Paru à Comptes Rendus de l’Académie des Sciences de Paris, Ser. I 347 (2009) 785–790.

Une amélioration d’un résultat de E. B. Davies et B. Simon

Rachid Zarouf

Résumé

E. B. Davies et B. Simon ont montré (entre autres résultats) la chose suivante : soit T𝑇T , une matrice n×n𝑛𝑛n\times n telle que son spectre σ(T)𝜎𝑇\sigma(T) soit inclus dans le disque 𝔻={z:|z|<1}𝔻conditional-set𝑧𝑧1\mathbb{D}=\left\{z\in\mathbb{C}:\,|z|<1\right\} et soit C=supn0TnEE𝐶𝑠𝑢subscript𝑝𝑛0subscriptnormsuperscript𝑇𝑛𝐸𝐸C=sup_{n\geq 0}\left\|T^{n}\right\|_{E\rightarrow E} , (E𝐸E étant nsuperscript𝑛\mathbb{C}^{n} muni de la norme euclidienne |.|\left|.\right| ). Alors R(1,T)EEC(3n/dist(1,σ(T)))3/2subscriptnorm𝑅1𝑇𝐸𝐸𝐶superscript3𝑛𝑑𝑖𝑠𝑡1𝜎𝑇32\left\|R(1,\,T)\right\|_{E\rightarrow E}\leq C\left(3n/dist(1,\,\sigma(T))\right)^{3/2}R(λ,T)𝑅𝜆𝑇R(\lambda,\,T) désigne la résolvante de T𝑇T prise au point λ.𝜆\lambda. Nous améliorons ici cette dernière inégalité à travers le résultat suivant : sous les mêmes conditions (portant sur la matrice T𝑇T) et si E𝐸E est cette fois nsuperscript𝑛\mathbb{C}^{n} muni d’une norme quelconque |.|\left|.\right|, alors pour tout λσ(A)𝜆𝜎𝐴\lambda\notin\sigma(A) tel que |λ|1𝜆1|\lambda|\geq 1, on a R(λ,T)C(5π/3+22)n3/2/dist(λ,σ).norm𝑅𝜆𝑇𝐶5𝜋322superscript𝑛32𝑑𝑖𝑠𝑡𝜆𝜎\left\|R(\lambda,\,T)\right\|\leq C\left(5\pi/3+2\sqrt{2}\right)n^{3/2}/dist\left(\lambda,\,\sigma\right).

Sharpening a result by E.B. Davies and B. Simon

Abstract

E. B. Davies et B. Simon have shown (among other things) the following result: if T𝑇T is an n×n𝑛𝑛n\times n matrix such that its spectrum σ(T)𝜎𝑇\sigma(T) is included in the open unit disc 𝔻={z:|z|<1}𝔻conditional-set𝑧𝑧1\mathbb{D}=\left\{z\in\mathbb{C}:\,|z|<1\right\} and if C=supk0TkEE𝐶𝑠𝑢subscript𝑝𝑘0subscriptnormsuperscript𝑇𝑘𝐸𝐸C=sup_{k\geq 0}\left\|T^{k}\right\|_{E\rightarrow E}, where E𝐸E stands for nsuperscript𝑛\mathbb{C}^{n} endowed with the euclidean norm |.|2\left|.\right|_{2} , then R(1,T)EEC(3n/dist(1,σ(T)))3/2subscriptnorm𝑅1𝑇𝐸𝐸𝐶superscript3𝑛𝑑𝑖𝑠𝑡1𝜎𝑇32\left\|R(1,\,T)\right\|_{E\rightarrow E}\leq C\left(3n/dist(1,\,\sigma(T))\right)^{3/2} where R(λ,T)𝑅𝜆𝑇R(\lambda,\,T) stands for the resolvent of T𝑇T at point λ𝜆\lambda. Here, we improve this inequality showing that under the same hypotheses (on the matrix T𝑇T) and if this time E𝐸E is nsuperscript𝑛\mathbb{C}^{n} endowed with certain norm |.|\left|.\right| , thenR(λ,T)C(5π/3+22)n3/2/dist(λ,σ),norm𝑅𝜆𝑇𝐶5𝜋322superscript𝑛32𝑑𝑖𝑠𝑡𝜆𝜎\left\|R(\lambda,\,T)\right\|\leq C\left(5\pi/3+2\sqrt{2}\right)n^{3/2}/dist\left(\lambda,\,\sigma\right), for all λσ(T)𝜆𝜎𝑇\lambda\notin\sigma(T) such that |λ|1𝜆1|\lambda|\geq 1.

Pour C1𝐶1C\geq 1 et n𝑛superscriptn\in\mathbb{N}^{\star} on pose

Kn(C)=supR(λ,T)dist(λ,σ(T)),subscript𝐾𝑛𝐶𝑠𝑢𝑝norm𝑅𝜆𝑇𝑑𝑖𝑠𝑡𝜆𝜎𝑇K_{n}(C)=sup\left\|R(\lambda,\,T)\right\|dist\left(\lambda,\,\sigma(T)\right),

où la borne supérieure est prise sur l’ensemble des λ𝜆\lambda\in\mathbb{C} tels que |λ|1𝜆1\left|\lambda\right|\geq 1 et sur l’ensemble des opérateurs T:EE:𝑇𝐸𝐸T:\,E\rightarrow E avec E=(n,|.|)E=\left(\mathbb{C}^{n},\,\left|.\right|\right) et vérifiant k,for-all𝑘\forall k\in\mathbb{N}, TkEECsubscriptnormsuperscript𝑇𝑘𝐸𝐸𝐶\left\|T^{k}\right\|_{E\rightarrow E}\leq C.

Le but de cette note est de démontrer le théorème suivant.

Théorème. (i) Pour tout n𝑛superscriptn\in\mathbb{N}^{\star} et pour tout C1,𝐶1C\geq 1, on a

Kn(C)C(5π/3+22)n3/2.subscript𝐾𝑛𝐶𝐶5𝜋322superscript𝑛32K_{n}(C)\leq C\left(5\pi/3+2\sqrt{2}\right)n^{3/2}.

(ii) De plus, pour tout C1𝐶1C\geq 1 on a

limsupnn32Kn(C)5Cπ/3.𝑙𝑖𝑚𝑠𝑢subscript𝑝𝑛superscript𝑛32subscript𝐾𝑛𝐶5𝐶𝜋3limsup_{n\rightarrow\infty}n^{-\frac{3}{2}}K_{n}(C)\leq 5C\pi/3.

Commentaires.

(1) Ce théorème est un résultat de nature “numérique” dans la mesure où il s’agit d’une estimation du type R(λ,T)Kdist(λ,σ(T)),norm𝑅𝜆𝑇𝐾𝑑𝑖𝑠𝑡𝜆𝜎𝑇\left\|R(\lambda,\,T)\right\|\leq Kdist\left(\lambda,\,\sigma(T)\right), où la question est d’évaluer la taille de la constante K=Kn(C)𝐾subscript𝐾𝑛𝐶K=K_{n}(C) en fonction des paramètres dont elle dépend, à savoir n𝑛n et C.𝐶C.

(2) Le résultat principal de E. B. Davies et B. Simon est le suivant, voir [2]: Soit Knsubscript𝐾𝑛K_{n} la même borne supérieure que celle donnant Kn(C)subscript𝐾𝑛𝐶K_{n}(C) en restreignant la condition (C1)::subscript𝐶1absent(C_{1}):\>[T:EE:𝑇𝐸𝐸T:\,E\rightarrow E avec E=(n,|.|)E=\left(\mathbb{C}^{n},\,\left|.\right|\right) et vérifiant k,for-all𝑘\forall k\in\mathbb{N}, TkEECsubscriptnormsuperscript𝑇𝑘𝐸𝐸𝐶\left\|T^{k}\right\|_{E\rightarrow E}\leq C] par (C2)::subscript𝐶2absent(C_{2}): [T est une contraction d’un espace de Hilbert]. Alors le facteur n32superscript𝑛32n^{\frac{3}{2}} “devient” n𝑛n et Kn=cotan(π/4n).subscript𝐾𝑛𝑐𝑜𝑡𝑎𝑛𝜋4𝑛K_{n}=cotan(\pi/4n).

(3) Dans ce dernier cas (où T𝑇T est une contraction d’un espace de Hilbert), la méthode appliquée ci-dessous pour montrer le Théorème faisant l’objet de cette note, donne Knansubscript𝐾𝑛𝑎𝑛K_{n}\leq ana=(1+maxλσ(T)|λ|).𝑎1𝑚𝑎subscript𝑥𝜆𝜎𝑇𝜆a=(1+max_{\lambda\in\sigma(T)}\left|\lambda\right|). En particulier, pour r=maxλσ(T)|λ|<4/π1𝑟𝑚𝑎subscript𝑥𝜆𝜎𝑇𝜆4𝜋1r=max_{\lambda\in\sigma(T)}\left|\lambda\right|<4/\pi-1, cette majoration est plus précise que [2].

(4) En ce qui concerne l’exactitude du véritable ordre de croissance de la constante Kn(C)subscript𝐾𝑛𝐶K_{n}(C), on sait pour l’instant que Kn(C)/nKn/nbsubscript𝐾𝑛𝐶𝑛subscript𝐾𝑛𝑛𝑏K_{n}(C)/n\geq K_{n}/n\geq bb=(2+3)/3𝑏233b=(2+\sqrt{3})/3, voir [2] p.4.

(5) L’hypothèse du théorème entraîne trivialement que R(λ,T)C(|λ|1)1norm𝑅𝜆𝑇𝐶superscript𝜆11\left\|R(\lambda,T)\right\|\leq C\left(\left|\lambda\right|-1\right)^{-1}, |λ|>1.𝜆1\left|\lambda\right|>1. Ce théorème peut donc être vu comme un analogue unilatéral du “Lemme de Domar” bien connu (voir [1], [6]): si σ𝔻𝜎𝔻\sigma\subset\mathbb{D} et u𝑢u une fonction sous-harmonique dans σ𝜎\mathbb{C}\setminus\sigma telle que pour tout λσ,𝜆𝜎\lambda\in\mathbb{C}\setminus\sigma, u(λ)Cmax{||λ|1|1,dist(λ,σ)1}𝑢𝜆𝐶𝑚𝑎𝑥superscript𝜆11𝑑𝑖𝑠𝑡superscript𝜆𝜎1u(\lambda)\leq Cmax\left\{\left|\left|\lambda\right|-1\right|^{-1},\,dist\left(\lambda,\,\sigma\right)^{-1}\right\}, alors pour tout λσ,𝜆𝜎\lambda\in\mathbb{C}\setminus\sigma, tel que |λ|1/2𝜆12\left|\lambda\right|\geq 1/2, u(λ)447Cdist(λ,σ)1.𝑢𝜆447𝐶𝑑𝑖𝑠𝑡superscript𝜆𝜎1u(\lambda)\leq 447Cdist\left(\lambda,\,\sigma\right)^{-1}. Une version aussi générale pour des estimations unilatérales (|λ|1)𝜆1\left(\left|\lambda\right|\geq 1\right), n’est pas vraie (exemple: u(λ)=R(λ,Mθ)𝑢𝜆norm𝑅𝜆subscript𝑀𝜃u(\lambda)=\left\|R(\lambda,M_{\theta})\right\|, où Mθsubscript𝑀𝜃M_{\theta} est l’opérateur modèle sur Kθ=H2ΘθH2subscript𝐾𝜃superscript𝐻2Θ𝜃superscript𝐻2K_{\theta}=H^{2}\Theta\theta H^{2}, θ=exp(z+1z1),𝜃𝑒𝑥𝑝𝑧1𝑧1\theta=exp\left(\frac{z+1}{z-1}\right), voir [4]), mais notre résultat montre qu’elle est correcte pour des résolvantes de matrices de taille n𝑛n (avec une constante dépendant de n𝑛n).

Nous avons recours en premier lieu au lemme suivant, de type principe du maximum.

Lemme. Soient C1𝐶1C\geq 1, A>0𝐴0A>0 tels que pour tout opérateur T𝑇T agissant sur (n,|.|)\left(\mathbb{C}^{n},\,\left|.\right|\right) et de spectre σ(T)𝜎𝑇\sigma(T), la condition suivante soit réalisée:

{supk0TkCσ(T)𝔻[λtelque|λ|=1,dist(λ,σ(T))R(λ,T)A],cases𝑠𝑢subscript𝑝𝑘0normsuperscript𝑇𝑘𝐶𝜎𝑇𝔻delimited-[]formulae-sequencefor-allsubscript𝜆𝑡𝑒𝑙𝑞𝑢𝑒subscript𝜆1𝑑𝑖𝑠𝑡subscript𝜆𝜎𝑇norm𝑅subscript𝜆𝑇𝐴\left\{\begin{array}[]{c}sup_{k\geq 0}\left\|T^{k}\right\|\leq C\\ \sigma(T)\subset\mathbb{D}\end{array}\right.\Longrightarrow\left[\forall\lambda_{\star}\>tel\,que\>\left|\lambda_{\star}\right|=1,\>dist\left(\lambda_{\star},\,\sigma(T)\right)\left\|R\left(\lambda_{\star},T\right)\right\|\leq A\right],

alors,

Kn(C)A.subscript𝐾𝑛𝐶𝐴K_{n}(C)\leq A.

Preuve. Soit λ𝜆\lambda tel que |λ|>1𝜆1\left|\lambda\right|>1. λ𝜆\lambda peut alors s’écrire λ=ρλ𝜆𝜌subscript𝜆\lambda=\rho\lambda_{\star} avec ρ>1𝜌1\rho>1 et |λ|=1.subscript𝜆1\left|\lambda_{\star}\right|=1. On pose T=1ρTsubscript𝑇1𝜌𝑇T_{\star}=\frac{1}{\rho}T. Dans ces conditions, supk0TkC𝑠𝑢subscript𝑝𝑘0normsuperscriptsubscript𝑇𝑘𝐶sup_{k\geq 0}\left\|T_{\star}^{k}\right\|\leq C et σ(T)=1ρσ(T)𝔻𝜎subscript𝑇1𝜌𝜎𝑇𝔻\sigma(T_{\star})=\frac{1}{\rho}\sigma(T)\subset\mathbb{D}. Par conséquent, on a dist(λ,σ(T))R(λ,T)A,𝑑𝑖𝑠𝑡subscript𝜆𝜎subscript𝑇norm𝑅subscript𝜆subscript𝑇𝐴dist\left(\lambda_{\star},\,\sigma\left(T_{\star}\right)\right)\left\|R\left(\lambda_{\star},T_{\star}\right)\right\|\leq A, ce que l’ont peut encore écrire ρdist(λ,σ(T))ρ1R(λ,T)A.𝜌𝑑𝑖𝑠𝑡subscript𝜆𝜎subscript𝑇normsuperscript𝜌1𝑅subscript𝜆subscript𝑇𝐴\rho dist\left(\lambda_{\star},\,\sigma\left(T_{\star}\right)\right)\left\|\rho^{-1}R\left(\lambda_{\star},T_{\star}\right)\right\|\leq A. Il suffit maintenant de remarquer que ρdist(λ,σ(T))=dist(λ,σ(T))𝜌𝑑𝑖𝑠𝑡subscript𝜆𝜎subscript𝑇𝑑𝑖𝑠𝑡𝜆𝜎𝑇\rho dist\left(\lambda_{\star},\,\sigma\left(T_{\star}\right)\right)=dist\left(\lambda,\,\sigma(T)\right) et ρ1R(λ,T)=R(λ,T).superscript𝜌1𝑅subscript𝜆subscript𝑇𝑅𝜆𝑇\rho^{-1}R\left(\lambda_{\star},T_{\star}\right)=R(\lambda,T).

\square

Preuve du Théorème. Soient T𝑇T une matrice de taille n𝑛n vérifiant la condition (C1)subscript𝐶1(C_{1}) et σ=σ(T)={λ1,λ2,,λn}𝜎𝜎𝑇subscript𝜆1subscript𝜆2subscript𝜆𝑛\sigma=\sigma(T)=\left\{\lambda_{1},\,\lambda_{2},\,...,\,\lambda_{n}\right\} son spectre (les λjsubscript𝜆𝑗\lambda_{j} étant comptés avec leur multiplicité). On défini le produit de Blaschke B=Πk=1nbλi,𝐵superscriptsubscriptΠ𝑘1𝑛subscript𝑏subscript𝜆𝑖B=\Pi_{k=1}^{n}b_{\lambda_{i}}, où pour tout i=1..ni=1..n, bλi=λiz1λi¯zsubscript𝑏subscript𝜆𝑖subscript𝜆𝑖𝑧1¯subscript𝜆𝑖𝑧b_{\lambda_{i}}=\frac{\lambda_{i}-z}{1-\overline{\lambda_{i}}z} . Tout d’abord,

R(λ,T)C1λzW/BW,norm𝑅𝜆𝑇𝐶subscriptnorm1𝜆𝑧𝑊𝐵𝑊\left\|R(\lambda,T)\right\|\leq C\left\|\frac{1}{\lambda-z}\right\|_{W/BW},

(voir [3] Théorème 3.24, p.31), où W𝑊W est l’algèbre de Wiener des séries de Taylor absolument convergentes, W={f=k0f^(k)zk:fW=k0|f^(k)|<}𝑊conditional-set𝑓subscript𝑘0^𝑓𝑘superscript𝑧𝑘subscriptnorm𝑓𝑊subscript𝑘0^𝑓𝑘W=\left\{f=\sum_{k\geq 0}\hat{f}(k)z^{k}:\>\left\|f\right\|_{W}=\sum_{k\geq 0}\left|\hat{f}(k)\right|<\infty\right\} et

1λzW/BW=inf{fW:f(λj)=1λλj,j=1..n}.\left\|\frac{1}{\lambda-z}\right\|_{W/BW}=inf\left\{\left\|f\right\|_{W}:\,f\left(\lambda_{j}\right)=\frac{1}{\lambda-\lambda_{j}},\,j=1..n\right\}.

On suppose dans un premier temps que |λ|>1.𝜆1|\lambda|>1. Soit PBsubscript𝑃𝐵P_{B} la projection orthogonale de l’espace de Hardy H2superscript𝐻2H^{2} sur KB=H2ΘBH2subscript𝐾𝐵superscript𝐻2Θ𝐵superscript𝐻2K_{B}=H^{2}\Theta BH^{2}. La fonction f=PB(1λk1/λ¯)𝑓subscript𝑃𝐵1𝜆subscript𝑘1¯𝜆f=P_{B}(\frac{1}{\lambda}k_{1/\bar{\lambda}}) verifie bien f1λzBW,j=1..nf-\frac{1}{\lambda-z}\in BW,\,\forall\,j=1..n. En particulier, on a

1λzW/BW1λPBk1/λ¯W.subscriptnorm1𝜆𝑧𝑊𝐵𝑊subscriptnorm1𝜆subscript𝑃𝐵subscript𝑘1¯𝜆𝑊\left\|\frac{1}{\lambda-z}\right\|_{W/BW}\leq\left\|\frac{1}{\lambda}P_{B}k_{1/\bar{\lambda}}\right\|_{W}.

Mais on sait que

PBk1/λ¯=k=1n(k1/λ¯,ek)H2eksubscript𝑃𝐵subscript𝑘1¯𝜆superscriptsubscript𝑘1𝑛subscriptsubscript𝑘1¯𝜆subscript𝑒𝑘superscript𝐻2subscript𝑒𝑘P_{B}k_{1/\bar{\lambda}}=\sum_{k=1}^{n}\left(k_{1/\bar{\lambda}},\,e_{k}\right)_{H^{2}}e_{k}

où la famille (ek)k=1nsuperscriptsubscriptsubscript𝑒𝑘𝑘1𝑛\left(e_{k}\right)_{k=1}^{n} (appelée base de Malmquist relative à σ𝜎\sigma, voir [5] p.117) définie par,

e1=(1|λ1|2)12f1,ek=(1|λk|2)12(Πj=1k1bλj)fk=(fk/fk2)Πj=1k1bλj,k2,formulae-sequenceformulae-sequencesubscript𝑒1superscript1superscriptsubscript𝜆1212subscript𝑓1subscript𝑒𝑘superscript1superscriptsubscript𝜆𝑘212superscriptsubscriptΠ𝑗1𝑘1subscript𝑏subscript𝜆𝑗subscript𝑓𝑘subscript𝑓𝑘subscriptnormsubscript𝑓𝑘2superscriptsubscriptΠ𝑗1𝑘1subscript𝑏subscript𝜆𝑗𝑘2e_{1}=\left(1-|\lambda_{1}|^{2}\right)^{\frac{1}{2}}f_{1},\>e_{k}=\left(1-\left|\lambda_{k}\right|^{2}\right)^{\frac{1}{2}}\left(\Pi_{j=1}^{k-1}b_{\lambda_{j}}\right)f_{k}=(f_{k}/\left\|f_{k}\right\|_{2})\Pi_{j=1}^{k-1}b_{\lambda_{j}},\,k\geq 2,

fk(z)=11λk¯z.subscript𝑓𝑘𝑧11¯subscript𝜆𝑘𝑧f_{k}(z)=\frac{1}{1-\overline{\lambda_{k}}z}. Du coup,

PBk1/λ¯=k=1nek(1/λ¯)¯ek.subscript𝑃𝐵subscript𝑘1¯𝜆superscriptsubscript𝑘1𝑛¯subscript𝑒𝑘1¯𝜆subscript𝑒𝑘P_{B}k_{1/\bar{\lambda}}=\sum_{k=1}^{n}\overline{e_{k}\left(1/\bar{\lambda}\right)}e_{k}.

Nous allons maintenant appliquer l’inégalité de Hardy fWπfH1+|f(0)|subscriptnorm𝑓𝑊𝜋subscriptnormsuperscript𝑓superscript𝐻1𝑓0\left\|f\right\|_{W}\leq\pi\left\|f^{\prime}\right\|_{H^{1}}+\left|f(0)\right|, (voir N. Nikolski, [4] p. 370 8.7.4 -(c)) à PBk1/λ¯subscript𝑃𝐵subscript𝑘1¯𝜆P_{B}k_{1/\bar{\lambda}} en profitant du fait remarquable que pour k=2..nk=2..n

ek=i=1k1bλibλiek+λk¯1(1λk¯z)ek.superscriptsubscript𝑒𝑘superscriptsubscript𝑖1𝑘1superscriptsubscript𝑏subscript𝜆𝑖subscript𝑏subscript𝜆𝑖subscript𝑒𝑘¯subscript𝜆𝑘11¯subscript𝜆𝑘𝑧subscript𝑒𝑘e_{k}^{{}^{\prime}}=\sum_{i=1}^{k-1}\frac{b_{\lambda_{i}}^{{}^{\prime}}}{b_{\lambda_{i}}}e_{k}+\overline{\lambda_{k}}\frac{1}{\left(1-\overline{\lambda_{k}}z\right)}e_{k}.

On trouve alors

(PBk1/λ¯)=(k1/λ¯,e1)H2λ¯1(1λ1¯z)e1+i=1nbλibλik=i+1n1(k1/λ¯,ek)H2ek+k=2n(k1/λ¯,ek)H2λk¯1(1λk¯z)ek.superscriptsubscript𝑃𝐵subscript𝑘1¯𝜆subscriptsubscript𝑘1¯𝜆subscript𝑒1superscript𝐻2subscript¯𝜆11¯subscript𝜆1𝑧subscript𝑒1superscriptsubscript𝑖1𝑛superscriptsubscript𝑏subscript𝜆𝑖subscript𝑏subscript𝜆𝑖superscriptsubscript𝑘𝑖1𝑛1subscriptsubscript𝑘1¯𝜆subscript𝑒𝑘superscript𝐻2subscript𝑒𝑘superscriptsubscript𝑘2𝑛subscriptsubscript𝑘1¯𝜆subscript𝑒𝑘superscript𝐻2¯subscript𝜆𝑘11¯subscript𝜆𝑘𝑧subscript𝑒𝑘\left(P_{B}k_{1/\bar{\lambda}}\right)^{{}^{\prime}}=\left(k_{1/\bar{\lambda}},\,e_{1}\right)_{H^{2}}\frac{\bar{\lambda}_{1}}{\left(1-\overline{\lambda_{1}}z\right)}e_{1}+\sum_{i=1}^{n}\frac{b_{\lambda_{i}}^{{}^{\prime}}}{b_{\lambda_{i}}}\sum_{k=i+1}^{n-1}\left(k_{1/\bar{\lambda}},\,e_{k}\right)_{H^{2}}e_{k}+\sum_{k=2}^{n}\left(k_{1/\bar{\lambda}},\,e_{k}\right)_{H^{2}}\overline{\lambda_{k}}\frac{1}{\left(1-\overline{\lambda_{k}}z\right)}e_{k}.

Comme k1/λ¯subscript𝑘1¯𝜆k_{1/\bar{\lambda}} est le noyau reproduisant de H2superscript𝐻2H^{2} associé au point 1/λ¯𝔻1¯𝜆𝔻1/\bar{\lambda}\in\mathbb{D}, on trouve (ek,k1/λ¯)H2=ek(1/λ¯),subscriptsubscript𝑒𝑘subscript𝑘1¯𝜆superscript𝐻2subscript𝑒𝑘1¯𝜆\left(e_{k},\,k_{1/\bar{\lambda}}\right)_{H^{2}}=e_{k}(1/\bar{\lambda}), et donc

(PBk1/λ¯)=e1(1/λ¯)¯λ¯1(1λ1¯z)e1+i=1nbλibλik=i+1n1ek(1/λ¯)¯ek+k=2nek(1/λ¯)¯λk¯1(1λk¯z)ek.superscriptsubscript𝑃𝐵subscript𝑘1¯𝜆¯subscript𝑒11¯𝜆subscript¯𝜆11¯subscript𝜆1𝑧subscript𝑒1superscriptsubscript𝑖1𝑛superscriptsubscript𝑏subscript𝜆𝑖subscript𝑏subscript𝜆𝑖superscriptsubscript𝑘𝑖1𝑛1¯subscript𝑒𝑘1¯𝜆subscript𝑒𝑘superscriptsubscript𝑘2𝑛¯subscript𝑒𝑘1¯𝜆¯subscript𝜆𝑘11¯subscript𝜆𝑘𝑧subscript𝑒𝑘\left(P_{B}k_{1/\bar{\lambda}}\right)^{{}^{\prime}}=\overline{e_{1}\left(1/\bar{\lambda}\right)}\frac{\bar{\lambda}_{1}}{\left(1-\overline{\lambda_{1}}z\right)}e_{1}+\sum_{i=1}^{n}\frac{b_{\lambda_{i}}^{{}^{\prime}}}{b_{\lambda_{i}}}\sum_{k=i+1}^{n-1}\overline{e_{k}\left(1/\bar{\lambda}\right)}e_{k}+\sum_{k=2}^{n}\overline{e_{k}\left(1/\bar{\lambda}\right)}\overline{\lambda_{k}}\frac{1}{\left(1-\overline{\lambda_{k}}z\right)}e_{k}.

Maintenant,

e1(1/λ¯)λ1(1λ1¯z)e1H1|e1(1/λ¯)|λ1(1λ1¯z)H2e1H2|λ|1dist(λ,σ)subscriptnormsubscript𝑒11¯𝜆subscript𝜆11¯subscript𝜆1𝑧subscript𝑒1superscript𝐻1subscript𝑒11¯𝜆subscriptnormsubscript𝜆11¯subscript𝜆1𝑧superscript𝐻2subscriptnormsubscript𝑒1superscript𝐻2𝜆1𝑑𝑖𝑠𝑡𝜆𝜎\left\|e_{1}\left(1/\bar{\lambda}\right)\frac{\lambda_{1}}{\left(1-\overline{\lambda_{1}}z\right)}e_{1}\right\|_{H^{1}}\leq\left|e_{1}\left(1/\bar{\lambda}\right)\right|\left\|\frac{\lambda_{1}}{\left(1-\overline{\lambda_{1}}z\right)}\right\|_{H^{2}}\left\|e_{1}\right\|_{H^{2}}\leq\left|\lambda\right|\frac{1}{dist\left(\lambda,\,\sigma\right)}

en utilisant à la fois l’inégalité de Cauchy-Schwarz et le fait que e1subscript𝑒1e_{1} est de norme 1 dans H2superscript𝐻2H^{2}. Par la même raison (la famille (ek)k=1nsuperscriptsubscriptsubscript𝑒𝑘𝑘1𝑛\left(e_{k}\right)_{k=1}^{n} est orthonormale dans H2superscript𝐻2H^{2}), on trouve

k=2nλk¯ek(1/λ¯)¯1(1λk¯z)ekH1k=2n|ek(1/λ¯)|λk1(1λk¯z)H2ekH2subscriptnormsuperscriptsubscript𝑘2𝑛¯subscript𝜆𝑘¯subscript𝑒𝑘1¯𝜆11¯subscript𝜆𝑘𝑧subscript𝑒𝑘superscript𝐻1superscriptsubscript𝑘2𝑛subscript𝑒𝑘1¯𝜆subscriptnormsubscript𝜆𝑘11¯subscript𝜆𝑘𝑧superscript𝐻2subscriptnormsubscript𝑒𝑘superscript𝐻2absent\left\|\sum_{k=2}^{n}\overline{\lambda_{k}}\overline{e_{k}\left(1/\bar{\lambda}\right)}\frac{1}{\left(1-\overline{\lambda_{k}}z\right)}e_{k}\right\|_{H^{1}}\leq\sum_{k=2}^{n}\left|e_{k}\left(1/\bar{\lambda}\right)\right|\left\|\lambda_{k}\frac{1}{\left(1-\overline{\lambda_{k}}z\right)}\right\|_{H^{2}}\left\|e_{k}\right\|_{H^{2}}\leq
k=2n|(1|λk|2)121λk¯/λ¯|11|λk|2|λ|(n1)dist(λ,σ).absentsuperscriptsubscript𝑘2𝑛superscript1superscriptsubscript𝜆𝑘2121¯subscript𝜆𝑘¯𝜆11superscriptsubscript𝜆𝑘2𝜆𝑛1𝑑𝑖𝑠𝑡𝜆𝜎\leq\sum_{k=2}^{n}\left|\frac{\left(1-\left|\lambda_{k}\right|^{2}\right)^{\frac{1}{2}}}{1-\overline{\lambda_{k}}/\overline{\lambda}}\right|\frac{1}{\sqrt{1-\left|\lambda_{k}\right|^{2}}}\leq\left|\lambda\right|\frac{(n-1)}{dist\left(\lambda,\,\sigma\right)}.

Finalement,

i=1n1bλibλik=i+1nek(1/λ¯)¯ekH1i=1n1bλibλiL2(k=i+1n|ek(1/λ¯)|2)12.subscriptnormsuperscriptsubscript𝑖1𝑛1superscriptsubscript𝑏subscript𝜆𝑖subscript𝑏subscript𝜆𝑖superscriptsubscript𝑘𝑖1𝑛¯subscript𝑒𝑘1¯𝜆subscript𝑒𝑘superscript𝐻1superscriptsubscript𝑖1𝑛1subscriptnormsuperscriptsubscript𝑏subscript𝜆𝑖subscript𝑏subscript𝜆𝑖superscript𝐿2superscriptsuperscriptsubscript𝑘𝑖1𝑛superscriptsubscript𝑒𝑘1¯𝜆212\left\|\sum_{i=1}^{n-1}\frac{b_{\lambda_{i}}^{{}^{\prime}}}{b_{\lambda_{i}}}\sum_{k=i+1}^{n}\overline{e_{k}\left(1/\bar{\lambda}\right)}e_{k}\right\|_{H^{1}}\leq\sum_{i=1}^{n-1}\left\|\frac{b_{\lambda_{i}}^{{}^{\prime}}}{b_{\lambda_{i}}}\right\|_{L^{2}}\left(\sum_{k=i+1}^{n}\left|e_{k}\left(1/\bar{\lambda}\right)\right|^{2}\right)^{\frac{1}{2}}.

Comme en outre on a bλi/bλi=1/(λiz)+λi¯/(1λi¯z),superscriptsubscript𝑏subscript𝜆𝑖subscript𝑏subscript𝜆𝑖1subscript𝜆𝑖𝑧¯subscript𝜆𝑖1¯subscript𝜆𝑖𝑧b_{\lambda_{i}}^{{}^{\prime}}/b_{\lambda_{i}}=1/\left(\lambda_{i}-z\right)+\overline{\lambda_{i}}/\left(1-\overline{\lambda_{i}}z\right), on en déduit que bλi/bλiL22/1|λi|2subscriptnormsuperscriptsubscript𝑏subscript𝜆𝑖subscript𝑏subscript𝜆𝑖superscript𝐿221superscriptsubscript𝜆𝑖2\left\|b_{\lambda_{i}}^{{}^{\prime}}/b_{\lambda_{i}}\right\|_{L^{2}}\leq 2/\sqrt{1-\left|\lambda_{i}\right|^{2}}, et que

i=1n1bλibλik=i+1nek(1/λ¯)¯ekH12i=1n11(1|λi|2)12(k=i+1n|(1|λk|2)(1λk¯/λ¯)2|)12.subscriptnormsuperscriptsubscript𝑖1𝑛1superscriptsubscript𝑏subscript𝜆𝑖subscript𝑏subscript𝜆𝑖superscriptsubscript𝑘𝑖1𝑛¯subscript𝑒𝑘1¯𝜆subscript𝑒𝑘superscript𝐻12superscriptsubscript𝑖1𝑛11superscript1superscriptsubscript𝜆𝑖212superscriptsuperscriptsubscript𝑘𝑖1𝑛1superscriptsubscript𝜆𝑘2superscript1¯subscript𝜆𝑘¯𝜆212\left\|\sum_{i=1}^{n-1}\frac{b_{\lambda_{i}}^{{}^{\prime}}}{b_{\lambda_{i}}}\sum_{k=i+1}^{n}\overline{e_{k}\left(1/\bar{\lambda}\right)}e_{k}\right\|_{H^{1}}\leq 2\sum_{i=1}^{n-1}\frac{1}{\left(1-\left|\lambda_{i}\right|^{2}\right)^{\frac{1}{2}}}\left(\sum_{k=i+1}^{n}\left|\frac{\left(1-\left|\lambda_{k}\right|^{2}\right)}{\left(1-\overline{\lambda_{k}}/\bar{\lambda}\right)^{2}}\right|\right)^{\frac{1}{2}}.

Maintenant, sans perte de généralité on peut supposer que la suite (|λi|)i=1nsuperscriptsubscriptsubscript𝜆𝑖𝑖1𝑛\left(\left|\lambda_{i}\right|\right)_{i=1}^{n} est croissante (quitte à réordonner la séquence σ𝜎\sigma). Dans ce cas, pour ki+1>i𝑘𝑖1𝑖k\geq i+1>i on a 1|λk|21|λi|21superscriptsubscript𝜆𝑘21superscriptsubscript𝜆𝑖21-\left|\lambda_{k}\right|^{2}\leq 1-\left|\lambda_{i}\right|^{2} ce qui donne

i=1n1bλibλik=i+1nek(1/λ¯)¯ekH12i=1n1(k=i+1n|1(1λk¯/λ¯)2|)12subscriptnormsuperscriptsubscript𝑖1𝑛1superscriptsubscript𝑏subscript𝜆𝑖subscript𝑏subscript𝜆𝑖superscriptsubscript𝑘𝑖1𝑛¯subscript𝑒𝑘1¯𝜆subscript𝑒𝑘superscript𝐻12superscriptsubscript𝑖1𝑛1superscriptsuperscriptsubscript𝑘𝑖1𝑛1superscript1¯subscript𝜆𝑘¯𝜆212absent\left\|\sum_{i=1}^{n-1}\frac{b_{\lambda_{i}}^{{}^{\prime}}}{b_{\lambda_{i}}}\sum_{k=i+1}^{n}\overline{e_{k}\left(1/\bar{\lambda}\right)}e_{k}\right\|_{H^{1}}\leq 2\sum_{i=1}^{n-1}\left(\sum_{k=i+1}^{n}\left|\frac{1}{\left(1-\overline{\lambda_{k}}/\bar{\lambda}\right)^{2}}\right|\right)^{\frac{1}{2}}\leq
2|λ|dist(λ,σ)i=1n1(k=i+1n1)1243|λ|1dist(λ,σ)(n321),absent2𝜆𝑑𝑖𝑠𝑡𝜆𝜎superscriptsubscript𝑖1𝑛1superscriptsuperscriptsubscript𝑘𝑖1𝑛11243𝜆1𝑑𝑖𝑠𝑡𝜆𝜎superscript𝑛321\leq 2\frac{\left|\lambda\right|}{dist\left(\lambda,\,\sigma\right)}\sum_{i=1}^{n-1}\left(\sum_{k=i+1}^{n}1\right)^{\frac{1}{2}}\leq\frac{4}{3}\left|\lambda\right|\frac{1}{dist\left(\lambda,\,\sigma\right)}\left(n^{\frac{3}{2}}-1\right),

puisque i=1n1j1nxdxsuperscriptsubscripti1n1jsuperscriptsubscript1nxdifferential-dx\sum_{i=1}^{n-1}\sqrt{j}\leq\int_{1}^{n}\sqrt{x}dx. Finalement,

(1λPBk1/λ¯)H11dist(λ,σ)+(n1)dist(λ,σ)+43n321dist(λ,σ)=subscriptnormsuperscript1𝜆subscript𝑃𝐵subscript𝑘1¯𝜆superscript𝐻11𝑑𝑖𝑠𝑡𝜆𝜎𝑛1𝑑𝑖𝑠𝑡𝜆𝜎43superscript𝑛321𝑑𝑖𝑠𝑡𝜆𝜎absent\left\|\left(\frac{1}{\lambda}P_{B}k_{1/\bar{\lambda}}\right)^{{}^{\prime}}\right\|_{H^{1}}\leq\frac{1}{dist\left(\lambda,\,\sigma\right)}+\frac{(n-1)}{dist\left(\lambda,\,\sigma\right)}+\frac{4}{3}\frac{n^{\frac{3}{2}}-1}{dist\left(\lambda,\,\sigma\right)}=
=1dist(λ,σ)(43+n+43n32)53n32dist(λ,σ),absent1𝑑𝑖𝑠𝑡𝜆𝜎43𝑛43superscript𝑛3253superscript𝑛32𝑑𝑖𝑠𝑡𝜆𝜎=\frac{1}{dist\left(\lambda,\,\sigma\right)}\left(-\frac{4}{3}+n+\frac{4}{3}n^{\frac{3}{2}}\right)\leq\frac{5}{3}\frac{n^{\frac{3}{2}}}{dist\left(\lambda,\,\sigma\right)},

la dernière inégalité reposant sur le fait que pour tout x0,𝑥0x\geq 0, 13x32x+43013superscript𝑥32𝑥430\frac{1}{3}x^{\frac{3}{2}}-x+\frac{4}{3}\geq 0. Ceci donne

1λPBk1/λ¯W53πn32dist(λ,σ)+|1λ|k=1n|ek(1/λ¯)||ek(0)|53πn32dist(λ,σ)+2n.subscriptnorm1𝜆subscript𝑃𝐵subscript𝑘1¯𝜆𝑊53𝜋superscript𝑛32𝑑𝑖𝑠𝑡𝜆𝜎1𝜆superscriptsubscript𝑘1𝑛subscript𝑒𝑘1¯𝜆subscript𝑒𝑘053𝜋superscript𝑛32𝑑𝑖𝑠𝑡𝜆𝜎2𝑛\left\|\frac{1}{\lambda}P_{B}k_{1/\bar{\lambda}}\right\|_{W}\leq\frac{5}{3}\pi\frac{n^{\frac{3}{2}}}{dist\left(\lambda,\,\sigma\right)}+\left|\frac{1}{\lambda}\right|\sum_{k=1}^{n}\left|e_{k}\left(1/\bar{\lambda}\right)\right|\left|e_{k}(0)\right|\leq\frac{5}{3}\pi\frac{n^{\frac{3}{2}}}{dist\left(\lambda,\,\sigma\right)}+2n.

En particulier, (ii) est démontré. Pour résumer, on a pour n1𝑛1n\geq 1,

R(λ,T)C(5π/3+2ndist(λ,σ))n32dist(λ,σ).norm𝑅𝜆𝑇𝐶5𝜋32𝑛𝑑𝑖𝑠𝑡𝜆𝜎superscript𝑛32𝑑𝑖𝑠𝑡𝜆𝜎\left\|R(\lambda,T)\right\|\leq C\left(5\pi/3+\frac{2}{\sqrt{n}}dist\left(\lambda,\,\sigma\right)\right)\frac{n^{\frac{3}{2}}}{dist\left(\lambda,\,\sigma\right)}.

Faisons maintenant tendre radialement λ𝜆\lambda vers sa projection λsubscript𝜆\lambda_{\star} sur le tore 𝕋𝕋\mathbb{T} et remarquons qu’alors, (puisque dist(λ,σ)2𝑑𝑖𝑠𝑡subscript𝜆𝜎2dist\left(\lambda_{\star},\,\sigma\right)\leq 2),

R(λ,T)C(5π/3+22)n32dist(λ,σ).norm𝑅subscript𝜆𝑇𝐶5𝜋322superscript𝑛32𝑑𝑖𝑠𝑡subscript𝜆𝜎\left\|R\left(\lambda_{\star},T\right)\right\|\leq C\left(5\pi/3+2\sqrt{2}\right)\frac{n^{\frac{3}{2}}}{dist\left(\lambda_{\star},\,\sigma\right)}.

Il reste alors à appliquer le lemme avec A=(5π/3+22)n32𝐴5𝜋322superscript𝑛32A=\left(5\pi/3+2\sqrt{2}\right)n^{\frac{3}{2}} pour achever la preuve de (i).

\square

Remerciements

Je tiens à remercier infiniment le Professeur Nikolai Nikolski pour ses conseils ô combien précieux.

References

  • [1] Y. Domar, On the existence of a largest subharmonic minorant of a given function, On the existence of a largest subharmonic minorant of a given function, 3 (1958), 429–440
  • [2] E. B. Davies and B. Simon, Eigenvalue estimates for non-normal matrices and the zeros of random orthogonal polynomials on the unit circle, J. Approx. Theory 141-2, (2006), 189–213.
  • [3] N.Nikolski, Condition Numbers of Large Matrices and Analytic Capacities, St. Petersburg Math. J., 17 (2006), 641-682.
  • [4] N.Nikolski, Operators, Function, and Systems: an easy reading, Vol.1. AMS, Providence, 2002.
  • [5] N.Nikolski, Treatise on the shift operator, Springer-Verlag, Berlin etc., 1986.
  • [6] N. Nikolski, and S. A. Khrushchev, function model and some problems in the spectral theory of functions, Trudy Mat. Inst. Steklov. 176, (1987), 97–210 (Russian). English transl.: Proc. Steklov Inst. Math. (1988), 101–214.
Equipe  d’Analyse  et  Géométrie,Institut  de  Mathématiques  de  Bordeaux,Université  Bordeaux, 351  Cours  de  la  Libération, 33405  Talence,  France.E-mail  address:  rzarouf@math.u-bordeaux1.frEquipe  d’Analyse  et  Géométrie,Institut  de  Mathématiques  de  Bordeaux,Université  Bordeaux, 351  Cours  de  la  Libération, 33405  Talence,  France.E-mail  address:  rzarouf@math.u-bordeaux1.fr\begin{array}[]{c}\mbox{Equipe\>\ d'Analyse\>\ et\>\ G\'{e}om\'{e}trie,}\\ \mbox{Institut\>\ de\>\ Math\'{e}matiques\>\ de\>\ Bordeaux,}\\ \mbox{\mbox{Universit\'{e}\>\ Bordeaux,\>351\>\ Cours\>\ de\>\ la\>\ Lib\'{e}ration,\,33405\>\ Talence,\>\ France}.}\\ \mbox{E-mail\>\ address:\>\ rzarouf@math.u-bordeaux1.fr}\end{array}