuperscript𝜁112subscriptsuperscript𝜁0subscriptsuperscript𝜁1142𝜋A_{\mathcal{N}}^{\prime}(0)=\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(-1)-\frac{1}{2}\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(0)=\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(-1)+\frac{1}{4}\log(2\pi)) voir par exemple,[19, pp. 94-95].

B𝒩(s):=n=1b𝒩,nn2s=n=1logΓ(n)n2s+12log(2π)ζ(2s)log(2)ζ(2s1)ζ(2s1)+12ζ(2s),assignsubscript𝐵𝒩𝑠superscriptsubscript𝑛1subscript𝑏𝒩𝑛superscript𝑛2𝑠superscriptsubscript𝑛1Γ𝑛superscript𝑛2𝑠122𝜋subscript𝜁2𝑠2subscript𝜁2𝑠1subscriptsuperscript𝜁2𝑠112subscriptsuperscript𝜁2𝑠\begin{split}B_{\mathcal{N}}(s)&:=\sum_{n=1}^{\infty}\frac{b_{\mathcal{N},n}}{n^{2s}}\\ &=-\sum_{n=1}^{\infty}\frac{\log\Gamma(n)}{n^{2s}}+\frac{1}{2}\log(2\pi)\zeta_{\mathbb{Q}}(2s)-\log(2)\zeta_{\mathbb{Q}}(2s-1)-\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(2s-1)+\frac{1}{2}\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(2s),\end{split}

et

P𝒩(s):=n=11n2sw(0)=n=11n2sV1(0)=112ζ(2s+1)assignsubscript𝑃𝒩𝑠superscriptsubscript𝑛11superscript𝑛2𝑠𝑤0superscriptsubscript𝑛11superscript𝑛2𝑠subscript𝑉10112subscript𝜁2𝑠1P_{\mathcal{N}}(s):=\sum_{n=1}^{\infty}\frac{1}{n^{2s}}w(0)=\sum_{n=1}^{\infty}\frac{1}{n^{2s}}V_{1}(0)=-\frac{1}{12}\zeta_{\mathbb{Q}}(2s+1)

(on a V1(0)=112subscript𝑉10112V_{1}(0)=-\frac{1}{12}).

La proposition (3.6) affirme que P𝒩B𝒩subscript𝑃𝒩subscript𝐵𝒩P_{\mathcal{N}}-B_{\mathcal{N}} est prolongeable en une fonction analytique en un voisinage ouvert de s=0𝑠0s=0, on va en donner une autre preuve plus directe et on calculera sa valeur en s=0𝑠0s=0. On pose

η(s):=n=1logΓ(n)n2s112ζ(2s+1),assign𝜂𝑠superscriptsubscript𝑛1Γ𝑛superscript𝑛2𝑠112subscript𝜁2𝑠1\eta(s):=\sum_{n=1}^{\infty}\frac{\log\Gamma(n)}{n^{2s}}-\frac{1}{12}\zeta_{\mathbb{Q}}(2s+1), (18)

alors

B𝒩(s)+P𝒩(s)=η(s)12log(2π)ζ(2s)+log(2)ζ(2s1)+ζ(2s1)12ζ(2s)Re(s)>1.formulae-sequencesubscript𝐵𝒩𝑠subscript𝑃𝒩𝑠𝜂𝑠122𝜋subscript𝜁2𝑠2subscript𝜁2𝑠1superscriptsubscript𝜁2𝑠112subscriptsuperscript𝜁2𝑠for-allRe𝑠1\begin{split}-B_{\mathcal{N}}(s)+P_{\mathcal{N}}(s)&=\eta(s)-\frac{1}{2}\log(2\pi)\zeta_{\mathbb{Q}}(2s)\\ &+\log(2)\zeta_{\mathbb{Q}}(2s-1)+\zeta_{\mathbb{Q}}^{\prime}(2s-1)-\frac{1}{2}\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(2s)\quad\forall\,\mathrm{Re}(s)>1.\end{split} (19)

A l’exception de η𝜂\eta, on déduit par la théorie classique de la fonction Zêta de Riemann que les termes de l’égalité ci-dessus sont prolongeables analytiquement en un voisinage ouvert de s=0𝑠0s=0. Montrons que η𝜂\eta l’est aussi. On a

Lemme 3.15.

La fonction η𝜂\eta définie par

η(s):=n=1logΓ(n)n2s112ζ(2s+1),assign𝜂𝑠superscriptsubscript𝑛1Γ𝑛superscript𝑛2𝑠112subscript𝜁2𝑠1\eta(s):=\sum_{n=1}^{\infty}\frac{\log\Gamma(n)}{n^{2s}}-\frac{1}{12}\zeta_{\mathbb{Q}}(2s+1),

converge pour Re(s)>1Re𝑠1\mathrm{Re}(s)>1 et admet un continuation holomorphe au voisinage de 0 et

η(0)=ζ(1)γ1214log(2π).𝜂0subscriptsuperscript𝜁1𝛾12142𝜋\eta(0)=\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(-1)-\frac{\gamma}{12}-\frac{1}{4}\log(2\pi).
Démonstration.

D’après [8, 8.343.2]:

logΓ(z)=zlogzz12logz+12log2π+112z+R2(z),Re(z)>0,formulae-sequenceΓ𝑧𝑧𝑧𝑧12𝑧122𝜋112𝑧subscript𝑅2𝑧Re𝑧0\log\Gamma(z)=z\log z-z-\frac{1}{2}\log z+\frac{1}{2}\log 2\pi+\frac{1}{12z}+R_{2}(z),\quad\mathrm{Re}(z)>0, (20)

avec

|R2(z)|<|B4|12|z|3cos3(12arg(z))Re(z)>0.formulae-sequencesubscript𝑅2𝑧subscript𝐵412superscript𝑧3superscript312𝑧Re𝑧0|R_{2}(z)|<\frac{|B_{4}|}{12|z|^{3}\cos^{3}(\frac{1}{2}\arg(z))}\quad\mathrm{Re}(z)>0.

Donc lorsque z=n𝑧𝑛z=n est un entier on a

n=1|R2(n)|n2sn=1|B4|12n3+2s=|B4|ζ(2s+3).superscriptsubscript𝑛1subscript𝑅2𝑛superscript𝑛2𝑠superscriptsubscript𝑛1subscript𝐵412superscript𝑛32𝑠subscript𝐵4subscript𝜁2𝑠3\sum_{n=1}^{\infty}\frac{|R_{2}(n)|}{n^{2s}}\leq\sum_{n=1}^{\infty}\frac{|B_{4}|}{12n^{3+2s}}=|B_{4}|\zeta_{\mathbb{Q}}(2s+3). (21)

Par cette estimation et par les propriétés classiques des séries de Bertrand, on a

η(s)=n=1logΓ(n)n2s112n2s+1=n=1lognn2s1n=11n2s1n=112lognn2s+n=112log2πn2s+n=1R2(n)n2s=ζ(2s1)ζ(2s1)+12ζ(2s)+12log(2π)ζ(2s)+n=1R2(n)n2s,𝜂𝑠superscriptsubscript𝑛1Γ𝑛superscript𝑛2𝑠112superscript𝑛2𝑠1superscriptsubscript𝑛1𝑛superscript𝑛2𝑠1superscriptsubscript𝑛11superscript𝑛2𝑠1superscriptsubscript𝑛112𝑛superscript𝑛2𝑠superscriptsubscript𝑛1122𝜋superscript𝑛2𝑠superscriptsubscript𝑛1subscript𝑅2𝑛superscript𝑛2𝑠subscriptsuperscript𝜁2𝑠1subscript𝜁2𝑠112subscriptsuperscript𝜁2𝑠122𝜋subscript𝜁2𝑠superscriptsubscript𝑛1subscript𝑅2𝑛superscript𝑛2𝑠\begin{split}\eta(s)&=\sum_{n=1}^{\infty}\frac{\log\Gamma(n)}{n^{2s}}-\frac{1}{12n^{2s+1}}\\ &=\sum_{n=1}^{\infty}\frac{\log n}{n^{2s-1}}-\sum_{n=1}^{\infty}\frac{1}{n^{2s-1}}-\sum_{n=1}^{\infty}\frac{1}{2}\frac{\log n}{n^{2s}}+\sum_{n=1}^{\infty}\frac{1}{2}\frac{\log 2\pi}{n^{2s}}+\sum_{n=1}^{\infty}\frac{R_{2}(n)}{n^{2s}}\\ &=-\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(2s-1)-\zeta_{\mathbb{Q}}(2s-1)+\frac{1}{2}\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(2s)+\frac{1}{2}\log(2\pi)\zeta_{\mathbb{Q}}(2s)+\sum_{n=1}^{\infty}\frac{R_{2}(n)}{n^{2s}},\end{split}

qui converge pour Re(s)>1Res1\mathrm{\mathrm{Re}(s)}>1 avec un pôle en 1.

On a ζ(2s1)superscriptsubscript𝜁2𝑠1\zeta_{\mathbb{Q}}^{\prime}(2s-1), ζ(2s1)subscript𝜁2𝑠1\zeta_{\mathbb{Q}}(2s-1), ζ(2s)superscriptsubscript𝜁2𝑠\zeta_{\mathbb{Q}}^{\prime}(2s) et ζ(2s)subscript𝜁2𝑠\zeta_{\mathbb{Q}}(2s) admettent des prolongements analytiques au voisinage de s=0𝑠0s=0 et par à l’estimation (21) on conclut que η𝜂\eta admet un prolongement analytique au voisinage de s=0𝑠0s=0. On notera par la même notation η𝜂\eta le prolongement de η𝜂\eta au voisinage de 00.
On a donc

η(0)=ζ(1)ζ(1)+12ζ(0)+12log(2π)ζ(0)+n=1R2(n).𝜂0subscriptsuperscript𝜁1subscript𝜁112subscriptsuperscript𝜁0122𝜋subscript𝜁0superscriptsubscript𝑛1subscript𝑅2𝑛\eta(0)=-\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(-1)-\zeta_{\mathbb{Q}}(-1)+\frac{1}{2}\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(0)+\frac{1}{2}\log(2\pi)\zeta_{\mathbb{Q}}(0)+\sum_{n=1}^{\infty}R_{2}(n).

Calculons

n=1R2(n)superscriptsubscript𝑛1subscript𝑅2𝑛\sum_{n=1}^{\infty}R_{2}(n)

On aura besoin des identités suivantes:

  1. 1.
    γ=n=1N1nlogN+o(1)𝛾superscriptsubscript𝑛1𝑁1𝑛𝑁𝑜1\gamma=\sum_{n=1}^{N}\frac{1}{n}-\log N+o(1) (22)
  2. 2.
    log(n=1N1nn)=n=1NlogΓ(n)NlogΓ(N)superscriptsubscriptproduct𝑛1𝑁1superscript𝑛𝑛superscriptsubscript𝑛1𝑁Γ𝑛𝑁Γ𝑁\log(\prod_{n=1}^{N-1}n^{-n})=\sum_{n=1}^{N}\log\Gamma(n)-N\log\Gamma(N) (23)
  3. 3.
    logA=limn+log(1122NN)(N22+N2+112)logN+N24,𝐴𝑛superscript11superscript22superscript𝑁𝑁superscript𝑁22𝑁2112𝑁superscript𝑁24\log A=\underset{n\to+\infty}{\lim}\log(1^{1}\cdot 2^{2}\cdot N^{N})-(\frac{N^{2}}{2}+\frac{N}{2}+\frac{1}{12})\log N+\frac{N^{2}}{4}, (24)

    et

    logA=ζ(1)+112𝐴superscript𝜁1112\log A=-\zeta^{\prime}(-1)+\frac{1}{12} (25)

    A𝐴A est la constante de Kinkelin, voir [21, p.461-462].

  4. 4.
    logΓ(N)=(N12)logNN+12log(2π)+112N+o(1N2)Γ𝑁𝑁12𝑁𝑁122𝜋112𝑁o1superscript𝑁2\log\Gamma(N)=(N-\frac{1}{2})\log N-N+\frac{1}{2}\log(2\pi)+\frac{1}{12N}+\mathrm{o}(\frac{1}{N^{2}})

    voir [8, p.895].

A l’aide de ces dernières formules, on montre que

n=1R2(n)=2ζ(1)112γ12+14log(2π).superscriptsubscript𝑛1subscript𝑅2𝑛2subscriptsuperscript𝜁1112𝛾12142𝜋\sum_{n=1}^{\infty}R_{2}(n)=2\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(-1)-\frac{1}{12}-\frac{\gamma}{12}+\frac{1}{4}\log(2\pi).

En effet, soit N2𝑁2N\geq 2, on a

n=1NR2(n)superscriptsubscript𝑛1𝑁subscript𝑅2𝑛\displaystyle\sum_{n=1}^{N}R_{2}(n) =n=1N(logΓ(n)nlog(n)+n+12lognlog2π)γ12logN12+o(1)par(20),(22)\displaystyle=\sum_{n=1}^{N}\Bigr{(}\log\Gamma(n)-n\log(n)+n+\frac{1}{2}\log n-\log\sqrt{2\pi}\Bigr{)}-\frac{\gamma}{12}-\frac{\log N}{12}+o(1)\,\,\text{par}\,\eqref{devgamma},\eqref{gamma}
=n=1NlogΓ(n)n=1Nnlogn+N(N+1)2+12(logΓ(N)+logN)Nlog2πabsentsuperscriptsubscript𝑛1𝑁Γ𝑛superscriptsubscript𝑛1𝑁𝑛𝑛𝑁𝑁1212Γ𝑁𝑁𝑁2𝜋\displaystyle=\sum_{n=1}^{N}{\log\Gamma(n)}-\sum_{n=1}^{N}n\log n+\frac{N(N+1)}{2}+\frac{1}{2}(\log\Gamma(N)+\log N)-N\log\sqrt{2\pi}
γ12logN12+o(1)𝛾12𝑁12𝑜1\displaystyle-\frac{\gamma}{12}-\frac{\log N}{12}+o(1)
=n=1NlogΓ(n)+log(n=1N1nn)NlogN+N(N+1)2+12logΓ(N)absentsuperscriptsubscript𝑛1𝑁Γ𝑛superscriptsubscriptproduct𝑛1𝑁1superscript𝑛𝑛𝑁𝑁𝑁𝑁1212Γ𝑁\displaystyle=\sum_{n=1}^{N}{\log\Gamma(n)}+\log\bigl{(}\prod_{n=1}^{N-1}n^{-n}\bigr{)}-N\log N+\frac{N(N+1)}{2}+\frac{1}{2}\log\Gamma(N)
Nlog2πγ12+512logN+o(1)𝑁2𝜋𝛾12512𝑁𝑜1\displaystyle-N\log\sqrt{2\pi}-\frac{\gamma}{12}+\frac{5}{12}\log N+o(1)
=2log(n=1Nnn)NlogNNlogΓ(N)+N(N+1)2+12logΓ(N)Nlog2πabsent2superscriptsubscriptproduct𝑛1𝑁superscript𝑛𝑛𝑁𝑁𝑁Γ𝑁𝑁𝑁1212Γ𝑁𝑁2𝜋\displaystyle=2\log\bigl{(}\prod_{n=1}^{N}n^{-n}\bigr{)}-N\log N-N\log\Gamma(N)+\frac{N(N+1)}{2}+\frac{1}{2}\log\Gamma(N)-N\log\sqrt{2\pi}
γ12+512log(N)+o(1),par(23)𝛾12512𝑁𝑜1paritalic-(23italic-)\displaystyle-\frac{\gamma}{12}+\frac{5}{12}\log(N)+o(1),\,\,\text{par}\,\eqref{simplifie}
=2logA(N2+N+16)logN+N22+NlogN+NlogΓ(N)absent2𝐴superscript𝑁2𝑁16𝑁superscript𝑁22𝑁𝑁𝑁Γ𝑁\displaystyle=-2\log A-({N^{2}}+{N}+\frac{1}{6})\log N+\frac{N^{2}}{2}+N\log N+N\log\Gamma(N)
+N(N+1)2+12logΓ(N)Nlog2πγ12+512log(N)+o(1),par(24)𝑁𝑁1212Γ𝑁𝑁2𝜋𝛾12512𝑁𝑜1paritalic-(24italic-)\displaystyle+\frac{N(N+1)}{2}+\frac{1}{2}\log\Gamma(N)-N\log\sqrt{2\pi}-\frac{\gamma}{12}+\frac{5}{12}\log(N)+o(1),\,\,\text{par}\,\eqref{kinkelin}
=2logA(N2+N+16)logN+N22+NlogN+N(N12)logNN2absent2𝐴superscript𝑁2𝑁16𝑁superscript𝑁22𝑁𝑁𝑁𝑁12𝑁superscript𝑁2\displaystyle=-2\log A-({N^{2}}+{N}+\frac{1}{6})\log N+\frac{N^{2}}{2}+N\log N+N(N-\frac{1}{2})\log N-N^{2}
+12log(2π)N+112+N2+N2+12(N12)logNN2+14log(2π)Nlog(2π)122𝜋𝑁112superscript𝑁2𝑁212𝑁12𝑁𝑁2142𝜋𝑁2𝜋\displaystyle+\frac{1}{2}\log(2\pi)N+\frac{1}{12}+\frac{N^{2}+N}{2}+\frac{1}{2}(N-\frac{1}{2})\log N-\frac{N}{2}+\frac{1}{4}\log(2\pi)-N\log(\sqrt{2\pi})
+γ12+512logN+o(1N2)+o(1),par(20)𝛾12512𝑁o1superscript𝑁2𝑜1paritalic-(20italic-)\displaystyle+\frac{\gamma}{12}+\frac{5}{12}\log N+\mathrm{o}(\frac{1}{N^{2}})+o(1),\,\,\text{par}\,\eqref{devgamma}
=2logA+112γ12+14log(2π)+o(1)absent2𝐴112𝛾12142𝜋𝑜1\displaystyle=-2\log A+\frac{1}{12}-\frac{\gamma}{12}+\frac{1}{4}\log(2\pi)+o(1)
=2ζ(1)112γ12+14log(2π)+o(1),par(25).absent2superscript𝜁1112𝛾12142𝜋𝑜1paritalic-(25italic-)\displaystyle=2\zeta^{\prime}(-1)-\frac{1}{12}-\frac{\gamma}{12}+\frac{1}{4}\log(2\pi)+o(1),\,\,\text{par}\,\eqref{kinkelinvaleur}.

On en déduit la valeur de η𝜂\eta en zéro:

η(0)=2ζ(1)112γ12+14log(2π)ζ(1)ζ(1)+12ζ(0)+12log(2π)ζ(0)=ζ(1)γ1214log(2π)𝜂02subscriptsuperscript𝜁1112𝛾12142𝜋subscriptsuperscript𝜁1subscript𝜁112subscriptsuperscript𝜁0122𝜋subscript𝜁0subscriptsuperscript𝜁1𝛾12142𝜋\begin{split}\eta(0)&=2\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(-1)-\frac{1}{12}-\frac{\gamma}{12}+\frac{1}{4}\log(2\pi)\\ &-\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(-1)-\zeta_{\mathbb{Q}}(-1)+\frac{1}{2}\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(0)+\frac{1}{2}\log(2\pi)\zeta_{\mathbb{Q}}(0)\\ &=\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(-1)-\frac{\gamma}{12}-\frac{1}{4}\log(2\pi)\end{split} (26)

On en déduit que

lims0(B𝒩(s)+P𝒩(s))=η(0)12log(2π)ζ(0)+log(2)ζ(1)+ζ(1)12ζ(0)=2ζ(1)γ12+14log(2π)112log2.subscriptmaps-to𝑠0subscript𝐵𝒩𝑠subscript𝑃𝒩𝑠𝜂0122𝜋subscript𝜁02subscript𝜁1subscriptsuperscript𝜁112subscriptsuperscript𝜁02superscriptsubscript𝜁1𝛾12142𝜋1122\begin{split}\lim_{s\mapsto 0}\bigl{(}-B_{\mathcal{N}}(s)+P_{\mathcal{N}}(s)\bigr{)}&=\eta(0)-\frac{1}{2}\log(2\pi)\zeta_{\mathbb{Q}}(0)+\log(2)\zeta_{\mathbb{Q}}(-1)+\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(-1)-\frac{1}{2}\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(0)\\ &=2\zeta_{\mathbb{Q}}^{\prime}(-1)-\frac{\gamma}{12}+\frac{1}{4}\log(2\pi)-\frac{1}{12}\log 2.\end{split}

On pose, voir les notations avant (3.6):

F𝒩(s):=s2Γ(s+1)ζ(2s+1)0ts12πiΛcez2tzV1(iz)𝑑z𝑑t,Re(s)>1,formulae-sequenceassignsubscript𝐹𝒩𝑠superscript𝑠2Γ𝑠1subscript𝜁2𝑠1superscriptsubscript0superscript𝑡𝑠12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒superscript𝑧2𝑡𝑧subscript𝑉1𝑖𝑧differential-d𝑧differential-d𝑡Re𝑠1F_{\mathcal{N}}(s):=-\frac{s^{2}}{\Gamma(s+1)}\zeta_{\mathbb{Q}}(2s+1)\int_{0}^{\infty}\frac{t^{s-1}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-z^{2}t}}{-z}V_{1}(iz)dzdt,\quad\mathrm{Re}(s)>1,

et on montre le lemme suivant,

Lemme 3.16.

On a

F𝒩(s)=1Γ(s+1)(12+γs+so(1))Γ(s+12)12π(17s),subscript𝐹𝒩𝑠1Γ𝑠112𝛾𝑠𝑠𝑜1Γ𝑠1212𝜋17𝑠F_{\mathcal{N}}(s)=\frac{1}{\Gamma(s+1)}\Bigl{(}\frac{1}{2}+\gamma s+so(1)\Bigr{)}\frac{\Gamma(s+\frac{1}{2})}{12\sqrt{\pi}}(1-7s),

pour tout |s|1much-less-than𝑠1|s|\ll 1 et on a

F𝒩(0)=124etF𝒩(0)=112(γlog272).formulae-sequencesubscript𝐹𝒩0124etsuperscriptsubscript𝐹𝒩0112𝛾272F_{\mathcal{N}}(0)=\frac{1}{24}\quad\text{et}\quad F_{\mathcal{N}}^{\prime}(0)=\frac{1}{12}\Bigl{(}\gamma-\log 2-\frac{7}{2}\Bigr{)}.
Démonstration.

Soit Re(s)>1Re𝑠1\mathrm{Re}(s)>1, on a

F𝒩(s)=s2Γ(s+1)ζ(2s+1)(380ts12πiΛceλtλ1(1λ)12dλdt7240ts12πiΛceλtλ1(1λ)32dλdt)=s2Γ(s+1)ζ(2s+1)(380ts11πsin(π12)Γ(12)Γ(12,t)dt7240ts11πsin(π32)Γ(12)Γ(32,t)dt)=s2Γ(s+1)ζ(2s+1)(38π1sΓ(s+12)712π1sΓ(s+32))=sΓ(s+1)ζ(2s+1)(38π712π(s+12))Γ(s+12)=1Γ(s+1)(12+γs+so(1))Γ(s+12)12π(17s).subscript𝐹𝒩𝑠superscript𝑠2Γ𝑠1subscript𝜁2𝑠138superscriptsubscript0superscript𝑡𝑠12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒𝜆𝑡𝜆1superscript1𝜆12𝑑𝜆𝑑𝑡724superscriptsubscript0superscript𝑡𝑠12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒𝜆𝑡𝜆1superscript1𝜆32𝑑𝜆𝑑𝑡superscript𝑠2Γ𝑠1subscript𝜁2𝑠138superscriptsubscript0superscript𝑡𝑠11𝜋𝜋12Γ12Γ12𝑡𝑑𝑡724superscriptsubscript0superscript𝑡𝑠11𝜋𝜋32Γ12Γ32𝑡𝑑𝑡superscript𝑠2Γ𝑠1subscript𝜁2𝑠138𝜋1𝑠Γ𝑠12712𝜋1𝑠Γ𝑠32𝑠Γ𝑠1subscript𝜁2𝑠138𝜋712𝜋𝑠12Γ𝑠121Γ𝑠112𝛾𝑠𝑠𝑜1Γ𝑠1212𝜋17𝑠\begin{split}F_{\mathcal{N}}(s)&=\frac{s^{2}}{\Gamma(s+1)}\zeta_{\mathbb{Q}}(2s+1)\biggl{(}\frac{3}{8}\int_{0}^{\infty}\frac{t^{s-1}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-\lambda t}}{-\lambda}\frac{1}{(1-\lambda)^{\frac{1}{2}}}d\lambda dt\\ &-\frac{7}{24}\int_{0}^{\infty}\frac{t^{s-1}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-\lambda t}}{-\lambda}\frac{1}{(1-\lambda)^{\frac{3}{2}}}d\lambda dt\biggr{)}\\ &=\frac{s^{2}}{\Gamma(s+1)}\zeta_{\mathbb{Q}}(2s+1)\biggl{(}\frac{3}{8}\int_{0}^{\infty}t^{s-1}\frac{1}{\pi}\sin(\pi\frac{1}{2})\Gamma(\frac{1}{2})\Gamma(\frac{1}{2},t)dt\\ &-\frac{7}{24}\int_{0}^{\infty}t^{s-1}\frac{1}{\pi}\sin(\pi\frac{3}{2})\Gamma(-\frac{1}{2})\Gamma(\frac{3}{2},t)dt\biggr{)}\\ &=\frac{s^{2}}{\Gamma(s+1)}\zeta_{\mathbb{Q}}(2s+1)\biggl{(}\frac{3}{8\sqrt{\pi}}\frac{1}{s}\Gamma(s+\frac{1}{2})-\frac{7}{12\sqrt{\pi}}\frac{1}{s}\Gamma(s+\frac{3}{2})\biggr{)}\\ &=\frac{s}{\Gamma(s+1)}\zeta_{\mathbb{Q}}(2s+1)\Bigl{(}\frac{3}{8\sqrt{\pi}}-\frac{7}{12\sqrt{\pi}}(s+\frac{1}{2})\Bigr{)}\Gamma(s+\frac{1}{2})\\ &=\frac{1}{\Gamma(s+1)}\Bigl{(}\frac{1}{2}+\gamma s+so(1)\Bigr{)}\frac{\Gamma(s+\frac{1}{2})}{12\sqrt{\pi}}(1-7s).\end{split}

où l’on a utilisé les formules suivantes:

12πiΛceλtλ1(1λ)a𝑑λ=12πietΛc1eut1+u1(u)a𝑑u=1πsin(πa)Γ(1a)Γ(a,t),12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒𝜆𝑡𝜆1superscript1𝜆𝑎differential-d𝜆12𝜋𝑖superscript𝑒𝑡subscriptsubscriptΛ𝑐1superscript𝑒𝑢𝑡1𝑢1superscript𝑢𝑎differential-d𝑢1𝜋𝜋𝑎Γ1𝑎Γ𝑎𝑡\begin{split}\frac{1}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-\lambda t}}{-\lambda}\frac{1}{(1-\lambda)^{a}}d\lambda&=-\frac{1}{2\pi i}e^{-t}\int_{\Lambda_{c}-1}\frac{e^{-ut}}{1+u}\frac{1}{(-u)^{a}}du\\ &=\frac{1}{\pi}\sin(\pi a)\Gamma(1-a)\Gamma(a,t),\end{split}

et

0ts1Γ(a,t)𝑑t=[tssΓ(a,t)]0+0tssetta1𝑑t=1sΓ(a+s).superscriptsubscript0superscript𝑡𝑠1Γ𝑎𝑡differential-d𝑡superscriptsubscriptdelimited-[]superscript𝑡𝑠𝑠Γ𝑎𝑡0superscriptsubscript0superscript𝑡𝑠𝑠superscript𝑒𝑡superscript𝑡𝑎1differential-d𝑡1𝑠Γ𝑎𝑠\begin{split}\int_{0}^{\infty}t^{s-1}\Gamma(a,t)dt&=\Bigl{[}\frac{t^{s}}{s}\Gamma(a,t)\Bigr{]}_{0}^{\infty}+\int_{0}^{\infty}\frac{t^{s}}{s}e^{-t}t^{a-1}dt\\ &=\frac{1}{s}\Gamma(a+s).\end{split}

avec Γ(a,t)Γ𝑎𝑡\Gamma(a,t) est la fonction Gamma incomplète. (Pour montrer cette formule, on suit la méthode pour la représentation de l’inverse de ΓΓ\Gamma comme une intégrale le long d’un contour, voir [23, 12.22] et on utilise la formule de [8, 8.353.3])).

On conclut que F𝒩subscript𝐹𝒩F_{\mathcal{N}} est analytique en un voisinage ouvert de s=0𝑠0s=0, et on a

F𝒩(0)=124.subscript𝐹𝒩0124F_{\mathcal{N}}(0)=\frac{1}{24}.

Soit s0𝑠0s\neq 0, on a

F𝒩(s)=Γ(s+1)Γ(s+1)2(12+γs+so(1))Γ(s+12)12π(17s)+1Γ(s+1)(γ+o(1)+so(1))Γ(s+12)12π(17s)+1Γ(s+1)(12+γs+so(1))Γ(s+1)12π(17s)+1Γ(s+1)(12+γs+so(1))Γ(s+1)12π(7).superscriptsubscript𝐹𝒩𝑠superscriptΓ𝑠1Γsuperscript𝑠1212𝛾𝑠𝑠𝑜1Γ𝑠1212𝜋17𝑠1Γ𝑠1𝛾𝑜1𝑠superscript𝑜1Γ𝑠1212𝜋17𝑠1Γ𝑠112𝛾𝑠𝑠𝑜1superscriptΓ𝑠112𝜋17𝑠1Γ𝑠112𝛾𝑠𝑠𝑜1Γ𝑠112𝜋7\begin{split}F_{\mathcal{N}}^{\prime}(s)=&-\frac{\Gamma^{\prime}(s+1)}{\Gamma(s+1)^{2}}\Bigl{(}\frac{1}{2}+\gamma s+so(1)\Bigr{)}\frac{\Gamma(s+\frac{1}{2})}{12\sqrt{\pi}}(1-7s)\\ &+\frac{1}{\Gamma(s+1)}\Bigl{(}\gamma+o(1)+so^{\prime}(1)\Bigr{)}\frac{\Gamma(s+\frac{1}{2})}{12\sqrt{\pi}}(1-7s)\\ &+\frac{1}{\Gamma(s+1)}\Bigl{(}\frac{1}{2}+\gamma s+so(1)\Bigr{)}\frac{\Gamma^{\prime}(s+1)}{12\sqrt{\pi}}(1-7s)\\ &+\frac{1}{\Gamma(s+1)}\Bigl{(}\frac{1}{2}+\gamma s+so(1)\Bigr{)}\frac{\Gamma(s+1)}{12\sqrt{\pi}}(-7).\end{split}

Rappelons, voir par exemple [8, 8.366.1, 8.366.2 ], que

Γ(1)=γ,12Γ(12)Γ(12)=log2γ2,formulae-sequencesuperscriptΓ1𝛾12superscriptΓ12Γ122𝛾2\Gamma^{\prime}(1)=-\gamma,\quad\frac{1}{2}\frac{\Gamma^{\prime}(\frac{1}{2})}{\Gamma(\frac{1}{2})}=-\log 2-\frac{\gamma}{2},

Par suite

F𝒩(0)=112(γlog272).subscriptsuperscript𝐹𝒩0112𝛾272F^{\prime}_{\mathcal{N}}(0)=\frac{1}{12}(\gamma-\log 2-\frac{7}{2}).

D’après (3.6), la fonction z𝒩subscript𝑧𝒩z_{\mathcal{N}} (voir (17)) s’écrit au voisinage de s=0𝑠0s=0 sous la forme suivante:

z𝒩(s)=sΓ(s+1)(γA𝒩(s)B𝒩(s)1sA𝒩(s)+P𝒩(s))+F𝒩(s)+s2g(s),subscript𝑧𝒩𝑠𝑠Γ𝑠1𝛾subscript𝐴𝒩𝑠subscript𝐵𝒩𝑠1𝑠subscript𝐴𝒩𝑠subscript𝑃𝒩𝑠subscript𝐹𝒩𝑠superscript𝑠2𝑔𝑠z_{\mathcal{N}}(s)=\frac{s}{\Gamma(s+1)}\Bigl{(}\gamma A_{\mathcal{N}}(s)-B_{\mathcal{N}}(s)-\frac{1}{s}A_{\mathcal{N}}(s)+P_{\mathcal{N}}(s)\Bigr{)}+F_{\mathcal{N}}(s)+s^{2}g(s),

g𝑔g est une fonction analytique au voisinage zéro. Par les calculs précédents, on obtient:

z𝒩(0)=A𝒩(0)+F𝒩(0)=12ζ(1)+14ζ(0)+124=12418+124=124.subscript𝑧𝒩0subscript𝐴𝒩0subscript𝐹𝒩012subscript𝜁114subscript𝜁012412418124124\begin{split}z_{\mathcal{N}}(0)&=-A_{\mathcal{N}}(0)+F_{\mathcal{N}}(0)\\ &=-\frac{1}{2}\zeta_{\mathbb{Q}}(-1)+\frac{1}{4}\zeta_{\mathbb{Q}}(0)+\frac{1}{24}\\ &=\frac{1}{24}-\frac{1}{8}+\frac{1}{24}\\ &=-\frac{1}{24}.\end{split}

et

z𝒩(s)=1Γ(s+1)(γA𝒩(s)B𝒩(s)1sA𝒩(s)+P𝒩(s)+γsA𝒩(s)sB𝒩(s)+1sA𝒩(s)A(s)+sP(s))Γ(s+1)Γ(s+1)2s(γA𝒩(s)B𝒩(s)1sA𝒩(s)+P𝒩(s))+F𝒩(s)+dds(s2g(s)),subscriptsuperscript𝑧𝒩𝑠1Γ𝑠1𝛾subscript𝐴𝒩𝑠subscript𝐵𝒩𝑠1𝑠subscript𝐴𝒩𝑠subscript𝑃𝒩𝑠𝛾𝑠superscriptsubscript𝐴𝒩𝑠𝑠superscriptsubscript𝐵𝒩𝑠1𝑠subscript𝐴𝒩𝑠superscript𝐴𝑠𝑠superscript𝑃𝑠superscriptΓ𝑠1Γsuperscript𝑠12𝑠𝛾subscript𝐴𝒩𝑠subscript𝐵𝒩𝑠1𝑠subscript𝐴𝒩𝑠subscript𝑃𝒩𝑠subscriptsuperscript𝐹𝒩𝑠𝑑𝑑𝑠superscript𝑠2𝑔𝑠\begin{split}z^{\prime}_{\mathcal{N}}(s)&=\frac{1}{\Gamma(s+1)}\Bigl{(}\gamma A_{\mathcal{N}}(s)-B_{\mathcal{N}}(s)-\frac{1}{s}A_{\mathcal{N}}(s)+P_{\mathcal{N}}(s)+\gamma sA_{\mathcal{N}}^{\prime}(s)-sB_{\mathcal{N}}^{\prime}(s)+\frac{1}{s}A_{\mathcal{N}}(s)\\ &-A^{\prime}(s)+sP^{\prime}(s)\Bigr{)}-\frac{\Gamma^{\prime}(s+1)}{\Gamma(s+1)^{2}}s\bigl{(}\gamma A_{\mathcal{N}}(s)-B_{\mathcal{N}}(s)-\frac{1}{s}A_{\mathcal{N}}(s)+P_{\mathcal{N}}(s)\bigr{)}\\ &+F^{\prime}_{\mathcal{N}}(s)+\frac{d}{ds}(s^{2}g(s)),\end{split}

donc

z𝒩(0)=A𝒩(0)+lims0(B𝒩(s)+P𝒩(s))+lims0s(B𝒩(s)+P𝒩(s))+112(γlog272)=ζ(1)14log(2π)+2ζ(1)γ12+14log(2π)16log2+112(γlog272)=ζ(1)16log2724.subscriptsuperscript𝑧𝒩0subscriptsuperscript𝐴𝒩0subscriptmaps-to𝑠0subscript𝐵𝒩𝑠subscript𝑃𝒩𝑠subscriptmaps-to𝑠0𝑠subscriptsuperscript𝐵𝒩𝑠subscriptsuperscript𝑃𝒩𝑠112𝛾272subscriptsuperscript𝜁1142𝜋2superscriptsubscript𝜁1𝛾12142𝜋162112𝛾272subscriptsuperscript𝜁1162724\begin{split}z^{\prime}_{\mathcal{N}}(0)&=-A^{\prime}_{\mathcal{N}}(0)+\lim_{s\mapsto 0}(-B_{\mathcal{N}}(s)+P_{\mathcal{N}}(s))+\lim_{s\mapsto 0}s(-B^{\prime}_{\mathcal{N}}(s)+P^{\prime}_{\mathcal{N}}(s))+\frac{1}{12}\bigl{(}\gamma-\log 2-\frac{7}{2}\bigr{)}\\ &=-\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(-1)-\frac{1}{4}\log(2\pi)+2\zeta_{\mathbb{Q}}^{\prime}(-1)-\frac{\gamma}{12}+\frac{1}{4}\log(2\pi)-\frac{1}{6}\log 2+\frac{1}{12}\bigl{(}\gamma-\log 2-\frac{7}{2}\bigr{)}\\ &=\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(-1)-\frac{1}{6}\log 2-\frac{7}{24}.\end{split}

Rappelons que

ζ𝒩(s)=2z𝒩(s)+k11j0,k2s.subscript𝜁𝒩𝑠2subscript𝑧𝒩𝑠subscript𝑘11superscriptsubscriptsuperscript𝑗0𝑘2𝑠\zeta_{\mathcal{N}}(s)=2z_{\mathcal{N}}(s)+\sum_{k\geq 1}\frac{1}{{j^{\prime}}_{0,k}^{2s}}.

Si l’on pose ζJ0(s)=k11j0,k2ssubscript𝜁subscriptsuperscript𝐽0𝑠subscript𝑘11superscriptsubscriptsuperscript𝑗0𝑘2𝑠\zeta_{J^{\prime}_{0}}(s)=\sum_{k\geq 1}\frac{1}{{j^{\prime}}_{0,k}^{2s}} alors la contribution de J0subscriptsuperscript𝐽0J^{\prime}_{0} vaut

ζJ0(0)=12(1+12)=34,ζJ0(0)=12log212logπ.formulae-sequencesubscript𝜁subscriptsuperscript𝐽001211234subscriptsuperscript𝜁subscriptsuperscript𝐽0012212𝜋\zeta_{J^{\prime}_{0}}(0)=-\frac{1}{2}(1+\frac{1}{2})=-\frac{3}{4},\quad\zeta^{\prime}_{J^{\prime}_{0}}(0)=\frac{1}{2}\log 2-\frac{1}{2}\log\pi.

(C’est une application de (8), sachant que I0(z)=z4+o(z)superscriptsubscript𝐼0𝑧𝑧4𝑜𝑧I_{0}^{\prime}(z)=\frac{z}{4}+o(z), pour |z|1much-less-than𝑧1|z|\ll 1 et I0(z)=ez2πz(1+O(1z))superscriptsubscript𝐼0𝑧superscript𝑒𝑧2𝜋𝑧1𝑂1𝑧I_{0}^{\prime}(z)=\frac{e^{z}}{\sqrt{2\pi z}}(1+O(\frac{1}{z})) si |z|1much-greater-than𝑧1|z|\gg 1).

On obtient:

ζ𝒩(0)=(2)12434=56,subscript𝜁𝒩021243456\zeta_{\mathcal{N}}(0)=-(2)\frac{1}{24}-\frac{3}{4}=-\frac{5}{6},

et

ζ𝒩(0)=2zN(0)+(12log212logπ)=2ζ(1)+16log212logπ712.superscriptsubscript𝜁𝒩02subscriptsuperscript𝑧𝑁012212𝜋2subscriptsuperscript𝜁116212𝜋712\begin{split}\zeta_{\mathcal{N}}^{\prime}(0)&=2z^{\prime}_{N}(0)+\bigl{(}\frac{1}{2}\log 2-\frac{1}{2}\log\pi\bigr{)}\\ &=2\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(-1)+\frac{1}{6}\log 2-\frac{1}{2}\log\pi-\frac{7}{12}.\end{split}

On conclut que, voir (16)

ζ0(0)=23,ζ0(0)=4ζ(1)16+13log2.formulae-sequencesubscript𝜁0023subscriptsuperscript𝜁004subscriptsuperscript𝜁116132\zeta_{0}(0)=-\frac{2}{3},\quad\zeta^{\prime}_{0}(0)=4\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(-1)-\frac{1}{6}+\frac{1}{3}\log 2.

Ce qui termine la preuve du résultat cherché.

3.3.2 Régularisation de la fonction zêta ζΔ𝒪(m)¯subscript𝜁subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚\zeta_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}} pour m1𝑚1m\geq 1

Ce paragraphe est consacré à l’étude et au calcul explicite du déterminant régularisé de la fonction Zêta:

ζΔ𝒪(m)¯,m1.subscript𝜁subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚for-all𝑚1\zeta_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}},\quad\forall m\geq 1.

L’idée de la démonstration du théorème (3.14) consiste en premier temps à introduire une suite de fonctions analytiques (Gn)nsubscriptsubscript𝐺𝑛𝑛(G_{n})_{n\in\mathbb{Z}} qui vérifie les hypothèses du (3.2) et d’établir, tenant compte des notations de (3.2) et du théorème (3.11), que :

ζΔ𝒪(m)¯subscript𝜁subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚\displaystyle\zeta_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}} =4szm(s),absentsuperscript4𝑠subscript𝑧𝑚𝑠\displaystyle=4^{s}z_{m}(s),

zm(s)subscript𝑧𝑚𝑠\displaystyle z_{m}(s) =2n1ζGn+m(s)+2k=0m21ζGk(s)+ζGm2(s),simpair,absent2subscript𝑛1subscript𝜁subscript𝐺𝑛𝑚𝑠2superscriptsubscript𝑘0𝑚21subscript𝜁subscript𝐺𝑘𝑠subscript𝜁subscript𝐺𝑚2𝑠si𝑚pair\displaystyle=2\sum_{n\geq 1}\zeta_{G_{n+m}}(s)+2\sum_{k=0}^{\frac{m}{2}-1}\zeta_{G_{k}}(s)+\zeta_{G_{\frac{m}{2}}}(s),\quad\text{si}\;m\;\text{pair},
zm(s)subscript𝑧𝑚𝑠\displaystyle z_{m}(s) =2n1ζGn+m(s)+2k=0m12ζGk(s),simimpair.absent2subscript𝑛1subscript𝜁subscript𝐺𝑛𝑚𝑠2superscriptsubscript𝑘0𝑚12subscript𝜁subscript𝐺𝑘𝑠si𝑚impair\displaystyle=2\sum_{n\geq 1}\zeta_{G_{n+m}}(s)+2\sum_{k=0}^{\frac{m-1}{2}}\zeta_{G_{k}}(s),\quad\quad\quad\quad\quad\text{si}\;m\;\text{impair}.

Puis de démontrer que (ζGn+m)nsubscriptsubscript𝜁subscript𝐺𝑛𝑚𝑛superscript\bigl{(}\zeta_{G_{n+m}}\bigr{)}_{n\in\mathbb{N}^{\ast}} est une famille régularisable, voir définition (3.4) et d’appliquer ensuite le théorème (3.6) pour conclure.

On introduit, pour tout n𝑛n\in\mathbb{Z}, la fonction suivante

Gn(z):=In+1(z)Inm(z)+In(z)Inm1(z)z.formulae-sequenceassignsubscript𝐺𝑛𝑧subscript𝐼𝑛1𝑧subscript𝐼𝑛𝑚𝑧subscript𝐼𝑛𝑧subscript𝐼𝑛𝑚1𝑧for-all𝑧G_{n}(z):=I_{n+1}(z)I_{n-m}(z)+I_{n}(z)I_{n-m-1}(z)\quad\forall\,z\in\mathbb{C}.

Isubscript𝐼I_{\ast} désigne la fonction de Bessel modifiée d’ordre \ast.

Etablissons d’abord la formule précédente reliant ζΔ𝒪(m)¯subscript𝜁subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚\zeta_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}} et zmsubscript𝑧𝑚z_{m}. Cela résulte de la définition ζΔ𝒪(m)¯subscript𝜁subscriptΔsubscript¯𝒪𝑚\zeta_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}}} et de celle zmsubscript𝑧𝑚z_{m} et du lemme suivant:

Lemme 3.17.

On a

  1. 1.

    Pour tout n𝑛n\in\mathbb{Z},

    Gn(z)=1i2nm1Ln(iz)zformulae-sequencesubscript𝐺𝑛𝑧1superscript𝑖2𝑛𝑚1subscript𝐿𝑛𝑖𝑧for-all𝑧G_{n}(z)=\frac{1}{i^{2n-m-1}}L_{n}(iz)\quad\forall\,z\in\mathbb{C}

    et donc, {z|Gn(iz)=0}=Znconditional-set𝑧subscript𝐺𝑛𝑖𝑧0subscript𝑍𝑛\{z\in\mathbb{C}\,|\,G_{n}(iz)=0\}=Z_{n} (voir (3.9)).

  2. 2.
    Gn(z)=Gmn(z)qz,formulae-sequencesubscript𝐺𝑛𝑧subscript𝐺𝑚𝑛𝑧𝑞for-all𝑧G_{n}(z)=G_{m-n}(z)q\quad\forall\,z\in\mathbb{C}, (27)
  3. 3.
    Gn(z)=(1)m+1Gn(z)z.formulae-sequencesubscript𝐺𝑛𝑧superscript1𝑚1subscript𝐺𝑛𝑧for-all𝑧G_{n}(-z)=(-1)^{m+1}G_{n}(z)\quad\forall\,z\in\mathbb{C}. (28)
  4. 4.

    Si nm+1𝑛𝑚1n\geq m+1,

    Gn(z)=z2nm122nm1Γ(n+1)Γ(nm)+o(z2nm1)|z|1.formulae-sequencesubscript𝐺𝑛𝑧superscript𝑧2𝑛𝑚1superscript22𝑛𝑚1Γ𝑛1Γ𝑛𝑚𝑜superscript𝑧2𝑛𝑚1much-less-than𝑧1G_{n}(z)=\frac{z^{2n-m-1}}{2^{2n-m-1}\Gamma(n+1)\Gamma(n-m)}+o(z^{2n-m-1})\quad|z|\ll 1.
Démonstration.

Cela découle directement des propriétés des fonctions de Bessel. En effet, 1) résulte de la définition de Insubscript𝐼𝑛I_{n} et on a

Gn(z)=In+1(z)Inm(z)+In(z)Inm1(z)=In1(z)In+m(z)+In(z)In+m+1(z),[1, 9.6.6 ]=I(mn)+1(z)I(mn)m(z)+I(mn)(z)I(mn)m1(z)=Gmn(z).\begin{split}G_{n}(z)&=I_{n+1}(z)I_{n-m}(z)+I_{n}(z)I_{n-m-1}(z)\\ &=I_{-n-1}(z)I_{-n+m}(z)+I_{-n}(z)I_{-n+m+1}(z),\quad\cite[cite]{[\@@bibref{}{Table2}{}{}, 9.6.6 ]}\\ &=I_{(m-n)+1}(z)I_{(m-n)-m}(z)+I_{(m-n)}(z)I_{(m-n)-m-1}(z)\\ &=G_{m-n}(z).\end{split}

Avec les notations du paragraphe (3.2), on considère la famille de fonctions Zêta suivante

{ζG~n|n1},\bigl{\{}\zeta_{\widetilde{G}_{n}}\,\bigl{|}\,n\geq 1\bigr{\}},

G~n:=Gn+massignsubscript~𝐺𝑛subscript𝐺𝑛𝑚\widetilde{G}_{n}:=G_{n+m}.

On se propose d’étudier la fonction

ζm+1(s):=n1ζG~n.assignsubscript𝜁absent𝑚1𝑠subscript𝑛1subscript𝜁subscript~𝐺𝑛\zeta_{\geq m+1}(s):=\sum_{n\geq 1}\zeta_{\widetilde{G}_{n}}.

Plus précisément, on va montrer que {ζGn+m|n1}conditional-setsubscript𝜁subscript𝐺𝑛𝑚𝑛1\{\zeta_{G_{n+m}}\,|\,n\geq 1\} est régularisable, voir définition (3.4), et on déterminera les valeurs ζm+1(0)subscript𝜁absent𝑚10\zeta_{\geq m+1}(0) et ζm+1(0)superscriptsubscript𝜁absent𝑚10\zeta_{\geq m+1}^{\prime}(0) ce qui nous permettra de compléter la démonstration de (3.14).

Commençons par montrer que cette famille de fonctions vérifie les hypothèses de la définition (3.4). C’est à dire, on doit vérifier que

pn(z):=G~n(iz)lnzen=k1(1z2λn,k2)z,formulae-sequenceassignsubscript𝑝𝑛𝑧subscript~𝐺𝑛𝑖𝑧subscript𝑙𝑛superscript𝑧subscript𝑒𝑛superscriptsubscriptproduct𝑘11superscript𝑧2superscriptsubscript𝜆𝑛𝑘2for-all𝑧p_{n}(z):=\frac{\widetilde{G}_{n}(iz)}{l_{n}z^{e_{n}}}=\prod_{k\geq 1}^{\infty}\Bigl{(}1-\frac{z^{2}}{\lambda_{n,k}^{2}}\Bigr{)}\quad\forall\,z\in\mathbb{C},

en plus des conditions de la définition (3.4) où ln,en,an,bn,w,rsubscript𝑙𝑛subscript𝑒𝑛subscript𝑎𝑛subscript𝑏𝑛𝑤𝑟l_{n},e_{n},a_{n},b_{n},w,r seront calculés explicitement (Notons que lnsubscript𝑙𝑛l_{n} et ensubscript𝑒𝑛e_{n} sont déjà donnés dans le lemme précédent).

Montrons le premier point, c’est à dire que

G~n(iz)=lnzenk1(1z2λn+m,k2),subscript~𝐺𝑛𝑖𝑧subscript𝑙𝑛superscript𝑧subscript𝑒𝑛superscriptsubscriptproduct𝑘11superscript𝑧2superscriptsubscript𝜆𝑛𝑚𝑘2\widetilde{G}_{n}(iz)=l_{n}z^{e_{n}}\prod_{k\geq 1}^{\infty}\Bigl{(}1-\frac{z^{2}}{\lambda_{n+m,k}^{2}}\Bigr{)},

Il suffit, par le théorème de factorisation de Weierstrass, de montrer que

k=11λn,k2<n.formulae-sequencesuperscriptsubscript𝑘11superscriptsubscript𝜆𝑛𝑘2for-all𝑛superscript\sum_{k=1}^{\infty}\frac{1}{\lambda_{n,k}^{2}}<\infty\quad\forall\,n\in\mathbb{N}^{\ast}.

On va montrer que c’est une conséquence de

k=11jn,k2<etk=11jn+m,k2<,formulae-sequencesuperscriptsubscript𝑘11superscriptsubscript𝑗𝑛𝑘2etsuperscriptsubscript𝑘11superscriptsubscript𝑗𝑛𝑚𝑘2\sum_{k=1}^{\infty}\frac{1}{j_{n,k}^{2}}<\infty\quad\text{et}\quad\sum_{k=1}^{\infty}\frac{1}{j_{n+m,k}^{2}}<\infty,

j,ksubscript𝑗𝑘j_{\ast,k} désigne le k𝑘k-ème zéro positif de la fonction Bessel Jsubscript𝐽J_{\ast} (Rappelons que la convergence de ces sommes est un résultat classique de la théorie des fonctions de Bessel, voir [22, § 15] ).

Pour cela, on a besoin du lemme technique suivant:

Lemme 3.18.

Soient f𝑓f et g𝑔g deux fonctions réelles de classe 𝒞1superscript𝒞1\mathcal{C}^{1} définies sur un intervalle ouvert non vide I𝐼I tel que 0I0𝐼0\notin I.

On suppose que les zéros de f𝑓f et g𝑔g sont simples (c’est à dire, sif(α)=0𝑓𝛼0f(\alpha)=0 alors f(α)0superscript𝑓𝛼0f^{\prime}(\alpha)\neq 0). Notons par Z(f)𝑍𝑓Z(f) (resp. Z(g)𝑍𝑔Z(g)) l’ensemble des zéros de f𝑓f (resp. de g𝑔g) sur I𝐼I et suppose en plus que

Z(f)Z(g)=.𝑍𝑓𝑍𝑔Z(f)\cap Z(g)=\emptyset.

Soit m𝑚m\in\mathbb{N} et on pose

L(x)=xmddx(xmf(x)g(x))xI.formulae-sequence𝐿𝑥superscript𝑥𝑚𝑑𝑑𝑥superscript𝑥𝑚𝑓𝑥𝑔𝑥for-all𝑥𝐼L(x)=x^{m}\frac{d}{dx}\bigl{(}x^{-m}f(x)g(x)\bigr{)}\quad\forall\,x\in I.

Si λ1<λ2subscript𝜆1subscript𝜆2\lambda_{1}<\lambda_{2} sont deux zéros consécutifs de L𝐿L alors

Card(]λ1,λ2[(Z(f)Z(g)))1.\mathrm{Card}\Bigl{(}]\lambda_{1},\lambda_{2}[\cap\bigl{(}Z(f)\cup Z(g)\bigr{)}\Bigr{)}\leq 1.
Démonstration.

Commençons par remarquer que L𝐿L s’annule entre deux éléments de Z(f)Z(g)𝑍𝑓𝑍𝑔Z(f)\cup Z(g) et que Z(L)(Z(f)Z(g))=𝑍𝐿𝑍𝑓𝑍𝑔Z(L)\cap\bigl{(}Z(f)\cup Z(g)\bigr{)}=\emptyset.

Supposons qu’il existe α(Z(f)Z(g))]λ1,λ2[\alpha\in\bigl{(}Z(f)\cup Z(g)\bigr{)}\cap]\lambda_{1},\lambda_{2}[ qui soit minimal pour cette propriété et que f(α)=0𝑓𝛼0f(\alpha)=0. Supposons par l’absurde qu’il existe βZ(g)𝛽𝑍𝑔\beta\in Z(g) tel que λ1<α<β<λ2subscript𝜆1𝛼𝛽subscript𝜆2\lambda_{1}<\alpha<\beta<\lambda_{2} minimal pour cette propriété, donc g𝑔g est de signe constant sur [λ1,β]subscript𝜆1𝛽[\lambda_{1},\beta]. On a

L(α)𝐿𝛼\displaystyle L(\alpha) =mα1f(α)g(α)+f(α)g(α)+f(α)g(α)=f(α)g(α),absent𝑚superscript𝛼1𝑓𝛼𝑔𝛼superscript𝑓𝛼𝑔𝛼𝑓𝛼superscript𝑔𝛼superscript𝑓𝛼𝑔𝛼\displaystyle=-m\alpha^{-1}f(\alpha)g(\alpha)+f^{\prime}(\alpha)g(\alpha)+f(\alpha)g^{\prime}(\alpha)=f^{\prime}(\alpha)g(\alpha),
L(β)𝐿𝛽\displaystyle L(\beta) =mα1f(β)g(β)+f(β)g(β)+f(β)g(β)=g(β)f(β),absent𝑚superscript𝛼1𝑓𝛽𝑔𝛽superscript𝑓𝛽𝑔𝛽𝑓𝛽superscript𝑔𝛽superscript𝑔𝛽𝑓𝛽\displaystyle=-m\alpha^{-1}f(\beta)g(\beta)+f^{\prime}(\beta)g(\beta)+f(\beta)g^{\prime}(\beta)=g^{\prime}(\beta)f(\beta),

Comme L𝐿L est de signe constant sur ]λ1,λ2[]\lambda_{1},\lambda_{2}[ (puisque continue), alors

f(α)g(α)g(β)f(β)>0,superscript𝑓𝛼𝑔𝛼superscript𝑔𝛽𝑓𝛽0f^{\prime}(\alpha)g(\alpha)g^{\prime}(\beta)f(\beta)>0,

ce qui est impossible puisqu’on montre que

f(α)f(β)superscript𝑓𝛼𝑓𝛽\displaystyle f^{\prime}(\alpha)f(\beta) =limx0+f(α+x)f(β)x>0,absentsubscriptmaps-to𝑥superscript0𝑓𝛼𝑥𝑓𝛽𝑥0\displaystyle=\lim_{x\mapsto 0^{+}}\frac{f(\alpha+x)f(\beta)}{x}>0,
g(β)g(α)superscript𝑔𝛽𝑔𝛼\displaystyle g^{\prime}(\beta)g(\alpha) =limx0+g(βx)g(α)x<0.absentsubscriptmaps-to𝑥superscript0𝑔𝛽𝑥𝑔𝛼𝑥0\displaystyle=\lim_{x\mapsto 0^{+}}\frac{g(\beta-x)g(\alpha)}{-x}<0.

On conclut que soit λ1<α<λ2<βsubscript𝜆1𝛼subscript𝜆2𝛽\lambda_{1}<\alpha<\lambda_{2}<\beta ou bien il existe αZ(f)superscript𝛼𝑍𝑓\alpha^{\prime}\in Z(f) tel que λ1<α<α<λ2subscript𝜆1𝛼superscript𝛼subscript𝜆2\lambda_{1}<\alpha<\alpha^{\prime}<\lambda_{2}. Si l’on est dans la dernière situation, on obtient comme avant:

f(α)g(α)f(α)g(α)>0,superscript𝑓𝛼𝑔𝛼superscript𝑓superscript𝛼𝑔superscript𝛼0f^{\prime}(\alpha)g(\alpha)f^{\prime}(\alpha^{\prime})g(\alpha^{\prime})>0,

Puisque g𝑔g est de signe constant sur [α,α]𝛼superscript𝛼[\alpha,\alpha^{\prime}] alors

f(α)f(α)>0,superscript𝑓𝛼superscript𝑓superscript𝛼0f^{\prime}(\alpha)f^{\prime}(\alpha^{\prime})>0,

ce qui impossible puisque

f(α)f(α)superscript𝑓𝛼superscript𝑓superscript𝛼\displaystyle f^{\prime}(\alpha)f^{\prime}(\alpha^{\prime}) =limx0+f(α+x)f(αx)x2<0.absentsubscriptmaps-to𝑥superscript0𝑓𝛼𝑥𝑓superscript𝛼𝑥superscript𝑥20\displaystyle=\lim_{x\mapsto 0^{+}}\frac{f(\alpha+x)f(\alpha^{\prime}-x)}{-x^{2}}<0.

On va appliquer ce lemme à f=Jn𝑓subscript𝐽𝑛f=J_{n} et g=Jn+m𝑔subscript𝐽𝑛𝑚g=J_{n+m}, dans ce cas

L=Ln+m.𝐿subscript𝐿𝑛𝑚L=-L_{n+m}.

On obtient donc avec les notations introduites avant:

Card([λn+m,k,λn+m,k+1](Z(Jn)Z(Jn+m)))1,k1.formulae-sequenceCardsubscript𝜆𝑛𝑚𝑘subscript𝜆𝑛𝑚𝑘1𝑍subscript𝐽𝑛𝑍subscript𝐽𝑛𝑚1for-all𝑘1\mathrm{Card}\Bigl{(}[\lambda_{{}_{{n+m},k}},\lambda_{{}_{{n+m},k+1}}\bigr{]}\cap\bigl{(}Z(J_{n})\cup Z(J_{n+m})\bigr{)}\Bigr{)}\leq 1,\quad\forall k\geq 1.

Mais d’après (3.10) on a

Ln+m(λ)=Jn(λ)Jn+m(λ)φλ2,λZn+m.formulae-sequencesubscriptsuperscript𝐿𝑛𝑚𝜆subscript𝐽𝑛𝜆subscript𝐽𝑛𝑚𝜆superscriptnormsubscript𝜑𝜆2for-all𝜆subscript𝑍𝑛𝑚L^{\prime}_{n+m}(\lambda)=\frac{J_{n}(\lambda)}{J_{n+m}(\lambda)}\|\varphi_{\lambda}\|^{2},\quad\forall\lambda\in Z_{n+m}.

qui donne que

0>Ln+m(λn+m,k)Ln+m(λn+m,k+1)=Jn+m(λn+m,k)Jn(λn+m,k)Jn+m(λn+m,k+1)Jn(λn+m,k+1)φλn+m,k+12φλn+m,k+12.0subscriptsuperscript𝐿𝑛𝑚subscript𝜆𝑛𝑚𝑘subscriptsuperscript𝐿𝑛𝑚subscript𝜆𝑛𝑚𝑘1subscript𝐽𝑛𝑚subscript𝜆𝑛𝑚𝑘subscript𝐽𝑛subscript𝜆𝑛𝑚𝑘subscript𝐽𝑛𝑚subscript𝜆𝑛𝑚𝑘1subscript𝐽𝑛subscript𝜆𝑛𝑚𝑘1superscriptnormsubscript𝜑subscript𝜆𝑛𝑚𝑘12superscriptnormsubscript𝜑subscript𝜆𝑛𝑚𝑘120>L^{\prime}_{n+m}(\lambda_{{}_{n+m,k}})L^{\prime}_{n+m}(\lambda_{{}_{n+m,k+1}})=\frac{J_{n+m}(\lambda_{{}_{n+m,k}})}{J_{n}(\lambda_{{}_{n+m,k}})}\frac{J_{n+m}(\lambda_{{}_{n+m,k+1}})}{J_{n}(\lambda_{{}_{n+m,k+1}})}\|\varphi_{\lambda_{{}_{n+m,k+1}}}\|^{2}\|\varphi_{\lambda_{{}_{n+m,k+1}}}\|^{2}.

(l’inégalité à droite résulte du fait que Ln+msubscript𝐿𝑛𝑚L_{n+m} est 𝒞1superscript𝒞1\mathcal{C}^{1} et de signe constant sur ]λn+m,k,λn+m,k+1[]\lambda_{{}_{n+m,k}},\lambda_{{}_{n+m,k+1}}[).

Par suite

Card([λn+m,k,λn+m,k+1](Z(Jn)Z(Jn+m)))=1k1.formulae-sequenceCardsubscript𝜆𝑛𝑚𝑘subscript𝜆𝑛𝑚𝑘1𝑍subscript𝐽𝑛𝑍subscript𝐽𝑛𝑚1for-all𝑘1\mathrm{Card}\Bigl{(}[\lambda_{{}_{n+m,k}},\lambda_{{}_{n+m,k+1}}]\cap\bigl{(}Z(J_{n})\cup Z(J_{n+m})\bigr{)}\Bigr{)}=1\quad\forall\,k\geq 1.

Maintenant on peut montrer que

k=11λn,k2<,superscriptsubscript𝑘11superscriptsubscript𝜆𝑛𝑘2\sum_{k=1}^{\infty}\frac{1}{\lambda_{n,k}^{2}}<\infty,

En posant

λ~n,k:=max{(Z(Jn)Z(Jn+m))[0,λn,k]}k,formulae-sequenceassignsubscript~𝜆𝑛𝑘𝑍subscript𝐽𝑛𝑍subscript𝐽𝑛𝑚0subscript𝜆𝑛𝑘for-all𝑘\widetilde{\lambda}_{n,k}:=\max\Bigl{\{}\bigl{(}Z(J_{n})\cup Z(J_{n+m})\bigr{)}\cap[0,\lambda_{n,k}]\Bigr{\}}\quad\forall\,k\in\mathbb{N},

alors, par le lemme précédent, on a

λ~n,k<λn,k<λ~n,k+1<λn,k+1k1.formulae-sequencesubscript~𝜆𝑛𝑘subscript𝜆𝑛𝑘subscript~𝜆𝑛𝑘1subscript𝜆𝑛𝑘1for-all𝑘1\widetilde{\lambda}_{n,k}<\lambda_{n,k}<\widetilde{\lambda}_{n,k+1}<\lambda_{n,k+1}\quad\forall\,k\geq 1.

et

k=11λ~n,k2k=11jn,k2+k=11jn+m,k2.superscriptsubscript𝑘11superscriptsubscript~𝜆𝑛𝑘2superscriptsubscript𝑘11superscriptsubscript𝑗𝑛𝑘2superscriptsubscript𝑘11superscriptsubscript𝑗𝑛𝑚𝑘2\sum_{k=1}^{\infty}\frac{1}{\widetilde{\lambda}_{n,k}^{2}}\leq\sum_{k=1}^{\infty}\frac{1}{j_{n,k}^{2}}+\sum_{k=1}^{\infty}\frac{1}{j_{n+m,k}^{2}}.

Or le terme de droite dans cette inégalité est fini, voir [22, §. 15]. On conclut que

k=11λn,k2<n.formulae-sequencesuperscriptsubscript𝑘11superscriptsubscript𝜆𝑛𝑘2for-all𝑛\sum_{k=1}^{\infty}\frac{1}{\lambda_{n,k}^{2}}<\infty\quad\forall\,n\in\mathbb{Z}.

Vérifions maintenant (9). On note par λn+m,1subscript𝜆𝑛𝑚.1\lambda_{n+m,1} la première valeur positive non nulle de Zn+msubscript𝑍𝑛𝑚Z_{n+m}, montrons que

infnλn+m,12n20.subscriptinfimum𝑛superscriptsuperscriptsubscript𝜆𝑛𝑚.12superscript𝑛20\inf_{n\in\mathbb{N}^{\ast}}\frac{\lambda_{n+m,1}^{2}}{n^{2}}\neq 0.

Montrons d’abord le lemme suivant:

Lemme 3.19.

Soit a𝑎a un réel non nul. On a

01xJn(ax)2𝑑x=12(Jn(a)2+(1n2a2)Jn(a)2)superscriptsubscript01𝑥subscript𝐽𝑛superscript𝑎𝑥2differential-d𝑥12superscriptsubscript𝐽𝑛superscript𝑎21superscript𝑛2superscript𝑎2subscript𝐽𝑛superscript𝑎2\int_{0}^{1}xJ_{n}(ax)^{2}dx=\frac{1}{2}\bigl{(}J_{n}^{\prime}(a)^{2}+(1-\frac{n^{2}}{a^{2}})J_{n}(a)^{2}\bigr{)}

en particulier, soit n0𝑛0n\neq 0, si l’on note par jn,1subscript𝑗𝑛.1j_{n,1} (resp. jn,1subscriptsuperscript𝑗𝑛.1j^{\prime}_{n,1}) le premier zéro positif non nul de Jnsubscript𝐽𝑛J_{n} (resp. de Jnsubscriptsuperscript𝐽𝑛J^{\prime}_{n}) alors on a

jn,1>jn,1>n.subscript𝑗𝑛.1subscriptsuperscript𝑗𝑛.1𝑛j_{n,1}>j^{\prime}_{n,1}>n.
Démonstration.

Soit b𝑏b un réel non nul, on a

01xJn(ax)Jn(bx)𝑑x=1b2a2(aJn(b)Jn(a)bJn(a)Jn(b))=1a+b(aJn(b)Jn(a)baJn(a)+Jn(a)Jn(b)aJn(a)Jn(b)Jn(a)ba).superscriptsubscript01𝑥subscript𝐽𝑛𝑎𝑥subscript𝐽𝑛𝑏𝑥differential-d𝑥1superscript𝑏2superscript𝑎2𝑎subscript𝐽𝑛𝑏superscriptsubscript𝐽𝑛𝑎𝑏subscript𝐽𝑛𝑎superscriptsubscript𝐽𝑛𝑏1𝑎𝑏𝑎subscript𝐽𝑛𝑏subscript𝐽𝑛𝑎𝑏𝑎superscriptsubscript𝐽𝑛𝑎subscript𝐽𝑛𝑎superscriptsubscript𝐽𝑛𝑏𝑎subscript𝐽𝑛𝑎superscriptsubscript𝐽𝑛𝑏superscriptsubscript𝐽𝑛𝑎𝑏𝑎\begin{split}\int_{0}^{1}xJ_{n}(ax)J_{n}(bx)dx&=\frac{1}{b^{2}-a^{2}}\bigl{(}aJ_{n}(b)J_{n}^{\prime}(a)-bJ_{n}(a)J_{n}^{\prime}(b)\bigr{)}\\ &=\frac{1}{a+b}\Bigl{(}a\frac{J_{n}(b)-J_{n}(a)}{b-a}J_{n}^{\prime}(a)+J_{n}(a)J_{n}^{\prime}(b)-aJ_{n}(a)\frac{J_{n}^{\prime}(b)-J_{n}^{\prime}(a)}{b-a}\Bigr{)}.\\ \end{split}

La première égalité résulte de l’équation de Bessel, ou consulter [22, § 5.11 (8)]. En faisant tendre b𝑏b vers a𝑎a, on obtient:

01xJn(ax)2𝑑x=12a(aJn(a)2+Jn(a)Jn(a)+aJn(a)Jn′′(a)),superscriptsubscript01𝑥subscript𝐽𝑛superscript𝑎𝑥2differential-d𝑥12𝑎𝑎superscriptsubscript𝐽𝑛superscript𝑎2subscript𝐽𝑛𝑎superscriptsubscript𝐽𝑛𝑎𝑎subscript𝐽𝑛𝑎superscriptsubscript𝐽𝑛′′𝑎\int_{0}^{1}xJ_{n}(ax)^{2}dx=\frac{1}{2a}\bigl{(}-aJ_{n}^{\prime}(a)^{2}+J_{n}(a)J_{n}^{\prime}(a)+aJ_{n}(a)J_{n}^{\prime\prime}(a)\bigr{)},

mais comme Jnsubscript𝐽𝑛J_{n} vérifie l’équation de Bessel, alors

01xJn(ax)2𝑑x=12(Jn(a)2+(1n2a2)Jn(a)2).superscriptsubscript01𝑥subscript𝐽𝑛superscript𝑎𝑥2differential-d𝑥12superscriptsubscript𝐽𝑛superscript𝑎21superscript𝑛2superscript𝑎2subscript𝐽𝑛superscript𝑎2\int_{0}^{1}xJ_{n}(ax)^{2}dx=\frac{1}{2}\Bigl{(}J_{n}^{\prime}(a)^{2}+(1-\frac{n^{2}}{a^{2}})J_{n}(a)^{2}\Bigr{)}. (29)

Si Jn(a)=0superscriptsubscript𝐽𝑛𝑎0J_{n}^{\prime}(a)=0 alors on a de la formule précédente, |a|>n𝑎𝑛|a|>n. En particulier jn,1>nsubscriptsuperscript𝑗𝑛.1𝑛j^{\prime}_{n,1}>n. Par définition jn,1>0subscript𝑗𝑛.10j_{n,1}>0 et Jn(jn,1)=0subscript𝐽𝑛subscript𝑗𝑛.10J_{n}(j_{n,1})=0, par suite Jnsubscriptsuperscript𝐽𝑛J^{\prime}_{n} s’annule sur l’intervalle ouvert ]0,jn,1[]0,j_{n,1}[ par le théorème des accroissements finis, ce qui termine la preuve du lemme. ∎

Soit λ>0𝜆0\lambda>0, on pose

fn,λ(r)={Jn+m(λr)si r1,Jn+m(λ)Jn(λ)rmJn(λr)si r>1,subscript𝑓𝑛𝜆𝑟casessubscript𝐽𝑛𝑚𝜆𝑟si 𝑟1subscript𝐽𝑛𝑚𝜆subscript𝐽𝑛𝜆superscript𝑟𝑚subscript𝐽𝑛𝜆𝑟si 𝑟1f_{n,\lambda}(r)=\begin{cases}J_{n+m}(\lambda r)&\text{si }r\leq 1,\\ \frac{J_{n+m}(\lambda)}{J_{n}(\lambda)}r^{m}J_{n}(\frac{\lambda}{r})&\text{si }r>1,\\ \end{cases} (30)
Proposition 3.20.

Avec les notations précédentes,

n,λ:=0|fn,λ(r)|2rdrmax(1,r)m+4=12(Jn+m(λ)2+(1(n+m)2λ2)Jn+m(λ)2)+Jn+m(λ)22Jn(λ)2(Jn(λ)2+(1n2λ2)Jn(λ)2),\begin{split}\mathcal{I}_{n,\lambda}:=\int_{0}^{\infty}|f_{n,\lambda}(r)|^{2}\frac{rdr}{\max(1,r)^{m+4}}&=\frac{1}{2}\Bigl{(}J_{n+m}^{\prime}(\lambda)^{2}+(1-\frac{(n+m)^{2}}{\lambda^{2}})J_{n+m}(\lambda)^{2}\Bigr{)}\\ &+\frac{J_{n+m}(\lambda)^{2}}{2J_{n}(\lambda)^{2}}\bigl{(}J^{\prime}_{n}(\lambda)^{2}+(1-\frac{n^{2}}{\lambda^{2}})J_{n}(\lambda)^{2}\bigr{)},\end{split}

et on a

λn+m,12n2n.formulae-sequencesuperscriptsubscript𝜆𝑛𝑚.12superscript𝑛2for-all𝑛superscript\lambda_{n+m,1}^{2}\geq n^{2}\quad\forall\,n\in\mathbb{N}^{\ast}.
Démonstration.

On a

0|fn,i(r)|2rdrmax(1,r)m+4=01|fn,i(r)|2r𝑑r+1|fn,i(r)|2rdrrm+4=01Jn+m(λr)2r𝑑r+(Jn+m(λ)Jn(λ))21Jn(λr)2d(1r3).\begin{split}\int_{0}^{\infty}\bigl{|}f_{n,i}(r)\bigr{|}^{2}\frac{rdr}{\max(1,r)^{m+4}}&=\int_{0}^{1}\bigl{|}f_{n,i}(r)\bigr{|}^{2}rdr+\int_{1}^{\infty}\bigl{|}f_{n,i}(r)\bigr{|}^{2}\frac{rdr}{r^{m+4}}\\ &=\int_{0}^{1}J_{n+m}(\lambda r)^{2}rdr+\biggl{(}\frac{J_{n+m}(\lambda)}{J_{n}(\lambda)}\biggr{)}^{2}\int_{1}^{\infty}J_{n}\Bigl{(}\frac{\lambda}{r}\Bigr{)}^{2}d\Bigl{(}\frac{1}{r^{3}}\Bigr{)}.\end{split}

En utilisant (29), on montre la première assertion.

Comme Zn+msubscript𝑍𝑛𝑚Z_{n+m} est symétrique, il suffit de montrer que infZn+m+>ninfimumsubscript𝑍𝑛𝑚superscript𝑛\inf Z_{n+m}\cap\mathbb{R}^{+}>n.

Si λZn+m+𝜆subscript𝑍𝑛𝑚superscript\lambda\in Z_{n+m}\cap\mathbb{R}^{+}, alors

mλ+Jn+m(λ)Jn+m(λ)+Jn(λ)Jn(λ)=0𝑚𝜆subscriptsuperscript𝐽𝑛𝑚𝜆subscript𝐽𝑛𝑚𝜆superscriptsubscript𝐽𝑛𝜆subscript𝐽𝑛𝜆0-\frac{m}{\lambda}+\frac{J^{\prime}_{n+m}(\lambda)}{J_{n+m}(\lambda)}+\frac{J_{n}^{\prime}(\lambda)}{J_{n}(\lambda)}=0 (31)

puisque ddr(rmJn+m(r)Jn(r))|λ=0\frac{d}{dr}(r^{-m}J_{n+m}(r)J_{n}(r))_{|_{\lambda}}=0, voir (14) et que ddr(rmJn(r)Jnm(r))=𝑑𝑑𝑟superscript𝑟𝑚subscript𝐽𝑛𝑟subscript𝐽𝑛𝑚𝑟absent\frac{d}{dr}(r^{-m}J_{n}(r)J_{n-m}(r))=
mrm1Jn+m(r)Jn(r)+rm(Jn+m(r)Jn(r)+Jn+m(r)Jn(r))𝑚superscript𝑟𝑚1subscript𝐽𝑛𝑚𝑟subscript𝐽𝑛𝑟superscript𝑟𝑚superscriptsubscript𝐽𝑛𝑚𝑟subscript𝐽𝑛𝑟subscript𝐽𝑛𝑚𝑟subscriptsuperscript𝐽𝑛𝑟-mr^{-m-1}J_{n+m}(r)J_{n}(r)+r^{-m}\bigl{(}J_{n+m}^{\prime}(r)J_{n}(r)+J_{n+m}(r)J^{\prime}_{n}(r)\bigr{)}.

Supposons par l’absurde que λ<n𝜆𝑛\lambda<n. On a Jn+m(0)=Jn(0)=0subscript𝐽𝑛𝑚0subscript𝐽𝑛00J_{n+m}(0)=J_{n}(0)=0 et puisque Jnsubscript𝐽𝑛J_{n} et Jn+msubscript𝐽𝑛𝑚J_{n+m} sont analytiques sur \mathbb{C} alors il existe 0<ε10𝜀much-less-than10<\varepsilon\ll 1 tel que JnJn>0subscript𝐽𝑛subscriptsuperscript𝐽𝑛0J_{n}J^{\prime}_{n}>0 et Jn+mJn+m>0subscript𝐽𝑛𝑚subscriptsuperscript𝐽𝑛𝑚0J_{n+m}J^{\prime}_{n+m}>0 sur ]0,ε[]0,\varepsilon[ et par conséquent Jn2superscriptsubscript𝐽𝑛2J_{n}^{2} et Jn+m2superscriptsubscript𝐽𝑛𝑚2J_{n+m}^{2} sont croissantes sur [0,ε[[0,\varepsilon[, mais d’après (3.19), JnJnsubscript𝐽𝑛subscriptsuperscript𝐽𝑛J_{n}J^{\prime}_{n} et Jn+mJn+msubscript𝐽𝑛𝑚subscriptsuperscript𝐽𝑛𝑚J_{n+m}J^{\prime}_{n+m} sont de signe constant sur ]0,min(n[]0,\min(n[ donc on peut prendre εn𝜀𝑛\varepsilon\geq n.

Comme on a λ<min(|n+m|,|n|)ε𝜆𝑛𝑚𝑛𝜀\lambda<\min\bigl{(}|{n+m}|,|n|\bigr{)}\leq\varepsilon, alors

m2λ2=(Jn(λ)Jn(λ)+Jn+m(λ)Jn+m(λ))2par(31)(Jn(λ)Jn(λ))2+(Jn+m(λ)Jn+m(λ))2.formulae-sequencesuperscript𝑚2superscript𝜆2superscriptsubscriptsuperscript𝐽𝑛𝜆subscript𝐽𝑛𝜆superscriptsubscript𝐽𝑛𝑚𝜆subscript𝐽𝑛𝑚𝜆2paritalic-(31italic-)superscriptsubscriptsuperscript𝐽𝑛𝜆subscript𝐽𝑛𝜆2superscriptsuperscriptsubscript𝐽𝑛𝑚𝜆subscript𝐽𝑛𝑚𝜆2\begin{split}\frac{m^{2}}{\lambda^{2}}&=\biggl{(}\frac{J^{\prime}_{n}(\lambda)}{J_{n}(\lambda)}+\frac{J_{n+m}^{\prime}(\lambda)}{J_{n+m}(\lambda)}\biggr{)}^{2}\quad\text{par}\quad\eqref{encoreeq3}\\ &\geq\biggl{(}\frac{J^{\prime}_{n}(\lambda)}{J_{n}(\lambda)}\biggr{)}^{2}+\biggl{(}\frac{J_{n+m}^{\prime}(\lambda)}{J_{n+m}(\lambda)}\biggr{)}^{2}.\end{split}

Cela donne

00\displaystyle 0 <n,iJn+m(λ)2absentsubscript𝑛𝑖subscript𝐽𝑛𝑚superscript𝜆2\displaystyle<\frac{\mathcal{I}_{n,i}}{J_{n+m}(\lambda)^{2}}
=12(Jn+m(λ)2Jn+m(λ)2+(1(n+m)2λ2))+12(Jn(λ)Jn(λ)2+(1n2λ2))absent12superscriptsubscript𝐽𝑛𝑚superscript𝜆2subscript𝐽𝑛𝑚superscript𝜆21superscript𝑛𝑚2superscript𝜆212subscriptsuperscript𝐽𝑛𝜆subscript𝐽𝑛superscript𝜆21superscript𝑛2superscript𝜆2\displaystyle=\frac{1}{2}\Biggl{(}\frac{J_{n+m}^{\prime}(\lambda)^{2}}{J_{n+m}(\lambda)^{2}}+\Bigl{(}1-\frac{{(n+m)}^{2}}{\lambda^{2}}\Bigr{)}\Biggr{)}+\frac{1}{2}\Biggl{(}\frac{J^{\prime}_{n}(\lambda)}{J_{n}(\lambda)^{2}}+\Bigl{(}1-\frac{n^{2}}{\lambda^{2}}\Bigr{)}\Biggr{)}
=12(Jn+m(λ)2Jn+m(λ)2+Jn(λ)Jn(λ)2)+1(n+m)2+n22λ2absent12superscriptsubscript𝐽𝑛𝑚superscript𝜆2subscript𝐽𝑛𝑚superscript𝜆2subscriptsuperscript𝐽𝑛𝜆subscript𝐽𝑛superscript𝜆21superscript𝑛𝑚2superscript𝑛22superscript𝜆2\displaystyle=\frac{1}{2}\biggl{(}\frac{J_{n+m}^{\prime}(\lambda)^{2}}{J_{n+m}(\lambda)^{2}}+\frac{J^{\prime}_{n}(\lambda)}{J_{n}(\lambda)^{2}}\biggr{)}+1-\frac{{(n+m)}^{2}+n^{2}}{2\lambda^{2}}
12(Jn+m(λ)Jn+m(λ)+Jn(λ)Jn(λ))2+1(n+m)2+n22λ2absent12superscriptsubscriptsuperscript𝐽𝑛𝑚𝜆subscript𝐽𝑛𝑚𝜆superscriptsubscript𝐽𝑛𝜆subscript𝐽𝑛𝜆21superscript𝑛𝑚2superscript𝑛22superscript𝜆2\displaystyle\leq\frac{1}{2}\biggl{(}\frac{J^{\prime}_{n+m}(\lambda)}{J_{n+m}(\lambda)}+\frac{J_{n}^{\prime}(\lambda)}{J_{n}(\lambda)}\biggr{)}^{2}+1-\frac{{(n+m)}^{2}+n^{2}}{2\lambda^{2}}
=m22λ2+1n2+(n+m)22λ2absentsuperscript𝑚22superscript𝜆21superscript𝑛2superscript𝑛𝑚22superscript𝜆2\displaystyle=\frac{m^{2}}{2\lambda^{2}}+1-\frac{n^{2}+(n+m)^{2}}{2\lambda^{2}}
=n2nmλ2+1absentsuperscript𝑛2𝑛𝑚superscript𝜆21\displaystyle=\frac{-n^{2}-nm}{\lambda^{2}}+1

donc,

λ2>n2+nm=n(n+m).superscript𝜆2superscript𝑛2𝑛𝑚𝑛𝑛𝑚\lambda^{2}>n^{2}+nm=n(n+m).

Ce qui est impossible puisque λ<n𝜆𝑛\lambda<n et m0𝑚0m\geq 0. ∎

On conclut que

infnλn+m,12n21.subscriptinfimum𝑛superscriptsubscript𝜆𝑛𝑚.12superscript𝑛21\inf_{n\in\mathbb{N}}\frac{\lambda_{n+m,1}^{2}}{n^{2}}\geq 1.
Proposition 3.21.

On a pour tout |z|1much-greater-than𝑧1|z|\gg 1 avec |arg(z)|<π2𝑧𝜋2|\arg(z)|<\frac{\pi}{2},

G~n(z)=Gn+m(z)=e2z2πz(14n2+2m2+4nm+2m+12z+O(1z2)),subscript~𝐺𝑛𝑧subscript𝐺𝑛𝑚𝑧superscript𝑒2𝑧2𝜋𝑧14superscript𝑛22superscript𝑚24𝑛𝑚2𝑚12𝑧𝑂1superscript𝑧2\widetilde{G}_{n}(z)=G_{n+m}(z)=\frac{e^{2z}}{2\pi z}\biggl{(}1-\frac{4n^{2}+2m^{2}+4nm+2m+1}{2z}+O(\frac{1}{z^{2}})\biggr{)}, (32)
Démonstration.

C’est une conséquence de la formule (50). ∎

Proposition 3.22.

On a pour tout |arg(z)|<π2𝑧𝜋2|\arg(z)|<\frac{\pi}{2}, et n1much-greater-than𝑛1n\gg 1

G~n(nz)=Gn+m(nz)=e(2n+m1)η(z)2πn(1+z2)12(e2(η(z)zη(z))+1)(1+1nwm(z)+1n2ηm(z,n)),subscript~𝐺𝑛𝑛𝑧subscript𝐺𝑛𝑚𝑛𝑧superscript𝑒2𝑛𝑚1𝜂𝑧2𝜋𝑛superscript1superscript𝑧212superscript𝑒2𝜂𝑧𝑧superscript𝜂𝑧111𝑛subscript𝑤𝑚𝑧1superscript𝑛2subscript𝜂𝑚𝑧𝑛\begin{split}\widetilde{G}_{n}(nz)=G_{n+m}(nz)&=\frac{e^{(2n+m-1)\eta(z)}}{2\pi n(1+z^{2})^{\frac{1}{2}}}\Bigl{(}e^{2(\eta(z)-z\eta^{\prime}(z))}+1\Bigr{)}\Biggl{(}1+\frac{1}{n}w_{m}(z)+\frac{1}{n^{2}}\eta_{m}(z,n)\Biggr{)},\end{split}

avec wm(z)=14(2m2+2m+1)1(1+z2)12+1121(1+z2)32subscript𝑤𝑚𝑧142superscript𝑚22𝑚11superscript1superscript𝑧2121121superscript1superscript𝑧232w_{m}(z)=-\frac{1}{4}\bigl{(}2m^{2}+2m+1\bigr{)}\frac{1}{(1+z^{2})^{\frac{1}{2}}}+\frac{1}{12}\frac{1}{(1+z^{2})^{\frac{3}{2}}} et ηmsubscript𝜂𝑚\eta_{m} une fonction bornée uniformément en n𝑛n.

Donc, on obtient avec les notations du (3.4):

r(z)𝑟𝑧\displaystyle r(z) =η(z)=1+z2+logz1+1+z2,absent𝜂𝑧1superscript𝑧2𝑧11superscript𝑧2\displaystyle=\eta(z)=\sqrt{1+z^{2}}+\log\frac{z}{1+\sqrt{1+z^{2}}},
ρ(z)𝜌𝑧\displaystyle\rho(z) =1(1+z2)12(e2(η(z)zη(z))+1),absent1superscript1superscript𝑧212superscript𝑒2𝜂𝑧𝑧superscript𝜂𝑧1\displaystyle=\frac{1}{(1+z^{2})^{\frac{1}{2}}}\Bigl{(}e^{2(\eta(z)-z\eta^{\prime}(z))}+1\Bigr{)},
w(z)𝑤𝑧\displaystyle w(z) =wm(z).absentsubscript𝑤𝑚𝑧\displaystyle=w_{m}(z).

et on vérifie à l’aide de developpements limités convenables que

η(z)𝜂𝑧\displaystyle\eta(z) =log(z)+O(1)pour|z|1,formulae-sequenceabsent𝑧𝑂1much-less-thanpour𝑧1\displaystyle=\log(z)+O(1)\quad\text{pour}\;|z|\ll 1,
η(z)𝜂𝑧\displaystyle\eta(z) =z+O(1z)pour|z|1,formulae-sequenceabsent𝑧𝑂1𝑧much-greater-thanpour𝑧1\displaystyle=z+O(\frac{1}{z})\quad\text{pour}\;|z|\gg 1,
η(z)zη(z)𝜂𝑧𝑧superscript𝜂𝑧\displaystyle\eta(z)-z\eta^{\prime}(z) =log(z)pour|z|1formulae-sequenceabsent𝑧much-less-thanpour𝑧1\displaystyle=\log(z)\quad\text{pour}\;|z|\ll 1
η(z)zη(z)𝜂𝑧𝑧superscript𝜂𝑧\displaystyle\eta(z)-z\eta^{\prime}(z) =z+1+O(1z)pour|z|1formulae-sequenceabsent𝑧1𝑂1𝑧much-greater-thanpour𝑧1\displaystyle=z+1+O(\frac{1}{z})\quad\text{pour}\;|z|\gg 1
ρ(0)𝜌0\displaystyle\rho(0) =1absent1\displaystyle=1
logρ(z)𝜌𝑧\displaystyle\log\rho(z) =2zlogz+2+O(1z)pour|z|1.formulae-sequenceabsent2𝑧𝑧2𝑂1𝑧much-greater-thanpour𝑧1\displaystyle=2z-\log z+2+O\bigl{(}\frac{1}{z}\bigr{)}\quad\text{pour}\;|z|\gg 1.

La preuve de cette proposition sera faite en deux étapes; on commence par montrer les résulats suivants:

Lemme 3.23.

Soit n>0𝑛0n>0 et l𝑙l un entier fixé. Il existe des fonctions v1,l,v2,l,subscript𝑣1𝑙subscript𝑣2𝑙v_{1,l},v_{2,l},\ldots telles que pour n𝑛n grand et |arg(z)|π2ε𝑧𝜋2𝜀|\arg(z)|\leq\frac{\pi}{2}-\varepsilon, ε𝜀\varepsilon assez petit:

In((n+l)z)=12πnenη(z)(1+z2)14elzη(z)(1+k=1vk,l(z)nk)I_{n}((n+l)z)=\frac{1}{\sqrt{2\pi n}}\frac{e^{n\eta(z)}}{(1+z^{2})^{\frac{1}{4}}}e^{lz\eta^{\prime}(z)}\Bigl{(}1+\sum_{k=1}^{\infty}\frac{v_{k,l}(z)}{n^{k}}\Bigl{)} (33)

avec v1,l(z)=u1(z)+zl(1+z2)14z(1(1+z2)14)+l2z22η′′(z)subscript𝑣1𝑙𝑧subscript𝑢1𝑧𝑧𝑙superscript1superscript𝑧214𝑧1superscript1superscript𝑧214superscript𝑙2superscript𝑧22superscript𝜂′′𝑧v_{1,l}(z)=u_{1}(z)+zl(1+z^{2})^{\frac{1}{4}}\frac{\partial}{\partial z}\bigl{(}\frac{1}{(1+z^{2})^{\frac{1}{4}}}\bigr{)}+\frac{l^{2}z^{2}}{2}\eta^{\prime\prime}(z).

Démonstration.

Dans [1, 9.7.7], on a

In(nz)=12πnenη(z)(1+z2)14(1+k=1uk(z)nk)I_{n}(nz)=\frac{1}{\sqrt{2\pi n}}\frac{e^{n\eta(z)}}{(1+z^{2})^{\frac{1}{4}}}\Bigl{(}1+\sum_{k=1}^{\infty}\frac{u_{k}(z)}{n^{k}}\Bigl{)} (34)

pour tout z𝑧z vérifiant |arg(z)|π2ε𝑧𝜋2𝜀|\arg(z)|\leq\frac{\pi}{2}-\varepsilon.

On cherche à établir une formule analogue pour In((n+l)z)subscript𝐼𝑛𝑛𝑙𝑧I_{n}((n+l)z) pour n1much-greater-than𝑛1n\gg 1 et l𝑙l un entier fixé, c’est à dire montrer qu’il existe des fonctions continues vl,1,vl,2,subscript𝑣𝑙.1subscript𝑣𝑙.2v_{l,1},v_{l,2},\ldots telles que

In((n+l)z)=12πnenη(z)(1+z2)14elzη(z)(1+k=1vk,l(z)nk)I_{n}((n+l)z)=\frac{1}{\sqrt{2\pi n}}\frac{e^{n\eta(z)}}{(1+z^{2})^{\frac{1}{4}}}e^{lz\eta^{\prime}(z)}\Bigl{(}1+\sum_{k=1}^{\infty}\frac{v_{k,l}(z)}{n^{k}}\Bigl{)}

Pour simplifier les notations, on notera par O(1)O1\mathrm{O}(1) une fonction en n𝑛n bornée uniformément en z𝑧z.

Soit n1much-greater-than𝑛1n\gg 1.

Soit z𝑧z\in\mathbb{C} tel que |arg(z)|π2ε𝑧𝜋2𝜀|\arg(z)|\leq\frac{\pi}{2}-\varepsilon, remarquons que arg((1+ln)z)=arg(z)1𝑙𝑛𝑧𝑧\arg((1+\frac{l}{n})z)=\arg(z), donc de (34) on tire

In((n+l)z)=In(n(1+ln)z)=12πnenη((1+ln)z)(1+((1+ln)z)2)14(1+1nu1((1+ln)2z)+k=2uk((1+ln)z)nk)=12πnen(η(z)+lznη(z)+z2l22n2η′′(z)+o(1n2))(1(1+z2)14+lznz(1(1+z2)14)+1(n+l)2O(1))(1+1n(u1(z)+lnzu1(z)+1n2O(1))+1n2O(1))=enη(z)2πnelzη(z)(1+l2z22nη′′(z)+1n2O(1))(1(1+z2)14+lznz(1(1+z2)14)+1(n+l)2O(1))(1+1n(u1(z)+lnzu1(z)+1n2O(1))+1n2O(1))=enη(z)2πnelzη(z)(1(1+z2)14+1n(u1(z)(1+z2)14+zlz(1(1+z2)14)+l2z22η′′(z)(1+z2)14)+1n2O(1))\begin{split}&I_{n}\bigl{(}(n+l)z\bigr{)}=I_{n}\bigl{(}n(1+\frac{l}{n})z\bigr{)}\\ &=\frac{1}{\sqrt{2\pi n}}\frac{e^{n\eta((1+\frac{l}{n})z)}}{(1+((1+\frac{l}{n})z)^{2})^{\frac{1}{4}}}\biggl{(}1+\frac{1}{n}u_{1}((1+\frac{l}{n})^{2}z)+\sum_{k=2}^{\infty}\frac{u_{k}((1+\frac{l}{n})z)}{n^{k}}\biggl{)}\\ &=\frac{1}{\sqrt{2\pi n}}e^{n(\eta(z)+\frac{lz}{n}\eta^{\prime}(z)+\frac{z^{2}l^{2}}{2n^{2}}\eta^{\prime\prime}(z)+o(\frac{1}{n^{2}}))}\biggl{(}\frac{1}{(1+z^{2})^{\frac{1}{4}}}+\frac{lz}{n}\frac{\partial}{\partial z}\bigl{(}\frac{1}{(1+z^{2})^{\frac{1}{4}}})+\frac{1}{(n+l)^{2}}O(1)\biggr{)}\\ &\biggl{(}1+\frac{1}{n}\Bigl{(}u_{1}(z)+\frac{l}{n}\frac{\partial}{\partial z}u_{1}(z)+\frac{1}{n^{2}}\mathrm{O}(1)\Bigr{)}+\frac{1}{n^{2}}\mathrm{O}(1)\biggr{)}\\ &=\frac{e^{n\eta(z)}}{\sqrt{2\pi n}}e^{lz\eta^{\prime}(z)}\biggl{(}1+\frac{l^{2}z^{2}}{2n}\eta^{\prime\prime}(z)+\frac{1}{n^{2}}\mathrm{O}(1)\biggr{)}\biggl{(}\frac{1}{(1+z^{2})^{\frac{1}{4}}}+\frac{lz}{n}\frac{\partial}{\partial z}\bigl{(}\frac{1}{(1+z^{2})^{\frac{1}{4}}}\bigr{)}+\frac{1}{(n+l)^{2}}O(1)\biggr{)}\\ &\biggl{(}1+\frac{1}{n}\Bigl{(}u_{1}(z)+\frac{l}{n}\frac{\partial}{\partial z}u_{1}(z)+\frac{1}{n^{2}}\mathrm{O}(1)\Bigr{)}+\frac{1}{n^{2}}\mathrm{O}(1)\biggr{)}\\ &=\frac{e^{n\eta(z)}}{\sqrt{2\pi n}}e^{lz\eta^{\prime}(z)}\biggl{(}\frac{1}{(1+z^{2})^{\frac{1}{4}}}+\frac{1}{n}\Bigl{(}\frac{u_{1}(z)}{(1+z^{2})^{\frac{1}{4}}}+zl\frac{\partial}{\partial z}\bigl{(}\frac{1}{(1+z^{2})^{\frac{1}{4}}}\bigr{)}+\frac{l^{2}z^{2}}{2}\frac{\eta^{\prime\prime}(z)}{(1+z^{2})^{\frac{1}{4}}}\Bigr{)}+\frac{1}{n^{2}}\mathrm{O}(1)\biggr{)}\end{split}

En posant

v1,l(z)=u1(z)+zl(1+z2)14z(1(1+z2)14)+l2z22η′′(z)subscript𝑣1𝑙𝑧subscript𝑢1𝑧𝑧𝑙superscript1superscript𝑧214𝑧1superscript1superscript𝑧214superscript𝑙2superscript𝑧22superscript𝜂′′𝑧v_{1,l}(z)=u_{1}(z)+zl(1+z^{2})^{\frac{1}{4}}\frac{\partial}{\partial z}\bigl{(}\frac{1}{(1+z^{2})^{\frac{1}{4}}}\bigr{)}+\frac{l^{2}z^{2}}{2}\eta^{\prime\prime}(z)

on trouve la formule cherchée. ∎

Corollaire 3.24.

Soient l𝑙l et lsuperscript𝑙l^{\prime} deux entiers fixés. On a

Inl(nz)Inl(nz)=e2nη(z)2πn(1+z2)12e(l+l)(η(z)zη(z))(1+1n(v1,l(z)+v1,l(z)+l+l2)+1n2O(1))subscript𝐼𝑛𝑙𝑛𝑧subscript𝐼𝑛superscript𝑙𝑛𝑧superscript𝑒2𝑛𝜂𝑧2𝜋𝑛superscript1superscript𝑧212superscript𝑒𝑙superscript𝑙𝜂𝑧𝑧superscript𝜂𝑧11𝑛subscript𝑣1𝑙𝑧subscript𝑣1superscript𝑙𝑧𝑙superscript𝑙21superscript𝑛2O1I_{n-l}(nz)I_{n-l^{\prime}}(nz)=\frac{e^{2n\eta(z)}}{2\pi n(1+z^{2})^{\frac{1}{2}}}e^{-(l+l^{\prime})(\eta(z)-z\eta^{\prime}(z))}\Bigl{(}1+\frac{1}{n}\bigl{(}v_{1,l}(z)+v_{1,l^{\prime}}(z)+\frac{l+l^{\prime}}{2}\bigr{)}+\frac{1}{n^{2}}\mathrm{O}(1)\Bigr{)} (35)
Démonstration.

On a pour n1much-greater-than𝑛1n\gg 1

nnl=1+l2n+1n2O(1),𝑛𝑛𝑙1𝑙2𝑛1superscript𝑛2O1\frac{\sqrt{n}}{\sqrt{n-l}}=1+\frac{l}{2n}+\frac{1}{n^{2}}\mathrm{O}(1),

et par ce qui précède, on a

Inl(nz)=Inl(((nl)+l)z)=e(nl)η(z)2π(nl)(1+z2)14ezlη(z)(1+1nlv1,l(z)+1(nl)2O(1))=e(nl)η(z)2πn(1+z2)14ezlη(z)nnl(1+1nv1,l(z)+1n2O(1))=e(nl)η(z)2πn(1+z2)14ezlη(z)(1+l2n+1n2O(1))(1+1nv1,l(z)+1n2O(1))=e(nl)η(z)2πn(1+z2)14ezlη(z)(1+1n(v1,l(z)+l2)+1n2O(1)).subscript𝐼𝑛𝑙𝑛𝑧subscript𝐼𝑛𝑙𝑛𝑙𝑙𝑧superscript𝑒𝑛𝑙𝜂𝑧2𝜋𝑛𝑙superscript1superscript𝑧214superscript𝑒𝑧𝑙superscript𝜂𝑧11𝑛𝑙subscript𝑣1𝑙𝑧1superscript𝑛𝑙2O1superscript𝑒𝑛𝑙𝜂𝑧2𝜋𝑛superscript1superscript𝑧214superscript𝑒𝑧𝑙superscript𝜂𝑧𝑛𝑛𝑙11𝑛subscript𝑣1𝑙𝑧1superscript𝑛2O1superscript𝑒𝑛𝑙𝜂𝑧2𝜋𝑛superscript1superscript𝑧214superscript𝑒𝑧𝑙superscript𝜂𝑧1𝑙2𝑛1superscript𝑛2O111𝑛subscript𝑣1𝑙𝑧1superscript𝑛2O1superscript𝑒𝑛𝑙𝜂𝑧2𝜋𝑛superscript1superscript𝑧214superscript𝑒𝑧𝑙superscript𝜂𝑧11𝑛subscript𝑣1𝑙𝑧𝑙21superscript𝑛2O1\begin{split}&I_{n-l}(nz)=I_{n-l}\bigl{(}((n-l)+l)z\bigr{)}\\ &=\frac{e^{{(n-l)}\eta(z)}}{\sqrt{2\pi(n-l)}(1+z^{2})^{\frac{1}{4}}}e^{zl\eta^{\prime}(z)}\biggl{(}1+\frac{1}{n-l}v_{1,l}(z)+\frac{1}{(n-l)^{2}}\mathrm{O}(1)\biggr{)}\\ &=\frac{e^{{(n-l)}\eta(z)}}{\sqrt{2\pi n}(1+z^{2})^{\frac{1}{4}}}e^{zl\eta^{\prime}(z)}\frac{\sqrt{n}}{\sqrt{n-l}}\biggl{(}1+\frac{1}{n}v_{1,l}(z)+\frac{1}{n^{2}}\mathrm{O}(1)\biggr{)}\\ &=\frac{e^{{(n-l)}\eta(z)}}{\sqrt{2\pi n}(1+z^{2})^{\frac{1}{4}}}e^{zl\eta^{\prime}(z)}\biggl{(}1+\frac{l}{2n}+\frac{1}{n^{2}}\mathrm{O}(1)\biggr{)}\biggl{(}1+\frac{1}{n}v_{1,l}(z)+\frac{1}{n^{2}}\mathrm{O}(1)\biggr{)}\\ &=\frac{e^{{(n-l)}\eta(z)}}{\sqrt{2\pi n}(1+z^{2})^{\frac{1}{4}}}e^{zl\eta^{\prime}(z)}\biggl{(}1+\frac{1}{n}\Bigl{(}v_{1,l}(z)+\frac{l}{2}\Bigr{)}+\frac{1}{n^{2}}\mathrm{O}(1)\biggr{)}.\end{split}

Si l’on prend un autre entier lsuperscript𝑙l^{\prime} alors on déduit directement de la dernière formule que

Inl(nz)Inl(nz)=e2nη(z)2πn(1+z2)12e(l+l)(η(z)zη(z))(1+1n(v1,l(z)+v1,l(z)+l+l2)+1n2O(1)).subscript𝐼𝑛𝑙𝑛𝑧subscript𝐼𝑛superscript𝑙𝑛𝑧superscript𝑒2𝑛𝜂𝑧2𝜋𝑛superscript1superscript𝑧212superscript𝑒𝑙superscript𝑙𝜂𝑧𝑧superscript𝜂𝑧11𝑛subscript𝑣1𝑙𝑧subscript𝑣1superscript𝑙𝑧𝑙superscript𝑙21superscript𝑛2O1I_{n-l}(nz)I_{n-l^{\prime}}(nz)=\frac{e^{2n\eta(z)}}{2\pi n(1+z^{2})^{\frac{1}{2}}}e^{-(l+l^{\prime})(\eta(z)-z\eta^{\prime}(z))}\biggl{(}1+\frac{1}{n}\bigl{(}v_{1,l}(z)+v_{1,l^{\prime}}(z)+\frac{l+l^{\prime}}{2}\bigr{)}+\frac{1}{n^{2}}\mathrm{O}(1)\biggr{)}. (36)

On pose

wl,l(z):=v1,l(z)+v1,l(z)+l+l2.assignsubscript𝑤𝑙superscript𝑙𝑧subscript𝑣1𝑙𝑧subscript𝑣1superscript𝑙𝑧𝑙superscript𝑙2w_{l,l^{\prime}}(z):=v_{1,l}(z)+v_{1,l^{\prime}}(z)+\frac{l+l^{\prime}}{2}.

De (35), on a

In+m+1(nz)In(nz)=e2nη(z)2πn(1+z2)12e(m+1)(η(z)zη(z))(1+1n(v1,(m+1)+v1,0m+12)+O(1n2))subscript𝐼𝑛𝑚1𝑛𝑧subscript𝐼𝑛𝑛𝑧superscript𝑒2𝑛𝜂𝑧2𝜋𝑛superscript1superscript𝑧212superscript𝑒𝑚1𝜂𝑧𝑧superscript𝜂𝑧11𝑛subscript𝑣1𝑚1subscript𝑣1.0𝑚12O1superscript𝑛2I_{n+m+1}(nz)I_{n}(nz)=\frac{e^{2n\eta(z)}}{2\pi n(1+z^{2})^{\frac{1}{2}}}e^{(m+1)(\eta(z)-z\eta^{\prime}(z))}\biggl{(}1+\frac{1}{n}\Bigl{(}v_{1,-(m+1)}+v_{1,0}-\frac{m+1}{2}\Bigr{)}+\mathrm{O}(\frac{1}{n^{2}})\biggr{)}

et

In+m(nz)In1(nz)=e2nη(z)2πn(1+z2)12e(m1)(η(z)zη(z))(1+1n(v1,m+v1,1m12)+O(1n2))subscript𝐼𝑛𝑚𝑛𝑧subscript𝐼𝑛1𝑛𝑧superscript𝑒2𝑛𝜂𝑧2𝜋𝑛superscript1superscript𝑧212superscript𝑒𝑚1𝜂𝑧𝑧superscript𝜂𝑧11𝑛subscript𝑣1𝑚subscript𝑣1.1𝑚12O1superscript𝑛2I_{n+m}(nz)I_{n-1}(nz)=\frac{e^{2n\eta(z)}}{2\pi n(1+z^{2})^{\frac{1}{2}}}e^{(m-1)(\eta(z)-z\eta^{\prime}(z))}\biggl{(}1+\frac{1}{n}\Bigl{(}v_{1,-m}+v_{1,1}-\frac{m-1}{2}\Bigr{)}+\mathrm{O}(\frac{1}{n^{2}})\biggr{)}

donc

Gn+m(nz)=e2nη(z)2πn(1+z2)12e(m+1)(η(z)zη(z))(1+e2(η(z)zη(z))+1n(v1,(m+1)+v1,0m+12)+e2(η(z)zη(z))n(v1,m+v1,1m+12)+O(1n2))=e2nη(z)2πn(1+z2)12e(m+1)(η(z)zη(z))(1+e2(η(z)zη(z))(1+1n(v1,(m+1)(z)+v1,0(z)m+12+(v1,(m+1)(z)+v1,0(z)m12)e2(η(z)zη(z))1+e2(η(z)zη(z)))+O(1n2))\begin{split}&G_{n+m}(nz)=\frac{e^{2n\eta(z)}}{2\pi n(1+z^{2})^{\frac{1}{2}}}e^{(m+1)(\eta(z)-z\eta^{\prime}(z))}\biggl{(}1+e^{-2(\eta(z)-z\eta^{\prime}(z))}+\frac{1}{n}\Bigl{(}v_{1,-(m+1)}+v_{1,0}-\frac{m+1}{2}\Bigr{)}\\ &+\frac{e^{-2(\eta(z)-z\eta^{\prime}(z))}}{n}(v_{1,-m}+v_{1,1}-\frac{m+1}{2})+\mathrm{O}(\frac{1}{n^{2}})\biggr{)}\\ &=\frac{e^{2n\eta(z)}}{2\pi n(1+z^{2})^{\frac{1}{2}}}e^{(m+1)(\eta(z)-z\eta^{\prime}(z))}(1+e^{-2(\eta(z)-z\eta^{\prime}(z)})\biggl{(}1+\\ &\frac{1}{n}\Bigl{(}\frac{v_{1,-(m+1)}(z)+v_{1,0}(z)-\frac{m+1}{2}+(v_{1,-(m+1)}(z)+v_{1,0}(z)-\frac{m-1}{2})e^{-2(\eta(z)-z\eta^{\prime}(z))}}{1+e^{-2(\eta(z)-z\eta^{\prime}(z))}}\Bigr{)}+\mathrm{O}(\frac{1}{n^{2}})\biggr{)}\end{split}

Rappelons que

v1,l(z)=u1(z)+lz(1+z2)14z(1(1+z2)14)+l2z22η′′(z).subscript𝑣1𝑙𝑧subscript𝑢1𝑧𝑙𝑧superscript1superscript𝑧214𝑧11superscript𝑧214superscript𝑙2superscript𝑧22superscript𝜂′′𝑧\begin{split}v_{1,l}(z)&=u_{1}(z)+lz(1+z^{2})^{\frac{1}{4}}\frac{\partial}{\partial z}\bigl{(}\frac{1}{(1+z^{2})\frac{1}{4}}\bigr{)}+\frac{l^{2}z^{2}}{2}\eta^{\prime\prime}(z).\\ \end{split}

avec u1(z)=18(1+z2)12524(1+z2)32subscript𝑢1𝑧18superscript1superscript𝑧212524superscript1superscript𝑧232u_{1}(z)=\frac{1}{8(1+z^{2})^{\frac{1}{2}}}-\frac{5}{24(1+z^{2})^{\frac{3}{2}}}.
Si l’on pose

p:=1(1+z2)12,assign𝑝1superscript1superscript𝑧212p:=\frac{1}{(1+z^{2})^{\frac{1}{2}}},

on trouve que

v1,(m+1)(z)+v1,0(z)m+12+(v1,(m+1)(z)+v1,0(z)m12)e2(η(z)zη(z))1+e2(η(z)zη(z))==14(2m2+2m+1)p+112p3,subscript𝑣1𝑚1𝑧subscript𝑣1.0𝑧𝑚12subscript𝑣1𝑚1𝑧subscript𝑣1.0𝑧𝑚12superscript𝑒2𝜂𝑧𝑧superscript𝜂𝑧1superscript𝑒2𝜂𝑧𝑧superscript𝜂𝑧142superscript𝑚22𝑚1𝑝112superscript𝑝3\begin{split}&\frac{v_{1,-(m+1)}(z)+v_{1,0}(z)-\frac{m+1}{2}+(v_{1,-(m+1)}(z)+v_{1,0}(z)-\frac{m-1}{2})e^{-2(\eta(z)-z\eta^{\prime}(z))}}{1+e^{-2(\eta(z)-z\eta^{\prime}(z))}}=\\ &=-\frac{1}{4}\bigl{(}2m^{2}+2m+1\bigr{)}p+\frac{1}{12}p^{3},\end{split}

qu’on notera par wmsubscript𝑤𝑚w_{m}, ce qui termine la preuve de la proposition (3.22).

Remarque 3.25.

Si l’on prend m=0𝑚0m=0, c’est à dire le cas correspondant au fibré trivial, on retrouve bien le résultat précédemment calculé.

Remarque 3.26.
w0(z)=V1(z)+U1(z),subscript𝑤0𝑧subscript𝑉1𝑧subscript𝑈1𝑧w_{0}(z)=V_{1}(z)+U_{1}(z),

voir notations (52) et (53).

On considère la fonction zêta suivante:

ζm+1:=n1λZn+m1λ2s,assignsubscript𝜁absent𝑚1subscript𝑛1subscript𝜆subscript𝑍𝑛𝑚1superscript𝜆2𝑠\zeta_{\geq m+1}:=\sum_{n\geq 1}\sum_{\lambda\in Z_{n+m}}\frac{1}{\lambda^{2s}},

Rappelons que c’est la fonction zêta associée à la famille {Gn+m|n1}\bigl{\{}G_{n+m}\bigl{|}\;n\geq 1\bigr{\}}. Avec les notations du théorème (3.6) et en utilisant les développement asymptotiques (50), on a pour tout n1𝑛1n\geq 1:

pm,n(z):=logGn+m(nz)+(2n+m1)log(nz)(2n+m1)log2logΓ(n)logΓ(n+m+1)+wm(z)n=2nz+log(πnz)+(2n+m1)log(nz)(2n+m1)log2logΓ(n)logΓ(n+m+1)+O(1z)par(32).formulae-sequenceassignsubscript𝑝𝑚𝑛𝑧subscript𝐺𝑛𝑚𝑛𝑧2𝑛𝑚1𝑛𝑧2𝑛𝑚12Γ𝑛Γ𝑛𝑚1subscript𝑤𝑚𝑧𝑛2𝑛𝑧𝜋𝑛𝑧2𝑛𝑚1𝑛𝑧2𝑛𝑚12Γ𝑛Γ𝑛𝑚1O1𝑧paritalic-(32italic-)\begin{split}p_{m,n}(z)&:=-\log G_{n+m}(nz)+\bigl{(}2n+m-1\bigr{)}\log(nz)-\bigl{(}2n+m-1\bigr{)}\log 2-\log\Gamma(n)\\ &-\log\Gamma(n+m+1)+\frac{w_{m}(z)}{n}\\ &=-2nz+\log(\pi nz)+\bigl{(}2n+m-1\bigr{)}\log(nz)-\bigl{(}2n+m-1\bigr{)}\log 2-\log\Gamma(n)\\ &-\log\Gamma(n+m+1)+\mathrm{O}(\frac{1}{z})\quad\text{par}\,\eqref{developpementGn}.\end{split}

Par suite

am,n=n+m2,subscript𝑎𝑚𝑛𝑛𝑚2a_{m,n}=n+\frac{m}{2},

et

bm,n:=logΓ(n+m+1)logΓ(n)+(2n+m)logn(2n+m1)log2+logπ.assignsubscript𝑏𝑚𝑛Γ𝑛𝑚1Γ𝑛2𝑛𝑚𝑛2𝑛𝑚12𝜋b_{m,n}:=-\log\Gamma(n+m+1)-\log\Gamma(n)+(2n+m)\log n-(2n+m-1)\log 2+\log\pi.

Donc

Am(s)=ζ(2s1)+m2ζ(2s),subscript𝐴𝑚𝑠subscript𝜁2𝑠1𝑚2subscript𝜁2𝑠A_{m}(s)=\zeta_{\mathbb{Q}}(2s-1)+\frac{m}{2}\zeta_{\mathbb{Q}}(2s),

et

Bm(s)=n1(Γ(n+m+1)n2s+logΓ(n)n2s)+2n1lognn2s1+mn1lognn2s2log2n11n2s1(m1)log2n11n2s+logπn11n2s=n1log[(n+m)(n+m1)n]n2s2n1logΓ(n)n2s2ζ(2s1)mζ(2s)2log2ζ(2s1)(m1)log2ζ(2s)+logπζ(2s)=n1k=1mlog(n+k)n2s2n1logΓ(n)n2s2ζ(2s1)(m1)ζ(2s)2log2ζ(2s1)(m1)log2ζ(2s)+logπζ(2s).subscript𝐵𝑚𝑠subscript𝑛1Γ𝑛𝑚1superscript𝑛2𝑠Γ𝑛superscript𝑛2𝑠2subscript𝑛1𝑛superscript𝑛2𝑠1𝑚subscript𝑛1𝑛superscript𝑛2𝑠22subscript𝑛11superscript𝑛2𝑠1𝑚12subscript𝑛11superscript𝑛2𝑠𝜋subscript𝑛11superscript𝑛2𝑠subscript𝑛1𝑛𝑚𝑛𝑚1𝑛superscript𝑛2𝑠2subscript𝑛1Γ𝑛superscript𝑛2𝑠2superscriptsubscript𝜁2𝑠1𝑚superscriptsubscript𝜁2𝑠22subscript𝜁2𝑠1𝑚12subscript𝜁2𝑠𝜋subscript𝜁2𝑠subscript𝑛1superscriptsubscript𝑘1𝑚𝑛𝑘superscript𝑛2𝑠2subscript𝑛1Γ𝑛superscript𝑛2𝑠2superscriptsubscript𝜁2𝑠1𝑚1superscriptsubscript𝜁2𝑠22subscript𝜁2𝑠1𝑚12subscript𝜁2𝑠𝜋subscript𝜁2𝑠\begin{split}B_{m}(s)&=-\sum_{n\geq 1}\bigl{(}\frac{\Gamma(n+m+1)}{n^{2s}}+\frac{\log\Gamma(n)}{n^{2s}}\bigr{)}+2\sum_{n\geq 1}\frac{\log n}{n^{2s-1}}+m\sum_{n\geq 1}\frac{\log n}{n^{2s}}-2\log 2\sum_{n\geq 1}\frac{1}{n^{2s-1}}\\ &-(m-1)\log 2\sum_{n\geq 1}\frac{1}{n^{2s}}+\log\pi\sum_{n\geq 1}\frac{1}{n^{2s}}\\ &=-\sum_{n\geq 1}\frac{\log[(n+m)(n+m-1)\cdots n]}{n^{2s}}-2\sum_{n\geq 1}\frac{\log\Gamma(n)}{n^{2s}}-2\zeta_{\mathbb{Q}}^{\prime}(2s-1)-m\zeta_{\mathbb{Q}}^{\prime}(2s)\\ &-2\log 2\;\zeta_{\mathbb{Q}}(2s-1)-(m-1)\log 2\;\zeta_{\mathbb{Q}}(2s)+\log\pi\;\zeta_{\mathbb{Q}}(2s)\\ &=-\sum_{n\geq 1}\sum_{k=1}^{m}\frac{\log(n+k)}{n^{2s}}-2\sum_{n\geq 1}\frac{\log\Gamma(n)}{n^{2s}}-2\zeta_{\mathbb{Q}}^{\prime}(2s-1)-(m-1)\zeta_{\mathbb{Q}}^{\prime}(2s)-2\log 2\;\zeta_{\mathbb{Q}}(2s-1)\\ &-(m-1)\log 2\;\zeta_{\mathbb{Q}}(2s)+\log\pi\;\zeta_{\mathbb{Q}}(2s).\end{split}

et

Pm(s)=n1wm(0)n2s+1=n11n2s+1(m(m+1)2+16).subscript𝑃𝑚𝑠subscript𝑛1subscript𝑤𝑚0superscript𝑛2𝑠1subscript𝑛11superscript𝑛2𝑠1𝑚𝑚1216P_{m}(s)=\sum_{n\geq 1}\frac{w_{m}(0)}{n^{2s+1}}=-\sum_{n\geq 1}\frac{1}{n^{2s+1}}\Bigl{(}\frac{m(m+1)}{2}+\frac{1}{6}\Bigr{)}.

et on note par Fmsubscript𝐹𝑚F_{m},

Fm(s):=s2Γ(s+1)ζ(2s+1)0ts12πiΛceλtλwm(λ)𝑑λ𝑑tassignsubscript𝐹𝑚𝑠superscript𝑠2Γ𝑠1subscript𝜁2𝑠1superscriptsubscript0superscript𝑡𝑠12𝜋𝑖subscriptsubscriptΛ𝑐superscript𝑒𝜆𝑡𝜆subscript𝑤𝑚𝜆differential-d𝜆differential-d𝑡F_{m}(s):=\frac{s^{2}}{\Gamma(s+1)}\zeta_{\mathbb{Q}}(2s+1)\int_{0}^{\infty}\frac{t^{s-1}}{2\pi i}\int_{\Lambda_{c}}\frac{e^{-\lambda t}}{-\lambda}w_{m}(\lambda)d\lambda dt

On montre que

Fm(s)=s2Γ(s+1)ζ(2s+1)(2+6m+6m2s2)Γ(s+12)12π|s|1,subscript𝐹𝑚𝑠superscript𝑠2Γ𝑠1subscript𝜁2𝑠126𝑚6superscript𝑚2𝑠2Γ𝑠1212𝜋for-all𝑠much-less-than1F_{m}(s)=\frac{s^{2}}{\Gamma(s+1)}\zeta_{\mathbb{Q}}(2s+1)\Bigl{(}\frac{2+6m+6m^{2}}{s}-2\Bigr{)}\frac{\Gamma(s+\frac{1}{2})}{12\sqrt{\pi}}\forall\,|s|\ll 1,

et que

Fm(0)=16γ+12m(m+1)γ16log212m(m+1)log2112.subscriptsuperscript𝐹𝑚016𝛾12𝑚𝑚1𝛾16212𝑚𝑚12112F^{\prime}_{m}(0)=\frac{1}{6}\gamma+\frac{1}{2}m(m+1)\gamma-\frac{1}{6}\log 2-\frac{1}{2}m(m+1)\log 2-\frac{1}{12}.\\

On a besoin d’expliciter dans la formule de ζm+1subscript𝜁absent𝑚1\zeta_{\geq m+1}, la quantité PmBmsubscript𝑃𝑚subscript𝐵𝑚P_{m}-B_{m}. C’est l’objet du lemme suivant:

Lemme 3.27.

Pour |s|1much-less-than𝑠1|s|\ll 1, on a

(Bm+Pm)(s)=k=1mγk(s)+2η(s)mζ(2s)+2ζ(2s1)+(m1)ζ(2s)+2log2ζ(2s1)+(m1)log2ζ(2s)logπζ(2s),subscript𝐵𝑚subscript𝑃𝑚𝑠superscriptsubscript𝑘1𝑚subscript𝛾𝑘𝑠2𝜂𝑠𝑚superscriptsubscript𝜁2𝑠2superscriptsubscript𝜁2𝑠1𝑚1superscriptsubscript𝜁2𝑠22subscript𝜁2𝑠1𝑚12subscript𝜁2𝑠𝜋subscript𝜁2𝑠\begin{split}(-B_{m}+P_{m})(s)&=\sum_{k=1}^{m}\gamma_{k}(s)+2\eta(s)-m\zeta_{\mathbb{Q}}^{\prime}(2s)+2\zeta_{\mathbb{Q}}^{\prime}(2s-1)+(m-1)\zeta_{\mathbb{Q}}^{\prime}(2s)\\ &+2\log 2\,\zeta_{\mathbb{Q}}(2s-1)+(m-1)\log 2\,\zeta_{\mathbb{Q}}(2s)-\log\pi\,\zeta_{\mathbb{Q}}(2s),\end{split}

avec γk(s)=n11n2s(log(1+kn)kn)subscript𝛾𝑘𝑠subscript𝑛11superscript𝑛2𝑠1𝑘𝑛𝑘𝑛\gamma_{k}(s)=\sum_{n\geq 1}\frac{1}{n^{2s}}\bigl{(}\log(1+\frac{k}{n})-\frac{k}{n}\bigr{)}, qui est une fonction analytique au voisinage de s=0𝑠0s=0.

Démonstration.

Par application du théorème des accroissements finis à la fonction xlog(1+x)xmaps-to𝑥1𝑥𝑥x\mapsto\log(1+x)-x sur +superscript\mathbb{R}^{+} on a

|log(1+kn)kn|k2n2n1.formulae-sequence1𝑘𝑛𝑘𝑛superscript𝑘2superscript𝑛2for-all𝑛1\Bigl{|}\log(1+\frac{k}{n})-\frac{k}{n}\Bigr{|}\leq\frac{k^{2}}{n^{2}}\quad\forall\,n\geq 1.

Donc la série numérique suivante:

γk(s)=n11n2s(log(1+kn)kn),subscript𝛾𝑘𝑠subscript𝑛11superscript𝑛2𝑠1𝑘𝑛𝑘𝑛\gamma_{k}(s)=\sum_{n\geq 1}\frac{1}{n^{2s}}\bigl{(}\log(1+\frac{k}{n})-\frac{k}{n}\bigr{)},

converge pour tout complexe fixé s𝑠s vérifiant Re(s)>12Re𝑠12\mathrm{Re}(s)>-\frac{1}{2}.

De plus, si s𝑠s est tel que |Re(s)|14Re𝑠14|\mathrm{Re}(s)|\leq\frac{1}{4} alors

|nN+11n2s(log(1+kn)kn)|k2nN+11n32N,formulae-sequencesubscript𝑛𝑁11superscript𝑛2𝑠1𝑘𝑛𝑘𝑛superscript𝑘2subscript𝑛𝑁11superscript𝑛32for-all𝑁superscript\Bigl{|}\sum_{n\geq N+1}\frac{1}{n^{2s}}(\log(1+\frac{k}{n})-\frac{k}{n})\Bigr{|}\leq k^{2}\sum_{n\geq N+1}\frac{1}{n^{\frac{3}{2}}}\quad\forall\,N\in\mathbb{N}^{\ast},

d’où la convergence normale et comme les somme partielles sont continues en s𝑠s sur |Re(s)|<12Re𝑠12|\mathrm{Re}(s)|<\frac{1}{2} alors γksubscript𝛾𝑘\gamma_{k} est continue et

γk(0)=n1log(1+kn)knsubscript𝛾𝑘0subscript𝑛11𝑘𝑛𝑘𝑛\gamma_{k}(0)=\sum_{n\geq 1}\log(1+\frac{k}{n})-\frac{k}{n}

On sait que, voir [1, 6.1.3],

logΓ(z)=logz+γz+n1log(1+zn)znRe(z)>0,formulae-sequenceΓ𝑧𝑧𝛾𝑧subscript𝑛11𝑧𝑛𝑧𝑛Re𝑧0-\log\Gamma(z)=\log z+\gamma z+\sum_{n\geq 1}\log(1+\frac{z}{n})-\frac{z}{n}\quad\mathrm{Re}(z)>0,

donc

γk(0)=logΓ(k+1)γk.subscript𝛾𝑘0Γ𝑘1𝛾𝑘\gamma_{k}(0)=-\log\Gamma(k+1)-\gamma k.

On a

n1k=1mlog(n+k)n2sm(m+1)2n11n2s+1=n1k=1m(log(n+k)n2skn2s+1)=n1(mlognn2s+1n2sk=1m(log(1+kn)kn))=mζ(2s)+n11n2sk=1m(log(1+kn)kn).subscript𝑛1superscriptsubscript𝑘1𝑚𝑛𝑘superscript𝑛2𝑠𝑚𝑚12subscript𝑛11superscript𝑛2𝑠1subscript𝑛1superscriptsubscript𝑘1𝑚𝑛𝑘superscript𝑛2𝑠𝑘superscript𝑛2𝑠1subscript𝑛1𝑚𝑛superscript𝑛2𝑠1superscript𝑛2𝑠superscriptsubscript𝑘1𝑚1𝑘𝑛𝑘𝑛𝑚superscriptsubscript𝜁2𝑠subscript𝑛11superscript𝑛2𝑠superscriptsubscript𝑘1𝑚1𝑘𝑛𝑘𝑛\begin{split}\sum_{n\geq 1}\sum_{k=1}^{m}\frac{\log(n+k)}{n^{2s}}\;-&\frac{m(m+1)}{2}\sum_{n\geq 1}\frac{1}{n^{2s+1}}=\sum_{n\geq 1}\sum_{k=1}^{m}\Bigl{(}\frac{\log(n+k)}{n^{2s}}-\frac{k}{n^{2s+1}}\Bigr{)}\\ &=\sum_{n\geq 1}\Bigl{(}m\frac{\log n}{n^{2s}}+\frac{1}{n^{2s}}\sum_{k=1}^{m}\bigl{(}\log(1+\frac{k}{n})-\frac{k}{n}\bigr{)}\Bigr{)}\\ &=-m\zeta_{\mathbb{Q}}^{\prime}(2s)+\sum_{n\geq 1}\frac{1}{n^{2s}}\sum_{k=1}^{m}\bigl{(}\log(1+\frac{k}{n})-\frac{k}{n}\bigr{)}.\end{split}

En s=0𝑠0s=0, la fonction précédente est égale à

mζ(0)+k=1mn1(log(1+kn)kn)=mζ(0)+k=1m(logΓ(k)logkγk)=mζ(0)γm(m+1)2k=1mlogΓ(k+1).𝑚superscriptsubscript𝜁0superscriptsubscript𝑘1𝑚subscript𝑛11𝑘𝑛𝑘𝑛𝑚superscriptsubscript𝜁0superscriptsubscript𝑘1𝑚Γ𝑘𝑘𝛾𝑘𝑚superscriptsubscript𝜁0𝛾𝑚𝑚12superscriptsubscript𝑘1𝑚Γ𝑘1\begin{split}-m\zeta_{\mathbb{Q}}^{\prime}(0)+\sum_{k=1}^{m}\sum_{n\geq 1}\Bigl{(}\log(1+\frac{k}{n})-\frac{k}{n}\Bigr{)}&=-m\zeta_{\mathbb{Q}}^{\prime}(0)+\sum_{k=1}^{m}\bigl{(}-\log\Gamma(k)-\log k-\gamma k\bigr{)}\\ &=-m\zeta_{\mathbb{Q}}^{\prime}(0)-\gamma\frac{m(m+1)}{2}-\sum_{k=1}^{m}\log\Gamma(k+1).\end{split}

On déduit que

(Bm+Pm)(s)subscript𝐵𝑚subscript𝑃𝑚𝑠\displaystyle(-B_{m}+P_{m})(s) =n1k=1m1n2s(log(1+kn)kn)mζ(2s)+2n1(logΓ(n)n2s1n2s+1)absentsubscript𝑛1superscriptsubscript𝑘1𝑚1superscript𝑛2𝑠1𝑘𝑛𝑘𝑛𝑚superscriptsubscript𝜁2𝑠2subscript𝑛1Γ𝑛superscript𝑛2𝑠1superscript𝑛2𝑠1\displaystyle=\sum_{n\geq 1}\sum_{k=1}^{m}\frac{1}{n^{2s}}\Bigl{(}\log(1+\frac{k}{n})-\frac{k}{n}\Bigr{)}-m\zeta_{\mathbb{Q}}^{\prime}(2s)+2\sum_{n\geq 1}\Bigl{(}\frac{\log\Gamma(n)}{n^{2s}}-\frac{1}{n^{2s+1}}\Bigr{)}
+2ζ(2s1)+(m1)ζ(2s)+2log2ζ(2s1)+(m1)log2ζ(2s)2superscriptsubscript𝜁2𝑠1𝑚1superscriptsubscript𝜁2𝑠22subscript𝜁2𝑠1𝑚12subscript𝜁2𝑠\displaystyle+2\zeta_{\mathbb{Q}}^{\prime}(2s-1)+(m-1)\zeta_{\mathbb{Q}}^{\prime}(2s)+2\log 2\,\zeta_{\mathbb{Q}}(2s-1)+(m-1)\log 2\,\zeta_{\mathbb{Q}}(2s)
logπζ(2s)𝜋subscript𝜁2𝑠\displaystyle-\log\pi\,\zeta_{\mathbb{Q}}(2s)
=k=1mγk(s)+2η(s)mζ(2s)+2ζ(2s1)+(m1)ζ(2s)absentsuperscriptsubscript𝑘1𝑚subscript𝛾𝑘𝑠2𝜂𝑠𝑚superscriptsubscript𝜁2𝑠2superscriptsubscript𝜁2𝑠1𝑚1superscriptsubscript𝜁2𝑠\displaystyle=\sum_{k=1}^{m}\gamma_{k}(s)+2\eta(s)-m\zeta_{\mathbb{Q}}^{\prime}(2s)+2\zeta_{\mathbb{Q}}^{\prime}(2s-1)+(m-1)\zeta_{\mathbb{Q}}^{\prime}(2s)
+2log2ζ(2s1)+(m1)log2ζ(2s)logπζ(2s).22subscript𝜁2𝑠1𝑚12subscript𝜁2𝑠𝜋subscript𝜁2𝑠\displaystyle+2\log 2\,\zeta_{\mathbb{Q}}(2s-1)+(m-1)\log 2\,\zeta_{\mathbb{Q}}(2s)-\log\pi\,\zeta_{\mathbb{Q}}(2s).

On peut donc évaluer les valeurs de ζm+1(0)subscript𝜁absent𝑚10\zeta_{\geq m+1}(0) et ζm+1(0)superscriptsubscript𝜁absent𝑚10\zeta_{\geq m+1}^{\prime}(0). On a

ζnm+1(0)=Am(0)+Fm(0)=112+m4+112(1+3m+3m2)=16+m2+m24subscript𝜁𝑛𝑚10subscript𝐴𝑚0subscript𝐹𝑚0112𝑚411213𝑚3superscript𝑚216𝑚2superscript𝑚24\begin{split}\zeta_{n\geq m+1}(0)&=-A_{m}(0)+F_{m}(0)\\ &=\frac{1}{12}+\frac{m}{4}+\frac{1}{12}(1+3m+3m^{2})\\ &=\frac{1}{6}+\frac{m}{2}+\frac{m^{2}}{4}\end{split}

et

ζnm+1(0)=2ζ(1)k=1mlogΓ(k+1)+(16m(m+1)2)log2+m+12logπ112.subscriptsuperscript𝜁𝑛𝑚102superscriptsubscript𝜁1superscriptsubscript𝑘1𝑚Γ𝑘116𝑚𝑚122𝑚12𝜋112\zeta^{\prime}_{n\geq m+1}(0)=2\zeta_{\mathbb{Q}}^{\prime}(-1)-\sum_{k=1}^{m}\log\Gamma(k+1)+\Bigl{(}\frac{1}{6}-\frac{m(m+1)}{2}\Bigr{)}\log 2+\frac{m+1}{2}\log\pi-\frac{1}{12}.

Notons par zmsubscript𝑧𝑚z_{m},

zm(s):=n0λZn1λ2s,assignsubscript𝑧𝑚𝑠subscript𝑛0subscript𝜆subscript𝑍𝑛1superscript𝜆2𝑠z_{m}(s):=\sum_{n\geq 0}\sum_{\lambda\in Z_{n}}\frac{1}{\lambda^{2s}},

(ici les zéros sont comptés avec leurs multiplicités).

Rappelons que

ζΔ𝒪(m)¯(s)=4szm(s).subscript𝜁subscriptΔ¯𝒪subscript𝑚𝑠superscript4𝑠subscript𝑧𝑚𝑠\zeta_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)_{\infty}}}}(s)=4^{s}z_{m}(s).

Il reste à déterminer la contribution de {Gn, 0nm}subscript𝐺𝑛.0𝑛𝑚\bigl{\{}G_{n},\,0\leq n\leq m\bigr{\}}:

  1. 1.

    Si m𝑚m est pair. Remarquons que Gn=Gnmsubscript𝐺𝑛subscript𝐺𝑛𝑚G_{n}=G_{n-m}. On a

    zm(s)=2ζm+1(s)+2ζ0nm21(s)+ζm2(s),subscript𝑧𝑚𝑠2subscript𝜁absent𝑚1𝑠2subscript𝜁0𝑛𝑚21𝑠subscript𝜁𝑚2𝑠z_{m}(s)=2\zeta_{\geq m+1}(s)+2\zeta_{0\leq n\leq\frac{m}{2}-1}(s)+\zeta_{\frac{m}{2}}(s),

    avec

    ζ0nm21(s)=0nm21λZn1λ2s,subscript𝜁0𝑛𝑚21𝑠subscript0𝑛𝑚21subscript𝜆subscript𝑍𝑛1superscript𝜆2𝑠\zeta_{0\leq n\leq\frac{m}{2}-1}(s)=\sum_{0\leq n\leq\frac{m}{2}-1}\sum_{\lambda\in Z_{n}}\frac{1}{\lambda^{2s}},

    et

    ζm2(s)=λZm21λ2s.subscript𝜁𝑚2𝑠subscript𝜆subscript𝑍𝑚21superscript𝜆2𝑠\zeta_{\frac{m}{2}}(s)=\sum_{\lambda\in Z_{\frac{m}{2}}}\frac{1}{\lambda^{2s}}.

    En appliquant (8), on a

    ζ0nm21(0)=0nm21m+22,subscript𝜁0𝑛𝑚210subscript0𝑛𝑚21𝑚22\zeta_{0\leq n\leq\frac{m}{2}-1}(0)=-\sum_{0\leq n\leq\frac{m}{2}-1}\frac{m+2}{2},

    et

    ζ0nm21(0)=0nm21bn=0nm21(logπ(m+1)log2log(n+1)!log(mn+1)!+log(m+2))=logπm2+m(m+1)2log2m2log(m+2)+0nm21(log(n+1)!+log(mn+1)!)=logπm2+m(m+1)2log2m2log(m+2)+0nm,nm2log(n+1)!,\begin{split}\zeta_{0\leq n\leq\frac{m}{2}-1}^{\prime}(0)&=-\sum_{0\leq n\leq\frac{m}{2}-1}b_{n}\\ &=-\sum_{0\leq n\leq\frac{m}{2}-1}\Bigl{(}\log\pi-(m+1)\log 2-\log(n+1)!-\log(m-n+1)!\\ &+\log(m+2)\Bigr{)}\\ &=-\log\pi\frac{m}{2}+\frac{m(m+1)}{2}\log 2-\frac{m}{2}\log(m+2)+\sum_{0\leq n\leq\frac{m}{2}-1}\Bigl{(}\log(n+1)!\\ &+\log(m-n+1)!\Bigr{)}\\ &=-\log\pi\,\frac{m}{2}+\frac{m(m+1)}{2}\log 2-\frac{m}{2}\log(m+2)+\sum_{0\leq n\leq m,n\neq\frac{m}{2}}\log(n+1)!,\end{split}

    On a aussi,

    ζm2(0)=m+22,subscript𝜁𝑚20𝑚22\zeta_{\frac{m}{2}}(0)=\frac{m+2}{2},

    et

    ζm2(0)=logπ(m+1)log2log(m2+1)!log(m2+1)!+log(m+2).\zeta_{\frac{m}{2}}^{\prime}(0)=\log\pi-(m+1)\log 2-\log\bigl{(}\frac{m}{2}+1\bigr{)}!-\log\bigl{(}\frac{m}{2}+1\bigr{)}!+\log(m+2).

    En regroupant tout cela, on obtient:

    zm(0)=2(16+m2+m24)2m(m+2)4m+22=23m2,subscript𝑧𝑚0216𝑚2superscript𝑚242𝑚𝑚24𝑚2223𝑚2z_{m}(0)=2\Bigl{(}\frac{1}{6}+\frac{m}{2}+\frac{m^{2}}{4}\Bigr{)}-2\frac{m(m+2)}{4}-\frac{m+2}{2}=-\frac{2}{3}-\frac{m}{2},

    et

    zm(0)=2(2ζ(1)k=1mlogΓ(k+1)+(16m(m+1)2)log2+m+12logπ112)+2(logπm2+m(m+1)2log2m2log(m+2)+0nm,nm2log(n+1)!)logπ+(m+1)log2+log(m2+1)!+log(m2+1)!log(m+2)=4ζ(1)+2log(m+1)!+(m+43)log216(m+1)log(m+2)=4ζ(1)16+(m+43)log22log(m+2)m+12(m+1)!\begin{split}z_{m}^{\prime}(0)&=2\Bigl{(}2\zeta_{\mathbb{Q}}^{\prime}(-1)-\sum_{k=1}^{m}\log\Gamma(k+1)+(\frac{1}{6}-\frac{m(m+1)}{2})\log 2+\frac{m+1}{2}\log\pi-\frac{1}{12}\Bigr{)}\\ &+2\Bigl{(}-\log\pi\frac{m}{2}+\frac{m(m+1)}{2}\log 2-\frac{m}{2}\log(m+2)+\sum_{0\leq n\leq m,n\neq\frac{m}{2}}\log(n+1)!\Bigr{)}\\ &-\log\pi+(m+1)\log 2+\log\bigl{(}\frac{m}{2}+1\bigr{)}!+\log\bigl{(}\frac{m}{2}+1\bigr{)}!-\log(m+2)\\ &=4\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(-1)+2\log(m+1)!+\bigl{(}m+\frac{4}{3}\bigr{)}\log 2-\frac{1}{6}-(m+1)\log(m+2)\\ &=4\zeta^{\prime}_{\mathbb{Q}}(-1)-\frac{1}{6}+\bigl{(}m+\frac{4}{3}\bigr{)}\log 2-2\log\frac{(m+2)^{\frac{m+1}{2}}}{(m+1)!}\end{split}
  2. 2.

    Si m𝑚m est impair. On rappelle que:

    zm(s)=2ζm+1+2ζ0n[m2](s).subscript𝑧𝑚𝑠2subscript𝜁absent𝑚12subscript𝜁0𝑛delimited-[]𝑚2𝑠\quad z_{m}(s)=2\zeta_{\geq m+1}+2\zeta_{0\leq n\leq[\frac{m}{2}]}(s).

    Il suffit d’étudier la fonction

    ζ0n[m2](s)=0n[m2]λZn1λ2s,subscript𝜁0𝑛delimited-[]𝑚2𝑠subscript0𝑛delimited-[]𝑚2subscript𝜆subscript𝑍𝑛1superscript𝜆2𝑠\zeta_{0\leq n\leq[\frac{m}{2}]}(s)=\sum_{0\leq n\leq[\frac{m}{2}]}\sum_{\lambda\in Z_{n}}\frac{1}{\lambda^{2s}},

    et on vérifie que

    ζ0n[m2](0)=(m+1)(m+2)4,subscript𝜁0𝑛delimited-[]𝑚20𝑚1𝑚24\zeta_{0\leq n\leq[\frac{m}{2}]}(0)=-\frac{(m+1)(m+2)}{4},

    et que

    ζ0n[m2](0)=m+12logπ+(m+1)22log212log((m+2)m+1((m+1)!)2)+k=1mlogΓ(k+1).subscriptsuperscript𝜁0𝑛delimited-[]𝑚20𝑚12𝜋superscript𝑚122212superscript𝑚2𝑚1superscript𝑚12superscriptsubscript𝑘1𝑚Γ𝑘1\zeta^{\prime}_{0\leq n\leq[\frac{m}{2}]}(0)=-\frac{m+1}{2}\log\pi+\frac{(m+1)^{2}}{2}\log 2-\frac{1}{2}\log\Bigl{(}\frac{(m+2)^{m+1}}{((m+1)!)^{2}}\Bigr{)}+\sum_{k=1}^{m}\log\Gamma(k+1).

Donc,

zm(0)=2(16+m2+m24m2+3m+24)=23m2,subscript𝑧𝑚0216𝑚2superscript𝑚24superscript𝑚23𝑚2423𝑚2\begin{split}z_{m}(0)&=2\Bigl{(}\frac{1}{6}+\frac{m}{2}+\frac{m^{2}}{4}-\frac{m^{2}+3m+2}{4}\Bigr{)}\\ &=-\frac{2}{3}-\frac{m}{2},\end{split}

et

zm(0)=2ζnm+1+2ζ0n[m2](0)=4ζ(1)+(43+m)log216log((m+2)m+1((m+1)!)2).subscriptsuperscript𝑧𝑚02subscriptsuperscript𝜁𝑛𝑚12subscriptsuperscript𝜁0𝑛delimited-[]𝑚204superscriptsubscript𝜁143𝑚216superscript𝑚2𝑚1superscript𝑚12\begin{split}z^{\prime}_{m}(0)&=2\zeta^{\prime}_{n\geq m+1}+2\zeta^{\prime}_{0\leq n\leq[\frac{m}{2}]}(0)\\ &=4\zeta_{\mathbb{Q}}^{\prime}(-1)+\bigl{(}\frac{4}{3}+m\bigr{)}\log 2-\frac{1}{6}-\log\Bigl{(}\frac{(m+2)^{m+1}}{((m+1)!)^{2}}\Bigr{)}.\end{split}

On conclut que pour tout m1𝑚1m\geq 1 on a:

ζΔ𝒪(m)¯(0)=zm(0)=23m2,subscript𝜁subscriptΔ¯𝒪subscript𝑚0subscript𝑧𝑚023𝑚2\zeta_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)_{\infty}}}}(0)=z_{m}(0)=-\frac{2}{3}-\frac{m}{2},

et

ζΔ𝒪(m)¯(0)=zm(0)+log4zm(0)=4ζ(1)162log(m+2)m+12(m+1)!+(43+m)log2(43+m)log2=4ζ(1)16loghL2,,+(43+m)log2(43+m)log2,voir(5)=4ζ(1)16loghL2,,,\begin{split}\zeta_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)_{\infty}}}}^{\prime}(0)&=z_{m}^{\prime}(0)+\log 4z_{m}(0)\\ &=4\zeta_{\mathbb{Q}}^{\prime}(-1)-\frac{1}{6}-2\log\frac{(m+2)^{\frac{m+1}{2}}}{(m+1)!}+\bigl{(}\frac{4}{3}+m\bigr{)}\log 2-\bigl{(}\frac{4}{3}+m\bigr{)}\log 2\\ &=4\zeta_{\mathbb{Q}}^{\prime}(-1)-\frac{1}{6}-\log h_{L^{2},\infty,\infty}+\bigl{(}\frac{4}{3}+m\bigr{)}\log 2-(\frac{4}{3}+m)\log 2,\quad\text{voir}\,\eqref{notevolume}\\ &=4\zeta_{\mathbb{Q}}^{\prime}(-1)-\frac{1}{6}-\log h_{L^{2},\infty,\infty},\end{split}

qu’on écrit sous la forme

ζΔ𝒪(m)¯(0)+loghL2,,=4ζ(1)16.superscriptsubscript𝜁subscriptΔ¯𝒪subscript𝑚0subscriptsuperscript𝐿24superscriptsubscript𝜁116\zeta_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)_{\infty}}}}^{\prime}(0)+\log h_{L^{2},\infty,\infty}=4\zeta_{\mathbb{Q}}^{\prime}(-1)-\frac{1}{6}. (37)

Par les notations et les calculs du paragraphe (2), on constate que

ζΔ𝒪(m)¯(0)=Tg(T1¯;𝒪(m)¯).superscriptsubscript𝜁subscriptΔ¯𝒪subscript𝑚0subscript𝑇𝑔subscript¯𝑇superscript1subscript¯𝒪𝑚\zeta_{\Delta_{\overline{\mathcal{O}(m)_{\infty}}}}^{\prime}(0)=T_{g}\bigl{(}\overline{T\mathbb{P}^{1}}_{\infty};\overline{\mathcal{O}(m)}_{\infty}\bigr{)}.

4 Annexe

4.1 Sur un calcul de classes de Bott-Chern

Soit X𝑋X une variété analytique complexe. Pour tout p𝑝p et q𝑞q deux entiers positifs, on note par A(p,q)(X)superscript𝐴𝑝𝑞𝑋A^{(p,q)}(X) l’ensemble des formes différentielles de degré (p,q)𝑝𝑞(p,q) sur X𝑋X, par A~(p,p)(X)superscript~𝐴𝑝𝑝𝑋\widetilde{A}^{(p,p)}(X) le quotient de A(p,p)(X)superscript𝐴𝑝𝑝𝑋A^{(p,p)}(X) par A(p1,p)(X)+¯A(p,p1)(X)superscript𝐴𝑝1𝑝𝑋¯superscript𝐴𝑝𝑝1𝑋\partial A^{(p-1,p)}(X)+\overline{\partial}A^{(p,p-1)}(X) et on pose

A~(X)=pA~(p,p)(X).~𝐴𝑋subscriptdirect-sum𝑝superscript~𝐴𝑝𝑝𝑋\widetilde{A}(X)=\oplus_{p\in\mathbb{N}}\widetilde{A}^{(p,p)}(X).

Si ωA~(X)𝜔~𝐴𝑋\omega\in\widetilde{A}(X), on note pour tout k𝑘k\in\mathbb{N}, [ω](k)superscriptdelimited-[]𝜔𝑘[\omega]^{(k)} l’élément de A~(k,k)(X)superscript~𝐴𝑘𝑘𝑋\widetilde{A}^{(k,k)}(X) tel que ω=k[ω](k)𝜔subscript𝑘superscriptdelimited-[]𝜔𝑘\omega=\sum_{k\in\mathbb{N}}[\omega]^{(k)}.

A toute série formelle symétrique ϕitalic-ϕ\phi on peut associer une classe caractéristique encore notée ϕitalic-ϕ\phi et une classe secondaire de Bott-Chern ϕ~~italic-ϕ\widetilde{\phi} comme dans [7, § 1]. Si ϕ(x)=kakxkitalic-ϕ𝑥subscript𝑘subscript𝑎𝑘superscript𝑥𝑘\phi(x)=\sum_{k\in\mathbb{N}}a_{k}x^{k} est une série formelle en une seule variable x𝑥x, on a pour tout fibré en droites holomorphe L𝐿L,

ϕ(L)=kakc1(L)k.italic-ϕ𝐿subscript𝑘subscript𝑎𝑘subscript𝑐1superscript𝐿𝑘\phi(L)=\sum_{k\in\mathbb{N}}a_{k}c_{1}(L)^{k}.

Soit ¯¯\overline{\mathcal{E}} une suite exacte de fibrés en droites hermitiens sur X𝑋X:

¯:0(L,h1)(L,h2)0,:¯0𝐿subscript1𝐿subscript20\overline{\mathcal{E}}:0\longrightarrow(L,h_{1})\longrightarrow(L,h_{2})\longrightarrow 0,

et on note par ϕ~(L,h1,h2)~italic-ϕ𝐿subscript1subscript2\widetilde{\phi}(L,h_{1},h_{2}) la classe caractéristique associée. D’après [7, Proposition 1.3.1], on a:

ϕ~(L,h1,h2)=kakc1k~(L,h1,h2).~italic-ϕ𝐿subscript1subscript2subscript𝑘subscript𝑎𝑘~superscriptsubscript𝑐1𝑘𝐿subscript1subscript2\widetilde{\phi}(L,h_{1},h_{2})=\sum_{k\in\mathbb{N}}a_{k}\,\widetilde{c_{1}^{k}}(L,h_{1},h_{2}).

Donc, pour déterminer ϕ~(L,h1,h2)~italic-ϕ𝐿subscript1subscript2\widetilde{\phi}(L,h_{1},h_{2}), il suffit de calculer les c1k~(L,h1,h2)~superscriptsubscript𝑐1𝑘𝐿subscript1subscript2\widetilde{c_{1}^{k}}(L,h_{1},h_{2}) pour tout k𝑘k\in\mathbb{N}. C’est le but de la proposition suivante:

Proposition 4.1.

Soit X𝑋X une variété analytique complexe et L𝐿L un fibré en droites holomorphe sur X𝑋X. Si L𝐿L est muni de deux métriques hermitiennes de classes 𝒞superscript𝒞\mathcal{C}^{\infty}, h1subscript1h_{1} et h2subscript2h_{2}, alors

ch~(L,h1,h2)=k11k!logh2h1(ddc(logh2h1))k1ch(L,h1),~ch𝐿subscript1subscript2subscript𝑘11𝑘subscript2subscript1superscript𝑑superscript𝑑𝑐subscript2subscript1𝑘1ch𝐿subscript1\widetilde{\mathrm{ch}}(L,h_{1},h_{2})=\sum_{k\geq 1}-\frac{1}{k!}\log\frac{h_{2}}{h_{1}}\Bigl{(}dd^{c}(-\log\frac{h_{2}}{h_{1}})\Bigr{)}^{{k-1}}\mathrm{ch}(L,h_{1}), (38)

et

c1k~(L,h1,h2)=k![ch~(L,h1,h2)](k),~superscriptsubscript𝑐1𝑘𝐿subscript1subscript2𝑘superscriptdelimited-[]~ch𝐿subscript1subscript2𝑘\widetilde{c_{1}^{k}}(L,h_{1},h_{2})=k!\bigl{[}\widetilde{\mathrm{ch}}(L,h_{1},h_{2})\bigr{]}^{(k)}, (39)

dans A~(X)~𝐴𝑋\widetilde{A}(X), où f𝑓f est une fonction est de classe 𝒞superscript𝒞\mathcal{C}^{\infty} sur X𝑋X définie localement par logh2(s,s)h1(s,s)subscript2𝑠𝑠subscript1𝑠𝑠-\log\frac{h_{2}(s,s)}{h_{1}(s,s)}, avec s𝑠s est une section holomorphe locale de L𝐿L.

Démonstration.

Soit L𝐿L un fibré en droites holomorphe sur X𝑋X qu’on munit de deux métriques hermitiennes h1subscript1h_{1} et h2subscript2h_{2} de classe Csuperscript𝐶C^{\infty}. Si hh est une autre métrique hermitienne Csuperscript𝐶C^{\infty} sur L𝐿L, on a:

  1. 1.

    ch~(L,h,h)=0~ch𝐿0\widetilde{\mathrm{ch}}(L,h,h)=0, voir [7, Théorème 1.2.2 (iii)],

  2. 2.

    ch~(L,h1,h2)=ch~(L,h1,h)+ch~(L,h,h2)~ch𝐿subscript1subscript2~𝑐𝐿subscript1~ch𝐿subscript2\widetilde{\mathrm{ch}}(L,h_{1},h_{2})=\widetilde{ch}(L,h_{1},h)+\widetilde{\mathrm{ch}}(L,h,h_{2}) voir [7, Corollaire 1.3.4],

  3. 3.

    ch~(L,h1,h2)=ch~(𝒪,h1h11,h2h11)ch(L,h1)~ch𝐿subscript1subscript2~ch𝒪tensor-productsubscript1superscriptsubscript11tensor-productsubscript2superscriptsubscript11ch𝐿subscript1\widetilde{\mathrm{ch}}(L,h_{1},h_{2})=\widetilde{\mathrm{ch}}(\mathcal{O},h_{1}\otimes h_{1}^{-1},h_{2}\otimes h_{1}^{-1})\mathrm{ch}(L,h_{1}), , voir [7, (1.3.5.2)].

Il suffit donc de déterminer ch~(𝒪,h1,h2)~ch𝒪subscript1subscript2\widetilde{\mathrm{ch}}(\mathcal{O},h_{1},h_{2}) avec h1subscript1h_{1} est la métrique triviale et h2subscript2h_{2} est 𝒞superscript𝒞\mathcal{C}^{\infty} quelconque sur 𝒪𝒪\mathcal{O}.

Sur X×1𝑋superscript1X\times\mathbb{P}^{1}, on considère le fibré en droites trivial 𝒪𝒪\mathcal{O} muni de la métrique hρsubscript𝜌h_{\rho} définie par la fonction ρf𝜌𝑓\rho f, où f𝑓f est la fonction qui définit la métrique h2subscript2h_{2} (c.à.d h2(1,1)=efsubscript21.1superscript𝑒𝑓h_{2}(1,1)=e^{f}) et ρ𝜌\rho est l’image réciproque par la projection de X×1𝑋superscript1X\times\mathbb{P}^{1} sur 1superscript1\mathbb{P}^{1} d’une fonction positive Csuperscript𝐶C^{\infty} sur 1superscript1\mathbb{P}^{1} telle que ρ(0)=1𝜌01\rho(0)=1 et ρ()=0𝜌0\rho(\infty)=0.

Avec ces notations, on a d’après [7]:

ch~(𝒪,h1,h2)=1ch(𝒪,h~)log|z|2~ch𝒪subscript1subscript2subscriptsuperscript1ch𝒪~superscript𝑧2\widetilde{\mathrm{ch}}\bigl{(}\mathcal{O},h_{1},h_{2}\bigr{)}=-\int_{\mathbb{P}^{1}}\mathrm{ch}(\mathcal{O},\tilde{h})\log|z|^{2}

dans A~(X)~𝐴𝑋\widetilde{A}(X). On a

ch(𝒪,h~)=ch(ddc(logh~(1,1))=ch(ddc(ρf))=j1j!(ddc(ρf))j.\begin{split}\mathrm{ch}(\mathcal{O},\tilde{h})&=\mathrm{ch}\bigl{(}dd^{c}(\log\widetilde{h}(1,1)\bigr{)}\\ &=\mathrm{ch}\bigl{(}dd^{c}(\rho f)\bigr{)}\\ &=\sum_{j\in\mathbb{N}}\frac{1}{j!}\bigl{(}dd^{c}(\rho f)\bigr{)}^{j}.\end{split}

Montrons que :

1ch(𝒪,h~)log|z|2=j1j!f(ddcf)j.subscriptsuperscript1ch𝒪~superscript𝑧2subscript𝑗1𝑗𝑓superscript𝑑superscript𝑑𝑐𝑓𝑗\begin{split}-\int_{\mathbb{P}^{1}}\mathrm{ch}(\mathcal{O},\tilde{h})\log|z|^{2}=\sum_{j\in\mathbb{N}}\frac{1}{j!}f(dd^{c}f)^{j}.\end{split}

Dans A(X×1)=A(X)A(1)𝐴𝑋superscript1tensor-product𝐴𝑋𝐴superscript1A(X\times\mathbb{P}^{1})=A(X)\otimes A(\mathbb{P}^{1}), on a pour tout j𝑗superscriptj\in\mathbb{N}^{\ast},

(ddc(ρf))j=(fddc(ρ)+dcρdf+dρdcf+ρddcf)j=ω1j+j((ddcρ)f)ω1j1+0,superscript𝑑superscript𝑑𝑐𝜌𝑓𝑗superscript𝑓𝑑superscript𝑑𝑐𝜌superscript𝑑𝑐𝜌𝑑𝑓𝑑𝜌superscript𝑑𝑐𝑓𝜌𝑑superscript𝑑𝑐𝑓𝑗superscriptsubscript𝜔1𝑗𝑗𝑑superscript𝑑𝑐𝜌𝑓superscriptsubscript𝜔1𝑗10\begin{split}\bigl{(}dd^{c}(\rho f)\bigr{)}^{j}&=\Bigl{(}fdd^{c}(\rho)+d^{c}\rho df+d\rho d^{c}f+\rho\,dd^{c}f\Bigr{)}^{j}\\ &=\omega_{1}^{j}+j((dd^{c}\rho)f)\omega_{1}^{j-1}+0,\\ \end{split}

où on a posé ω1:=dcρdf+dρdcf+ρddcfassignsubscript𝜔1superscript𝑑𝑐𝜌𝑑𝑓𝑑𝜌superscript𝑑𝑐𝑓𝜌𝑑superscript𝑑𝑐𝑓\omega_{1}:=d^{c}\rho df+d\rho d^{c}f+\rho dd^{c}f et les autres termes sont nuls puisque (ddcρ)k=0superscript𝑑superscript𝑑𝑐𝜌𝑘0\bigl{(}dd^{c}\rho\bigr{)}^{k}=0 pour k2𝑘2k\geq 2. Par le même argument, on a

(fddcρ)ω1j1=f(ddcρ)(dcρdf+dρdcf+ρddcf)j1=f(ddcρ)(ρj1(ddcf)j1+)=fρj1ddcρ(ddcf)j1+0=(ρj1ddcρ)f(ddcf)j1,𝑓𝑑superscript𝑑𝑐𝜌superscriptsubscript𝜔1𝑗1𝑓𝑑superscript𝑑𝑐𝜌superscriptsuperscript𝑑𝑐𝜌𝑑𝑓𝑑𝜌superscript𝑑𝑐𝑓𝜌𝑑superscript𝑑𝑐𝑓𝑗1𝑓𝑑superscript𝑑𝑐𝜌superscript𝜌𝑗1superscript𝑑superscript𝑑𝑐𝑓𝑗1𝑓superscript𝜌𝑗1𝑑superscript𝑑𝑐𝜌superscript𝑑superscript𝑑𝑐𝑓𝑗10superscript𝜌𝑗1𝑑superscript𝑑𝑐𝜌𝑓superscript𝑑superscript𝑑𝑐𝑓𝑗1\begin{split}\bigl{(}f\,dd^{c}\rho\bigr{)}\omega_{1}^{j-1}&=f\bigl{(}dd^{c}\rho\bigr{)}\Bigl{(}d^{c}\rho\,df+d\rho\,d^{c}f+\rho dd^{c}f\Bigr{)}^{j-1}\\ &=f(dd^{c}\rho)\Bigl{(}\rho^{j-1}(dd^{c}f)^{j-1}+\cdots\Bigr{)}\\ &=f\rho^{j-1}dd^{c}\rho\,(dd^{c}f)^{j-1}+0\\ &=(\rho^{j-1}dd^{c}\rho)f(dd^{c}f)^{j-1},\end{split}

et

ω1j=(dcρdf+dρdcf+ρddcf)j=ρj(ddcf)j+jρj1(dcρdf+dρdcf)(ddcf)j1+j(j1)ρj2(dcρdf+dρdcf)2(ddcf)j2+0=ρj(ddcf)j+j(dcρdf+dρdcf)(ρj1(ddcf)j1)2j(j1)ρj2(dρdcρ)dcfdf(ddcf)j2.superscriptsubscript𝜔1𝑗superscriptsuperscript𝑑𝑐𝜌𝑑𝑓𝑑𝜌superscript𝑑𝑐𝑓𝜌𝑑superscript𝑑𝑐𝑓𝑗superscript𝜌𝑗superscript𝑑superscript𝑑𝑐𝑓𝑗𝑗superscript𝜌𝑗1superscript𝑑𝑐𝜌𝑑𝑓𝑑𝜌superscript𝑑𝑐𝑓superscript𝑑superscript𝑑𝑐𝑓𝑗1𝑗𝑗1superscript𝜌𝑗2superscriptsuperscript𝑑𝑐𝜌𝑑𝑓𝑑𝜌superscript𝑑𝑐𝑓2superscript𝑑superscript𝑑𝑐𝑓𝑗20superscript𝜌𝑗superscript𝑑superscript𝑑𝑐𝑓𝑗𝑗superscript𝑑𝑐𝜌𝑑𝑓𝑑𝜌superscript𝑑𝑐𝑓superscript𝜌𝑗1superscript𝑑superscript𝑑𝑐𝑓𝑗12𝑗𝑗1superscript𝜌𝑗2𝑑𝜌superscript𝑑𝑐𝜌superscript𝑑𝑐𝑓𝑑𝑓superscript𝑑superscript𝑑𝑐𝑓𝑗2\begin{split}\omega_{1}^{j}&=\Bigl{(}d^{c}\rho\,df+d\rho\,d^{c}f+\rho\,dd^{c}f\Bigr{)}^{j}\\ &=\rho^{j}(dd^{c}f)^{j}+j\rho^{j-1}\bigl{(}d^{c}\rho\,df+d\rho\,d^{c}f\bigr{)}(dd^{c}f)^{j-1}+j(j-1)\rho^{j-2}\bigl{(}d^{c}\rho df+d\rho d^{c}f\bigr{)}^{2}(dd^{c}f)^{j-2}+0\\ &=\rho^{j}(dd^{c}f)^{j}+j\bigl{(}d^{c}\rho df+d\rho d^{c}f\bigr{)}(\rho^{j-1}(dd^{c}f)^{j-1})-2j(j-1)\rho^{j-2}(d\rho\,d^{c}\rho)d^{c}f\,df(dd^{c}f)^{j-2}.\end{split}

Si αA(X×1)𝛼𝐴𝑋superscript1\alpha\in A(X\times\mathbb{P}^{1}), on va noter par {α}𝛼\{\alpha\} la composante de α𝛼\alpha contenant dzdcz𝑑𝑧superscript𝑑𝑐𝑧dz\wedge d^{c}z (où z𝑧z une coordonnée locale sur 1superscript1\mathbb{P}^{1}). On a donc,

{ω1j}=2j(j1)ρj2dρdcρdcfdf(ddcf)j2.superscriptsubscript𝜔1𝑗2𝑗𝑗1superscript𝜌𝑗2𝑑𝜌superscript𝑑𝑐𝜌superscript𝑑𝑐𝑓𝑑𝑓superscript𝑑superscript𝑑𝑐𝑓𝑗2\{\omega_{1}^{j}\}=-2j(j-1)\rho^{j-2}d\rho\,d^{c}\rho\,d^{c}f\,df(dd^{c}f)^{j-2}.

Par suite,

{(ddc\displaystyle\{(dd^{c} (ρf))j}=j(ρj1ddcρ)f(ddcf)j12j(j1)ρj2(dρdcρ)dcfdf(ddcf)j2\displaystyle(\rho f))^{j}\}=j\bigl{(}\rho^{j-1}dd^{c}\rho\bigr{)}f(dd^{c}f)^{j-1}-2j(j-1)\rho^{j-2}(d\rho d^{c}\rho)d^{c}fdf(dd^{c}f)^{j-2}
=jρj1ddcρf(ddcf)j1+2j(j1)ρj1dρdcρ(d(fdcf)fddcf)(ddcf)j2absent𝑗superscript𝜌𝑗1𝑑superscript𝑑𝑐𝜌𝑓superscript𝑑superscript𝑑𝑐𝑓𝑗12𝑗𝑗1superscript𝜌𝑗1𝑑𝜌superscript𝑑𝑐𝜌𝑑𝑓superscript𝑑𝑐𝑓𝑓𝑑superscript𝑑𝑐𝑓superscript𝑑superscript𝑑𝑐𝑓𝑗2\displaystyle=j\rho^{j-1}dd^{c}\rho\,f(dd^{c}f)^{j-1}+2j(j-1)\rho^{j-1}\,d\rho\,d^{c}\rho\,\Bigl{(}d(fd^{c}f)-fdd^{c}f\Bigr{)}(dd^{c}f)^{j-2}
=ρj1(jddcρ2j(j1)dρdcρ)f(ddcf)j1+2j(j1)ρj1dρdcρd(fdcf)(ddcf)j2absentsuperscript𝜌𝑗1𝑗𝑑superscript𝑑𝑐𝜌2𝑗𝑗1𝑑𝜌superscript𝑑𝑐𝜌𝑓superscript𝑑superscript𝑑𝑐𝑓𝑗12𝑗𝑗1superscript𝜌𝑗1𝑑𝜌superscript𝑑𝑐𝜌𝑑𝑓superscript𝑑𝑐𝑓superscript𝑑superscript𝑑𝑐𝑓𝑗2\displaystyle=\rho^{j-1}\Bigl{(}j\,dd^{c}\rho-2j(j-1)d\rho\,d^{c}\rho\,\Bigr{)}f(dd^{c}f)^{j-1}+2j(j-1)\rho^{j-1}\,d\rho\,d^{c}\rho\,d(fd^{c}f)(dd^{c}f)^{j-2}
=αj(z)f(ddcf)j1+βj(z)d(fdcf)(ddcf)j2absentsubscript𝛼𝑗𝑧𝑓superscript𝑑superscript𝑑𝑐𝑓𝑗1subscript𝛽𝑗𝑧𝑑𝑓superscript𝑑𝑐𝑓superscript𝑑superscript𝑑𝑐𝑓𝑗2\displaystyle=\alpha_{j}(z)f(dd^{c}f)^{j-1}+\beta_{j}(z)d(fd^{c}f)(dd^{c}f)^{j-2}

avec αj:=ρj1(jddcρ2j(j1)dρdcρ)assignsubscript𝛼𝑗superscript𝜌𝑗1𝑗𝑑superscript𝑑𝑐𝜌2𝑗𝑗1𝑑𝜌superscript𝑑𝑐𝜌\alpha_{j}:=\rho^{j-1}\Bigl{(}j\,dd^{c}\rho-2j(j-1)d\rho\,d^{c}\rho\,\Bigr{)} et βj:=2j(j1)ρj1dρdcρassignsubscript𝛽𝑗2𝑗𝑗1superscript𝜌𝑗1𝑑𝜌superscript𝑑𝑐𝜌\beta_{j}:=2j(j-1)\rho^{j-1}\,d\rho\,d^{c}\rho sont deux formes différentielle de degré maximal sur 1superscript1\mathbb{P}^{1}.

Donc, on a dans A~(X)~𝐴𝑋\widetilde{A}(X),

ch~(𝒪,h1,h2)~ch𝒪subscript1subscript2\displaystyle\tilde{\mathrm{ch}}(\mathcal{O},h_{1},h_{2}) =1ch(ddc(ρf))log|z|2absentsubscriptsuperscript1ch𝑑superscript𝑑𝑐𝜌𝑓superscript𝑧2\displaystyle=-\int_{\mathbb{P}^{1}}\mathrm{ch}(dd^{c}(\rho f))\log|z|^{2}
=j11j!(1αj(z)log|z|2)f(ddcf)j1j11j!(1βj(z)log|z|2)d(fdcf)(ddcf)j2absentsubscript𝑗11𝑗subscriptsuperscript1subscript𝛼𝑗𝑧superscript𝑧2𝑓superscript𝑑superscript𝑑𝑐𝑓𝑗1subscript𝑗11𝑗subscriptsuperscript1subscript𝛽𝑗𝑧superscript𝑧2𝑑𝑓superscript𝑑𝑐𝑓superscript𝑑superscript𝑑𝑐𝑓𝑗2\displaystyle=-\sum_{j\geq 1}\frac{1}{j!}\Bigl{(}\int_{\mathbb{P}^{1}}\alpha_{j}(z)\log|z|^{2}\Bigr{)}f(dd^{c}f)^{j-1}-\sum_{j\geq 1}\frac{1}{j!}\Bigl{(}\int_{\mathbb{P}^{1}}\beta_{j}(z)\log|z|^{2}\Bigr{)}d(fd^{c}f)(dd^{c}f)^{j-2}
=j11j!f(ddcf)j1.absentsubscript𝑗11𝑗𝑓superscript𝑑superscript𝑑𝑐𝑓𝑗1\displaystyle=\sum_{j\geq 1}\frac{1}{j!}f(dd^{c}f)^{j-1}.

On a donc montré que:

ch~(L,h1,h2)=ch~(𝒪,h1h11,h2h11)ch(L,h1)=j11j!(logh2h1)(ddc(logh2h1))j1ch(L,h1).~𝑐𝐿subscript1subscript2~𝑐𝒪tensor-productsubscript1superscriptsubscript11tensor-productsubscript2superscriptsubscript11𝑐𝐿subscript1subscript𝑗11𝑗subscript2subscript1superscript𝑑superscript𝑑𝑐subscript2subscript1𝑗1𝑐𝐿subscript1\begin{split}\widetilde{ch}\bigl{(}L,h_{1},h_{2}\bigr{)}&=\widetilde{ch}\bigl{(}\mathcal{O},h_{1}\otimes h_{1}^{-1},h_{2}\otimes h_{1}^{-1}\bigr{)}ch(L,h_{1})\\ &=\sum_{j\geq 1}\frac{1}{j!}\Bigl{(}-\log\frac{h_{2}}{h_{1}}\Bigr{)}\Bigl{(}dd^{c}\bigl{(}-\log\frac{h_{2}}{h_{1}}\bigr{)}\Bigr{)}^{{j-1}}ch(L,h_{1}).\end{split}

4.2 Un rappel sur la théorie des fonctions de Bessel

Dans cette introduction à la théorie des fonctions de Bessel, la principale référence est le chapitre 17 du [23]. On s’intéressera à une sous-classe de fonctions de Bessel à savoir les fonctions de Bessel d’ordre un entier.

Pour tout z𝑧z fixé, la fonction

te12z(t1t),t0formulae-sequencemaps-to𝑡superscript𝑒12𝑧𝑡1𝑡𝑡0t\mapsto e^{\frac{1}{2}z(t-\frac{1}{t})},\quad t\neq 0

admet un développement en une série de Laurent en t𝑡t. Soit n𝑛n\in\mathbb{Z}. Par définition la fonction de Bessel d’ordre n𝑛n est la fonction qui pour tout z𝑧z\in\mathbb{C} associe Jn(z)subscript𝐽𝑛𝑧J_{n}(z) le coefficient de tnsuperscript𝑡𝑛t^{n} dans ce développement.

  • \bullet

    Jnsubscript𝐽𝑛J_{n} est une fonction analytique sur \mathbb{C} telle que Jn=(1)nJnsubscript𝐽𝑛superscript1𝑛subscript𝐽𝑛J_{-n}=(-1)^{n}J_{n} et

    Jn(z)=r=0(1)r(12z)n+2rΓ(r+1)Γ(n+r+1)zsin.formulae-sequencesubscript𝐽𝑛𝑧superscriptsubscript𝑟0superscript1𝑟superscript12𝑧𝑛2𝑟Γ𝑟1Γ𝑛𝑟1formulae-sequencefor-all𝑧si𝑛J_{n}(z)=\sum_{r=0}^{\infty}\frac{(-1)^{r}(\frac{1}{2}z)^{n+2r}}{\Gamma(r+1)\Gamma(n+r+1)}\quad\forall\,z\in\mathbb{C}\quad\text{si}\quad n\in\mathbb{N}.
  • \bullet

    Jnsubscript𝐽𝑛J_{n} est une solution de l’équation différentielle linéaire suivante:

    d2yd2z+1zdydz+(1n2z2)y=0superscript𝑑2𝑦superscript𝑑2𝑧1𝑧𝑑𝑦𝑑𝑧1superscript𝑛2superscript𝑧2𝑦0\frac{d^{2}y}{d^{2}z}+\frac{1}{z}\frac{dy}{dz}+\bigl{(}1-\frac{n^{2}}{z^{2}}\bigr{)}y=0

    Relations de récurrence: On a pour tout z𝑧z\in\mathbb{C}

  • \bullet
    ddz(znJn(z))=znJn+1(z),𝑑𝑑𝑧superscript𝑧𝑛subscript𝐽𝑛𝑧superscript𝑧𝑛subscript𝐽𝑛1𝑧\frac{d}{dz}\bigl{(}z^{-n}J_{n}(z)\bigr{)}=-z^{-n}J_{n+1}(z), (40)
  • \bullet
    Jn(z)=nzJn(z)Jn+1(z),superscriptsubscript𝐽𝑛𝑧𝑛𝑧subscript𝐽𝑛𝑧subscript𝐽𝑛1𝑧J_{n}^{\prime}(z)=\frac{n}{z}J_{n}(z)-J_{n+1}(z), (41)
  • \bullet
    Jn(z)=12(Jn1(z)Jn+1(z)),subscriptsuperscript𝐽𝑛𝑧12subscript𝐽𝑛1𝑧subscript𝐽𝑛1𝑧J^{\prime}_{n}(z)=\frac{1}{2}(J_{n-1}(z)-J_{n+1}(z)), (42)
  • \bullet
    Jn(z)=Jn1(z)nzJn(z),superscriptsubscript𝐽𝑛𝑧subscript𝐽𝑛1𝑧𝑛𝑧subscript𝐽𝑛𝑧J_{n}^{\prime}(z)=J_{n-1}(z)-\frac{n}{z}J_{n}(z), (43)
  • \bullet
    ddz(znJn(z))=znJn1(z),𝑑𝑑𝑧superscript𝑧𝑛subscript𝐽𝑛𝑧superscript𝑧𝑛subscript𝐽𝑛1𝑧\frac{d}{dz}(z^{n}J_{n}(z))=z^{n}J_{n-1}(z), (44)
  • \bullet

    Les fonctions de Bessel modifiées d’ordre entier sont les fonctions Insubscript𝐼𝑛I_{n} données par

    In(z):=inJn(iz)=r=0(12z)n+2rΓ(r+1)Γ(n+r+1)z,formulae-sequenceassignsubscript𝐼𝑛𝑧superscript𝑖𝑛subscript𝐽𝑛𝑖𝑧superscriptsubscript𝑟0superscript12𝑧𝑛2𝑟Γ𝑟1Γ𝑛𝑟1for-all𝑧I_{n}(z):=i^{-n}J_{n}(iz)=\sum_{r=0}^{\infty}\frac{(\frac{1}{2}z)^{n+2r}}{\Gamma(r+1)\Gamma(n+r+1)}\quad\forall\,z\in\mathbb{C},

    On a

  • \bullet
    In(z)=12nΓ(n+1)zn+o(zn),|z|1,formulae-sequencesubscript𝐼𝑛𝑧1superscript2𝑛Γ𝑛1superscript𝑧𝑛𝑜superscript𝑧𝑛much-less-than𝑧1I_{n}(z)=\frac{1}{2^{n}\Gamma(n+1)}z^{n}+o(z^{n}),\quad|z|\ll 1, (45)
  • \bullet
    In1(z)In+1(z)=2nzIn(z),subscript𝐼𝑛1𝑧subscript𝐼𝑛1𝑧2𝑛𝑧subscript𝐼𝑛𝑧I_{n-1}(z)-I_{n+1}(z)=\frac{2n}{z}I_{n}(z), (46)
  • \bullet
    ddz(znIn(z))=znIn1(z),𝑑𝑑𝑧superscript𝑧𝑛subscript𝐼𝑛𝑧superscript𝑧𝑛subscript𝐼𝑛1𝑧\frac{d}{dz}(z^{n}I_{n}(z))=z^{n}I_{n-1}(z), (47)
  • \bullet
    ddz(znIn(z))=znIn+1(z),𝑑𝑑𝑧superscript𝑧𝑛subscript𝐼𝑛𝑧superscript𝑧𝑛subscript𝐼𝑛1𝑧\frac{d}{dz}(z^{-n}I_{n}(z))=z^{-n}I_{n+1}(z), (48)
  • \bullet
    d2In(z)dz2+1zdIn(z)dz(1+n2z2)In(z)=0.superscript𝑑2subscript𝐼𝑛𝑧𝑑superscript𝑧21𝑧𝑑subscript𝐼𝑛𝑧𝑑𝑧1superscript𝑛2superscript𝑧2subscript𝐼𝑛𝑧0\frac{d^{2}I_{n}(z)}{dz^{2}}+\frac{1}{z}\frac{dI_{n}(z)}{dz}-(1+\frac{n^{2}}{z^{2}})I_{n}(z)=0. (49)
  • \bullet
    In(z)=ez2πz(14n218z+O(1z2)),subscript𝐼𝑛𝑧superscript𝑒𝑧2𝜋𝑧14superscript𝑛218𝑧𝑂1superscript𝑧2I_{n}(z)=\frac{e^{z}}{\sqrt{2\pi z}}\Bigl{(}1-\frac{4n^{2}-1}{8z}+O(\frac{1}{z^{2}})\Bigr{)}, (50)

    avec (|arg(z)|<π2)𝑧𝜋2(|\arg(z)|<\frac{\pi}{2}), cf. [1, 9.7.1].

  • \bullet
    In(z)=ez2πz(14n2+38z+O(1z2)),superscriptsubscript𝐼𝑛𝑧superscript𝑒𝑧2𝜋𝑧14superscript𝑛238𝑧𝑂1superscript𝑧2I_{n}^{\prime}(z)=\frac{e^{z}}{\sqrt{2\pi z}}\bigl{(}1-\frac{4n^{2}+3}{8z}+O(\frac{1}{z^{2}})\bigr{)}, (51)

    avec (|arg(z)|<π2)𝑧𝜋2(|\arg(z)|<\frac{\pi}{2}), cf. [1, 9.7.3].

  • \bullet
    In(nz)=1(1+ηk,1(n,))enξ(z)(2πn)12(1+z2)14i=01niUi(z),subscript𝐼𝑛𝑛𝑧11subscript𝜂𝑘.1𝑛superscript𝑒𝑛𝜉𝑧superscript2𝜋𝑛12superscript1superscript𝑧214superscriptsubscript𝑖01superscript𝑛𝑖subscript𝑈𝑖𝑧I_{n}(nz)=\frac{1}{(1+\eta_{k,1}(n,\infty))}\frac{e^{n\xi(z)}}{(2\pi n)^{\frac{1}{2}}(1+z^{2})^{\frac{1}{4}}}\sum_{i=0}^{\infty}\frac{1}{n^{i}}U_{i}(z), (52)

    zfor-all𝑧\forall z vérifiant arg(z)π2εarg𝑧𝜋2𝜀\mathrm{arg}(z)\leq\frac{\pi}{2}-\varepsilon, 0<ε10𝜀much-less-than10<\varepsilon\ll 1, voir [16, 7.18 p.378] ou [1, 9.7.7]. Une estimation d’erreur est donnée par la formule [16, 7.14, p. 377].

  • \bullet
    In(nz)=(1+z2)141+η2,1(n,)enξ(z)(2πn)12z(1+1nV1+1n2(V2U2)+κ2,1(n,z)z2p32nη2,1(n,z)),superscriptsubscript𝐼𝑛𝑛𝑧superscript1superscript𝑧2141subscript𝜂2.1𝑛superscript𝑒𝑛𝜉𝑧superscript2𝜋𝑛12𝑧11𝑛subscript𝑉11superscript𝑛2subscript𝑉2subscript𝑈2subscript𝜅2.1𝑛𝑧superscript𝑧2superscript𝑝32𝑛subscript𝜂2.1𝑛𝑧I_{n}^{\prime}(nz)=\frac{(1+z^{2})^{\frac{1}{4}}}{1+\eta_{2,1}(n,\infty)}\frac{e^{n\xi(z)}}{(2\pi n)^{\frac{1}{2}}z}\Bigl{(}1+\frac{1}{n}V_{1}+\frac{1}{n^{2}}(V_{2}-U_{2})+\kappa_{2,1}(n,z)-\frac{z^{2}p^{3}}{2n}\eta_{2,1}(n,z)\Bigr{)}, (53)

    V1(z)=381(1+z2)12+7241(1+z2)32,subscript𝑉1𝑧381superscript1superscript𝑧2127241superscript1superscript𝑧232V_{1}(z)=-\frac{3}{8}\frac{1}{(1+z^{2})^{\frac{1}{2}}}+\frac{7}{24}\frac{1}{(1+z^{2})^{\frac{3}{2}}}, (54)

    voir [1, 9.7.9] ou [16, ex  7.2  p.378].

Références

  • [1] Milton Abramowitz and Irene A. Stegun, editors. Handbook of mathematical functions with formulas, graphs, and mathematical tables. Dover Publications Inc., New York, 1992. Reprint of the 1972 edition.
  • [2] E. W. Barnes. The Theory of the G-funtion. Quarterly Journ. Pure and Appl. Math., (31):264–314, 1900.
  • [3] Nicole Berline, Ezra Getzler, and Michèle Vergne. Heat kernels and Dirac operators. Grundlehren Text Editions. Springer-Verlag, Berlin, 2004. Corrected reprint of the 1992 original.
  • [4] J.-M. Bismut, H. Gillet, and C. Soulé. Analytic torsion and holomorphic determinant bundles. I. Bott-Chern forms and analytic torsion. Comm. Math. Phys., 115(1):49–78, 1988.
  • [5] Jean-Michel Bismut and Gilles Lebeau. Complex immersions and Quillen metrics. Inst. Hautes Études Sci. Publ. Math., (74):ii+298 pp. (1992), 1991.
  • [6] H. Gillet and C. Soulé. Analytic torsion and the arithmetic Todd genus. Topology, 30(1):21–54, 1991. With an appendix by D. Zagier.
  • [7] Henri Gillet and Christophe Soulé. Characteristic classes for algebraic vector bundles with Hermitian metric. I. Ann. of Math. (2), 131(1):163–203, 1990.
  • [8] I. S. Gradshteyn and I. M. Ryzhik. Table of integrals, series, and products. Academic Press Inc., San Diego, CA, sixth edition, 2000. Translated from the Russian, Translation edited and with a preface by Alan Jeffrey and Daniel Zwillinger.
  • [9] Mounir Hajli. Spectre du Laplacien singulier associé aux métriques canoniques sur la droite projective complexe. Arxiv.
  • [10] Mounir Hajli. Théorie spectrale pour certaines métriques singulières et Géométrie d’Arakelov. PhD thesis, Université Pierre et Marie Curie, 2012.
  • [11] Hermann Hankel. Die Cylinderfunctionen erster und zweiter Art. Math. Ann., 1(3):467–501, 1869.
  • [12] Einar Hille. Analytic function theory. Vol. II. Introductions to Higher Mathematics. Ginn and Co., Boston, Mass.-New York-Toronto, Ont., 1962.
  • [13] Akira Ikeda and Yoshiharu Taniguchi. Spectra and eigenforms of the Laplacian on Snsuperscript𝑆𝑛S^{n} and Pn(𝐂)superscript𝑃𝑛𝐂P^{n}({\bf C}). Osaka J. Math., 15(3):515–546, 1978.
  • [14] E Landau and A Walfisz. Über die Nichtfortsetzbarkeit einiger durch Dirichletsche Reihen definierte Funktionen. Rend. Circ. Mat. Palermo, 44:82–86, 1920.
  • [15] Vincent Maillot. Géométrie d’Arakelov des variétés toriques et fibrés en droites intégrables. Mém. Soc. Math. Fr. (N.S.), 80:vi+129, 2000.
  • [16] F. W. J. Olver. Asymptotics and special functions. Academic Press [A subsidiary of Harcourt Brace Jovanovich, Publishers], New York-London, 1974. Computer Science and Applied Mathematics.
  • [17] D. Quillen. Determinants of Cauchy-Riemann operators on Riemann surfaces. Funct. Anal. Appl., pages 31–34,, 1985.
  • [18] D. B. Ray and I. M. Singer. Analytic torsion for complex manifolds. Ann. of Math. (2), 98:154–177, 1973.
  • [19] C. Soulé. Lectures on Arakelov geometry, volume 33 of Cambridge Studies in Advanced Mathematics. Cambridge University Press, Cambridge, 1992. With the collaboration of D. Abramovich, J.-F. Burnol and J. Kramer.
  • [20] M. Spreafico. Zeta function and regularized determinant on a disc and on a cone. J. Geom. Phys., 54(3):355–371, 2005.
  • [21] A. Voros. Spectral functions, special functions and the Selberg zeta function. Comm. Math. Phys., 110(3):439–465, 1987.
  • [22] G. N. Watson. A Treatise on the Theory of Bessel Functions. Cambridge University Press, Cambridge, England, 1944.
  • [23] E. T. Whittaker and G. N. Watson. A course of modern analysis. An introduction to the general theory of infinite processes and of analytic functions: with an account of the principal transcendental functions. Fourth edition. Reprinted. Cambridge University Press, New York, 1962.
  • [24] Shouwu Zhang. Small points and adelic metrics. J. Algebraic Geom., 4(2):281–300, 1995.

National Center for Theoretical Sciences, (Taipei Office)
National Taiwan University, Taipei 106, Taiwan

e-mail: hajli@math.jussieu.fr